Interakcje / Kwas acetylosalicylowy / Kwas acetylosalicylowy i selumetynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta w kierunku objawów krwawienia.
Nie przyjmuj kwasu acetylosalicylowego na ból lub gorączkę bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i zgłoś każde nietypowe krwawienie.
Niekorzystna interakcjaKwas acetylosalicylowy+ SelumetynibPołączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta w kierunku objawów krwawienia.Nie przyjmuj kwasu acetylosalicylowego na ból lub gorączkę bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i zgłoś każde nietypowe krwawienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj kwasu acetylosalicylowego na ból lub gorączkę bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i zgłoś każde nietypowe krwawienie.
Kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E, która w większej ilości może utrudniać krzepnięcie krwi. Kwas acetylosalicylowy także działa przeciwzakrzepowo, więc razem mogą zwiększać ryzyko krwawień. Oba leki mogą też podrażniać żołądek. U dzieci z infekcją wirusową kwasu acetylosalicylowego nie stosuje się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- silny ból brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta w kierunku objawów krwawienia. Kwas acetylosalicylowy powinien mieć jasne wskazanie i być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce. Ostrożność jest szczególnie potrzebna u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub inne przeciwpłytkowe. U dzieci do 12 lat z zakażeniem wirusowym kwasu acetylosalicylowego nie stosuje się ze względu na ryzyko zespołu Reye’a[1].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie skłonności do krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz częstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Brak opisów ciężkich powikłań wynikających wyłącznie z tego połączenia.
Mechanizm
Kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E jako substancję pomocniczą, a duże ilości witaminy E mogą osłabiać agregację płytek krwi. Kwas acetylosalicylowy nieodwracalnie hamuje agregację płytek, a z innymi substancjami o działaniu przeciwpłytkowym zwiększa ryzyko wydłużenia czasu krwawienia i krwotoków[1]. Oba działania mogą się sumować. Dodatkowo oba leki mogą drażnić przewód pokarmowy, a kwas acetylosalicylowy zwiększa ryzyko uszkodzeń błony śluzowej żołądka i krwawień z przewodu pokarmowego[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł, smoliste stolce)
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe
- morfologia krwi przy objawach krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 12 latpacjent | inne zalecenie | U dzieci do 12 lat w przebiegu zakażeń wirusowych kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Do leczenia gorączki i bólu wybierz inny lek. |
| dawka ≥ 1 g na dobękwas acetylosalicylowy | ryzyko rośnie | Większość interakcji kwasu acetylosalicylowego opisano dla dawek konwencjonalnych od 1 g do 3 g na dobę. Przy dawkach przeciwbólowych ryzyko krwawień i uszkodzeń przewodu pokarmowego jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKwas acetylosalicylowya alkoholPodczas leczenia kwasem acetylosalicylowym najlepiej nie pić alkoholu, a gdy pacjent mimo to go spożywa, należy go pouczyć, by ograniczył ilość i nie łączył picia z przyjmowaniem leku na pusty żołądek.Podczas leczenia aspiryną najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w niewielkiej ilości i nie na pusty żołądek.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia aspiryną najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w niewielkiej ilości i nie na pusty żołądek.
Aspiryna i alkohol razem mocniej podrażniają błonę śluzową żołądka. Przez to łatwiej o owrzodzenie, a nawet o krwawienie z żołądka lub jelit. Alkohol może też działać silniej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w górnej części brzucha
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią albo wyglądające jak fusy od kawy
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podczas leczenia kwasem acetylosalicylowym najlepiej nie pić alkoholu, a gdy pacjent mimo to go spożywa, należy go pouczyć, by ograniczył ilość i nie łączył picia z przyjmowaniem leku na pusty żołądek. Ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego jest największe u osób przyjmujących lek stale i dłużej, więc im lepiej poinformować ich o objawach alarmowych. Zalecenie opiera się na ChPL oraz na ocenie ryzyka żołądkowo-jelitowego, a nie na sztywnym zakazie.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego: uszkodzenia i owrzodzenia błony śluzowej oraz krwawień.[1] Możliwe jest też silniejsze działanie samego alkoholu niż po jego wypiciu bez leku.
Mechanizm
Alkohol i kwas acetylosalicylowy niezależnie uszkadzają błonę śluzową żołądka, więc ich działanie się sumuje i rośnie ryzyko owrzodzeń oraz krwawień z przewodu pokarmowego.[1] Dodatkowo kwas acetylosalicylowy hamuje w błonie śluzowej żołądka enzymatyczne utlenianie etanolu, co może podnosić stężenie alkoholu we krwi.
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne smoliste stolce, wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy)
- objawy niedokrwistości przy przewlekłym stosowaniu (osłabienie, bladość, duszność wysiłkowa)
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 1 g na dobęalkohol | ryzyko rośnie | Większość opisanych interakcji kwasu acetylosalicylowego dotyczy dawek konwencjonalnych od 1 g do 3 g na dobę, więc przy takich dawkach ryzyko uszkodzenia błony śluzowej w połączeniu z alkoholem należy uznać za wyższe niż przy małych dawkach stosowanych kardiologicznie. |
| Większe ilości alkoholu narazilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość etanolu spożyta jednorazowo lub regularnie nasila uszkodzenie błony śluzowej, więc ryzyko krwawienia rośnie wraz z ilością alkoholu, a u osób nadużywających alkoholu należy doradzić bezwzględne unikanie połączenia. |
| Przewlekłe stosowanie kwasu acetylosalicylowegoczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów stosujących kwas acetylosalicylowy stale, np. w profilaktyce sercowo-naczyniowej, regularne picie alkoholu ma większe znaczenie niż pojedyncza okazja, więc należy zalecić trwałe ograniczenie spożycia i poinformować o objawach krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSelumetyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych.Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ten lek i alkohol nie wpływają bezpośrednio na swoje działanie. Oba mogą jednak podrażniać żołądek i jelita oraz obciążać wątrobę. Po alkoholu mogą się więc nasilić biegunka, nudności lub wymioty, które ten lek i tak często wywołuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- nudności i wymioty
- oznaki odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy i rzadkie oddawanie moczu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać biegunkę, nudności i wymioty, oraz zalecić ograniczenie ilości alkoholu. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby wskazana jest abstynencja i ścisła kontrola parametrów wątrobowych. Pacjent z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie powinien przyjmować selumetynibu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu istotne skutki są mało prawdopodobne. Możliwe jest nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty, co sprzyja odwodnieniu. Regularne picie większych ilości alkoholu może sumować się z hepatotoksycznością selumetynibu i zwiększać ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz.
Mechanizm
Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL selumetynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu w żadnej sekcji[1]. W punkcie interakcji ChPL opisuje wpływ inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz CYP2C19 na stężenie selumetynibu, a etanol nie jest wymieniony wśród substancji, których należy unikać[1]. Etanol nie jest uznawany za istotny klinicznie inhibitor ani induktor tych enzymów, dlatego zmiany ekspozycji na selumetynib po alkoholu nie są spodziewane. Selumetynib często powoduje biegunkę, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, a także wzrost aktywności aminotransferaz, a alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i obciąża wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania selumetynibu[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu, które prowadzi do uszkodzenia wątroby, może więc pośrednio wykluczyć dalsze leczenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AspAT i AlAT oraz stężenie bilirubiny przy regularnym spożywaniu alkoholu
- nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością selumetynibu i może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do leczenia. Wskazana abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | Selumetynib stosuje się głównie u dzieci i młodzieży. U niepełnoletnich zalecenie brzmi bezwzględnie – bez alkoholu, niezależnie od interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Inne interakcje tych leków 272
Połączenie przeciwwskazaneKwas acetylosalicylowy+ MetotreksatNie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.
Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) utrudnia nerkom usuwanie metotreksatu z organizmu. Przez to metotreksatu zostaje we krwi więcej i może on silniej uszkadzać szpik, który wytwarza krwinki. Przy większych dawkach metotreksatu tych leków nie wolno łączyć, a przy mniejszych lekarz musi częściej sprawdzać twoje wyniki krwi. Dotyczy to także aspiryny w małych dawkach „na serce” i leków przeciwbólowych z aspiryną kupowanych bez recepty.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilona biegunka lub wymioty
- nietypowe osłabienie lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.[1] Przy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie jest możliwe z zachowaniem ostrożności, a w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego należy co tydzień kontrolować morfologię krwi.[2] Pacjentów z nawet łagodnymi zaburzeniami czynności nerek oraz osoby w podeszłym wieku trzeba monitorować dokładniej.[3] U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[4]
Skutek kliniczny
Wzrasta stężenie metotreksatu i nasila się jego toksyczne działanie na szpik, czyli toksyczność hematologiczna.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[4]
Mechanizm
Kwas acetylosalicylowy zmniejsza klirens nerkowy metotreksatu przez hamowanie jego wydzielania kanalikowego, a salicylany dodatkowo wypierają metotreksat z połączeń z białkami osocza.[1] Metotreksat może zwiększać biodostępność i toksyczność w wyniku wypierania przez salicylany z miejsc wiązania z białkami, a salicylany jako słabe kwasy organiczne zmniejszają jego wydzielanie kanalikowe.[4]
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem co tydzień w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- objawy toksyczności metotreksatu – zapalenie i owrzodzenia jamy ustnej, objawy z przewodu pokarmowego, objawy zakażenia, krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 15 mg na tydzieńmetotreksat | ryzyko rośnie | Przy metotreksacie w dawkach 15 mg na tydzień lub większych jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego jest przeciwwskazane. |
| Mniej niż 15 mg na tydzieńdawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie wymaga ostrożności oraz cotygodniowej kontroli morfologii krwi w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego. |
| Obniżony, także łagodne zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | Przy nawet łagodnych zaburzeniach czynności nerek konieczne jest dokładniejsze monitorowanie. U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów w podeszłym wieku należy prowadzić dokładne monitorowanie leczenia skojarzonego. |
| dawka ≥ 1 g na dobękwas acetylosalicylowy | ryzyko rośnie | Większość opisanych interakcji kwasu acetylosalicylowego dotyczy dawek konwencjonalnych od 1 g do 3 g na dobę, więc przy dawkach przeciwbólowych i przeciwzapalnych ryzyko jest większe niż przy dawkach przeciwpłytkowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abrea-100364986/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKwas acetylosalicylowy+ PiroksykamPiroksykamu nie łączy się z kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych.Nie łącz piroksykamu z aspiryną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli bierzesz aspirynę na serce, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz piroksykamu z aspiryną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli bierzesz aspirynę na serce, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy.
Piroksykam i kwas acetylosalicylowy (aspiryna, polopiryna) działają podobnie i razem mocno drażnią żołądek. To połączenie zwiększa ryzyko wrzodów, krwawienia z żołądka lub jelit oraz uszkodzenia nerek. Przyjmowanie obu leków naraz nie łagodzi bólu lepiej niż sam piroksykam. Jeśli bierzesz małą dawkę aspiryny na serce, nie odstawiaj jej na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Piroksykamu nie łączy się z kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych.[1] Połączenia z kwasem acetylosalicylowym w niskiej dawce przeciwpłytkowej należy unikać.[2] Jeśli pacjent przyjmuje kwas acetylosalicylowy w prewencji sercowo-naczyniowej, nie należy go odstawiać samodzielnie, lecz rozważyć lek przeciwbólowy spoza grupy NLPZ, np. paracetamol. Gdy leczenie piroksykamem jest konieczne, u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka należy dołączyć osłonę żołądka – misoprostol lub inhibitor pompy protonowej.[2] Nie należy jednocześnie stosować innych NLPZ, w tym innych postaci piroksykamu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego oraz uszkodzenia nerek.[3] Skojarzenie nie daje lepszego efektu przeciwbólowego ani przeciwzapalnego niż sam piroksykam.[2] Ryzyko ciężkich powikłań żołądkowo-jelitowych dotyczy także kwasu acetylosalicylowego w niskiej dawce przeciwpłytkowej.[1]
Mechanizm
Oba leki hamują cyklooksygenazę i zmniejszają syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka i dwunastnicy oraz podtrzymujących przepływ nerkowy. Ich działanie uszkadzające błonę śluzową przewodu pokarmowego i nerki sumuje się synergicznie.[3] Kwas acetylosalicylowy dodatkowo nieodwracalnie hamuje agregację płytek, co nasila skutki ewentualnego krwawienia. Jednoczesne podawanie obu leków obniża stężenie piroksykamu w osoczu do około 80% wartości oczekiwanej.[2]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- morfologia krwi ze stężeniem hemoglobiny
- czynność nerek (kreatynina, eGFR), zwłaszcza u osób starszych i odwodnionych
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Niska dawka przeciwpłytkowa (75–100 mg na dobę)dawka · kwas acetylosalicylowy | ryzyko maleje | Przy kwasie acetylosalicylowym w niskiej dawce przeciwpłytkowej połączenia należy unikać, a jeśli piroksykam jest konieczny, u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka trzeba dołączyć misoprostol lub inhibitor pompy protonowej. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku, zwłaszcza odwodnionych lub z zaburzoną czynnością nerek, ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek jest większe, dlatego należy kontrolować czynność nerek i dbać o nawodnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.
Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże, niewyjaśnione siniaki
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
- silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.
Mechanizm
Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.
Monitorować
- objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
- czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
- czynność wątroby
- planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane. |
| Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Połączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego. |
| Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Mała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień. |
| Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Eptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ SelumetynibUnikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19.Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w zastrzykach może spowolnić usuwanie selumetynibu z organizmu. Wtedy selumetynibu jest we krwi więcej i łatwiej o jego działania niepożądane, a oba leki mogą też obciążać wątrobę. Chloramfenikol w maści lub w kroplach do oczu działa tylko miejscowo i takiego problemu nie powoduje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany wokół paznokci
- biegunka, nudności lub wymioty
- bóle mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- niezwykłe zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19. Selumetynibu nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4 i CYP2C19, a gdy łączenia nie da się uniknąć, zmniejsza się dawkę selumetynibu i ściśle monitoruje działania niepożądane[1]. Chloramfenikol w maści lub kroplach można stosować bez zmiany dawki selumetynibu, o ile nie ma przeciwwskazań do samego chloramfenikolu.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu należy spodziewać się wzrostu ekspozycji na selumetynib i nasilenia jego działań niepożądanych, takich jak zmiany skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wzrost aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby i skłonności do krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnie hamuje enzymy mikrosomalne wątroby, w tym CYP3A4 i CYP2C19, przez co nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Selumetynib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, a umiarkowany inhibitor CYP3A4 i silny inhibitor CYP2C19 (flukonazol) zwiększał jego AUC o 53%, a Cmax o 26%[1]. Dochodzi do tego możliwe sumowanie hepatotoksyczności oraz zaburzeń krzepnięcia, bo chloramfenikol upośledza syntezę witaminy K[2], a kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E (TPGS), która może wpływać na krzepliwość[1]. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie osiąga stężeń, które istotnie hamowałyby metabolizm selumetynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- morfologia krwi
- czas protrombinowy/INR przy jednoczesnych lekach przeciwzakrzepowych
- kinaza kreatynowa
- zmiany skórne i objawy żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymcefaleksyna
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnie hamujących CYP3A4 i CYP2C19, dlatego nie zmienia ekspozycji na selumetynib. |
| wiek ≤ 11 latpacjent | inne zalecenie | Maść z chloramfenikolem jest przeciwwskazana u dzieci do 11. roku życia, a selumetynib stosuje się głównie u dzieci, dlatego u młodszych pacjentów wybierz inny lek miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ SelumetynibNależy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna.Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.
Cyklosporyna może spowalniać usuwanie selumetynibu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi rośnie. Może to nasilić działania niepożądane, takie jak wysypka, biegunka czy problemy ze wzrokiem. Możliwe też, że selumetynib nieco podniesie stężenie cyklosporyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany przy paznokciach
- uporczywa biegunka
- zaburzenia widzenia
- bóle mięśni lub osłabienie
- duszność lub obrzęki nóg
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, dawkę selumetynibu należy zmniejszyć i uważnie monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych[1]. Przy włączaniu lub odstawianiu selumetynibu warto skontrolować stężenie cyklosporyny i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie selumetynibu może nasilić jego działania niepożądane, zwłaszcza wysypkę, biegunkę, zmiany w wątrobie, wzrost CK oraz zaburzenia widzenia i czynności lewej komory. Ewentualny wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i nadciśnienia.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, a selumetynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego ekspozycja może wzrosnąć. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 zwiększają AUC selumetynibu o około 30–53%[1]. Dodatkowo substancja pomocnicza kapsułek selumetynibu (TPGS) hamuje P-gp in vitro, co teoretycznie może podnieść stężenie cyklosporyny jako substratu P-gp[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[2], selumetynib – substrat BCRP[3]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[2], selumetynib – substrat CYP3A4[3]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[2], selumetynib – substrat P-gp[3]
- Selumetynib – induktor CYP3A4[3], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[3], induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- działania niepożądane selumetynibu (skóra, biegunka, wzrok)
- próby wątrobowe
- CK
- frakcja wyrzutowa lewej komory
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do okadroga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje pomijalną ekspozycję ogólnoustrojową, więc hamowanie CYP3A4 nie ma znaczenia klinicznego. |
| Włączenie lub odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Przy włączeniu cyklosporyny rozważ zmniejszenie dawki selumetynibu, a po jej odstawieniu powrót do dawki wyjściowej pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaDabrafenib+ SelumetynibUnikaj łączenia dabrafenibu z selumetynibem poza ustalonym protokołem onkologicznym.Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków samodzielnie i zapytaj lekarza prowadzącego, czy ich łączenie jest celowe.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków samodzielnie i zapytaj lekarza prowadzącego, czy ich łączenie jest celowe.
Te dwa leki przeciwnowotworowe zwykle nie są łączone ze sobą. Dabrafenib przyspiesza usuwanie selumetynibu z organizmu, więc selumetynib może działać słabiej. Oba leki mogą też dawać podobne działania niepożądane, które razem mogą być silniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- zaburzenia widzenia, nieostre widzenie lub mroczki
- duszność, obrzęki nóg, kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- nasilona wysypka lub zmiany na skórze
- bóle mięśni lub osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia dabrafenibu z selumetynibem poza ustalonym protokołem onkologicznym. Należy unikać jednoczesnego stosowania selumetynibu z silnymi i umiarkowanymi induktorami CYP3A4[1]. Gdy działanie terapeutyczne leku ma duże znaczenie dla pacjenta, a dawki nie da się łatwo dopasować na podstawie skuteczności lub stężenia, należy unikać łączenia go z dabrafenibem albo zachować ostrożność[2]. Jeśli zespół onkologiczny celowo skojarzy oba leki, trzeba ściśle monitorować skuteczność selumetynibu oraz działania niepożądane obu leków. Gdy wskazane jest skojarzenie inhibitora BRAF z inhibitorem MEK, standardowym partnerem dabrafenibu jest trametynib.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest słabsze działanie selumetynibu i brak kontroli choroby nowotworowej. Należy oczekiwać, że indukcja przez dabrafenib zmniejszy ekspozycję na selumetynib i jego skuteczność[2]. Jednocześnie skojarzenie inhibitora BRAF z inhibitorem MEK może sumować działania niepożądane obu leków, a dla tej pary nie ma ustalonego bezpiecznego schematu dawkowania.
Mechanizm
Dabrafenib może zmniejszać stężenie selumetynibu, bo indukuje enzymy, które go metabolizują. Dabrafenib zwiększa syntezę CYP3A4 i enzymów z rodziny CYP2C, w tym CYP2C19, a przy podawaniu w dawkach wielokrotnych zmniejszał AUC midazolamu o 65%, co odpowiada umiarkowanemu induktorowi CYP3A4[2]. Ekspozycja na selumetynib zależy od CYP3A4 i CYP2C19, a silny induktor CYP3A4 zmniejszał jego AUC o 51% i Cmax o 26%[1]. Oba leki hamują ten sam szlak sygnałowy MAPK na różnych poziomach, więc ich działania niepożądane mogą się nakładać.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor BCRP[3], selumetynib – substrat BCRP[4]
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], selumetynib – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], selumetynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], selumetynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], selumetynib – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor P-gp[3], selumetynib – substrat P-gp[4]
- Selumetynib – induktor CYP3A4[4], dabrafenib – substrat CYP3A4[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- odpowiedź guza w badaniach obrazowych
- frakcja wyrzutowa lewej komory (echokardiografia)
- badanie okulistyczne
- aktywność ALT i AST
- aktywność CK
- temperatura ciała i gorączka
- zmiany skórne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie selumetynibu może wzrosnąć i trzeba monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych selumetynibu. |
| wiek ≤ 17pacjent | inne zalecenie | Badania interakcji selumetynibu prowadzono wyłącznie u zdrowych dorosłych, dlatego u dzieci wielkość interakcji jest niepewna i wymaga szczególnie ścisłego monitorowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ SelumetynibNie łącz selumetynibu z zielem dziurawca w żadnej postaci, także w herbatkach ziołowych i suplementach.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w trakcie leczenia selumetynibem i zapytaj farmaceutę, zanim kupisz jakąkolwiek mieszankę ziołową.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w trakcie leczenia selumetynibem i zapytaj farmaceutę, zanim kupisz jakąkolwiek mieszankę ziołową.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie selumetynibu z organizmu. Lek może wtedy działać słabiej i leczenie będzie mniej skuteczne. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub powiększanie się zmian mimo regularnego przyjmowania leku
- przypomnienie sobie, że w ostatnim czasie pijesz herbatkę lub przyjmujesz suplement z dziurawcem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz selumetynibu z zielem dziurawca w żadnej postaci, także w herbatkach ziołowych i suplementach[1]. Przed rozpoczęciem leczenia selumetynibem odstaw dziurawiec z wyprzedzeniem, bo działanie indukujące enzymy ustępuje stopniowo. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec w trakcie leczenia, poinformuj lekarza prowadzącego, który oceni odpowiedź na leczenie.
Skutek kliniczny
Spadek ekspozycji na selumetynib może osłabić jego skuteczność w leczeniu nerwiakowłókniaków splotowatych. Z silnymi induktorami CYP3A4, w tym z zielem dziurawca, należy unikać łączenia selumetynibu[1].
Mechanizm
Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm selumetynibu, który jest substratem tego enzymu. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i może osłabiać działanie innych leków[2]. Silny induktor CYP3A4 (ryfampicyna 600 mg na dobę przez 8 dni) zmniejszał AUC selumetynibu o 51%, a C max o 26%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na selumetynib (wielkość zmian, objawy) u pacjenta, który przyjmował dziurawiec
- wywiad dotyczący ziół i suplementów przy każdej realizacji recepty
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca przed włączeniem selumetynibuodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 po odstawieniu dziurawca wygasa stopniowo, dlatego niedawne stosowanie ziela nadal może obniżać ekspozycję na selumetynib. Uwzględnij to przy ocenie odpowiedzi na leczenie. |
| Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Aktywacja cytochromu P450 dotyczy przede wszystkim systematycznego przyjmowania dziurawca. Regularne stosowanie nasila spadek stężenia selumetynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Niekorzystna interakcjaEslikarbazepina+ SelumetynibUnikaj łączenia selumetynibu z eslikarbazepiną i rozważ z neurologiem lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie selumetynibem o przyjmowaniu eslikarbazepiny i nie odstawiaj żadnego z tych leków bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie selumetynibem o przyjmowaniu eslikarbazepiny i nie odstawiaj żadnego z tych leków bez jego decyzji.
Lek przeciwpadaczkowy eslikarbazepina przyspiesza usuwanie selumetynibu z organizmu. Przez to selumetynib może działać słabiej na guzy. Zmiana pojawia się stopniowo przez kilka tygodni po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki leku przeciwpadaczkowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się guza lub nasilenie bólu w jego okolicy
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leków
- nasilenie wysypki, biegunki lub obrzęków po odstawieniu eslikarbazepiny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia selumetynibu z eslikarbazepiną i rozważ z neurologiem lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się po 2–3 tygodniach od włączenia, odstawienia lub zmiany dawki eslikarbazepiny, co trzeba uwzględnić przy planowaniu terapii[2]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, lekarz prowadzący powinien ściśle oceniać skuteczność selumetynibu, a każdą zmianę dawki eslikarbazepiny traktować jako możliwą zmianę narażenia na selumetynib.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest zmniejszenie stężenia selumetynibu i ryzyko słabszej odpowiedzi na leczenie nerwiakowłókniaków splotowatych. Bezpośrednich badań tego połączenia nie przeprowadzono. Badania interakcji obu leków wykonano wyłącznie u dorosłych[2][1], a selumetynib stosuje się głównie u dzieci.
Mechanizm
Eslikarbazepina w warunkach in vivo pobudza metabolizm leków usuwanych głównie z udziałem CYP3A4 i może indukować sprzęganie z kwasem glukuronowym[2]. Siła tej indukcji jest istotna klinicznie – narażenie na symwastatynę zmniejszało się średnio o 50%[2]. Selumetynib jest metabolizowany przez CYP3A4, a induktory tego enzymu obniżają jego stężenie – silny induktor zmniejszał AUC selumetynibu o 51%[1]. Selumetynibu nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4[1]. Hamowanie CYP2C19 przez duże dawki eslikarbazepiny[2] może częściowo zmniejszać ten efekt, ale nie można przewidzieć, w jakim stopniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Eslikarbazepina – inhibitor CYP2C19[3], selumetynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Eslikarbazepina – słaby induktor CYP3A4[3], selumetynib – substrat CYP3A4[4]
- Eslikarbazepina – umiarkowany induktor UGT1A1[3], selumetynib – substrat UGT1A1[4]
- Eslikarbazepina: inhibitor CYP2C19[3], słaby induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor UGT1A1[3]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- odpowiedź guza w badaniach obrazowych
- kontrola napadów padaczkowych po zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
- działania niepożądane selumetynibu po odstawieniu eslikarbazepiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lub zmiana dawki eslikarbazepiny w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · eslikarbazepina | inne zalecenie | Po odstawieniu eslikarbazepiny indukcja wygasa w ciągu 2–3 tygodni i stężenie selumetynibu może wzrosnąć, co wymaga obserwacji pod kątem jego działań niepożądanych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | Badania interakcji obu leków przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, dlatego u dzieci wielkość efektu jest niepewna i tym bardziej należy preferować lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zebinix 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zebinix-100313316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zebinix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zebinix-100313316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.