Interakcje / Larotrektynib / Larotrektynib i tioguanina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować tylko pod nadzorem onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem i prób wątrobowych przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie.
Wykonuj zlecone badania krwi i wątroby w wyznaczonych terminach i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaLarotrektynib+ TioguaninaPołączenie można stosować tylko pod nadzorem onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem i prób wątrobowych przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie.Wykonuj zlecone badania krwi i wątroby w wyznaczonych terminach i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wykonuj zlecone badania krwi i wątroby w wyznaczonych terminach i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, i obciążać wątrobę. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może być większe. Dlatego lekarz będzie regularnie zlecał badania krwi i wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże osłabienie, bladość, duszność
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym, szybkie powiększanie się brzucha lub przyrost masy ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko pod nadzorem onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem i prób wątrobowych przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie. Przy istotnej cytopenii lub wzroście aktywności aminotransferaz albo bilirubiny należy przerwać lub zmniejszyć dawkę leku zgodnie z zasadami modyfikacji dawkowania każdego z nich. U pacjentów ze zmniejszoną aktywnością TPMT lub NUDT15 ryzyko toksyczności szpikowej tioguaniny jest większe, co należy uwzględnić przy łączeniu z kolejnym lekiem mielosupresyjnym.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko ciężkiej mielosupresji (neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość) z zakażeniami i krwawieniami oraz ryzyko uszkodzenia wątroby, w tym zwiększenia aktywności aminotransferaz i bilirubiny.
Mechanizm
Połączenie wymaga regularnej kontroli morfologii krwi i parametrów wątrobowych, bo oba leki mogą uszkadzać szpik i wątrobę. Tioguanina hamuje czynność szpiku kostnego i działa hepatotoksycznie, w tym może wywołać zespół niedrożności zatok wątrobowych przy długotrwałym stosowaniu. Larotrektynib często powoduje niedokrwistość, neutropenię oraz wzrost aktywności aminotransferaz. Działania te mogą się sumować. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ tioguanina jest przekształcana szlakami purynowymi (HGPRT, TPMT), a nie przez CYP3A4, który odpowiada za metabolizm larotrektynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- ALT, AST, bilirubina, fosfataza zasadowa
- objawy zakażenia i krwawienia
- masa ciała, obwód brzucha, obrzęki (objawy niedrożności zatok wątrobowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałe (podtrzymujące)czas leczenia · tioguanina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie tioguaniny zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, w tym zespołu niedrożności zatok wątrobowych i guzkowego rozrostu regeneracyjnego, co nasila znaczenie sumowania z hepatotoksycznością larotrektynibu. |
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Niekorzystna interakcjaTioguaninaa alkoholPodczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.
Tioguanina może uszkadzać wątrobę i osłabiać wytwarzanie krwinek. Alkohol też szkodzi wątrobie, więc razem zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabić odporność i sprzyjać krwawieniom. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
- powiększenie obwodu brzucha lub szybki przyrost masy ciała
- ciemny mocz lub jasny stolec
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- wymioty krwią lub czarne, smoliste stolce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości. Pacjentom z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub uzależnieniem od alkoholu zaleca się całkowitą abstynencję. Próby wątrobowe i morfologię krwi należy kontrolować zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, a u osób pijących regularnie częściej.
Skutek kliniczny
Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby z żółtaczką, powiększeniem wątroby, wodobrzuszem lub krwawieniem z żylaków przełyku w przebiegu nadciśnienia wrotnego. Przy nadużywaniu alkoholu może dojść do pogłębienia leukopenii i małopłytkowości, a przez to do zakażeń i krwawień. Alkohol może też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego, które występują podczas leczenia.
Mechanizm
Tioguanina jest lekiem hepatotoksycznym. Może powodować zespół niedrożności zatok wątrobowych (chorobę żylno-okluzyjną), guzkowy regeneracyjny rozrost wątroby i nadciśnienie wrotne. Etanol, zwłaszcza spożywany regularnie lub w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, więc oba czynniki sumują się w działaniu na ten narząd. Duże ilości alkoholu hamują też czynność szpiku kostnego, co może nasilać mielosupresję wywoływaną przez tioguaninę. ChPL tioguaniny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Charakterystyka wskazuje natomiast, że jednoczesne stosowanie z innymi czynnikami mielotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji[1].
Monitorować
- aktywność aminotransferaz, bilirubina i fosfataza zasadowa
- morfologia krwi z płytkami krwi
- objawy nadciśnienia wrotnego – powiększenie śledziony, wodobrzusze, małopłytkowość
- ilość i częstość spożywania alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub duże spożycie etanolu wyraźnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i może nasilać mielosupresję. U takich pacjentów zalecana jest całkowita abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Uszkodzenie wątroby przez tioguaninę, w tym guzkowy regeneracyjny rozrost i nadciśnienie wrotne, wiąże się przede wszystkim z długotrwałym stosowaniem. Dołożenie alkoholu w takiej sytuacji jest szczególnie niekorzystne. |
| Pojedynczy, niewielki napój okazjonalnieilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Pojedyncze, niewielkie spożycie alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby i stabilną morfologią prawdopodobnie nie niesie istotnego ryzyka, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
Inne interakcje tych leków 436
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
- ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
- badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
- powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
- okresowa kontrola dermatologiczna skóry
Kiedy ocena się zmienia
| Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat. |
| Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn | ryzyko rośnie | Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna. |
| Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn | ryzyko rośnie | Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. |
| Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | inne zalecenie | Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii. |
Źródła
- Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
- Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
- Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ TioguaninaNie łącz klozapiny z tioguaniną.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, w którym powstają krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek. Wtedy nawet zwykła infekcja może stać się bardzo niebezpieczna. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub długo trwające infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z tioguaniną. Charakterystyka klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego[1][2][3]. Jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych, jest wymienione wśród przeciwwskazań do jednoczesnego stosowania[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga tioguaniny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego podejmuje psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Wcześniejsza granulocytopenia lub agranulocytoza związana z zakończoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy oraz głębszej pancytopenii, co grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Mielosupresja wywołana tioguaniną utrudnia też rozpoznanie i opanowanie agranulocytozy klozapinowej, a spadek liczby granulocytów wymusza przerwanie klozapiny, co niesie ryzyko nawrotu psychozy.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania mielotoksyczne się sumują. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej charakterystyka zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym środków cytotoksycznych[1]. Tioguanina jest antymetabolitem purynowym o działaniu cytotoksycznym, a jej charakterystyka podaje, że przy jednoczesnym stosowaniu z innymi mielotoksycznymi produktami leczniczymi ryzyko mielosupresji jest zwiększone[4]. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, ponieważ tioguanina nie wpływa na enzymy metabolizujące klozapinę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, gorączka, ból gardła
- nawrót objawów psychotycznych po odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tioguanina dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy pacjent stabilny na klozapinie wymaga tioguaniny, połączenie pozostaje przeciwwskazane. Psychiatra i hematolog powinni wspólnie zdecydować o zamianie klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielotoksyczności, z kontrolą morfologii i stanu psychicznego w okresie zmiany. |
| Leczenie tioguaniną zakończoneczas leczenia · tioguanina | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Po zakończeniu leczenia tioguaniną i odbudowie szpiku włączenie klozapiny jest możliwe pod warunkiem prawidłowej morfologii i regularnej kontroli krwi zgodnie z charakterystyką klozapiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.
Leki na choroby autoimmunologiczne i stwardnienie rozsiane, takie jak fingolimod, natalizumab, teriflunomid czy mykofenolan mofetyl, osłabiają odporność. Leki z grupy analogów puryn, takie jak kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina, dodatkowo hamują wytwarzanie krwinek w szpiku. Razem mogą bardzo mocno osłabić organizm i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Działanie niektórych z tych leków utrzymuje się jeszcze długo po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- bolesna wysypka z pęcherzykami, owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość skóry
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany zachowania
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia. Przed włączeniem analogu puryn u pacjenta leczonego natalizumabem, modulatorem receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod), teriflunomidem, leflunomidem lub inebilizumabem trzeba sprawdzić, czy lek immunosupresyjny został odstawiony z zachowaniem okresu wypłukiwania i czy liczba limfocytów wróciła do normy. Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed zmianą leczenia zwykle wykonuje się procedurę przyspieszonej eliminacji. Doustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub mielosupresyjne, a natalizumab jest przeciwwskazany u osób z obniżoną odpornością, także po chemioterapii. W hematologii i transplantologii połączenie fludarabiny lub klofarabiny z mykofenolanem, immunoglobuliną przeciw limfocytom T albo inhibitorami kalcyneuryny bywa elementem zaplanowanego protokołu kondycjonowania i profilaktyki choroby przeszczep przeciw gospodarzowi, który prowadzi wyłącznie ośrodek specjalistyczny z profilaktyką przeciwzakaźną. Przy łączeniu merkaptopuryny lub tioguaniny z mykofenolanem albo leflunomidem należy rozważyć zmniejszenie dawek i kontrolować także próby wątrobowe. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć czynne zakażenia, sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i gruźlicy oraz nie podawać szczepionek żywych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej i długotrwałej limfopenii, neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości oraz ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych (pneumocystozowe zapalenie płuc, reaktywacja wirusa półpaśca, cytomegalowirusa i wirusowego zapalenia wątroby typu B, grzybice układowe). Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i kladrybinie szczególnie istotne jest ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Długotrwała immunosupresja może zwiększać ryzyko nowotworów wtórnych. Przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tiopurynach możliwe jest addytywne uszkodzenie wątroby. Ryzyko dotyczy całej klasy z wyjątkiem apremilastu i nerandomilastu, a jest największe przy lekach powodujących limfopenię lub mielosupresję.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy osłabienia odporności, a nie zmiany stężeń leków. Analogi puryn (kladrybina, fludarabina, klofarabina, nelarabina, merkaptopuryna, tioguanina) są antymetabolitami. Hamują syntezę i naprawę DNA, przez co uszkadzają szpik i niszczą limfocyty, a kladrybina i fludarabina powodują głęboką i długotrwałą limfopenię[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność różnymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do tkanek. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn. Mykofenolan mofetyl i kwas mykofenolowy hamują syntezę puryn w limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Inebilizumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T, abatacept i belatacept usuwają limfocyty albo blokują ich aktywację. Efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał IgG, a rawulizumab blokuje dopełniacz. Skutki obu grup się sumują, a przy lekach działających na tę samą linię komórkową (limfocyty, synteza nukleotydów) mogą się wzajemnie nasilać. Leflunomid, teriflunomid oraz tiopuryny (merkaptopuryna, tioguanina) dodatkowo uszkadzają wątrobę, co sumuje się z ich działaniem na szpik.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed włączeniem leku i regularnie w trakcie leczenia
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
- nowe lub narastające objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny przy leflunomidzie, teriflunomidzie, merkaptopurynie i tioguaninie
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i cytomegalowirusem u pacjentów z grupy ryzyka
- czas od odstawienia poprzedniego leku immunosupresyjnego i powrót liczby limfocytów do normy przed zmianą terapii
Kiedy ocena się zmienia
| Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianympostać · analogi puryn | ryzyko rośnie | Doustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne. Przed jej włączeniem trzeba odstawić poprzedni lek immunosupresyjny z zachowaniem okresu wypłukiwania i potwierdzić prawidłową liczbę limfocytów. |
| Natalizumab u pacjenta po chemioterapii analogiem puryn lub w jej trakciekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także w następstwie chemioterapii. Wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. |
| Okres wypłukiwania po odstawieniu teriflunomidu, leflunomidu, modulatora receptora S1P lub inebilizumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P i inebilizumabie limfopenia może trwać jeszcze długo po odstawieniu. Przed włączeniem analogu puryn należy wykonać procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu albo odczekać do powrotu liczby limfocytów do normy. |
| Fludarabina lub klofarabina w protokole kondycjonowania przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychkolejność włączenia · analogi puryn | inne zalecenie | W kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych fludarabina lub klofarabina bywa celowo łączona z immunoglobuliną przeciw limfocytom T, a następnie z mykofenolanem w profilaktyce choroby przeszczep przeciw gospodarzowi. Takie połączenie jest zaplanowane i prowadzone w ośrodku specjalistycznym z profilaktyką przeciwzakaźną i ścisłym monitorowaniem, więc nie powinno być traktowane jako błąd w leczeniu. |
Źródła
- Butzkueven H, Hillert J, Soilu-Hänninen M, Ziemssen T, Kuhle J, Wergeland S, et al. The CLARION study: first report on safety findings in patients newly initiating treatment with cladribine tablets or fingolimod for multiple sclerosis. Curr Med Res Opin. 2023;39(10):1367-1374. doi: 10.1080/03007995.2023.2256220. PMID: 37675878.
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Tioguanina osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw półpaścowi może u ciebie wywołać poważne zakażenie wirusem ze szczepionki. Taka szczepionka jest dla ciebie niedozwolona w czasie leczenia. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, która nie zawiera żywego wirusa i może być bezpieczniejszym wyborem, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze
- gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Termin jej podania warto uzgodnić z hematologiem prowadzącym, tak aby przypadał na okres możliwie najlepszej czynności układu odpornościowego.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki w trakcie leczenia tioguaniną grozi zakażeniem szczepionkowym wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym jego postacią rozsianą, która może być groźna dla życia. Przy szczepionce rekombinowanej nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, ale ochrona po szczepieniu może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.
Mechanizm
Tioguanina jest lekiem mielotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność, a stosuje się ją w ostrych białaczkach. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę, także nieżywą, może być słabsza. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia w przeciwwskazaniach leczenie immunosupresyjne oraz ostrą i przewlekłą białaczkę[1]. ChPL tioguaniny nie zaleca szczepienia szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów w immunosupresji[2]. ChPL rekombinowanej szczepionki z adiuwantem nie wymienia tioguaniny ani leków immunosupresyjnych[3].
Monitorować
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (pęcherzykowa wysypka, gorączka) po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przy planowaniu szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, a jej ChPL nie wymienia tioguaniny. Z powodu immunosupresji odpowiedź na szczepienie może być słabsza, dlatego termin podania warto zaplanować z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ PrasteronNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną.Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.
DHEA (prasteron) nie powinno się przyjmować podczas leczenia tioguaniną. Tioguanina to lek stosowany w leczeniu białaczki, a DHEA jest hormonem, którego nie stosuje się u osób chorujących na nowotwór. Może on niekorzystnie wpływać na przebieg choroby.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną[1][2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, w tym jako preparat bez recepty, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe.
Skutek kliniczny
Możliwe niekorzystne oddziaływanie hormonalne prasteronu na przebieg choroby nowotworowej leczonej tioguaniną. Bezpośredniego wpływu prasteronu na stężenie ani skuteczność tioguaniny nie opisano.
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u chorych na nowotwory, w tym nowotwory estrogenozależne[1][2][3]. Tioguanina jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu białaczek, więc każdy pacjent ją przyjmujący ma chorobę nowotworową. Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a jego działanie hormonalne może teoretycznie niekorzystnie wpływać na przebieg choroby nowotworowej. Interakcja farmakokinetyczna między tymi lekami nie jest znana, a przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej tioguaniną.
Monitorować
- wywiad w kierunku samodzielnego przyjmowania preparatów DHEA
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym tioguaniną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.
Tioguanina osłabia układ odpornościowy. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby leczonej tioguaniną może wywołać zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii i jest bezpieczna, ale może chronić słabiej. Między nią a tabletką tioguaniny zachowaj co najmniej godzinę odstępu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- wymioty
- gorączka
- bóle brzucha
- osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym tioguaniną.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją z zachowaniem odstępu 1 godziny przed i 1 godziny po przyjęciu tabletki tioguaniny.[2] Termin szczepienia po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Żywa szczepionka przeciw cholerze u pacjenta leczonego tioguaniną może wywołać zakażenie szczepem szczepionkowym, a ochrona po szczepieniu może być niewystarczająca. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność może być obniżona.
Mechanizm
Tioguanina działa mielotoksycznie i immunosupresyjnie, przez co osłabia odpowiedź układu odpornościowego na antygeny szczepionki. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej obniżona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepu szczepionkowego w organizmie.
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, wymioty, gorączka)
- zakażenia u pacjenta z mielosupresją
- możliwa niewystarczająca ochrona przed cholerą – przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka inaktywowana przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność może być mniejsza i wymaga odstępu 1 godziny przed i po przyjęciu innych leków doustnych. |
| Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się w trakcie terapii immunosupresyjnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.