Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Larotrektynib / Larotrektynib i styrypentol

Larotrektynib i styrypentol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Przy jednoczesnym stosowaniu należy traktować styrypentol jak inhibitor CYP3A i rozważyć zmniejszenie dawki larotrektynibu zgodnie z zasadami dla inhibitorów CYP3A.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz styrypentol, nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i zgłoś niepokojące objawy.

Niekorzystna interakcjaLarotrektynib+ StyrypentolPrzy jednoczesnym stosowaniu należy traktować styrypentol jak inhibitor CYP3A i rozważyć zmniejszenie dawki larotrektynibu zgodnie z zasadami dla inhibitorów CYP3A.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz styrypentol, nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i zgłoś niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz styrypentol, nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i zgłoś niepokojące objawy.

Lek przeciwpadaczkowy styrypentol spowalnia usuwanie larotrektynibu z organizmu. Przez to larotrektynib może osiągać wyższe stężenie we krwi i częściej powodować działania niepożądane. Oba leki mogą też wywoływać senność i zawroty głowy, a razem te objawy mogą być silniejsze. Lekarz może zmniejszyć dawkę larotrektynibu, dlatego ważne jest, żeby wiedział o obu lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy
  • nadmierna senność lub zmęczenie
  • chwiejny chód, problemy z równowagą
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • częstsze napady padaczkowe po zmianie dawki
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu należy traktować styrypentol jak inhibitor CYP3A i rozważyć zmniejszenie dawki larotrektynibu zgodnie z zasadami dla inhibitorów CYP3A[1]. Należy obserwować pacjenta w kierunku działań niepożądanych larotrektynibu i w razie potrzeby modyfikować dawkowanie[2]. Po odstawieniu styrypentolu należy rozważyć powrót do wcześniejszej dawki larotrektynibu. Trzeba też pamiętać, że karbamazepina, fenobarbital i fenytoina, czasem łączone ze styrypentolem w leczeniu padaczki, obniżają stężenie larotrektynibu i należy ich unikać[1].

Skutek kliniczny

Można oczekiwać zwiększenia ekspozycji na larotrektynib i nasilenia jego działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych (zawroty głowy, zmęczenie, zaburzenia chodu) oraz wzrostu aktywności aminotransferaz. Odstawienie styrypentolu u pacjenta, któremu wcześniej dostosowano dawkę larotrektynibu, może prowadzić do spadku stężenia larotrektynibu i osłabienia działania przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP3A4, a także CYP2C19 i CYP2D6[2]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a inhibitory CYP3A mogą zwiększać jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A zwiększał Cmax i AUC larotrektynibu odpowiednio 2,8-krotnie i 4,3-krotnie[1]. Larotrektynib jest słabym inhibitorem CYP3A i słabym induktorem enzymów regulowanych PXR, w tym CYP2C19[1], a styrypentol jest metabolizowany m.in. przez CYP3A4 i CYP2C19[2], więc niewielka zmiana ekspozycji na styrypentol jest możliwa, ale jej kierunek i wielkość są nieznane. Oba leki mogą powodować działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi, które mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Larotrektynib – słaby inhibitor CYP3A4[3], styrypentol – substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[4], larotrektynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[5], induktor CYP2B6[5], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy neurologiczne: zawroty głowy, senność, zaburzenia chodu i równowagi
  • aktywność AlAT i AspAT
  • morfologia krwi
  • kontrola napadów padaczkowych po zmianach dawkowania

Bezpieczniejsze alternatywy

fenfluramina

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie styrypentolu w trakcie leczenia larotrektynibemkolejność włączenia · styrypentolinne zaleceniePo odstawieniu styrypentolu hamowanie CYP3A ustępuje i ekspozycja na larotrektynib spada. Jeśli wcześniej zmniejszono dawkę larotrektynibu, należy rozważyć powrót do dawki wcześniejszej, aby nie osłabić działania przeciwnowotworowego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.

Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub chwiejny chód
  • nadmierna senność lub zmęczenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone nudności lub wymioty
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.

Mechanizm

Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].

Metabolizm i transportery

  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[3], induktor CYP2B6[3], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
  • zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
  • nudności i wymioty

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem.
Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaStyrypentola alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia styrypentolem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Lepiej nie pij alkoholu, gdy przyjmujesz styrypentol. Ten lek często powoduje senność i chwiejność, a alkohol może te objawy wyraźnie nasilić. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym, zwłaszcza kilka godzin po wypiciu większej ilości. Ryzyko jest większe, jeśli przyjmujesz też inne leki przeciwpadaczkowe lub uspokajające.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
  • niewyraźna mowa lub spowolnienie
  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia styrypentolem. Wynika to z addycyjnego działania sedatywnego oraz z niekorzystnego wpływu alkoholu na kontrolę padaczki, a nie z bezpośredniego zapisu ChPL. ChPL styrypentolu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu.[1] U dorosłego pacjenta, który mimo to sięga po alkohol, ogranicz ryzyko do sporadycznego spożycia małej ilości, bez prowadzenia pojazdów i bez pomijania dawek leków. Picie dużych ilości alkoholu przy jednej okazji jest wyraźnie przeciwskazane klinicznie. Przy nadmiernej senności lub nasileniu napadów pacjent powinien skontaktować się z neurologiem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia równowagi i chodu oraz większe ryzyko upadków i urazów. Po większej ilości alkoholu możliwe jest także pogorszenie kontroli napadów, zwłaszcza w kolejnych godzinach po wytrzeźwieniu i przy niedoborze snu. U chorych przyjmujących jednocześnie klobazam ryzyko głębokiej sedacji jest wyższe.

Mechanizm

Główny problem to sumowanie się hamującego działania obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy. Styrypentol nasila przekaźnictwo GABA-ergiczne, a etanol działa na ten sam receptor GABA-A, więc ich działanie uspokajające i zaburzające koordynację może się sumować. ChPL styrypentolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] ChPL opisuje jednak, że styrypentol wzmaga ośrodkowe działanie hamujące chlorpromazyny i może prowadzić do nadmiernej sedacji po benzodiazepinach.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, przez co zwiększa stężenia jednocześnie stosowanych klobazamu i walproinianu.[1] U chorego leczonego takim skojarzeniem alkohol nakłada się więc na kilka leków działających sedatywnie jednocześnie. Etanol obniża ponadto próg drgawkowy, a napady często pojawiają się w okresie odstawienia alkoholu po większym spożyciu. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych biorących udział w metabolizmie styrypentolu, a u chorych przyjmujących walproinian zwiększa obciążenie wątroby, jednak brak danych o znaczeniu klinicznym tego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nadmierna senność i spowolnienie
  • ataksja i zaburzenia równowagi
  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • objawy uszkodzenia wątroby u chorych leczonych także walproinianem

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjentinne zalecenieU dzieci i młodzieży, które stanowią większość leczonych styrypentolem, obowiązuje całkowita abstynencja. Opiekunowie powinni wiedzieć, że alkohol nasila sedację i może prowokować napady.
Duża ilość przy jednej okazjiilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu przy jednej okazji znacząco zwiększa ryzyko głębokiej sedacji, urazów oraz napadów w okresie odstawienia alkoholu i niedoboru snu.
Przewlekłe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe spożywanie alkoholu pogarsza kontrolę padaczki, może teoretycznie zmieniać metabolizm wątrobowy styrypentolu i zwiększa obciążenie wątroby u chorych leczonych także walproinianem. Wymaga konsultacji z neurologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 433

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ StyrypentolNie włączaj buspironu u pacjenta leczonego styrypentolem, bo pacjent ten choruje na padaczkę.Nie zaczynaj przyjmować buspironu i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na lęk, a styrypentolu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować buspironu i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na lęk, a styrypentolu nie odstawiaj samodzielnie.

Buspiron, lek na lęk, nie jest odpowiedni dla osób chorych na padaczkę, a styrypentol stosuje się właśnie w leczeniu padaczki. Styrypentol dodatkowo spowalnia usuwanie buspironu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy i osłabienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub inne niż zwykle napady padaczkowe
  • silna senność
  • zawroty głowy lub uczucie omdlewania
  • duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie włączaj buspironu u pacjenta leczonego styrypentolem, bo pacjent ten choruje na padaczkę[1]. Jeśli połączenie zostało już przepisane, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia buspironu i dobrania innego leczenia lęku we współpracy z neurologiem. Styrypentolu nie odstawia się samodzielnie.

Skutek kliniczny

U chorego na padaczkę buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę podstawową[1]. Zahamowanie metabolizmu buspironu przez styrypentol może wielokrotnie zwiększyć jego stężenie i nasilić działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność, osłabienie i uczucie omdlewania[1]. Możliwe jest też sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy[2].

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a styrypentol jest lekiem stosowanym wyłącznie w leczeniu padaczki[1]. Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP3A4, CYP2C19 i CYP2D6[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu zwiększają jego AUC nawet 19-krotnie (itrakonazol) i 50-krotnie (nefazodon)[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[3], buspiron – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • nadmierna senność i sedacja
  • zawroty głowy, osłabienie, uczucie omdlewania

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ StyrypentolNie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego styrypentolem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę, jak bezpiecznie zapobiegać chorobie lokomocyjnej.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę, jak bezpiecznie zapobiegać chorobie lokomocyjnej.

Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno przyjmować razem ze styrypentolem. Dimenhydrynatu nie stosuje się u osób z padaczką, bo może ułatwiać wystąpienie napadów. Styrypentol dodatkowo zwiększa ilość dimenhydrynatu w organizmie, co nasila senność i inne działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawek lub częstsze napady
  • silna senność, trudności z wybudzeniem
  • niepokój, pobudzenie, splątanie
  • suchość w ustach, trudności z oddaniem moczu, niewyraźne widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego styrypentolem.[1][2][3] Zapobieganie chorobie lokomocyjnej lub leczenie nudności należy uzgodnić z neurologiem prowadzącym, w pierwszej kolejności z wykorzystaniem metod niefarmakologicznych. Jeśli dimenhydrynat został już podany, obserwuj pacjenta w kierunku napadów i nadmiernej sedacji.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie lub nawrót napadów padaczkowych oraz nadmierna senność i działania antycholinergiczne wynikające z większego stężenia difenhydraminy.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a styrypentol podaje się wyłącznie w leczeniu padaczki, więc każdy pacjent leczony styrypentolem ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2][3] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą obniżać próg drgawkowy i osłabiać kontrolę napadów. Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a dimenhydrynat nasila działanie innych leków o takim działaniu.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, a przy lekach przeciwhistaminowych metabolizowanych przez te enzymy zaleca się ostrożność i obserwację w kierunku działań niepożądanych.[4] Difenhydramina uwalniana z dimenhydrynatu jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, więc jej stężenie może wzrosnąć.

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • napady padaczkowe i ich częstość
  • nadmierna senność i sedacja
  • objawy antycholinergiczne – suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 5 latpacjentryzyko rośnieU małych dzieci leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji częściej wywołują pobudzenie paradoksalne i drgawki. Tabletki dimenhydrynatu 50 mg nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 lat.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan 25 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-100428048/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
  • nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.

Metabolizm i transportery

  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[3], induktor CYP2B6[3], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenakibuprofennaproksen

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ StyrypentolKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a styrypentol do nich należy.Nie zaczynaj kwetiapiny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj kwetiapiny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Styrypentol spowalnia rozkład kwetiapiny w organizmie, przez co jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć. Oba leki działają też uspokajająco, więc razem mogą wywołać silną senność, spadki ciśnienia i zaburzenia rytmu serca. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a styrypentol do nich należy.[1] Gdy pacjent przyjmujący styrypentol wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek niezależny od CYP3A4. Jeśli lekarz mimo to uzna skojarzenie za konieczne, kwetiapinę rozpoczyna się od najmniejszej dawki i zwiększa ją powoli z obserwacją działań niepożądanych.[2]

Skutek kliniczny

Można oczekiwać zwiększenia stężenia kwetiapiny i nasilenia jej działań niepożądanych – senności, hipotonii ortostatycznej, zawrotów głowy, objawów pozapiramidowych i wydłużenia odstępu QT. Do tego dochodzi addycyjna sedacja z dwóch leków działających na ośrodkowy układ nerwowy. Wielkość wzrostu stężenia kwetiapiny przy styrypentolu nie została zbadana.

Mechanizm

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu (ketokonazol) zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP3A4, a także CYP2C19 i CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy.[2] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające się sumuje.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[3], styrypentol – substrat CYP1A2[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], styrypentol – substrat CYP2C19[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], styrypentol – substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[4], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • EKG z oceną odstępu QT i stężenie elektrolitów
  • objawy pozapiramidowe
  • morfologia krwi przy jednoczesnym walproinianie

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydpaliperydon

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie styrypentolu w trakcie leczenia kwetiapinąkolejność włączenia · styrypentolinne zaleceniePo odstawieniu styrypentolu hamowanie CYP3A4 ustępuje i stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, co wymaga oceny skuteczności i ewentualnej korekty dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.

Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
  • nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
  • nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
  • niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.

Skutek kliniczny

Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].

Mechanizm

Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.

Metabolizm i transportery

  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[4], induktor CYP2B6[4], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
  • objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu

Kiedy ocena się zmienia

Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynibinne zaleceniePo zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStyrypentol+ Wodorobursztynian doksylaminyNie stosuj doksylaminy u pacjenta leczonego styrypentolem, ponieważ połączenie z silnymi inhibitorami CYP450 jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj doksylaminy, jeśli leczysz się styrypentolem, a w sprawie kłopotów ze snem porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doksylaminy, jeśli leczysz się styrypentolem, a w sprawie kłopotów ze snem porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Styrypentol, lek na padaczkę, może sprawić, że doksylamina, lek nasenny, będzie dłużej utrzymywać się w organizmie i działać silniej. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Skutkiem może być bardzo silna senność także w ciągu dnia, chwiejność i większe ryzyko upadku. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność w ciągu dnia
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • splątanie lub dezorientacja
  • suchość w ustach
  • trudności z oddawaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj doksylaminy u pacjenta leczonego styrypentolem, ponieważ połączenie z silnymi inhibitorami CYP450 jest przeciwwskazane[1][2]. Przy zgłaszanej bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki, który dobierze postępowanie z uwzględnieniem całego schematu przeciwpadaczkowego. Jeśli doksylamina została już przyjęta, obserwuj pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji i objawów antycholinergicznych do czasu ich ustąpienia.

Skutek kliniczny

Spodziewane jest nasilenie i wydłużenie sedacji z sennością w ciągu dnia, spowolnieniem psychoruchowym, zaburzeniami koordynacji i większym ryzykiem upadków[1]. Możliwe jest też nasilenie objawów antycholinergicznych doksylaminy, takich jak suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie.

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, co może zwiększać stężenia innych leków i nasilać ich działania niepożądane, a przy lekach przeciwhistaminowych zaleca się ostrożność i obserwację w kierunku działań niepożądanych[3]. Doksylaminy nie łączy się z silnymi inhibitorami izoenzymów CYP450, ponieważ mogą one nasilać jej działanie i zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym senności w ciągu dnia[1]. Enzymy metabolizujące doksylaminę nie są poznane, więc wzrost jej stężenia pod wpływem styrypentolu jest przewidywany na podstawie mechanizmu, a nie zmierzony[1]. Dodatkowo doksylamina addytywnie nasila działanie depresyjne na OUN innych leków o działaniu sedatywnym, w tym przeciwdrgawkowych[1].

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji w ciągu dnia
  • zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
  • objawy antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStyrypentol+ EszopiklonU pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, dlatego w tej grupie połączenia ze styrypentolem należy unikać.Nie zaczynaj brać leku nasennego bez zgody lekarza, który wie o twoim leku przeciwpadaczkowym, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli rano czujesz się senny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać leku nasennego bez zgody lekarza, który wie o twoim leku przeciwpadaczkowym, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli rano czujesz się senny.

Lek przeciwpadaczkowy, który przyjmujesz, spowalnia usuwanie leku nasennego z organizmu. Lek nasenny może przez to działać mocniej i dłużej, a oba leki razem nasilają senność. Rano możesz być nadal senny, mieć kłopoty z równowagą i pamięcią. U osób starszych tych leków nie łączy się.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub otępienie rano
  • zawroty głowy, chwiejność, upadki
  • luki w pamięci lub robienie czegoś w nocy bez pamiętania o tym
  • spłycony lub wolny oddech
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, dlatego w tej grupie połączenia ze styrypentolem należy unikać[1]. U młodszych dorosłych może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu podczas stosowania inhibitorów CYP3A4 i z lekami przeciwpadaczkowymi[1]. Należy obserwować pacjenta w kierunku działań niepożądanych i w razie potrzeby zmodyfikować dawkowanie[2]. Eszopiklonu nie stosuje się u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, co wyklucza to połączenie w populacji pediatrycznej leczonej styrypentolem[1].

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się większego stężenia eszopiklonu i nasilonej sedacji, w tym senności następnego dnia, zaburzeń koordynacji, upadków i zaburzeń pamięci. Nasilenie działania nasennego eszopiklonu przy hamowaniu CYP3A4 jest opisane dla silnych inhibitorów[1]. Bezpośrednich badań tego połączenia brak.

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP3A4, a połączenie z substratami tego enzymu wymaga ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[2]. CYP3A4 jest głównym szlakiem eliminacji eszopiklonu, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol 400 mg na dobę przez 5 dni) zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie[1]. Oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a leki przeciwpadaczkowe nasilają sedację wywołaną eszopiklonem[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[3], eszopiklon – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]
  • Eszopiklon: drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
  • zaburzenia pamięci i zachowania złożone podczas snu
  • oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub bezdechem sennym

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU pacjentów w podeszłym wieku eszopiklonu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy styrypentol.
Styrypentol włączany do stosowanego już eszopiklonukolejność włączenia · eszopikloninne zaleceniePo dołączeniu styrypentolu oceń potrzebę zmniejszenia dawki eszopiklonu i obserwuj pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAtorwastatyna+ StyrypentolNależy unikać łączenia atorwastatyny ze styrypentolem, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko zapytaj lekarza, czy nie warto zmienić statyny na inną.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko zapytaj lekarza, czy nie warto zmienić statyny na inną.

Lek przeciwpadaczkowy styrypentol spowalnia rozkładanie atorwastatyny w organizmie. Przez to atorwastatyna może gromadzić się we krwi w większej ilości niż zwykle. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które rzadko bywa groźne dla nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia atorwastatyny ze styrypentolem, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.[1] W miarę możliwości wybiera się statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4.[2] Jeśli jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, stosuje się mniejszą dawkę początkową i maksymalną atorwastatyny oraz monitoruje stan kliniczny pacjenta.[3]

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na atorwastatynę zwiększa ryzyko zależnych od dawki działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym miopatii i rabdomiolizy.[4][1]

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP3A4, a atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez ten izoenzym.[1] Zahamowanie metabolizmu wątrobowego prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat P-gp[7]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • tolerancja dawki po włączeniu styrypentolu lub zmianie jego dawki

Bezpieczniejsze alternatywy

rozuwastatynaprawastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · atorwastatynaryzyko rośnieRyzyko działań niepożądanych ze strony mięśni jest zależne od dawki, więc duże dawki atorwastatyny przy styrypentolu są szczególnie niekorzystne.
Włączenie lub zwiększenie dawki styrypentolu u pacjenta leczonego atorwastatynąkolejność włączenia · styrypentolinne zalecenieMonitorowanie kliniczne jest szczególnie zalecane po rozpoczęciu leczenia inhibitorem lub po dostosowaniu jego dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.