Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lapatynib / Lapatynib i uliprystal

Lapatynib i uliprystal

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Jednorazową dawkę 30 mg uliprystalu można podać w trakcie leczenia lapatynibem bez modyfikacji dawkowania któregokolwiek z leków.

Przyjmij tabletkę zgodnie z ulotką, a jeśli miesiączka się spóźnia, zrób test ciążowy i skontaktuj się z onkologiem.

Interakcja nieistotna klinicznieLapatynib+ UliprystalJednorazową dawkę 30 mg uliprystalu można podać w trakcie leczenia lapatynibem bez modyfikacji dawkowania któregokolwiek z leków.Przyjmij tabletkę zgodnie z ulotką, a jeśli miesiączka się spóźnia, zrób test ciążowy i skontaktuj się z onkologiem.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmij tabletkę zgodnie z ulotką, a jeśli miesiączka się spóźnia, zrób test ciążowy i skontaktuj się z onkologiem.

Tabletkę antykoncepcji awaryjnej z uliprystalem możesz przyjąć w trakcie leczenia lapatynibem. Lapatynib może nieco zwiększyć ilość uliprystalu we krwi, ale przy jednej tabletce nie ma to znaczenia dla zdrowia ani skuteczności. Lapatynib może szkodzić nienarodzonemu dziecku, dlatego powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie o sytuacji, w której potrzebna była antykoncepcja awaryjna.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • spóźniająca się miesiączka
  • silny ból w dole brzucha
  • nietypowe krwawienie z dróg rodnych
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednorazową dawkę 30 mg uliprystalu można podać w trakcie leczenia lapatynibem bez modyfikacji dawkowania któregokolwiek z leków. Wpływ inhibitorów CYP3A4 na uliprystal najpewniej nie ma konsekwencji klinicznych.[1] Uliprystalu w dawce 5 mg do leczenia mięśniaków macicy nie stosuje się u kobiet z rakiem piersi.[2] Pacjentkę należy skierować do onkologa w celu omówienia skutecznej antykoncepcji, bo lapatynib może uszkadzać płód.

Skutek kliniczny

Po jednorazowej dawce 30 mg uliprystalu nie należy się spodziewać klinicznie istotnych skutków. Teoretycznie możliwe jest zwiększenie stężenia uliprystalu w osoczu, bez wpływu na skuteczność antykoncepcji awaryjnej i bez istotnej zmiany ekspozycji na lapatynib.

Mechanizm

Jednorazowa dawka uliprystalu w antykoncepcji awaryjnej nie wymaga zmian u pacjentki przyjmującej lapatynib, bo możliwa interakcja ma charakter wyłącznie farmakokinetyczny i teoretyczny. Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych klinicznie, a jego podanie z doustnym midazolamem zwiększyło AUC midazolamu o 45%.[3] Octan uliprystalu jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny i umiarkowany inhibitor tego enzymu zwiększał jego Cmax i AUC odpowiednio 2- i 5,9-krotnie bez spodziewanych konsekwencji klinicznych.[1] Lapatynib jest substratem P-gp.[3] Octan uliprystalu in vitro może hamować P-gp, ale badanie in vivo z feksofenadyną było nierozstrzygające, a klinicznie istotny wpływ na substraty P-gp jest mało prawdopodobny.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[4], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Uliprystal – inhibitor BCRP[5], lapatynib – substrat BCRP[4]
  • Uliprystal – inhibitor CYP2C19[5], lapatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Uliprystal – inhibitor CYP3A4[5], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Uliprystal – inhibitor P-gp[5], lapatynib – substrat P-gp[4]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Uliprystal: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP2E1[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki

Kiedy ocena się zmienia

5 mg codziennie (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystalinterakcja nie dotyczyUliprystal 5 mg jest przeciwwskazany u kobiet z rakiem piersi oraz z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby, a lapatynib stosuje się właśnie w raku piersi. Przy przewlekłym podawaniu dochodzi dodatkowo zwiększenie ekspozycji na uliprystal przez hamowanie CYP3A4 przez lapatynib.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.

Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długotrwała biegunka
  • silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
  • kołatanie serca lub omdlenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • objawy uszkodzenia wątroby

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieUliprystala alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność.Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.

Alkohol nie osłabia działania tabletki „dzień po” z uliprystalem i nie nasila jej działań niepożądanych. Spożyty alkohol nie jest powodem, by odkładać przyjęcie tabletki, bo im szybciej ją weźmiesz, tym lepiej działa. Duża ilość alkoholu może wywołać wymioty, a zwymiotowanie wkrótce po połknięciu tabletki może sprawić, że lek się nie wchłonie. Jeśli przyjmujesz uliprystal dłużej z powodu mięśniaków macicy i pijesz dużo alkoholu, powiedz o tym lekarzowi, bo leku nie wolno stosować przy chorej wątrobie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wymioty wkrótce po połknięciu tabletki
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz albo ból pod prawym łukiem żebrowym podczas dłuższego leczenia mięśniaków
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność. Jeśli wkrótce po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, pacjentka powinna skontaktować się z farmaceutą lub lekarzem w sprawie przyjęcia kolejnej tabletki. U pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu, należy ocenić czynność wątroby, bo istniejące zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania tej dawki[1].

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać zmniejszenia skuteczności antykoncepcji awaryjnej ani nasilenia działań niepożądanych uliprystalu po spożyciu alkoholu. Pośrednio znaczenie mogą mieć wymioty po dużej ilości alkoholu, bo zwymiotowanie wkrótce po przyjęciu tabletki może uniemożliwić wchłonięcie leku. Nudności, bóle i zawroty głowy po uliprystalu mogą nakładać się na objawy po alkoholu, ale brak danych o wzajemnym nasilaniu tych objawów.

Mechanizm

Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej uliprystalu z etanolem. Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4, a wyraźne zmniejszenie jego ekspozycji wywołują silne induktory tego enzymu, takie jak ryfampicyna, która zmniejsza Cmax i AUC uliprystalu o 90% i więcej[1]. Etanol nie znajduje się wśród induktorów CYP3A4 wymienionych w ChPL uliprystalu[1]. Przewlekłe picie indukuje głównie CYP2E1, dlatego istotne zmniejszenie stężenia uliprystalu po alkoholu jest mało prawdopodobne. Charakterystyki uliprystalu 30 mg i 5 mg nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach, ostrzeżeniach ani interakcjach[1]. Jedyne wystąpienie słowa „alkohol” w ChPL tabletki 30 mg dotyczy substancji pomocniczej otoczki „poli(alkohol winylowy) (E1203)”, która nie ma związku z etanolem[1]. Produkty nie różnią się zapisem o alkoholu, natomiast ChPL uliprystalu 5 mg stosowanego w leczeniu mięśniaków macicy wymienia w przeciwwskazaniach „istniejące zaburzenia czynności wątroby”, co ma znaczenie u osób z alkoholową chorobą wątroby[1].

Metabolizm i transportery

  • Uliprystal: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg
  • parametry czynności wątroby u pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholu z nudnościami lub wymiotamiilość alkoholu · pacjentinne zalecenieWymioty po dużej ilości alkoholu mogą usunąć tabletkę z przewodu pokarmowego przed jej wchłonięciem. Przy wymiotach wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg należy rozważyć ponowne podanie dawki zgodnie z zaleceniami dla antykoncepcji awaryjnej.
5 mgdawka · alkoholinne zalecenieUliprystal 5 mg jest przeciwwskazany przy istniejących zaburzeniach czynności wątroby. U pacjentek przewlekle nadużywających alkoholu przed leczeniem i w jego trakcie należy ocenić czynność wątroby, a przy alkoholowym uszkodzeniu wątroby leku nie stosować.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 235

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • silna lub długotrwała biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.

Skutek kliniczny

Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.

Mechanizm

Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[4], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ LapatynibNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.

Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.

Mechanizm

Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
  • objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.

Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z dróg rodnych
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.

Skutek kliniczny

Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.

Mechanizm

Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], progesteron – substrat CYP3A4[6]
  • Progesteron: substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[7], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
  • krwawienia z dróg rodnych
  • objawy zakrzepicy żylnej
  • objawy uszkodzenia wątroby

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.

Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
  • nowe bóle kości
  • obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.

Skutek kliniczny

Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
  • stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu

Kiedy ocena się zmienia

Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteroninne zalecenieGdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ LapatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.

Estradiol to hormon, który może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi. Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, więc przyjmowanie estradiolu może osłabić leczenie i zwiększyć ryzyko powrotu choroby. Dotyczy to także tabletek i kremów z estradiolem stosowanych dopochwowo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • krwawienie z dróg rodnych
  • nasilone uderzenia gorąca lub suchość pochwy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci dopochwowych.[2][3] Objawy menopauzy i atrofii pochwy leczy się metodami niehormonalnymi, a każdą decyzję o terapii hormonalnej podejmuje onkolog prowadzący.

Skutek kliniczny

Estradiol może osłabiać skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i zwiększać ryzyko progresji lub nawrotu raka piersi. Znaczenie kliniczne hamowania metabolizmu estradiolu przez lapatynib nie zostało ocenione.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a estradiol jest przeciwwskazany u chorych z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi.[1] Estrogen pobudza wzrost guzów z receptorami hormonalnymi i działa przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym lapatynib bywa łączony, np. letrozolu.[4] Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych, co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na estradiol metabolizowany częściowo tą drogą.[4]

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • weryfikacja, czy pacjentka nie stosuje estrogenów w jakiejkolwiek postaci, w tym dopochwowo i w preparatach bez recepty
  • objawy menopauzalne i atrofii pochwy – zgłoszenie onkologowi w celu doboru leczenia niehormonalnego

Bezpieczniejsze alternatywy

gabapentynakwas hialuronowy dopochwowo

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolinne zalecenieNiskodawkowy estradiol dopochwowy daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale nadal jest przeciwwskazany u pacjentek z rakiem piersi. W pierwszej kolejności stosuje się niehormonalne preparaty nawilżające, a ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAtazanawir+ UliprystalNie łączy się uliprystalu stosowanego przewlekle w leczeniu mięśniaków macicy z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy atazanawir.Jeśli masz brać uliprystal codziennie na mięśniaki, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz atazanawir, a jednorazową tabletkę „dzień po” możesz przyjąć bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz brać uliprystal codziennie na mięśniaki, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz atazanawir, a jednorazową tabletkę „dzień po” możesz przyjąć bez obaw.

Lek na HIV atazanawir spowalnia rozkładanie uliprystalu w organizmie, przez co jego ilość we krwi rośnie. Ma to znaczenie, gdy uliprystal przyjmujesz codziennie przez dłuższy czas na mięśniaki macicy – wtedy łatwiej o działania niepożądane, także ze strony wątroby. Jednorazowa tabletka „dzień po” z uliprystalem działa przy atazanawirze tak samo skutecznie i można ją przyjąć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • nudności i utrata apetytu
  • silne zmęczenie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się uliprystalu stosowanego przewlekle w leczeniu mięśniaków macicy z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy atazanawir.[1] Jeśli leczenie mięśniaków jest konieczne, należy razem z lekarzem prowadzącym terapię przeciwretrowirusową rozważyć inną metodę leczenia mięśniaków albo zmianę schematu ART na niehamujący CYP3A4. Jednorazowe przyjęcie uliprystalu 30 mg jako antykoncepcji awaryjnej u pacjentki leczonej atazanawirem jest dopuszczalne bez modyfikacji dawki.

Skutek kliniczny

Przy przewlekłym stosowaniu uliprystalu w dawce 5 mg w leczeniu mięśniaków macicy zwiększona ekspozycja może nasilać działania niepożądane, w tym ryzyko uszkodzenia wątroby, które samo w sobie ogranicza stosowanie tego leku. Atazanawir również może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, co utrudnia ocenę funkcji wątroby. Po jednorazowej dawce 30 mg w antykoncepcji awaryjnej wzrost stężenia uliprystalu nie osłabia skuteczności i nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Uliprystal jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a atazanawir, zwłaszcza wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamuje ten izoenzym. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4 i dlatego zwiększa stężenia leków metabolizowanych tą drogą.[2] W efekcie należy oczekiwać wyraźnego wzrostu stężenia i wydłużenia ekspozycji na uliprystal, natomiast uliprystal nie wpływa istotnie na farmakokinetykę atazanawiru.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[3], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Uliprystal – inhibitor CYP3A4[4], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Uliprystal: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • aktywność AlAT i AspAT
  • stężenie bilirubiny
  • objawy uszkodzenia wątroby przy przewlekłym stosowaniu uliprystalu

Kiedy ocena się zmienia

30 mg jednorazowodawka · uliprystalryzyko malejePrzy jednorazowej dawce 30 mg w antykoncepcji awaryjnej wzrost ekspozycji na uliprystal nie zmniejsza skuteczności ani nie stwarza istotnego ryzyka, więc nie trzeba modyfikować postępowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LapatynibŁącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.

Te dwa leki mogą wzajemnie zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane, na przykład biegunka, problemy z wątrobą, zaburzenia rytmu serca albo pogorszenie pracy nerek. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i może zmienić dawkę cyklosporyny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona lub uporczywa biegunka
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
  • drżenie rąk lub silny ból głowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Łącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.[1] Lapatynibu nie należy łączyć z podawanymi doustnie substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym trzeba rozważyć zmniejszenie dawki substratu.[2] Przy skojarzeniu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 pacjenta trzeba uważnie obserwować pod kątem działań niepożądanych lapatynibu.[2] Często oceniaj czynność nerek.[1]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lapatynibu może nasilać jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, uszkodzenie wątroby i wydłużenie odstępu QT. Wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, nadciśnienia, neurotoksyczności i zakażeń. Wielkość obu efektów dla tej konkretnej pary nie została zmierzona.

Mechanizm

Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, a cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, więc może zwiększać ekspozycję na lapatynib.[2][1] Cyklosporyna należy do inhibitorów P-gp, które mogą zmieniać ekspozycję i dystrybucję lapatynibu.[3] Lapatynib z kolei hamuje CYP3A4 i P-gp w stężeniach uzyskiwanych klinicznie – zwiększał AUC doustnego midazolamu o 45% i AUC doustnej digoksyny o blisko 80%.[2] Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego jej stężenie we krwi również może wzrosnąć.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[4], lapatynib – substrat BCRP[5]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], lapatynib – substrat P-gp[5]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib – inhibitor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu
  • kreatynina i eGFR
  • aminotransferazy i bilirubina
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość i nasilenie biegunki

Kiedy ocena się zmienia

Dożylniedroga podania · cyklosporynaryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez lapatynib dotyczy głównie leków podawanych doustnie – przy dożylnym midazolamie nie stwierdzono klinicznie istotnego wzrostu AUC, więc wpływ lapatynibu na cyklosporynę podawaną dożylnie jest prawdopodobnie mniejszy. Wpływ cyklosporyny na lapatynib pozostaje.
Włączenie lub odstawienie lapatynibu u pacjenta leczonego cyklosporynąkolejność włączenia · lapatynibinne zaleceniePrzy włączaniu i odstawianiu leku wpływającego na stężenie cyklosporyny trzeba często oznaczać jej stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę, a u pacjentów bez przeszczepu częściej oceniać czynność nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDarunawir+ UliprystalU kobiety przyjmującej darunawir z rytonawirem albo kończącej takie leczenie w ciągu ostatnich 4 tygodni nie stosuje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.Zanim weźmiesz tabletkę „dzień po”, powiedz farmaceucie, że leczysz się darunawirem, a jeśli przyjmujesz go z rytonawirem, jak najszybciej idź do lekarza po wkładkę z miedzią.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim weźmiesz tabletkę „dzień po”, powiedz farmaceucie, że leczysz się darunawirem, a jeśli przyjmujesz go z rytonawirem, jak najszybciej idź do lekarza po wkładkę z miedzią.

Darunawir, lek na HIV, przyjmuje się zawsze razem z lekiem wzmacniającym jego działanie. Jeśli tym wzmacniaczem jest rytonawir, tabletka „dzień po” z uliprystalem może działać słabiej i nie zapobiec ciąży. Ten wpływ może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu rytonawiru. Przy wzmacniaczu o nazwie kobicystat tabletka działa normalnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • opóźnienie miesiączki
  • objawy ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
  • nietypowe krwawienie albo ból w dole brzucha
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U kobiety przyjmującej darunawir z rytonawirem albo kończącej takie leczenie w ciągu ostatnich 4 tygodni nie stosuje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.[1] Metodą z wyboru jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią.[1] Przy darunawirze wzmacnianym kobicystatem uliprystal można podać, bo wzrost jego stężenia nie ma znaczenia klinicznego.[1] Przy braku wiedzy o rodzaju wzmacniacza należy przyjąć wariant z rytonawirem i pilnie skierować pacjentkę do lekarza.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest osłabienie skuteczności antykoncepcji awaryjnej i nieplanowana ciąża u kobiety leczonej darunawirem z rytonawirem.[1] Efekt indukcji ustępuje powoli i może utrzymywać się nawet przez 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego.[1] Nie oczekuje się pogorszenia skuteczności leczenia przeciwwirusowego.

Mechanizm

Darunawir wzmacniany rytonawirem może zmniejszać stężenie uliprystalu, ponieważ rytonawir przy długotrwałym stosowaniu pobudza CYP3A4. Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4.[1] Rytonawir hamuje CYP3A4, ale podczas długotrwałego stosowania może także pobudzać ten enzym i obniżać stężenie uliprystalu w osoczu.[1] Darunawir, rytonawir i kobicystat są inhibitorami CYP3A.[2] Silny i umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększał Cmax i AUC uliprystalu odpowiednio 2- i 5,9-krotnie, co najpewniej nie ma znaczenia klinicznego.[1] Kobicystat nie pobudza CYP3A4, dlatego przy darunawirze wzmacnianym kobicystatem przeważa niegroźne hamowanie metabolizmu uliprystalu. Pojedyncza dawka uliprystalu prawdopodobnie nie wpływa na klirens leków metabolizowanych przez CYP, w tym darunawiru.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Uliprystal – inhibitor CYP3A4[4], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Uliprystal: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki

Bezpieczniejsze alternatywy

wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią

Kiedy ocena się zmienia

Darunawir wzmacniany kobicystatempostać · darunawirryzyko malejeKobicystat nie pobudza CYP3A4, a wzrost ekspozycji na uliprystal pod wpływem inhibitorów CYP3A4 jest mało prawdopodobny klinicznie, więc uliprystal można zastosować.
odstep ≤ 4 tygodnie od odstawienia rytonawirudarunawirinne zalecenieIndukcja enzymów ustępuje powoli i obniżenie stężenia uliprystalu jest możliwe także do 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego.
5 mg w leczeniu mięśniaków macicydawka · uliprystalinne zalecenieW wielotygodniowym leczeniu mięśniaków stałe hamowanie CYP3A przez wzmocniony darunawir zwiększa ekspozycję na uliprystal, a przy rytonawirze możliwy jest także spadek jego stężenia. Połączenia należy unikać, a decyzję podejmuje ginekolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.