Interakcje / Leki przeciwarytmiczne klasy III / Leki przeciwarytmiczne klasy III i leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii
Leki przeciwarytmiczne klasy III i leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu leku wiążącego potas lub fosforany i leku przeciwarytmicznego klasy III doustny lek przeciwarytmiczny należy podawać co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym i regularnie kontrolować elektrolity.
Przyjmuj lek na rytm serca co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym potas lub fosforany i nie opuszczaj zaleconych badań krwi na potas.
Interakcja klasy Leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii + leki przeciwarytmiczne klasy III
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii
- sewelamer, patiromer, polistyrenosulfonian, cyklokrzemian sodu i cyrkonu
- Leki przeciwarytmiczne klasy III
- amiodaron, dronedaron
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- cyklokrzemian sodu i cyrkonu – Nie jest żywicą jonowymienną i nie wiąże w istotnym stopniu innych leków w przewodzie pokarmowym. Zmienia jedynie przejściowo pH soku żołądkowego, co ma znaczenie dla leków o wchłanianiu zależnym od pH, a do nich nie należą amiodaron ani dronedaron. Z lekami przeciwarytmicznymi klasy III łączy go wyłącznie ryzyko hipokaliemii przy nadmiernym obniżeniu potasu, więc nie wymaga odstępu czasowego, a tylko kontroli stężenia potasu.
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii (np. sewelamer, patiromer, polistyrenosulfonian) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku wiążącego potas lub fosforany i leku przeciwarytmicznego klasy III doustny lek przeciwarytmiczny należy podawać co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym i regularnie kontrolować elektrolity.Przyjmuj lek na rytm serca co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym potas lub fosforany i nie opuszczaj zaleconych badań krwi na potas.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj lek na rytm serca co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym potas lub fosforany i nie opuszczaj zaleconych badań krwi na potas.
Leki wiążące potas lub fosforany, takie jak patiromer, polistyrenosulfonian czy sewelamer, mogą w jelitach „zatrzymać” lek na serce, np. amiodaron lub dronedaron, przez co słabiej on działa. Leki obniżające potas mogą też czasem obniżyć go za bardzo, a zbyt niski potas razem z amiodaronem lub dronedaronem zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Odpowiedni odstęp między lekami i regularne badania krwi pozwalają bezpiecznie stosować oba leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- nawrót objawów arytmii, dla której bierzesz lek
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku wiążącego potas lub fosforany i leku przeciwarytmicznego klasy III doustny lek przeciwarytmiczny należy podawać co najmniej 3 godziny przed albo 3 godziny po leku wiążącym i regularnie kontrolować elektrolity. Dotyczy to patiromeru, polistyrenosulfonianu i sewelameru w połączeniu z amiodaronem lub dronedaronem. Przy polistyrenosulfonianie u chorych z gastroparezą odstęp warto wydłużyć. Przy lekach obniżających potas należy unikać nadmiernej korekty kaliemii i utrzymywać stężenie potasu i magnezu w zakresie prawidłowym, bo hipokaliemia i hipomagnezemia nasilają proarytmiczne działanie amiodaronu i dronedaronu. Cyklokrzemian sodu i cyrkonu nie wymaga odstępu czasowego, ale również wymaga kontroli potasu. Po włączeniu lub odstawieniu leku wiążącego warto ocenić skuteczność kontroli rytmu i zapis EKG.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie amiodaronu lub dronedaronu może osłabić kontrolę rytmu serca i sprzyjać nawrotom arytmii, w tym migotania przedsionków. Hipokaliemia lub hipomagnezemia wywołana lekiem wiążącym potas zwiększa ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes u chorych leczonych amiodaronem lub dronedaronem. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu spadek jego skuteczności może ujawnić się z opóźnieniem.
Mechanizm
Patiromer, polistyrenosulfonian i sewelamer to niewchłaniające się polimery, które w świetle jelita mogą wiązać inne doustne leki i zmniejszać ich wchłanianie. Amiodaron i dronedaron mają ograniczoną i zmienną biodostępność po podaniu doustnym, dlatego dodatkowe zmniejszenie wchłaniania może obniżyć ich stężenie we krwi. Drugi mechanizm dotyczy leków obniżających potas (patiromeru, polistyrenosulfonianu i cyklokrzemianu sodu i cyrkonu): nadmierne obniżenie stężenia potasu, a przy patiromerze także magnezu, sumuje się z wydłużaniem odstępu QT przez amiodaron i dronedaron. Sewelamer nie wpływa na potas, więc dotyczy go tylko mechanizm wiązania w jelicie.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy (szczególnie przy patiromerze)
- EKG z oceną odstępu QTc
- skuteczność kontroli rytmu serca (nawroty arytmii, kołatania)
- stężenie fosforanów przy sewelamerze
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Przy dożylnym podaniu amiodaronu wiązanie w przewodzie pokarmowym nie ma znaczenia i odstęp czasowy nie jest potrzebny. Nadal obowiązuje kontrola potasu i magnezu oraz EKG przy lekach obniżających potas. |
| Doodbytniczadroga podania · leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii | inne zalecenie | Polistyrenosulfonian podany we wlewce doodbytniczej nie kontaktuje się z doustnym lekiem przeciwarytmicznym w górnym odcinku przewodu pokarmowego, więc odstęp czasowy traci znaczenie. Ryzyko hipokaliemii pozostaje i wymaga kontroli potasu. |
| odstep ≥ 3 godzinypacjent | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin między doustnym amiodaronem lub dronedaronem a patiromerem, polistyrenosulfonianem lub sewelamerem praktycznie eliminuje ryzyko zmniejszonego wchłaniania. Nie zmienia to ryzyka hipokaliemii. |
Alkohol przy tych lekach
Leki przeciwarytmiczne klasy III a alkohol: brak opisu w bazie.
Leki stosowane w hiperkaliemii i hiperfosfatemii a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 102
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaPołączenia leku immunosupresyjnego z tej grupy z amiodaronem lub dronedaronem należy unikać, a gdy jest niezbędne, stosować je wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy razem z amiodaronem lub dronedaronem, nie zmieniaj leczenia na własną rękę i upewnij się, że twój lekarz wie o obu lekach i zleca regularne badania.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy razem z amiodaronem lub dronedaronem, nie zmieniaj leczenia na własną rękę i upewnij się, że twój lekarz wie o obu lekach i zleca regularne badania.
Niektóre leki obniżające odporność, na przykład fingolimod, ozanimod czy ponesimod, mogą razem z amiodaronem lub dronedaronem zbyt mocno zwolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Inne, na przykład leflunomid i teriflunomid, razem z tymi lekami mogą obciążać wątrobę. Wiele leków z tej grupy, takich jak natalizumab czy mykofenolan mofetyl, nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zawroty głowy lub omdlenie
- Bardzo wolne albo nierówne bicie serca
- Kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- Nietypowe zmęczenie lub duszność
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz lub jasny stolec
- Ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia leku immunosupresyjnego z tej grupy z amiodaronem lub dronedaronem należy unikać, a gdy jest niezbędne, stosować je wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim. Nie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem, ozanimodem ani ponesimodem u pacjenta przyjmującego lek przeciwarytmiczny klasy III bez konsultacji kardiologicznej, a jeśli połączenie zostaje utrzymane, pierwszą dawkę podaje się z wydłużoną obserwacją i całodobowym monitorowaniem EKG. Przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tolebrutynibie należy rozważyć inny lek immunomodulujący lub przeciwarytmiczny, a przy kontynuacji często kontrolować próby wątrobowe. Po odstawieniu amiodaronu ryzyko utrzymuje się przez miesiące, a po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Przy połączeniu z modulatorami receptorów S1P możliwa jest istotna bradykardia, blok przedsionkowo komorowy, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, z omdleniem włącznie[1]. Przy połączeniu z leflunomidem, teriflunomidem lub tolebrutynibem rośnie ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, od wzrostu aktywności aminotransferaz do ciężkiego zapalenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy A i dotyczy dwóch podgrup. Modulatory receptorów S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zwalniają rytm serca i spowalniają przewodzenie przedsionkowo komorowe, zwłaszcza na początku leczenia, a amiodaron i dronedaron działają w tym samym kierunku i dodatkowo wydłużają odstęp QT, co daje addycję efektów farmakodynamicznych[2]. Leflunomid i teriflunomid są hepatotoksyczne, podobnie jak amiodaron i dronedaron, więc ich połączenie sumuje ryzyko uszkodzenia wątroby, a wszystkie te leki wolno się eliminują, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu. Tolebrutynib łączy oba problemy w mniejszym stopniu – jest hepatotoksyczny i metabolizowany głównie przez CYP3A4, który dronedaron i amiodaron hamują, co może zwiększać jego stężenie. Po stronie grupy B mechanizm jest wspólny dla amiodaronu i dronedaronu.
Monitorować
- EKG z oceną częstości rytmu, odstępu PQ i QTc przed włączeniem i po włączeniu leku
- Całodobowe monitorowanie EKG po pierwszej dawce modulatora receptorów S1P
- Tętno i ciśnienie tętnicze
- Aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fingolimodu, ozanimodu lub ponesimodu u pacjenta już leczonego amiodaronem lub dronedaronemkolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Największe zwolnienie rytmu serca po modulatorach receptorów S1P występuje w pierwszych godzinach po pierwszej dawce oraz po wznowieniu leczenia po przerwie, dlatego ten moment wymaga konsultacji kardiologicznej i wydłużonego monitorowania EKG. |
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron eliminuje się bardzo wolno, więc interakcja może wystąpić nawet przy włączeniu leku z grupy A wiele tygodni lub miesięcy po jego odstawieniu i należy postępować tak, jakby pacjent nadal go przyjmował. |
| Do zakończenia eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Aktywny metabolit leflunomidu, czyli teriflunomid, utrzymuje się w organizmie długo po odstawieniu, dlatego przed włączeniem amiodaronu lub dronedaronu warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i kontrolę prób wątrobowych. |
Źródła
- Limmroth V, Ziemssen T, Lang M, Richter S, Wagner B, Haas J, et al. Electrocardiographic assessments and cardiac events after fingolimod first dose - a comprehensive monitoring study. BMC Neurol. 2017;17(1):11. doi: 10.1186/s12883-016-0789-7. PMID: 28100182.
- DiMarco JP, O'Connor P, Cohen JA, Reder AT, Zhang-Auberson L, Tang D, et al. First-dose effects of fingolimod: Pooled safety data from three phase 3 studies. Mult Scler Relat Disord. 2014;3(5):629-38. doi: 10.1016/j.msard.2014.05.005. PMID: 26265275.
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaJednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, wymaga ono kontroli EKG i elektrolitów.Jeśli przyjmujesz lek na arytmię z tej grupy, nie zaczynaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na arytmię z tej grupy, nie zaczynaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Leki na arytmię, takie jak amiodaron i dronedaron, mogą działać niebezpiecznie silnie, gdy przyjmujesz je razem z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy triazoli, np. flukonazolem, itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem. Lek przeciwgrzybiczy spowalnia usuwanie leku na arytmię z organizmu, a oba leki mogą dodatkowo zaburzać pracę serca. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko dotyczy także osób, które przestały go brać w ostatnich miesiącach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie bliskiego omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność lub obrzęki nóg
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, wymaga ono kontroli EKG i elektrolitów. Połączenie dronedaronu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu z powodu silnego hamowania CYP3A4, a z flukonazolem należy go unikać ze względu na sumowanie wydłużenia QT. U pacjenta leczonego dronedaronem w razie konieczności leczenia triazolem należy rozważyć odstawienie dronedaronu albo wybór leku przeciwgrzybiczego spoza triazoli, np. echinokandyny. Przy amiodaronie preferowane jest leczenie przeciwgrzybicze bez triazoli, a jeśli triazol jest niezbędny, należy wykonać EKG przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz odstawić inne leki wydłużające QT[1]. Izawukonazol nie wydłuża QT, ale także zwiększa stężenie obu leków klasy III, więc wymaga ostrożności i kontroli EKG. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także przez wiele tygodni po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to znaczne wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do migotania komór i nagłego zgonu. Możliwe są też ciężka bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Przy dronedaronie wzrost stężenia nasila ponadto ryzyko niewydolności serca i uszkodzenia wątroby, a przy amiodaronie ryzyko działań niepożądanych zależnych od stężenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie strukturalnej serca, w podeszłym wieku i u kobiet.
Mechanizm
Amiodaron i dronedaron są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a triazole hamują ten enzym. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol umiarkowanym, którego działanie hamujące rośnie z dawką. Zahamowanie metabolizmu zwiększa ekspozycję na lek przeciwarytmiczny, co nasila jego działanie na repolaryzację, przewodzenie i rytm zatokowy. Dodatkowo flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol samodzielnie wydłużają odstęp QT, więc dochodzi do sumowania działania farmakodynamicznego. Mechanizm dotyczy obu leków z grupy A i czterech triazoli, odmiennie zachowuje się tylko izawukonazol, który skraca odstęp QT.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem triazolu i regularnie w trakcie leczenia
- tętno i przewodzenie przedsionkowo-komorowe (bradykardia, bloki)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy niewydolności serca u pacjentów leczonych dronedaronem
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron i jego aktywny metabolit mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego interakcja z triazolem może wystąpić przez wiele tygodni lub miesięcy po odstawieniu amiodaronu. W tym okresie przed włączeniem triazolu należy wykonać EKG i postępować jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótsze i słabsze hamowanie CYP3A4 niż leczenie wielodniowe. Ryzyko jest mniejsze, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT nadal potrzebna jest ostrożność i konsultacja z lekarzem. |
| Miejscowo na skórę lub błony śluzowedroga podania · triazole | interakcja nie dotyczy | Triazole i inne azole stosowane wyłącznie miejscowo nie osiągają stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla tej interakcji. |
| Kilka dni do kilku tygodni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po odstawieniu triazolu, najdłużej po itrakonazolu, pozakonazolu i izawukonazolu. Włączenie dronedaronu lub amiodaronu bezpośrednio po zakończeniu leczenia triazolem wymaga zachowania odstępu albo kontroli EKG. |
Źródła
- Shah PJ, Sundareshan V, Miller B, Bergman SJ. Micafungin and a case of polymorphic ventricular tachycardia. J Clin Pharm Ther. 2016;41(3):362-364. doi: 10.1111/jcpt.12386. PMID: 27121696.
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaBenzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które może prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Amiodaron działa jeszcze przez wiele miesięcy po jego odstawieniu, więc ryzyko utrzymuje się także po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne bicie serca
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Benzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Jeśli pacjent przyjmuje amiodaron lub dronedaron, zamiast amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu należy wybrać lek o innym mechanizmie lub o małym wpływie na odstęp QT. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy, dlatego włączenie benzamidu w tym okresie nadal wiąże się z ryzykiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a leczenie prowadzi się pod kontrolą odstępu QTc oraz stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób z bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz u osób starszych.
Mechanizm
Benzamidy i leki przeciwarytmiczne klasy III niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT. Benzamidy blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, a amiodaron i dronedaron hamują repolaryzację, co jest istotą ich działania przeciwarytmicznego. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Ryzyko dodatkowo zwiększa bradykardia wywoływana przez leki klasy III. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i w niewielkim stopniu metabolizowane, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie odgrywa tu istotnej roli.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Benzamid włączany w ciągu kilku miesięcy po odstawieniu amiodaronukolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania i kumuluje się w tkankach, dlatego jego wpływ na odstęp QT utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy po odstawieniu. Włączenie benzamidu w tym okresie wymaga traktowania pacjenta tak, jakby nadal przyjmował amiodaron, i kontroli EKG. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie rośnie, co nasila wydłużenie odstępu QT i zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko arytmii przy łączeniu leków wydłużających odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.
Leki na zaburzenia rytmu serca takie jak amiodaron i dronedaron oraz antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna i klarytromycyna, mogą razem groźnie zaburzyć pracę serca. Takie połączenie może wywołać bardzo szybkie i nieregularne bicie serca, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Klarytromycyna dodatkowo zwiększa ilość leku na serce w organizmie. Amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko dotyczy też osób, które niedawno go przestały brać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub bardzo szybkie, nieregularne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub utrata przytomności
- bardzo wolne bicie serca i duże osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT. Połączenie dronedaronu z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu ze względu na silne hamowanie CYP3A4, a ChPL dronedaronu przeciwwskazuje też leki wywołujące torsade de pointes, w tym niektóre makrolidy. ChPL amiodaronu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków mogących wywoływać torsade de pointes, w tym spiramycyny podawanej dożylnie. Jeśli makrolid jest jedyną rozsądną opcją, na przykład azytromycyna u pacjenta leczonego amiodaronem, decyzję podejmuje lekarz po ocenie ryzyka, a leczenie prowadzi się przy wykonanym wcześniej EKG, wyrównanych elektrolitach i kontroli EKG w trakcie terapii. Należy pamiętać, że amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, więc interakcja może wystąpić także wiele tygodni po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Przy skojarzeniu z klarytromycyną dochodzi do wzrostu stężenia leku przeciwarytmicznego, co nasila bradykardię, zaburzenia przewodzenia i działania niepożądane dronedaronu oraz amiodaronu. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, u kobiet i u osób starszych.
Mechanizm
Amiodaron i dronedaron blokują kanały potasowe w sercu i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Makrolidy również wydłużają odstęp QT, więc ich działanie sumuje się z działaniem leku przeciwarytmicznego. Dotyczy to wszystkich makrolidów z listy, choć siła tego efektu jest różna. Klarytromycyna jest dodatkowo silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie dronedaronu i podnosi stężenie amiodaronu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4, więc u nich dominuje składowa farmakodynamiczna. Dronedaron i amiodaron hamują glikoproteinę P, co może nieznacznie zwiększać ekspozycję na niektóre makrolidy.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- czynność nerek i wątroby u pacjentów z ich niewydolnością
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu i jego metabolitu interakcja z makrolidem może wystąpić jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu leku, dlatego zalecenia stosuje się także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli leczenie amiodaronem. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu wiąże się z szybkim osiągnięciem wysokich stężeń i większym ryzykiem wydłużenia QT oraz torsade de pointes, dlatego przy tej drodze podania skojarzenia należy bezwzględnie unikać. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Leki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG.Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, przyjmowane razem z propafenonem albo flekainidem mogą zbyt silnie działać na serce. Pierwsze leki spowalniają usuwanie drugich z organizmu, przez co ich ilość we krwi rośnie. Oba rodzaje leków dodatkowo wzmacniają nawzajem swoje działanie, co może wywołać groźne zaburzenia rytmu, bardzo wolne tętno albo omdlenie. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się jeszcze przez wiele tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca, bardzo szybkie albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- silne zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- nasilona duszność albo obrzęki nóg
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG. Dronedaron jest w ChPL przeciwwskazany z lekami przeciwarytmicznymi klasy I, a więc także z propafenonem i flekainidem. Jeśli zmienia się dronedaron na lek klasy IC, nie wolno podawać obu leków jednocześnie. Amiodaron z flekainidem lub propafenonem dopuszcza się wyłącznie pod nadzorem specjalisty. W takim przypadku dawkę leku klasy IC trzeba wyraźnie zmniejszyć, a stężenie flekainidu oznaczać, jeśli jest to możliwe. Przy zamianie amiodaronu na lek klasy IC trzeba pamiętać, że interakcja utrzymuje się przez długi czas po odstawieniu amiodaronu. Przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wyrównać stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsades de pointes. Może też wywołać ciężką bradykardię, bloki przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe oraz zaostrzenie niewydolności serca. Objawy toksyczności flekainidu lub propafenonu mogą obejmować także zawroty głowy, zaburzenia widzenia i omdlenia.
Mechanizm
Leku przeciwarytmicznego klasy III nie należy łączyć z lekiem klasy IC, ponieważ interakcja dotyczy całej klasy i wynika z dwóch mechanizmów działających jednocześnie. Amiodaron i dronedaron hamują CYP2D6 i CYP3A4, czyli enzymy, które metabolizują propafenon i flekainid. Prowadzi to do wzrostu stężenia leku klasy IC we krwi. Mechanizm farmakokinetyczny jest najsilniej udokumentowany dla amiodaronu z flekainidem. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna. Oba rodzaje leków zwalniają przewodzenie w sercu, wydłużają odstępy PR i QRS, osłabiają kurczliwość mięśnia sercowego i mają działanie proarytmiczne. Leki klasy III dodatkowo wydłużają odstęp QT. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego jego działanie hamujące enzymy utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępów PR, QRS i QT przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie flekainidu w surowicy, jeśli oznaczenie jest dostępne
- stężenie potasu i magnezu
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność i obrzęki
- czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego hamowanie metabolizmu i działanie elektrofizjologiczne utrzymują się przez wiele tygodni po jego odstawieniu. Przy zamianie amiodaronu na propafenon lub flekainid należy zaczynać od małej dawki leku klasy IC i kontrolować EKG. |
| ObniżonyeGFR · leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Flekainid jest w dużej części wydalany przez nerki, dlatego przy niewydolności nerek jego stężenie wzrasta dodatkowo. W połączeniu z lekiem klasy III ryzyko toksyczności jest wtedy jeszcze większe. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Pochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z hydroksyzyną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem na zaburzenia rytmu serca, takim jak amiodaron lub dronedaron, i jeśli dostałeś oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę hydroksyzyny, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem na zaburzenia rytmu serca, takim jak amiodaron lub dronedaron, i jeśli dostałeś oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę hydroksyzyny, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, oraz hydroksyzyna stosowana na lęk, świąd lub problemy ze snem wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Dlatego tych leków nie wolno łączyć. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się w organizmie jeszcze przez wiele tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nadmierna senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z hydroksyzyną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. U pacjenta leczonego amiodaronem lub dronedaronem hydroksyzynę należy zastąpić lekiem przeciwhistaminowym lub przeciwlękowym bez istotnego wpływu na odstęp QT. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba odstawić hydroksyzynę i rozważyć kontrolę EKG oraz stężenia potasu i magnezu. Po odstawieniu amiodaronu ryzyko utrzymuje się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy, z powodu bardzo długiego okresu półtrwania, dlatego hydroksyzyny nie należy wprowadzać wkrótce po jego zakończeniu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie leku przeciwarytmicznego klasy III i hydroksyzyny zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłej śmierci sercowej. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy stosowaniu innych leków wydłużających QT. Połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL hydroksyzyny oraz ChPL amiodaronu i dronedaronu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest farmakodynamiczny i wspólny dla całej klasy. Leki przeciwarytmiczne klasy III wydłużają repolaryzację komór i odstęp QT, głównie przez blokowanie kanałów potasowych odpowiadających za prąd IKr. Hydroksyzyna również hamuje te kanały i wydłuża odstęp QT, więc działanie obu grup sumuje się. Dodatkowo dronedaron jako umiarkowany inhibitor CYP3A4, a w mniejszym stopniu amiodaron, mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny, co nasila jej wpływ na repolaryzację.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca i obecność bradykardii
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Po odstawieniu amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko wydłużenia QT utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy po jego odstawieniu i w tym czasie hydroksyzyny również należy unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wielolekowość, co dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z inhibitorem proteazy, a połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach charakterystyk produktów leczniczych.Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca z grupy amiodaronu razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca z grupy amiodaronu razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, nie powinny być przyjmowane razem z lekami na HIV z grupy inhibitorów proteazy, takimi jak darunawir, atazanawir czy rytonawir. Leki na HIV hamują usuwanie leku na serce z organizmu, więc jego ilość we krwi mocno rośnie. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, omdlenia, a nawet zatrzymanie krążenia. Amiodaron długo zostaje w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze przez wiele tygodni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z inhibitorem proteazy, a połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach charakterystyk produktów leczniczych. Dronedaron jest przeciwwskazany z rytonawirem i każdym schematem wzmacnianym rytonawirem lub kobicystatem, czyli z darunawirem, atazanawirem, fosamprenawirem, sakwinawirem i typranawirem. Amiodaron jest przeciwwskazany z rytonawirem oraz ze schematami wzmacnianymi, a z sakwinawirem dodatkowo z powodu sumowania wydłużenia odstępu QT. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwretrowirusowego, należy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV rozważyć schemat bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza. Gdy kontrola rytmu jest konieczna, należy rozważyć inną strategię kardiologiczną. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu interakcja może utrzymywać się przez wiele tygodni po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia amiodaronu lub dronedaronu i sumowanie się wpływu na przewodzenie w sercu zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, ciężkiej bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego. Mogą wystąpić zagrażające życiu komorowe zaburzenia rytmu i nagły zgon sercowy. Przy amiodaronie dochodzi ryzyko nasilenia jego działań toksycznych na tarczycę, płuca i wątrobę.
Mechanizm
Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują CYP3A4 i glikoproteinę P. Amiodaron i dronedaron są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc ich stężenie we krwi znacznie rośnie. Dronedaron jest szczególnie wrażliwy na silne inhibitory CYP3A4. Do interakcji farmakokinetycznej dochodzi działanie farmakodynamiczne. Leki przeciwarytmiczne klasy III wydłużają odstęp QT, a część inhibitorów proteazy, zwłaszcza sakwinawir i atazanawir, również wydłuża odstęp QT lub PR. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo w praktyce inhibitory proteazy stosuje się z rytonawirem lub kobicystatem jako wzmacniaczem.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość rytmu serca
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- czynność tarczycy i wątroby przy amiodaronie
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania i duży zasięg dystrybucji, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się długo po jego odstawieniu. Przed włączeniem inhibitora proteazy u pacjenta, który niedawno przyjmował amiodaron, należy wykonać EKG i skonsultować schemat z kardiologiem. |
| Istniejące wydłużenie QT, bradykardia, hipokaliemia lub hipomagnezemiakolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Wyjściowe wydłużenie odstępu QT, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i inne leki wydłużające QT dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.