Interakcje / Insulina ludzka / Insulina ludzka i progesteron
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu progesteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby dostosować dawkę insuliny.
Częściej mierz cukier po rozpoczęciu i po zakończeniu przyjmowania progesteronu, a przy nieprawidłowych wynikach skontaktuj się z lekarzem, który ustala ci dawkę insuliny.
Niekorzystna interakcjaInsulina ludzka+ ProgesteronPołączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu progesteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby dostosować dawkę insuliny.Częściej mierz cukier po rozpoczęciu i po zakończeniu przyjmowania progesteronu, a przy nieprawidłowych wynikach skontaktuj się z lekarzem, który ustala ci dawkę insuliny.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier po rozpoczęciu i po zakończeniu przyjmowania progesteronu, a przy nieprawidłowych wynikach skontaktuj się z lekarzem, który ustala ci dawkę insuliny.
Progesteron może sprawić, że insulina będzie działać trochę słabiej, a cukier we krwi wzrośnie. Po zakończeniu leczenia progesteronem może być odwrotnie – ta sama dawka insuliny może wtedy obniżyć cukier za bardzo. Te leki można stosować razem, ale trzeba uważniej pilnować poziomu cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód po odstawieniu progesteronu
- nietypowe zmęczenie lub senność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu progesteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby dostosować dawkę insuliny.[1] Charakterystyka progesteronu zwraca uwagę, że u pacjentów z cukrzycą może wzrosnąć oporność na insulinę.[2] U kobiet w ciąży leczonych insuliną zmiany zapotrzebowania na insulinę mogą wynikać zarówno z ciąży, jak i z progesteronu, dlatego dawkę insuliny ustala lekarz prowadzący na podstawie samokontroli glikemii.
Skutek kliniczny
Po włączeniu progesteronu może dojść do wzrostu glikemii i pogorszenia kontroli cukrzycy przy dotychczasowej dawce insuliny. Po odstawieniu progesteronu zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, co przy niezmienionej dawce grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Progesteron zmniejsza tolerancję glukozy i może zwiększać insulinooporność, przez co osłabia hipoglikemizujące działanie insuliny.[2] Charakterystyka insuliny ludzkiej wymienia progestageny wśród substancji, które mogą zmniejszać jej działanie hipoglikemizujące i wymagać zmiany dawki insuliny.[1] Jest to interakcja farmakodynamiczna o kierunku przeciwnym do działania insuliny – nie dotyczy wchłaniania ani metabolizmu insuliny.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia w samokontroli, częściej przez pierwsze tygodnie po włączeniu i po odstawieniu progesteronu
- HbA1c przy dłuższym leczeniu
- objawy hiperglikemii i hipoglikemii
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie progesteronukolejność włączenia · progesteron | inne zalecenie | Po odstawieniu progesteronu insulinooporność może się zmniejszyć, dlatego dawkę insuliny zwiększoną w trakcie leczenia progesteronem należy ponownie ocenić, aby uniknąć hipoglikemii. |
| Ciążaczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W ciąży zapotrzebowanie na insulinę zmienia się niezależnie od progesteronu, dlatego dawkowanie insuliny powinien prowadzić lekarz na podstawie regularnej samokontroli glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaInsulina ludzkaa alkoholNie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale spożycie alkoholu należy ograniczyć do minimum i nie pić go na czczo.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkiej ilości, pij tylko podczas posiłku i częściej mierz cukier, także przed snem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkiej ilości, pij tylko podczas posiłku i częściej mierz cukier, także przed snem.
Alkohol może zmieniać działanie insuliny. Najczęściej obniża poziom cukru we krwi i może to nastąpić dopiero po kilku godzinach, także w nocy. Objawy niskiego cukru, takie jak zamroczenie, senność czy trudności z mówieniem, łatwo pomylić z upojeniem, więc ich rozpoznanie bywa opóźnione.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, pocenie się, kołatanie serca
- nagły głód, ból głowy, osłabienie
- splątanie, senność, zaburzenia mowy lub koordynacji
- nocne poty, koszmary senne lub budzenie się z bólem głowy po wieczorze z alkoholem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale spożycie alkoholu należy ograniczyć do minimum i nie pić go na czczo. Alkohol trzeba łączyć z posiłkiem zawierającym węglowodany, częściej kontrolować glikemię w trakcie picia i jeszcze przez wiele godzin po nim, także w nocy, oraz uprzedzić osoby towarzyszące, jak rozpoznać hipoglikemię i jak pomóc. Dawki insuliny nie należy samodzielnie zmieniać bez ustaleń z lekarzem.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia, w tym ciężka i występująca z opóźnieniem, nawet w kilka godzin po spożyciu alkoholu lub w nocy. Możliwe też wahania glikemii w obu kierunkach oraz późniejsze rozpoznanie hipoglikemii przez pacjenta i otoczenie, bo jej objawy bywają brane za upojenie.
Mechanizm
Alkohol hamuje wątrobową glukoneogenezę i zmniejsza zdolność wątroby do uwalniania glukozy, dlatego u osoby przyjmującej insulinę, zwłaszcza na czczo lub po wysiłku, może nasilić działanie hipoglikemizujące i wywołać hipoglikemię z opóźnieniem. Jednocześnie napoje zawierające cukier (piwo, słodkie drinki, likiery) mogą przejściowo podnieść glikemię, więc efekt końcowy jest nieprzewidywalny i może być zarówno nasilony, jak i osłabiony. Objawy zatrucia alkoholem (splątanie, senność, zaburzenia mowy) przypominają objawy hipoglikemii, co utrudnia jej rozpoznanie.
Monitorować
- glikemia przed, w trakcie i po spożyciu alkoholu
- glikemia przed snem i w nocy po wieczorze z alkoholem
- objawy hipoglikemii (drżenie, pocenie się, kołatanie serca, splątanie)
- częstość epizodów hipoglikemii i ich związek z piciem alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu zwiększają ryzyko ciężkiej i przedłużonej hipoglikemii oraz utrudniają jej rozpoznanie, bo objawy nakładają się na zatrucie alkoholowe. Należy wtedy wzmocnić kontrolę glikemii i zadbać o obecność osoby, która pomoże w razie potrzeby. |
| Alkohol na czczo lub bez posiłku zawierającego węglowodanyodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Picie alkoholu na czczo lub bez posiłku z węglowodanami nasila ryzyko hipoglikemii, ponieważ wątroba nie uwalnia wtedy wystarczająco glukozy. Zaleca się spożywanie alkoholu wyłącznie z posiłkiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actraphane 30 40 j.m./ml (co odpowiada 1,4 mg), zawiesina do wstrzykiwań w fiolce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actraphane-30-100308261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mixtard 30 Penfill 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mixtard-30-penfill-100278710/
Interakcja o niejasnym znaczeniuProgesterona alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu.Jeśli pijesz alkohol, rób to w niewielkich ilościach i nie nadużywaj go w trakcie leczenia.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to w niewielkich ilościach i nie nadużywaj go w trakcie leczenia.
W ulotce nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a wiarygodnych badań na ten temat nie znaleziono. Przy częstym lub dużym piciu alkohol może jednak nasilać działanie progesteronu, np. senność i zawroty głowy. Alkohol może też obciążać wątrobę, a przy poważnej chorobie wątroby tego leku nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowa senność lub zawroty głowy
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- silne osłabienie lub ból w prawym podżebrzu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu. Pacjentkę należy poinformować, że alkohol nie jest wymieniony w ChPL, ale przy regularnym piciu warto ograniczyć jego ilość, zwłaszcza gdy występują senność lub zawroty głowy. Przy chorobach wątroby alkohol należy omówić z lekarzem.
Skutek kliniczny
Jednorazowe spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na działanie progesteronu stosowanego dopochwowo. Przy częstym lub nadmiernym piciu teoretycznie możliwe jest zwiększone stężenie progesteronu i nasilenie jego działań niepożądanych, takich jak senność czy zawroty głowy. Dla bezpieczeństwa istotniejsze jest uszkodzenie wątroby przez alkohol, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania produktu[1]
Mechanizm
ChPL Luteiny tabletek dopochwowych nie wspomina o alkoholu i nie opisuje takiej interakcji. Podręcznik ALKO2 zakłada, że nadużywanie alkoholu może zwiększać biodostępność progesteronu, prawdopodobnie przez zmianę jego metabolizmu w wątrobie. Mechanizm nie jest potwierdzony badaniem z alkoholem. Przy podaniu dopochwowym ma on mniejsze znaczenie niż przy podaniu doustnym, bo lek w dużej mierze omija pierwszy przejście przez wątrobę.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- senność, zawroty głowy i ogólne samopoczucie po zastosowaniu leku
- objawy choroby wątroby u osób regularnie pijących alkohol, np. żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie, regularne picie dużych ilościilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest zwiększenie biodostępności progesteronu oraz uszkodzenie wątroby, co może stanowić przeciwwskazanie do leczenia. Zaleca się ograniczenie alkoholu i ocenę czynności wątroby. |
| Doustnapostać · pacjent | ryzyko rośnie | Po podaniu doustnym progesteron podlega silnemu metabolizmowi w wątrobie, więc zakładana interakcja z alkoholem może mieć większe znaczenie niż przy tabletkach dopochwowych. Ten wariant nie dotyczy Luteiny dopochwowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Inne interakcje tych leków 161
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Insulina ludzkaPrzy ogólnoustrojowym podaniu betametazonu choremu leczonemu insuliną zwiększ częstość pomiarów glikemii i dostosuj dawkę insuliny do wyników, zwłaszcza dawki przed obiadem i kolacją.Mierz cukier częściej przez cały czas brania betametazonu i tuż po jego odstawieniu, a o zmianie dawki insuliny porozmawiaj z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Mierz cukier częściej przez cały czas brania betametazonu i tuż po jego odstawieniu, a o zmianie dawki insuliny porozmawiaj z lekarzem.
Betametazon w tabletkach lub w zastrzyku podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Cukier może rosnąć zwłaszcza po posiłkach i po południu. Po zakończeniu leczenia betametazonem cukier spada i ta sama dawka insuliny może wtedy wywołać niedocukrzenie. Krem z betametazonem stosowany krótko na małej powierzchni skóry zwykle nie wpływa na cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki cukru, zwłaszcza po posiłkach
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- suchość w ustach, osłabienie, senność
- nudności, wymioty, ból brzucha lub zapach acetonu z ust
- po odstawieniu betametazonu: drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym podaniu betametazonu choremu leczonemu insuliną zwiększ częstość pomiarów glikemii i dostosuj dawkę insuliny do wyników, zwłaszcza dawki przed obiadem i kolacją. Kortykosteroidy osłabiają działanie insuliny, co może wymagać zmiany jej dawki[1]. Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego stosowania kortykosteroidów, dlatego decyzja o leczeniu wymaga oceny korzyści i ryzyka przez lekarza[2]. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawieniu betametazonu stopniowo wróć do wcześniejszej dawki insuliny, aby uniknąć hipoglikemii. Przy stosowaniu na skórę na małej powierzchni i krótko nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Hiperglikemia, zwłaszcza poposiłkowa i w drugiej połowie dnia, z koniecznością zwiększenia dawki insuliny. U chorych z cukrzycą typu 1 możliwa jest kwasica ketonowa, a u chorych z cukrzycą typu 2 nasilona hiperglikemia aż do stanu hiperglikemiczno-hipermolalnego. Po zakończeniu kuracji kortykosteroidem utrzymanie zwiększonej dawki insuliny grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Betametazon podany ogólnie nasila glukoneogenezę w wątrobie, zwiększa insulinooporność tkanek obwodowych i zmniejsza wychwyt glukozy przez mięśnie i tkankę tłuszczową. W ten sposób przeciwdziała hipoglikemizującemu działaniu insuliny. Kortykosteroidy zmniejszają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą wymagać zmiany jej dawki[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest zwykle małe, więc efekt ma znaczenie głównie przy dużych powierzchniach, opatrunkach okluzyjnych i długim leczeniu silnym preparatem.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa, częściej niż zwykle przez cały okres podawania betametazonu ogólnie
- glikemia po południu i wieczorem
- ketony we krwi lub w moczu u chorych z cukrzycą typu 1 przy utrzymującej się hiperglikemii
- objawy hipoglikemii po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu betametazonu
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę interakcje z innymi lekami nie są znane. Wpływ na glikemię jest możliwy dopiero przy długim stosowaniu silnego preparatu na dużej powierzchni, na skórę uszkodzoną lub pod opatrunkiem okluzyjnym, i wtedy warto częściej kontrolować glikemię. |
| Doustnie lub we wstrzyknięciudroga podania · betametazon | inne zalecenie | Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego stosowania kortykosteroidów. Jeśli lekarz uzna leczenie za konieczne, wymagane są częstsze pomiary glikemii i aktywna korekta dawek insuliny. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawienieczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu betametazonu insulinooporność ustępuje, dlatego dawki insuliny zwiększone w trakcie kuracji należy stopniowo redukować pod kontrolą glikemii, aby uniknąć hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina ludzkaNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek i proszków na katar i przeziębienie. Osoby z cukrzycą nie powinny jej przyjmować doustnie. Może ona podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie insuliny, a także podnosić ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy
- kołatanie serca
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia lub kataru zaproponuj leczenie miejscowe krótkotrwale albo postępowanie niefarmakologiczne. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, ponieważ sympatykomimetyki mogą zmniejszać działanie insuliny.[3]
Skutek kliniczny
Przewiduje się wzrost glikemii i gorsze wyrównanie cukrzycy w czasie przyjmowania fenylefryny, a także wzrost ciśnienia tętniczego i ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjenta z cukrzycą.
Mechanizm
Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u osób z cukrzycą, a leczenie insuliną oznacza obecność cukrzycy.[1][2] Fenylefryna jest sympatykomimetykiem, a leki z tej grupy osłabiają hipoglikemizujące działanie insuliny i mogą wymagać zmiany jej dawki.[3] Pobudzenie receptorów adrenergicznych sprzyja uwalnianiu glukozy z wątroby, co przeciwdziała działaniu insuliny. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze i obciąża układ sercowo-naczyniowy, który u chorych na cukrzycę jest często już uszkodzony.
Monitorować
- glikemia (glukometr, CGM)
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym podaniu donosowym wchłanianie ogólnoustrojowe fenylefryny jest mniejsze niż po podaniu doustnym, więc wpływ na glikemię i ciśnienie jest słabszy. Stosowanie powinno być krótkie, a glikemię warto kontrolować. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, jednak wyższe stężenia mogą wywołać skutki ogólnoustrojowe, zwłaszcza wzrost ciśnienia tętniczego. U pacjenta leczonego insuliną zalecana jest ostrożność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
Połączenie przeciwwskazaneInsulina ludzka+ PropranololU pacjenta leczonego insuliną propranolol stosuj tylko po ocenie ryzyka hipoglikemii i przy częstszej kontroli glikemii.Mierz cukier częściej, zwłaszcza po rozpoczęciu lub zmianie dawki propranololu, noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub trudne do wyczucia niedocukrzenia.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Mierz cukier częściej, zwłaszcza po rozpoczęciu lub zmianie dawki propranololu, noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub trudne do wyczucia niedocukrzenia.
Propranolol może zmieniać działanie insuliny, czasem obniżając cukier mocniej, a czasem słabiej niż zwykle. Może też ukrywać typowe objawy niedocukrzenia, takie jak szybkie bicie serca i drżenie rąk. Przez to możesz później zauważyć, że cukier jest za niski. Pocenie się zwykle nadal się pojawia i warto na nie zwracać uwagę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się bez wysiłku
- silny głód
- splątanie, trudności z koncentracją lub dziwne zachowanie
- zawroty głowy lub osłabienie
- niski wynik pomiaru cukru bez wcześniejszych objawów
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną propranolol stosuj tylko po ocenie ryzyka hipoglikemii i przy częstszej kontroli glikemii. U chorych na cukrzycę z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii propranolol jest przeciwwskazany[1]. Przeciwwskazaniem jest też ogólna podatność na hipoglikemię, np. przy długotrwałym niedożywieniu lub ograniczonej rezerwie wyrównawczej[2][3]. Jeśli beta-adrenolityk jest potrzebny, rozważ lek kardioselektywny. Po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu propranololu może być konieczna zmiana dawki insuliny[4].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to niedocukrzenie rozpoznane późno, bo jego typowe objawy adrenergiczne są stłumione, oraz wydłużony czas wychodzenia z hipoglikemii. Możliwe są też wahania glikemii w obu kierunkach wymagające korekty dawki insuliny[4]. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym sygnałem ostrzegawczym.
Mechanizm
Propranolol jako nieselektywny beta-adrenolityk może zarówno nasilać, jak i osłabiać hipoglikemizujące działanie insuliny[4]. Blokada receptorów beta zmniejsza albo znosi wyrównawcze reakcje adrenergiczne na hipoglikemię[4]. W efekcie słabną ostrzegawcze objawy niedocukrzenia, takie jak kołatanie serca i drżenie, a hamowanie glikogenolizy może opóźniać powrót glikemii do normy.
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia – częstsze pomiary, zwłaszcza po włączeniu lub zmianie dawki propranololu
- epizody hipoglikemii i nieświadomość hipoglikemii
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie propranololu u pacjenta na stałej dawce insulinykolejność włączenia · propranolol | inne zalecenie | Każda zmiana leczenia propranololem może wymagać korekty dawki insuliny. W tym okresie zaleć częstsze pomiary glikemii. Propranololu nie odstawia się nagle. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina ludzkaU chorego leczonego insuliną nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele, ponieważ preparaty te są przeciwwskazane w cukrzycy.Nie usuwaj odcisków plastrami ani maściami z kwasem salicylowym – pokaż stopy podologowi lub lekarzowi, a płyn salicylowy nakładaj tylko punktowo, na małe miejsca poza stopami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie usuwaj odcisków plastrami ani maściami z kwasem salicylowym – pokaż stopy podologowi lub lekarzowi, a płyn salicylowy nakładaj tylko punktowo, na małe miejsca poza stopami.
Jeśli przyjmujesz insulinę, masz cukrzycę, a wtedy skóra stóp słabiej czuje ból i wolniej się goi. Plastry i maści z kwasem salicylowym na odciski mogą wtedy wyżreć ranę, która łatwo się zakaża i trudno goi. Kwas salicylowy wchłonięty przez skórę w większej ilości może też nieco obniżać cukier we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub ciemne przebarwienie na stopie
- ból, obrzęk albo ropna wydzielina wokół odcisku
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca, nagły głód lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U chorego leczonego insuliną nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele, ponieważ preparaty te są przeciwwskazane w cukrzycy[1]. Zmiany na stopach powinien zaopatrzyć podolog lub gabinet stopy cukrzycowej. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować krótko na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami, nie nakłada się go na rozległe powierzchnie ani na zmiany sączące i zapalne[2]. Przy nietypowo szerokim lub długim stosowaniu należy częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Przy stosowaniu stężonych preparatów na odciski u chorego na cukrzycę grozi oparzenie chemiczne, owrzodzenie i zakażenie stopy, które może prowadzić do zespołu stopy cukrzycowej. Przy wchłanianiu większych ilości kwasu salicylowego z rozległej powierzchni skóry możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Salicylany obniżają stężenie glukozy we krwi i mogą nasilać hipoglikemizujące działanie insuliny, co może wymagać zmiany jej dawki[3]. Przy stosowaniu miejscowym na niewielką powierzchnię skóry wchłanianie ogólnoustrojowe kwasu salicylowego jest małe, więc ten efekt ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe lub uszkodzone powierzchnie i przy długotrwałym stosowaniu. Niezależnie od działania na glikemię stężone preparaty keratolityczne niszczą naskórek, a u chorych na cukrzycę z neuropatią i zaburzeniami krążenia sprzyja to powstawaniu trudno gojących się owrzodzeń stóp.
Monitorować
- stan skóry stóp (zaczerwienienie, pęcherze, nadżerki, owrzodzenia)
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry lub przez dłuższy czas
- objawy hipoglikemii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Stężone preparaty keratolityczne na odciski są przeciwwskazane w cukrzycy z powodu ryzyka owrzodzenia stopy. |
| Roztwór 2% na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy punktowym, krótkim stosowaniu roztworu na nieuszkodzoną skórę poza stopami wchłanianie jest małe i wpływ na glikemię jest bez znaczenia klinicznego. |
| Rozległa lub uszkodzona powierzchnia skórydawka · kwas salicylowy | inne zalecenie | Na rozległe powierzchnie, zmiany sączące i ostre stany zapalne kwasu salicylowego się nie nakłada. Przy większym wchłanianiu możliwe nasilenie działania insuliny, więc częściej kontroluj glikemię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
Niekorzystna interakcjaKlotrymazol+ ProgesteronUnikaj jednoczesnego dopochwowego stosowania klotrymazolu i progesteronu.Jeśli stosujesz progesteron dopochwowo, nie zaczynaj leczenia grzybicy lekiem dopochwowym na własną rękę i nie odstawiaj progesteronu, tylko skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz progesteron dopochwowo, nie zaczynaj leczenia grzybicy lekiem dopochwowym na własną rękę i nie odstawiaj progesteronu, tylko skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał.
Stosowanie dwóch leków dopochwowo jednocześnie nie jest zalecane. Lek na grzybicę podany do pochwy może zmienić to, ile progesteronu wchłonie się do organizmu. Przez to progesteron może działać słabiej, co ma znaczenie zwłaszcza w ciąży lub przy leczeniu niepłodności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych
- ból w podbrzuszu
- utrzymujący się świąd, pieczenie lub upławy mimo leczenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego dopochwowego stosowania klotrymazolu i progesteronu[1]. Gdy pacjentka przyjmująca progesteron dopochwowo wymaga leczenia grzybicy pochwy, decyzję o sposobie leczenia podejmuje lekarz prowadzący terapię progesteronem – rozważa zmianę drogi podania progestagenu albo inny schemat leczenia przeciwgrzybiczego. Pacjentka nie powinna samodzielnie przerywać progesteronu ani rozpoczynać dopochwowego leku przeciwgrzybiczego bez konsultacji.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nieprzewidywalna – najczęściej zmniejszona – ilość progesteronu wchłoniętego z pochwy, co może osłabić wsparcie fazy lutealnej lub ciąży. Wpływ ogólnoustrojowy klotrymazolu na stężenie progesteronu jest mało prawdopodobny klinicznie. Nie przeprowadzono badań nad jednoczesnym stosowaniem innych leków dopochwowych z dopochwowym progesteronem[1].
Mechanizm
Jednoczesne podanie dopochwowo progesteronu i dopochwowego leku przeciwgrzybiczego może zmienić uwalnianie i wchłanianie progesteronu z błony śluzowej pochwy[1]. Dodatkowo klotrymazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a po podaniu dopochwowym do krążenia ogólnoustrojowego przechodzi 3–10% dawki[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1], jednak przy tak małym wchłanianiu klotrymazolu ten mechanizm ma znaczenie marginalne[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych jako sygnał możliwego niedoboru progesteronu
- skuteczność leczenia grzybicy – ustąpienie świądu, pieczenia i upławów
- u ciężarnych – przebieg ciąży według zaleceń lekarza prowadzącego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (krem na zewnętrzne okolice narządów płciowych lub skórę)droga podania · klotrymazol | ryzyko maleje | Klotrymazol stosowany wyłącznie na skórę nie wpływa na uwalnianie progesteronu w pochwie, a jego wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne, więc interakcja nie ma znaczenia. |
| Doustna lub domięśniowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Przy pozapochwowym podaniu progesteronu odpada mechanizm miejscowy, a hamowanie CYP3A4 przez dopochwowy klotrymazol jest klinicznie mało istotne z powodu niewielkiego wchłaniania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Canesten 500 mg, kapsułka dopochwowa, miękka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/canesten-100332495/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Canesten. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/canesten-100332495/
Niekorzystna interakcjaMikonazol+ ProgesteronUnikaj jednoczesnego stosowania dopochwowego mikonazolu i dopochwowego progesteronu.Jeśli stosujesz dopochwowo progesteron i masz objawy grzybicy, nie sięgaj sama po dopochwowy lek przeciwgrzybiczy, tylko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj progesteronu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz dopochwowo progesteron i masz objawy grzybicy, nie sięgaj sama po dopochwowy lek przeciwgrzybiczy, tylko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj progesteronu na własną rękę.
Mikonazol w tabletkach dopochwowych i progesteron podawany dopochwowo nie powinny być stosowane w tym samym czasie. Lek na grzybicę może zmienić to, ile progesteronu wchłonie się z tabletki. Przez to progesteron może działać słabiej, co ma znaczenie szczególnie w ciąży lub przy staraniach o ciążę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych
- ból podbrzusza
- nasilające się pieczenie lub swędzenie pochwy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania dopochwowego mikonazolu i dopochwowego progesteronu[1]. Gdy w trakcie leczenia progesteronem pojawi się grzybica pochwy, pacjentkę kieruje się do lekarza prowadzącego, który zdecyduje o sposobie leczenia zakażenia lub o zmianie drogi podania progesteronu. Progesteronu nie odstawia się samodzielnie, zwłaszcza w ciąży.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nieprzewidywalna ilość wchłoniętego progesteronu, co przy leczeniu podtrzymującym ciążę lub wspierającym fazę lutealną może osłabić jego działanie[1]. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zwiększenie stężenia progesteronu przez zahamowanie jego metabolizmu[1].
Mechanizm
Mikonazol podany dopochwowo razem z dopochwowym progesteronem może zmienić uwalnianie progesteronu z tabletki i jego wchłanianie przez śluzówkę pochwy[1]. Wpływ ten nie był badany, więc kierunek i wielkość zmiany są nieznane[1]. Dodatkowo mikonazol hamuje CYP3A4, a inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1]. Po podaniu miejscowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest jednak ograniczona, więc ten mechanizm ma niewielkie znaczenie[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych jako możliwy objaw zbyt małego działania progesteronu
- ustępowanie objawów grzybicy pochwy
- podrażnienie pochwy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | interakcja nie dotyczy | Mikonazol stosowany na skórę nie zmienia wchłaniania dopochwowego progesteronu, a jego ogólnoustrojowa dostępność jest znikoma, więc interakcja nie występuje. |
| Inna niż dopochwowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Gdy progesteron nie jest podawany dopochwowo, odpada główny mechanizm zmiany jego wchłaniania, a hamowanie CYP3A4 przez miejscowy mikonazol ma znikome znaczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ Insulina ludzkaNigdy nie odraczaj ani nie ograniczaj podania adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia insuliną.Jeśli dostaniesz adrenalinę, w kolejnych godzinach częściej mierz cukier i przy wysokich wynikach skoryguj dawkę insuliny tak, jak ustaliłeś z lekarzem, albo zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostaniesz adrenalinę, w kolejnych godzinach częściej mierz cukier i przy wysokich wynikach skoryguj dawkę insuliny tak, jak ustaliłeś z lekarzem, albo zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Adrenalina podnosi poziom cukru we krwi i może osłabić działanie insuliny. Po jej podaniu cukier może być przez jakiś czas wyższy niż zwykle. Nie jest to powód, aby nie użyć adrenaliny w ciężkiej reakcji alergicznej – w takiej sytuacji ratuje ona życie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki cukier w pomiarach po podaniu adrenaliny
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- senność, osłabienie lub zapach acetonu z ust
- drżenie, poty i głód po kilku godzinach, jeśli zwiększyłeś dawkę insuliny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nigdy nie odraczaj ani nie ograniczaj podania adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia insuliną. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię u chorego na cukrzycę, a przy hiperglikemii zwiększ dawkę insuliny lub innych leków hipoglikemizujących[1]. Przy ciągłym wlewie adrenaliny prowadź częsty pomiar glikemii i dostosowuj wlew insuliny, a po odstawieniu adrenaliny zmniejsz dawkę insuliny, aby uniknąć hipoglikemii.
Skutek kliniczny
Przemijająca hiperglikemia i osłabienie działania insuliny po podaniu adrenaliny. Po pojedynczej dawce domięśniowej w anafilaksji wzrost glikemii jest zwykle krótkotrwały, natomiast przy wielokrotnym podawaniu lub ciągłym wlewie dożylnym hiperglikemia może być znaczna i wymagać zwiększenia dawki insuliny[1].
Mechanizm
Adrenalina działa przeciwstawnie do insuliny i podnosi stężenie glukozy we krwi. Hamuje wydzielanie insuliny[1], a ponadto pobudza glikogenolizę i glukoneogenezę w wątrobie, nasila lipolizę i zmniejsza obwodowy wychwyt glukozy. Sympatykomimetyki, w tym adrenalina, zmniejszają hipoglikemizujące działanie insuliny[2]. U chorych na cukrzycę typu 1 hamowanie wydzielania insuliny nie ma znaczenia, ale wątrobowe i obwodowe działanie adrenaliny nadal osłabia efekt insuliny egzogennej.
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny i w kolejnych godzinach
- glikemia często podczas ciągłego wlewu adrenaliny
- ryzyko hipoglikemii po odstawieniu adrenaliny, jeśli zwiększono dawkę insuliny
Kiedy ocena się zmienia
| Ciągły wlew dożylnydroga podania · adrenalina | ryzyko rośnie | Przy ciągłym wlewie adrenaliny hiperglikemia jest nasilona i utrzymuje się, co wymaga częstego pomiaru glikemii i zwiększenia dawki insuliny, a po zakończeniu wlewu jej szybkiej redukcji. |
| Pojedyncza dawka domięśniowa z autowstrzykiwaczadawka · adrenalina | inne zalecenie | Po pojedynczej dawce domięśniowej wzrost glikemii jest zwykle przemijający, wystarczy kontrola glikemii w kolejnych godzinach i ewentualna doraźna korekta insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ ProgesteronU chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową.Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.
Progesteron może trochę podnosić poziom cukru we krwi i przez to osłabiać działanie akarbozy. Nie jest to groźne połączenie, ale cukrzyca może być wtedy gorzej wyrównana. Akarbozy nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową. Przy utrzymującym się pogorszeniu wyrównania rozważ modyfikację leczenia przeciwcukrzycowego, a po odstawieniu progesteronu ponownie oceń potrzebę zmian. Akarbozy nie stosuje się w ciąży[1][2], dlatego gdy progesteron jest podawany w ciąży lub w jej planowaniu, leczenie cukrzycy trzeba ustalić z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy, zwłaszcza poposiłkowego, u chorych na cukrzycę leczonych akarbozą. Połączenie nie zwiększa ryzyka hipoglikemii.
Mechanizm
Progesteron zmniejsza tolerancję glukozy i może nasilać oporność na insulinę oraz na leki przeciwcukrzycowe[3]. Działa więc przeciwnie do akarbozy, która obniża poposiłkowe stężenie glukozy przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – akarboza działa miejscowo w przewodzie pokarmowym, a progesteron jest metabolizowany przez CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- glikemia na czczo
- glikemia poposiłkowa
- HbA1c przy dłuższym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym ekspozycja ogólnoustrojowa na progesteron jest zwykle mniejsza niż po podaniu doustnym lub domięśniowym, więc wpływ na glikemię bywa słabszy. Kontrola glikemii pozostaje zalecana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glucobay 100 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glucobay-100-100027007/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.