Interakcje / Izatuksymab / Izatuksymab i tioguanina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i gotowości do wstrzymania lub zmniejszenia dawki tioguaniny przy narastającej mielosupresji.
Rób zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, dreszcze lub krwawienie.
Niekorzystna interakcjaIzatuksymab+ TioguaninaPołączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i gotowości do wstrzymania lub zmniejszenia dawki tioguaniny przy narastającej mielosupresji.Rób zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, dreszcze lub krwawienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Rób zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, dreszcze lub krwawienie.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, płytek krwi i czerwonych krwinek. Gdy bierzesz je razem, to działanie może być silniejsze. Zwiększa to ryzyko zakażeń, krwawień i osłabienia. Lekarz będzie dlatego częściej zlecał badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie, bladość lub duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i gotowości do wstrzymania lub zmniejszenia dawki tioguaniny przy narastającej mielosupresji. Przed każdym podaniem izatuksymabu oceniaj liczbę neutrofili i płytek krwi. Przy gorączce lub objawach zakażenia u pacjenta z neutropenią postępuj jak w gorączce neutropenicznej. Nie podawaj szczepionek zawierających żywe drobnoustroje w okresie immunosupresji[1].
Skutek kliniczny
Większe ryzyko i głębsza neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a w następstwie ciężkie zakażenia i krwawienia.
Mechanizm
Tioguanina jest antymetabolitem purynowym o działaniu mielotoksycznym, a jej łączenie z innymi lekami mielotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji[1]. Izatuksymab jest przeciwciałem monoklonalnym anty-CD38, które także może obniżać liczbę neutrofili i sprzyjać zakażeniom. Działania hamujące szpik obu leków mogą się sumować. Izatuksymab nie wchodzi w interakcje farmakokinetyczne z lekami przeciwnowotworowymi, z którymi go badano[2], dlatego nie należy oczekiwać zmiany stężeń tioguaniny.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia i temperatura ciała
- objawy skazy krwotocznej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sarclisa 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sarclisa-100434592/
Alkohol przy tych lekach
Izatuksymab a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaTioguaninaa alkoholPodczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.
Tioguanina może uszkadzać wątrobę i osłabiać wytwarzanie krwinek. Alkohol też szkodzi wątrobie, więc razem zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabić odporność i sprzyjać krwawieniom. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
- powiększenie obwodu brzucha lub szybki przyrost masy ciała
- ciemny mocz lub jasny stolec
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- wymioty krwią lub czarne, smoliste stolce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości. Pacjentom z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub uzależnieniem od alkoholu zaleca się całkowitą abstynencję. Próby wątrobowe i morfologię krwi należy kontrolować zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, a u osób pijących regularnie częściej.
Skutek kliniczny
Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby z żółtaczką, powiększeniem wątroby, wodobrzuszem lub krwawieniem z żylaków przełyku w przebiegu nadciśnienia wrotnego. Przy nadużywaniu alkoholu może dojść do pogłębienia leukopenii i małopłytkowości, a przez to do zakażeń i krwawień. Alkohol może też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego, które występują podczas leczenia.
Mechanizm
Tioguanina jest lekiem hepatotoksycznym. Może powodować zespół niedrożności zatok wątrobowych (chorobę żylno-okluzyjną), guzkowy regeneracyjny rozrost wątroby i nadciśnienie wrotne. Etanol, zwłaszcza spożywany regularnie lub w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, więc oba czynniki sumują się w działaniu na ten narząd. Duże ilości alkoholu hamują też czynność szpiku kostnego, co może nasilać mielosupresję wywoływaną przez tioguaninę. ChPL tioguaniny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Charakterystyka wskazuje natomiast, że jednoczesne stosowanie z innymi czynnikami mielotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji[1].
Monitorować
- aktywność aminotransferaz, bilirubina i fosfataza zasadowa
- morfologia krwi z płytkami krwi
- objawy nadciśnienia wrotnego – powiększenie śledziony, wodobrzusze, małopłytkowość
- ilość i częstość spożywania alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub duże spożycie etanolu wyraźnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i może nasilać mielosupresję. U takich pacjentów zalecana jest całkowita abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Uszkodzenie wątroby przez tioguaninę, w tym guzkowy regeneracyjny rozrost i nadciśnienie wrotne, wiąże się przede wszystkim z długotrwałym stosowaniem. Dołożenie alkoholu w takiej sytuacji jest szczególnie niekorzystne. |
| Pojedynczy, niewielki napój okazjonalnieilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Pojedyncze, niewielkie spożycie alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby i stabilną morfologią prawdopodobnie nie niesie istotnego ryzyka, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
Inne interakcje tych leków 396
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
- ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
- badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
- powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
- okresowa kontrola dermatologiczna skóry
Kiedy ocena się zmienia
| Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat. |
| Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn | ryzyko rośnie | Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna. |
| Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn | ryzyko rośnie | Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. |
| Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | inne zalecenie | Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii. |
Źródła
- Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
- Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
- Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ IzatuksymabKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą obniżyć ją tak bardzo, że nawet zwykła infekcja staje się groźna. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy oba są konieczne, lekarze muszą wspólnie zaplanować leczenie i częste badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, duszność albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- silna senność lub zawroty głowy po wlewie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego izatuksymab ani u pacjenta z czynnym szpiczakiem zajmującym szpik[1][2][3]. Gdy pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga izatuksymabu, o dalszym postępowaniu decydują wspólnie psychiatra i hematolog – rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego, a jeśli klozapina jest niezbędna, prowadzi się ścisłą kontrolę morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i przy każdej gorączce. W premedykacji przed wlewem warto ograniczyć leki uspokajające i przeciwcholinergiczne do niezbędnego minimum i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej senności i spadku ciśnienia[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy, gorączki neutropenicznej, ciężkich zakażeń i posocznicy. Jednoczesne leczenie utrudnia ustalenie, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny lub przerwaniu leczenia szpiczaka. Dodatkowo premedykacja przed wlewem izatuksymabu obejmuje zwykle lek przeciwhistaminowy, którego działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne sumuje się z działaniem klozapiny[1].
Mechanizm
Oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili, więc ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Izatuksymab, przeciwciało przeciw CD38 stosowane w schematach leczenia szpiczaka mnogiego, często wywołuje neutropenię. Leczenie klozapiną jest też przeciwwskazane przy zaburzeniach czynności szpiku kostnego, a szpiczak mnogi zajmuje szpik[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ izatuksymab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili przed każdym cyklem izatuksymabu
- gorączka i objawy zakażenia
- ciśnienie tętnicze i stopień sedacji w trakcie i po premedykacji przed wlewem
- objawy psychotyczne przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina rozpoczynana u pacjenta leczonego izatuksymabemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Izatuksymab włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · izatuksymab | inne zalecenie | Decyzję o kontynuacji klozapiny, zmianie leku przeciwpsychotycznego lub schematu przeciwszpiczakowego podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog. Przy kontynuacji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ TioguaninaNie łącz klozapiny z tioguaniną.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, w którym powstają krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek. Wtedy nawet zwykła infekcja może stać się bardzo niebezpieczna. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub długo trwające infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z tioguaniną. Charakterystyka klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego[1][2][3]. Jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych, jest wymienione wśród przeciwwskazań do jednoczesnego stosowania[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga tioguaniny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego podejmuje psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Wcześniejsza granulocytopenia lub agranulocytoza związana z zakończoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy oraz głębszej pancytopenii, co grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Mielosupresja wywołana tioguaniną utrudnia też rozpoznanie i opanowanie agranulocytozy klozapinowej, a spadek liczby granulocytów wymusza przerwanie klozapiny, co niesie ryzyko nawrotu psychozy.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania mielotoksyczne się sumują. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej charakterystyka zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym środków cytotoksycznych[1]. Tioguanina jest antymetabolitem purynowym o działaniu cytotoksycznym, a jej charakterystyka podaje, że przy jednoczesnym stosowaniu z innymi mielotoksycznymi produktami leczniczymi ryzyko mielosupresji jest zwiększone[4]. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, ponieważ tioguanina nie wpływa na enzymy metabolizujące klozapinę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, gorączka, ból gardła
- nawrót objawów psychotycznych po odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tioguanina dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy pacjent stabilny na klozapinie wymaga tioguaniny, połączenie pozostaje przeciwwskazane. Psychiatra i hematolog powinni wspólnie zdecydować o zamianie klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielotoksyczności, z kontrolą morfologii i stanu psychicznego w okresie zmiany. |
| Leczenie tioguaniną zakończoneczas leczenia · tioguanina | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Po zakończeniu leczenia tioguaniną i odbudowie szpiku włączenie klozapiny jest możliwe pod warunkiem prawidłowej morfologii i regularnej kontroli krwi zgodnie z charakterystyką klozapiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.
Leki na choroby autoimmunologiczne i stwardnienie rozsiane, takie jak fingolimod, natalizumab, teriflunomid czy mykofenolan mofetyl, osłabiają odporność. Leki z grupy analogów puryn, takie jak kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina, dodatkowo hamują wytwarzanie krwinek w szpiku. Razem mogą bardzo mocno osłabić organizm i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Działanie niektórych z tych leków utrzymuje się jeszcze długo po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- bolesna wysypka z pęcherzykami, owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość skóry
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany zachowania
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia. Przed włączeniem analogu puryn u pacjenta leczonego natalizumabem, modulatorem receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod), teriflunomidem, leflunomidem lub inebilizumabem trzeba sprawdzić, czy lek immunosupresyjny został odstawiony z zachowaniem okresu wypłukiwania i czy liczba limfocytów wróciła do normy. Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed zmianą leczenia zwykle wykonuje się procedurę przyspieszonej eliminacji. Doustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub mielosupresyjne, a natalizumab jest przeciwwskazany u osób z obniżoną odpornością, także po chemioterapii. W hematologii i transplantologii połączenie fludarabiny lub klofarabiny z mykofenolanem, immunoglobuliną przeciw limfocytom T albo inhibitorami kalcyneuryny bywa elementem zaplanowanego protokołu kondycjonowania i profilaktyki choroby przeszczep przeciw gospodarzowi, który prowadzi wyłącznie ośrodek specjalistyczny z profilaktyką przeciwzakaźną. Przy łączeniu merkaptopuryny lub tioguaniny z mykofenolanem albo leflunomidem należy rozważyć zmniejszenie dawek i kontrolować także próby wątrobowe. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć czynne zakażenia, sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i gruźlicy oraz nie podawać szczepionek żywych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej i długotrwałej limfopenii, neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości oraz ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych (pneumocystozowe zapalenie płuc, reaktywacja wirusa półpaśca, cytomegalowirusa i wirusowego zapalenia wątroby typu B, grzybice układowe). Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i kladrybinie szczególnie istotne jest ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Długotrwała immunosupresja może zwiększać ryzyko nowotworów wtórnych. Przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tiopurynach możliwe jest addytywne uszkodzenie wątroby. Ryzyko dotyczy całej klasy z wyjątkiem apremilastu i nerandomilastu, a jest największe przy lekach powodujących limfopenię lub mielosupresję.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy osłabienia odporności, a nie zmiany stężeń leków. Analogi puryn (kladrybina, fludarabina, klofarabina, nelarabina, merkaptopuryna, tioguanina) są antymetabolitami. Hamują syntezę i naprawę DNA, przez co uszkadzają szpik i niszczą limfocyty, a kladrybina i fludarabina powodują głęboką i długotrwałą limfopenię[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność różnymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do tkanek. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn. Mykofenolan mofetyl i kwas mykofenolowy hamują syntezę puryn w limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Inebilizumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T, abatacept i belatacept usuwają limfocyty albo blokują ich aktywację. Efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał IgG, a rawulizumab blokuje dopełniacz. Skutki obu grup się sumują, a przy lekach działających na tę samą linię komórkową (limfocyty, synteza nukleotydów) mogą się wzajemnie nasilać. Leflunomid, teriflunomid oraz tiopuryny (merkaptopuryna, tioguanina) dodatkowo uszkadzają wątrobę, co sumuje się z ich działaniem na szpik.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed włączeniem leku i regularnie w trakcie leczenia
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
- nowe lub narastające objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny przy leflunomidzie, teriflunomidzie, merkaptopurynie i tioguaninie
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i cytomegalowirusem u pacjentów z grupy ryzyka
- czas od odstawienia poprzedniego leku immunosupresyjnego i powrót liczby limfocytów do normy przed zmianą terapii
Kiedy ocena się zmienia
| Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianympostać · analogi puryn | ryzyko rośnie | Doustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne. Przed jej włączeniem trzeba odstawić poprzedni lek immunosupresyjny z zachowaniem okresu wypłukiwania i potwierdzić prawidłową liczbę limfocytów. |
| Natalizumab u pacjenta po chemioterapii analogiem puryn lub w jej trakciekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także w następstwie chemioterapii. Wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. |
| Okres wypłukiwania po odstawieniu teriflunomidu, leflunomidu, modulatora receptora S1P lub inebilizumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P i inebilizumabie limfopenia może trwać jeszcze długo po odstawieniu. Przed włączeniem analogu puryn należy wykonać procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu albo odczekać do powrotu liczby limfocytów do normy. |
| Fludarabina lub klofarabina w protokole kondycjonowania przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychkolejność włączenia · analogi puryn | inne zalecenie | W kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych fludarabina lub klofarabina bywa celowo łączona z immunoglobuliną przeciw limfocytom T, a następnie z mykofenolanem w profilaktyce choroby przeszczep przeciw gospodarzowi. Takie połączenie jest zaplanowane i prowadzone w ośrodku specjalistycznym z profilaktyką przeciwzakaźną i ścisłym monitorowaniem, więc nie powinno być traktowane jako błąd w leczeniu. |
Źródła
- Butzkueven H, Hillert J, Soilu-Hänninen M, Ziemssen T, Kuhle J, Wergeland S, et al. The CLARION study: first report on safety findings in patients newly initiating treatment with cladribine tablets or fingolimod for multiple sclerosis. Curr Med Res Opin. 2023;39(10):1367-1374. doi: 10.1080/03007995.2023.2256220. PMID: 37675878.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ IzatuksymabNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.
Izatuksymab, którym leczysz szpiczaka, osłabia twoją odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo BCG może wtedy gorzej działać na nowotwór pęcherza. Dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę
- silne osłabienie, poty, utrata apetytu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie i ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem. Dopęcherzowe podawanie BCG jest przeciwwskazane u osób z nabytym defektem odporności oraz leczonych immunosupresyjnie, w tym kortykosteroidami i cytostatykami[1]. Przeciwwskazane jest również przy zaburzeniu odpowiedzi immunologicznej wywołanym chorobą lub lekami[2]. Wybór i kolejność leczenia raka pęcherza oraz szpiczaka powinny ustalić wspólnie urolog i hematolog, a w czasie terapii izatuksymabem należy rozważyć dopęcherzową chemioterapię. Ewentualne późniejsze włączenie BCG wymaga zakończenia leczenia przeciwszpiczakowego i oceny stanu odporności przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi uogólnionym zakażeniem prątkami BCG – z gorączką, posocznicą, zapaleniem płuc lub wątroby – które może zagrażać życiu. Jednocześnie można się spodziewać słabszego działania przeciwnowotworowego BCG w pęcherzu moczowym.
Mechanizm
Żywych prątków BCG nie podaje się dopęcherzowo osobom z nabytym niedoborem odporności ani leczonym przeciwnowotworowo lub immunosupresyjnie[3]. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku mnogim, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym część limfocytów i komórek NK, i nasila niedobór odporności związany z samą chorobą. Osłabiona odpowiedź komórkowa sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się prątków i ich rozsiewowi, a jednocześnie zmniejsza skuteczność immunoterapii BCG, która zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej.
Monitorować
- stan odporności przed planowanym włączeniem BCG (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, stężenie immunoglobulin)
- przy omyłkowym podaniu – objawy uogólnionego zakażenia BCG: gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, objawy uszkodzenia wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnie (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Śródskórna szczepionka BCG również zawiera żywe prątki i w trakcie leczenia izatuksymabem nie należy jej podawać ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ IzatuksymabŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.
Izatuksymab osłabia odporność, więc niektóre szczepionki mogą być dla ciebie niebezpieczne albo działać słabiej. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie możesz przyjąć w czasie tego leczenia. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może chronić cię słabiej niż zdrowe osoby. Dlatego w podróży szczególnie dbaj o bezpieczną wodę i jedzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- ból brzucha
- objawy odwodnienia (silne pragnienie, mało moczu, zawroty głowy)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z hematologiem i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Szczepionkę inaktywowaną podaje się na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu[2]. Niezależnie od szczepienia podkreśl ścisłe przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży. Ewentualne szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczenia wymaga decyzji lekarza prowadzącego co do odstępu czasowego.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje teoretyczne ryzyko przedłużonego wydalania lub objawowego zakażenia szczepem szczepionkowym (biegunka, odwodnienie) oraz brak skutecznej ochrony. Po szczepionce inaktywowanej należy spodziewać się słabszej lub niepełnej odpowiedzi ochronnej.
Mechanizm
Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty, część limfocytów B i komórki NK. Sprzyja to hipogammaglobulinemii i upośledza odpowiedź humoralną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej osłabiona odporność może dodatkowo ograniczać kontrolę namnażania szczepu szczepionkowego w jelicie. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Inaktywowana szczepionka doustna nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej immunogenność może być wyraźnie słabsza.
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, gorączka, odwodnienie) w dniach po szczepieniu
- poziom immunoglobulin i ryzyko zakażeń u pacjenta leczonego izatuksymabem
- zastosowanie zasad higieny żywności i wody w podróży jako podstawowej ochrony
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (z możliwą słabszą ochroną)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu izatuksymabem jej immunogenność może być wyraźnie słabsza. Można ją podać po uzgodnieniu z hematologiem, na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu. |
| Szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Jeśli szczepienie żywą szczepionką jest planowane, najlepiej przeprowadzić je przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabem lub po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresji. Odstęp czasowy ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ IzatuksymabNie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.
Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie. Izatuksymab, który dostajesz na szpiczaka, osłabia odporność, więc te bakterie mogłyby wywołać chorobę zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie możesz przyjmować w trakcie leczenia. Istnieją szczepionki w zastrzyku, które nie zawierają żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeżeli przed podróżą potrzebna jest ochrona, rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań po konsultacji z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. Pacjenta poinformuj, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, więc ważna jest higiena żywności i wody w podróży.
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie szczepem szczepionkowym z gorączką i objawami żołądkowo-jelitowymi oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, które namnażają się w jelicie. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku plazmocytowym. Usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty i komórki NK, i pogłębia niedobór odporności związany z chorobą i leczeniem skojarzonym. Żywej szczepionki doustnej nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności ani otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Upośledzona odporność zwiększa ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego i osłabia wytworzenie ochrony.
Monitorować
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki doustnej
- aktualny stan odporności i schemat leczenia przeciwszpiczakowego przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi (inaktywowana, do wstrzykiwań)szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa (do wstrzykiwań)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańdroga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie namnaża się, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. U pacjenta leczonego izatuksymabem odpowiedź może być jednak słabsza. Termin szczepienia ustal z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. |
| Pełny cykl szczepienia zakończony przed pierwszym podaniem izatuksymabukolejność włączenia · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Jeżeli pełny cykl doustnej szczepionki zakończono przed włączeniem izatuksymabu, nie dochodzi do jednoczesnego stosowania. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj cyklu po pierwszej infuzji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Tioguanina osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw półpaścowi może u ciebie wywołać poważne zakażenie wirusem ze szczepionki. Taka szczepionka jest dla ciebie niedozwolona w czasie leczenia. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, która nie zawiera żywego wirusa i może być bezpieczniejszym wyborem, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze
- gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Termin jej podania warto uzgodnić z hematologiem prowadzącym, tak aby przypadał na okres możliwie najlepszej czynności układu odpornościowego.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki w trakcie leczenia tioguaniną grozi zakażeniem szczepionkowym wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym jego postacią rozsianą, która może być groźna dla życia. Przy szczepionce rekombinowanej nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, ale ochrona po szczepieniu może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.
Mechanizm
Tioguanina jest lekiem mielotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność, a stosuje się ją w ostrych białaczkach. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę, także nieżywą, może być słabsza. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia w przeciwwskazaniach leczenie immunosupresyjne oraz ostrą i przewlekłą białaczkę[1]. ChPL tioguaniny nie zaleca szczepienia szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów w immunosupresji[2]. ChPL rekombinowanej szczepionki z adiuwantem nie wymienia tioguaniny ani leków immunosupresyjnych[3].
Monitorować
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (pęcherzykowa wysypka, gorączka) po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przy planowaniu szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, a jej ChPL nie wymienia tioguaniny. Z powodu immunosupresji odpowiedź na szczepienie może być słabsza, dlatego termin podania warto zaplanować z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.