Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lit / Lit i mocznik

Lit i mocznik

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Przy ogólnoustrojowym podawaniu mocznika w dawkach leczniczych u pacjenta leczonego litem oznaczaj stężenie litu w surowicy po włączeniu i po odstawieniu mocznika oraz koryguj dawkę litu według wyniku.

Jeśli lekarz zaleci ci mocznik do picia lub w kroplówce, powiedz mu, że przyjmujesz lit, bo może być potrzebne badanie stężenia litu we krwi.

Niekorzystna interakcjaLit+ MocznikPrzy ogólnoustrojowym podawaniu mocznika w dawkach leczniczych u pacjenta leczonego litem oznaczaj stężenie litu w surowicy po włączeniu i po odstawieniu mocznika oraz koryguj dawkę litu według wyniku.Jeśli lekarz zaleci ci mocznik do picia lub w kroplówce, powiedz mu, że przyjmujesz lit, bo może być potrzebne badanie stężenia litu we krwi.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli lekarz zaleci ci mocznik do picia lub w kroplówce, powiedz mu, że przyjmujesz lit, bo może być potrzebne badanie stężenia litu we krwi.

Mocznik przyjmowany jako lek w większych dawkach może przyspieszać usuwanie litu z organizmu. Wtedy lit może działać słabiej i mogą wrócić objawy choroby. Test oddechowy na bakterię Helicobacter pylori zawiera bardzo małą ilość mocznika i nie wpływa na leczenie litem. Kremy i maści z mocznikiem też nie mają na nie wpływu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót obniżonego nastroju albo nadmiernego pobudzenia
  • problemy ze snem i gonitwa myśli
  • po odstawieniu mocznika drżenie rąk, biegunka, wymioty, chwiejny chód lub senność
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy ogólnoustrojowym podawaniu mocznika w dawkach leczniczych u pacjenta leczonego litem oznaczaj stężenie litu w surowicy po włączeniu i po odstawieniu mocznika oraz koryguj dawkę litu według wyniku. Diagnostyczny test oddechowy z mocznikiem znakowanym i mocznik stosowany na skórę nie wymagają żadnych zmian w leczeniu litem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia litu poniżej zakresu terapeutycznego może osłabić działanie stabilizujące nastrój i prowadzić do nawrotu epizodu maniakalnego lub depresyjnego. Po odstawieniu mocznika stężenie litu może ponownie wzrosnąć, z ryzykiem objawów toksyczności przy dawce litu zwiększonej w czasie skojarzenia.

Mechanizm

Mocznik podany ogólnie w dawkach leczniczych działa jak diuretyk osmotyczny i zwiększa nerkowe wydalanie litu, co obniża jego stężenie w surowicy. Mocznik należy do leków zmniejszających stężenie litu we krwi[1].

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy po włączeniu i po odstawieniu mocznika
  • objawy nawrotu zaburzeń nastroju
  • objawy toksyczności litu po odstawieniu mocznika
  • stężenie sodu i kreatyniny w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Test oddechowy z mocznikiem 13C, 45 mg jednorazowopostać · mocznikryzyko malejeJednorazowa dawka diagnostyczna 45 mg mocznika znakowanego nie wywołuje diurezy osmotycznej i nie zmienia stężenia litu. Nie trzeba przerywać ani modyfikować leczenia litem przed testem.
Na skórędroga podania · mocznikryzyko malejeMocznik w preparatach do stosowania na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych zwiększyć wydalanie litu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaLita alkoholZaleca się unikanie alkoholu przez cały okres leczenia litem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia litem, a jeśli się to zdarzy, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia litem, a jeśli się to zdarzy, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.

Alkohol może nasilać działanie litu na układ nerwowy. Można mieć wolniejsze reakcje, gorszą koncentrację, większą senność i zawroty głowy. Po alkoholu łatwiej też o odwodnienie, a to może być niekorzystne przy leczeniu litem. Z tych powodów w trakcie leczenia lepiej alkoholu nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub zawroty głowy
  • drżenie rąk, chwiejny chód
  • bełkotliwa mowa lub splątanie
  • uporczywe wymioty lub biegunka
  • nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, pk_inne
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu przez cały okres leczenia litem. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, należy go pouczyć, by nie prowadził pojazdów, nie pił na czczo ani w stanie odwodnienia i nie pomijał dawek litu z powodu picia. Przy nasileniu drżeń, ataksji, zaburzeń mowy, splątania lub wymiotów i biegunki należy pilnie oznaczyć stężenie litu.

Skutek kliniczny

Alkohol w trakcie leczenia litem może nasilać zaburzenia psychomotoryczne, czyli opóźniać reakcje oraz pogarszać uwagę i koncentrację. Ma to szczególne znaczenie u osób kierujących pojazdami i obsługujących maszyny. Alkohol może też nasilać senność, zawroty głowy i chwiejność nastroju, co utrudnia ocenę, czy objawy pochodzą od litu, alkoholu, czy choroby podstawowej.

Mechanizm

Alkohol i lit działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty psychomotoryczne się sumują. Dodatkowo alkohol sprzyja odwodnieniu, a zmiany nawodnienia i bilansu sodu zmieniają wydalanie litu przez nerki. Dla litu o wąskim przedziale terapeutycznym nawet niewielkie wahania stężenia mają znaczenie, ale ten drugi mechanizm ma charakter teoretyczny.

Monitorować

  • objawy neurologiczne (drżenie, ataksja, zaburzenia mowy, splątanie)
  • stężenie litu w surowicy przy podejrzeniu toksyczności lub po epizodzie odwodnienia
  • nawodnienie i czynność nerek
  • stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość lub picie w trybie epizodów upijania sięilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila zaburzenia psychomotoryczne i odwodnienie, co zwiększa ryzyko objawów neurotoksycznych oraz wahań stężenia litu. Przy takim wzorze picia należy rozważyć kontrolę stężenia litu i ocenę stanu klinicznego.
Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych wrażliwość na działanie ośrodkowe jest większa, a czynność nerek często obniżona, więc ryzyko zaburzeń równowagi, upadków i toksyczności litu jest większe. Zaleca się bezwzględne unikanie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieMocznika alkoholNie jest wymagane żadne postępowanie z powodu interakcji.Przed testem nie pij alkoholu ani innych napojów, bo badanie wykonuje się na czczo, a po teście możesz wrócić do swoich zwykłych nawyków.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przed testem nie pij alkoholu ani innych napojów, bo badanie wykonuje się na czczo, a po teście możesz wrócić do swoich zwykłych nawyków.

Alkohol nie wchodzi w interakcję z mocznikiem używanym w teście oddechowym na Helicobacter pylori i nie zmienia wyniku badania. Test wykonuje się jednak na czczo, więc przed badaniem nie jedz i nic nie pij, także alkoholu. Na wynik mogą wpłynąć niektóre leki, na przykład antybiotyki i leki na zgagę, dlatego powiedz o nich lekarzowi lub farmaceucie.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
teoretyczne
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagane żadne postępowanie z powodu interakcji. Pacjent powinien zgłosić się na badanie na czczo, czyli bez jedzenia i napojów, w tym alkoholu, zgodnie z zaleceniami pracowni wykonującej test.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać działań niepożądanych ani zmiany wyniku testu związanych z wcześniejszym spożyciem alkoholu. Picie alkoholu bezpośrednio przed badaniem narusza jednak wymóg wykonania testu na czczo, co może utrudnić prawidłowe przeprowadzenie badania.

Mechanizm

Nie opisano interakcji między mocznikiem znakowanym węglem 13C stosowanym w teście oddechowym a alkoholem. Charakterystyka produktu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Według ChPL na wynik testu wpływa każde leczenie działające na Helicobacter pylori lub na aktywność ureazy.[1] Etanol nie jest takim leczeniem i nie zmienia w istotnym stopniu rozkładu mocznika przez ureazę bakteryjną. Działanie alkoholu na Helicobacter pylori obserwowano w warunkach laboratoryjnych, ale nie wykazano, aby jego spożycie fałszowało wynik testu. Mocznik w dawce diagnostycznej nie ma działania ośrodkowego i nie nasila skutków alkoholu.

Kiedy ocena się zmienia

Okres na czczo przed testemodstep · pacjentinne zalecenieSpożycie alkoholu w okresie, w którym pacjent powinien pozostawać na czczo, nie wynika z interakcji, ale narusza warunki przeprowadzenia testu. W takiej sytuacji należy rozważyć przesunięcie badania zgodnie z zaleceniami pracowni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Helicobacter Test INFAI 45 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/helicobacter-test-infai-100309929/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 62

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ LitNie wydawaj difenhydraminy pacjentowi leczonemu litem.Nie bierz difenhydraminy, a w razie bezsenności lub alergii zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz difenhydraminy, a w razie bezsenności lub alergii zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek.

Difenhydraminy nie łącz z litem. Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać senność, splątanie i chwiejność, co sprzyja upadkom. Kłopoty ze snem przy leczeniu litem omów z lekarzem, bo mogą wymagać innego leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • bardzo wolne tętno
  • silna senność lub splątanie
  • nasilone drżenie rąk
  • chwiejny chód lub niewyraźna mowa
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj difenhydraminy pacjentowi leczonemu litem. Difenhydraminy nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani przy znamiennej bradykardii lub zaburzeniach elektrolitowych[1][2][3]. W bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie litem, bo bezsenność może być objawem nawrotu choroby afektywnej. W objawach alergii zaproponuj lek przeciwhistaminowy o minimalnym wpływie na QT i niewielkim działaniu uspokajającym. Jeśli pacjent już przyjął difenhydraminę i ma kołatanie serca, omdlenie, nasilone splątanie lub drżenie, wymaga pilnej oceny lekarskiej z EKG i oznaczeniem stężenia litu.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, większym przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy stężeniu litu powyżej zakresu terapeutycznego. Możliwe jest też nasilenie senności, splątania i zaburzeń równowagi z ryzykiem upadków, zwłaszcza u osób starszych. Uspokojenie i objawy cholinolityczne po difenhydraminie mogą utrudnić rozpoznanie wczesnych objawów zatrucia litem.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na przewodzenie w sercu sumują się. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Lit może ponadto powodować bradykardię i zaburzenia czynności węzła zatokowego, a znamienna bradykardia sama w sobie wyklucza stosowanie difenhydraminy[1]. Dodatkowo difenhydramina hamuje ośrodkowy układ nerwowy i działa cholinolitycznie[1], a lit przy nasilonej neurotoksyczności wywołuje senność, splątanie, ataksję i zaburzenia mowy[4]. Difenhydramina nie zmienia wydalania litu przez nerki.

Metabolizm i transportery

  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie litu w surowicy
  • objawy neurotoksyczności litu (drżenie, ataksja, splątanie, senność)
  • częstość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

bilastynafeksofenadynacetyryzyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieOsoby starsze są bardziej podatne na działanie cholinolityczne difenhydraminy, a u pacjentów z dezorientacją należy jej unikać. U tych pacjentów częściej występują też zaburzenia elektrolitowe i choroby serca zwiększające ryzyko wydłużenia QT oraz pogorszenie czynności nerek sprzyjające kumulacji litu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLit+ Wodorobursztynian doksylaminyUnikaj rutynowego łączenia doksylaminy z litem, a jeśli lekarz prowadzący uzna je za konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę doksylaminy doraźnie i krótko.Zanim weźmiesz doksylaminę na sen, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie litem, a jeśli już ją przyjmujesz, nie prowadź pojazdów i zgłoś się do lekarza przy nowym splątaniu, drżeniu lub chwiejnym chodzie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim weźmiesz doksylaminę na sen, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie litem, a jeśli już ją przyjmujesz, nie prowadź pojazdów i zgłoś się do lekarza przy nowym splątaniu, drżeniu lub chwiejnym chodzie.

Lit i lek nasenny z doksylaminą razem mogą mocniej usypiać i osłabiać koncentrację, także następnego dnia. Senność, splątanie czy drżenie rąk mogą też być pierwszymi objawami zbyt wysokiego poziomu litu we krwi, a lek nasenny może je ukryć. Dlatego tych leków nie łączy się bez zgody lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność w ciągu dnia
  • splątanie lub dezorientacja
  • nasilone drżenie rąk
  • chwiejny chód lub zaburzenia równowagi
  • niewyraźna mowa
  • trudności z oddawaniem moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj rutynowego łączenia doksylaminy z litem, a jeśli lekarz prowadzący uzna je za konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę doksylaminy doraźnie i krótko. Doksylamina z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym nie powinna być stosowana.[1] Przy nowej senności, splątaniu, drżeniu lub niezborności u pacjenta przyjmującego lit nie przypisuj ich automatycznie doksylaminie – oznacz stężenie litu i oceń czynność nerek. U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek dawkę doksylaminy zmniejsza się do 12,5 mg albo przesuwa porę przyjęcia, aby uniknąć porannej senności.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności w ciągu dnia, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń równowagi. Senność, splątanie, ataksja i drżenie są też objawami neurotoksyczności litu[3], a przedawkowanie doksylaminy daje senność, splątanie i omamy[1], więc objawy obu leków mogą się nakładać i utrudniać wczesne rozpoznanie zatrucia litem.

Mechanizm

Doksylaminy nie stosuje się razem z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, a lit należy do tej grupy.[1] Zastrzeżenie wynika z możliwego hamowania metabolizmu innych leków przez doksylaminę, jednak lit nie jest metabolizowany i wydala się go przez nerki w postaci niezmienionej, więc ten mechanizm ma dla litu znaczenie teoretyczne. Praktycznie istotne jest sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy – doksylamina działa addytywnie depresyjnie na OUN z innymi lekami o takim działaniu[1], a lit sam może wywoływać senność i splątanie w ramach neurotoksyczności.[3] Oba leki kumulują się przy zaburzeniach czynności nerek.[1]

Monitorować

  • senność w ciągu dnia i sprawność psychoruchowa
  • objawy neurotoksyczności litu: drżenie, ataksja, splątanie, oczopląs, zaburzenia mowy
  • stężenie litu w surowicy przy pojawieniu się objawów neurologicznych
  • czynność nerek
  • elektrolity
  • objawy antycholinergiczne, zwłaszcza zatrzymanie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyCiężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem zarówno do litu, jak i do doksylaminy.
dawka ≤ 12,5 mgwodorobursztynian doksylaminyinne zalecenieU pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek dawkę doksylaminy zmniejsza się do 12,5 mg lub przesuwa porę przyjęcia, aby ograniczyć poranną senność.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLit+ MeloksykamNależy unikać łączenia litu z meloksykamem i w miarę możliwości zastosować paracetamol.Nie łącz litu z meloksykamem ani innymi lekami przeciwzapalnymi bez zgody lekarza, a jeśli lekarz zdecyduje o takim leczeniu, zrób zlecone badanie stężenia litu i pij odpowiednią ilość płynów.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz litu z meloksykamem ani innymi lekami przeciwzapalnymi bez zgody lekarza, a jeśli lekarz zdecyduje o takim leczeniu, zrób zlecone badanie stężenia litu i pij odpowiednią ilość płynów.

Meloksykam to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, który utrudnia nerkom usuwanie litu z organizmu. Lit może się wtedy gromadzić we krwi i działać toksycznie. Ten sam problem dotyczy innych podobnych leków przeciwbólowych, także dostępnych bez recepty, np. ibuprofenu czy naproksenu. Ryzyko jest większe, gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki albo jesteś w starszym wieku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone drżenie rąk
  • biegunka lub wymioty
  • chwiejny chód, zaburzenia równowagi
  • niewyraźna mowa
  • senność lub splątanie
  • mimowolne skurcze mięśni
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać łączenia litu z meloksykamem i w miarę możliwości zastosować paracetamol[1][2][3]. Jeśli leczenie skojarzone jest konieczne, trzeba dokładnie monitorować stężenie litu w osoczu przy rozpoczynaniu leczenia meloksykamem, przy zmianie jego dawki i po jego odstawieniu[1]. Dawkę litu koryguje się na podstawie oznaczonego stężenia. Należy zadbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i kontrolować czynność nerek. Trzeba też uwzględnić inne leki podwyższające stężenie litu, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny, sartany i leki moczopędne, zwłaszcza tiazydowe[4].

Skutek kliniczny

Stężenie litu w surowicy może osiągnąć wartości toksyczne[1]. Toksyczność litu objawia się m.in. nasilonym drżeniem, ataksją, hiperrefleksją, zaburzeniami mowy, splątaniem, sennością i oczopląsem, a także biegunką i wymiotami[4]. Ryzyko rośnie u osób odwodnionych, w podeszłym wieku i z zaburzoną czynnością nerek. Odstawienie meloksykamu u pacjenta, którego dawkę litu dostosowano w trakcie leczenia skojarzonego, może z kolei obniżyć stężenie litu poniżej zakresu terapeutycznego.

Mechanizm

Meloksykam hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, co zmniejsza przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową oraz nasila zwrotne wchłanianie litu w kanalikach razem z sodem. W efekcie zmniejsza się wydalanie litu przez nerki i rośnie jego stężenie w surowicy[1]. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy 2, podwyższają stężenie litu w stanie stacjonarnym[4].

Metabolizm i transportery

  • Meloksykam: substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy przy włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu meloksykamu
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR)
  • stężenie sodu i stan nawodnienia
  • objawy toksyczności litu (drżenie, ataksja, splątanie, senność, biegunka, wymioty)

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Zaburzenia czynności nerek lub odwodnienieeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek i odwodnienie nasilają retencję litu i zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy stosowaniu meloksykamu. Ciężka niewydolność nerek wyklucza stosowanie obu leków u pacjentów niedializowanych.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku klirens nerkowy litu jest mniejszy, a nerki są bardziej wrażliwe na zahamowanie prostaglandyn, co zwiększa ryzyko toksyczności litu.
Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie meloksykamu u pacjenta leczonego litemkolejność włączenia · meloksykaminne zalecenieKażda zmiana w leczeniu meloksykamem wymaga kontroli stężenia litu w osoczu, także po jego odstawieniu, gdy stężenie litu może się obniżyć.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/movalis-100077548/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMocznik+ Olej rycynowyOleju rycynowego nie przyjmuje się jednocześnie z innymi lekami doustnymi i zachowuje się kilkugodzinny odstęp między nim a innymi lekami.Nie przyjmuj oleju rycynowego w dniu testu oddechowego przed badaniem i zachowaj kilka godzin przerwy między nimi, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę lub lekarza.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj oleju rycynowego w dniu testu oddechowego przed badaniem i zachowaj kilka godzin przerwy między nimi, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę lub lekarza.

Olej rycynowy silnie przeczyszcza, dlatego nie łączy się go w tym samym czasie z innymi lekami połykanymi. Dotyczy to także roztworu mocznika, który pijesz podczas testu oddechowego na bakterię Helicobacter pylori. Jeśli przyjmiesz oba w tym samym czasie, wynik badania może być mniej wiarygodny. Mocznik w kremie lub maści na skórę nie stanowi problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka w dniu badania
  • bóle brzucha lub skurcze jelit
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Oleju rycynowego nie przyjmuje się jednocześnie z innymi lekami doustnymi i zachowuje się kilkugodzinny odstęp między nim a innymi lekami.[1] Test oddechowy z mocznikiem najlepiej wykonać przed podaniem oleju rycynowego albo zaplanować go po kilkugodzinnej przerwie.

Skutek kliniczny

Przyjęcie oleju rycynowego w tym samym czasie co roztworu mocznika do testu oddechowego może teoretycznie zaburzyć warunki przeprowadzenia badania i utrudnić interpretację wyniku. Nie opisano klinicznie istotnych przypadków takiej interakcji.

Mechanizm

Olej rycynowy działa silnie przeczyszczająco i przyspiesza pasaż przewodu pokarmowego, dlatego nie przyjmuje się go razem z innymi lekami doustnymi.[1] Wynik testu oddechowego z mocznikiem znakowanym węglem zależy od czynników wpływających na Helicobacter pylori lub aktywność ureazy.[2] Olej rycynowy nie działa na Helicobacter pylori ani na ureazę, więc ryzyko wynika jedynie z ogólnego wpływu środka przeczyszczającego na przyjmowanie innych leków doustnych.

Monitorować

  • odstęp czasowy między olejem rycynowym a testem oddechowym
  • obecność biegunki w dniu badania

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mocznikinterakcja nie dotyczyMocznik stosowany miejscowo na skórę nie wchłania się w sposób istotny i nie wchodzi w interakcję z doustnym olejem rycynowym.
Kilka godzinodstep · olej rycynowyryzyko malejeZachowanie kilkugodzinnego odstępu między olejem rycynowym a roztworem mocznika usuwa ryzyko interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Helicobacter Test INFAI 45 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/helicobacter-test-infai-100309929/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCytrynian sodu+ LitPrzy regularnym, kilkudniowym stosowaniu cytrynianu sodu kontroluj stężenie litu w surowicy po włączeniu i ponownie po odstawieniu cytrynianu.Nie stosuj cytrynianu sodu dłużej niż jeden dzień bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie litem i zapytaj go o kontrolę stężenia litu we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie stosuj cytrynianu sodu dłużej niż jeden dzień bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie litem i zapytaj go o kontrolę stężenia litu we krwi.

Cytrynian sodu, obecny np. w saszetkach na dolegliwości pęcherza, może przyspieszać usuwanie litu z organizmu. Wtedy lit może działać słabiej i objawy choroby mogą wrócić. Gdy przestaniesz przyjmować cytrynian, poziom litu może z kolei wzrosnąć. Jednorazowe użycie zwykle nie ma znaczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót objawów choroby, np. obniżony nastrój, rozdrażnienie, bezsenność, gonitwa myśli
  • silne drżenie rąk
  • biegunka lub wymioty
  • senność lub splątanie
  • chwiejny chód lub niewyraźna mowa
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy regularnym, kilkudniowym stosowaniu cytrynianu sodu kontroluj stężenie litu w surowicy po włączeniu i ponownie po odstawieniu cytrynianu. Dawkę litu zmieniaj wyłącznie na podstawie oznaczonego stężenia. U pacjenta przyjmującego lit unikaj doraźnego, wielodniowego samoleczenia preparatami alkalizującymi bez wiedzy lekarza prowadzącego. Podczas antykoagulacji cytrynianowej obiegu pozaustrojowego oceniaj stężenie litu z uwzględnieniem jego usuwania przez sam zabieg i kontroluj je po zakończeniu terapii nerkozastępczej.

Skutek kliniczny

Regularne przyjmowanie cytrynianu sodu może obniżyć stężenie litu poniżej zakresu terapeutycznego i osłabić kontrolę choroby afektywnej. Po odstawieniu cytrynianu wydalanie litu wraca do wyjściowego poziomu, a stężenie litu może wzrosnąć aż do objawów toksyczności, jeśli wcześniej zwiększono dawkę litu.

Mechanizm

Cytrynian sodu działa alkalizująco, bo cytrynian jest przekształcany w organizmie do wodorowęglanu, a jednocześnie dostarcza sód.[1] Związki alkalizujące zmniejszają stężenie litu w surowicy.[2] Lit i sód są wchłaniane zwrotnie w kanalikach nerkowych tymi samymi drogami, więc większa podaż sodu i alkalizacja moczu zwiększają wydalanie litu z moczem. Dane dotyczą grupy związków alkalizujących, a dla samego cytrynianu sodu wniosek jest przeniesiony z tej grupy.

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy po włączeniu i po odstawieniu cytrynianu sodu
  • stężenie sodu w surowicy
  • wodorowęglany i gazometria przy podawaniu dożylnym
  • objawy nawrotu manii lub depresji
  • objawy toksyczności litu po odstawieniu cytrynianu

Kiedy ocena się zmienia

Doodbytnicza (wlewka)droga podania · cytrynian soduryzyko malejeWlewka doodbytnicza z cytrynianem sodu stosowana doraźnie nie dostarcza ilości wystarczającej do zmiany wydalania litu.
Pojedyncza dawkaczas leczenia · cytrynian soduryzyko malejePojedyncza dawka doustna nie zmienia istotnie stężenia litu w stanie stacjonarnym. Znaczenie ma stosowanie przez kilka dni lub dłużej.
Dożylna (antykoagulacja cytrynianowa obiegu pozaustrojowego)droga podania · cytrynian soduinne zaleceniePodczas terapii nerkozastępczej z antykoagulacją cytrynianową na stężenie litu wpływa przede wszystkim jego usuwanie przez zabieg. Cytrynian zwiększa ryzyko hipernatremii i zasadowicy metabolicznej, co należy uwzględnić przy ocenie gospodarki sodowej. Stężenie litu kontroluj w trakcie i po zakończeniu zabiegu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cifoban 136 mmol/l, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cifoban-100433687/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ LitDiklofenaku nie należy włączać rutynowo u pacjenta leczonego litem, a do doraźnego leczenia bólu lepiej wybrać paracetamol.Nie bierz diklofenaku bez porozumienia z lekarzem, który leczy cię litem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie bierz diklofenaku bez porozumienia z lekarzem, który leczy cię litem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.

Diklofenak, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, utrudnia nerkom usuwanie litu z organizmu. Lit może się wtedy gromadzić we krwi i spowodować zatrucie. Ryzyko jest większe, gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki albo przyjmujesz leki na nadciśnienie lub moczopędne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone drżenie rąk
  • nudności, wymioty lub biegunka
  • chwiejny chód, zaburzenia równowagi
  • niewyraźna mowa
  • splątanie lub nadmierna senność
  • osłabienie mięśni lub mimowolne skurcze
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Diklofenaku nie należy włączać rutynowo u pacjenta leczonego litem, a do doraźnego leczenia bólu lepiej wybrać paracetamol. Jeśli diklofenak jest konieczny, trzeba kontrolować stężenie litu w surowicy[1][2]. Stężenie oznacza się kilka dni po włączeniu diklofenaku, po każdej zmianie jego dawki oraz po jego odstawieniu, bo wtedy stężenie litu może się obniżyć. W razie potrzeby dawkę litu należy zmniejszyć. Pacjent musi być dobrze nawodniony, a czynność nerek trzeba kontrolować.

Skutek kliniczny

Stężenie litu w osoczu może wzrosnąć aż do poziomu toksycznego[1][3]. Lit ma wąski indeks terapeutyczny. Zatrucie objawia się nudnościami, wymiotami, biegunką, nasilonym drżeniem rąk, ataksją, zaburzeniami mowy, splątaniem i sennością, a w ciężkich przypadkach drgawkami i zaburzeniami świadomości. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, upośledzonej czynności nerek, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub leków moczopędnych[3].

Mechanizm

Najlepiej unikać diklofenaku u pacjenta leczonego litem, a jeśli jest konieczny – trzeba kontrolować stężenie litu. Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych. Zmniejsza to przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową oraz nasila zwrotne wchłanianie litu w kanalikach razem z sodem. W efekcie zmniejsza się klirens nerkowy litu i rośnie jego stężenie w osoczu[1][2]. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, także selektywne inhibitory COX-2, zwiększają stężenie litu w stanie stacjonarnym[3].

Metabolizm i transportery

  • Diklofenak: substrat CYP2C9[4]

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie sodu w surowicy
  • objawy toksyczności litu (drżenie, ataksja, splątanie, biegunka, wymioty)
  • stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (żel, plaster)droga podania · diklofenakryzyko malejeDiklofenak stosowany na skórę daje znacznie mniejsze stężenia w osoczu, więc istotny wzrost stężenia litu jest mało prawdopodobny. Ostrożność obowiązuje przy stosowaniu na duże powierzchnie i przez dłuższy czas.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek nerkowe wydalanie litu jest już ograniczone, a diklofenak dodatkowo pogarsza filtrację. Ryzyko toksyczności litu jest wtedy większe. W niewydolności nerek diklofenak jest przeciwwskazany.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są pogorszenie czynności nerek, odwodnienie i stosowanie diuretyków lub inhibitorów ACE, co nasila retencję litu.
Leczenie dłuższe niż kilka dniczas leczenia · diklofenakryzyko rośnieStężenie litu narasta stopniowo. Przy dłuższym stosowaniu diklofenaku konieczna jest kontrola stężenia litu po włączeniu i po odstawieniu NLPZ.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ LitU pacjenta leczonego litem lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru jest paracetamol.Na ból lub gorączkę wybieraj paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go najwyżej przez kilka dni, pij dużo płynów i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie litem, jeśli potrzebujesz go dłużej.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Na ból lub gorączkę wybieraj paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go najwyżej przez kilka dni, pij dużo płynów i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie litem, jeśli potrzebujesz go dłużej.

Ibuprofen może utrudniać usuwanie litu z organizmu przez nerki. Lit gromadzi się wtedy we krwi i może dojść do zatrucia. Ryzyko jest małe przy przyjęciu leku przez 1–3 dni, ale rośnie przy dłuższym stosowaniu, odwodnieniu i chorobach nerek. Inne leki przeciwzapalne działają podobnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone drżenie rąk
  • nudności, wymioty lub biegunka
  • chwiejny chód, niezgrabność ruchów
  • niewyraźna mowa
  • splątanie lub nadmierna senność
  • drżenie lub skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego litem lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru jest paracetamol. Jeśli ibuprofen jest konieczny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę możliwie najkrócej i dbać o dobre nawodnienie. Przy krótkotrwałym stosowaniu, maksymalnie przez 3 dni, oznaczanie stężenia litu zwykle nie jest potrzebne[1]. Przy dłuższym lub regularnym stosowaniu należy kontrolować stężenie litu w surowicy i w razie potrzeby zmodyfikować dawkę litu[2]. Po odstawieniu ibuprofenu stężenie litu może się obniżyć, dlatego po zmianie dawki litu potrzebna jest ponowna kontrola.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia litu w surowicy może prowadzić do zatrucia litem – nudności, wymiotów, biegunki, nasilonego drżenia rąk, ataksji, zaburzeń mowy, splątania i senności, a w ciężkich przypadkach drgawek i zaburzeń rytmu serca. Ryzyko rośnie przy dłuższym stosowaniu ibuprofenu, odwodnieniu, zaburzeniach czynności nerek, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym przyjmowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub diuretyków, które same podwyższają stężenie litu[3].

Mechanizm

Ibuprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, co zmniejsza przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową oraz nasila zwrotne wchłanianie litu razem z sodem w kanalikach nerkowych. W efekcie zmniejsza się wydalanie litu i rośnie jego stężenie w surowicy. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym selektywne inhibitory COX-2, podwyższają stężenie litu w stanie stacjonarnym i mogą wywołać objawy toksyczności[3]. Wzrost stężenia litu po ibuprofenie jest udokumentowany[2].

Metabolizm i transportery

  • Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy przy stosowaniu ibuprofenu dłużej niż kilka dni
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie sodu i stan nawodnienia
  • objawy toksyczności litu – nasilone drżenie, ataksja, splątanie, wymioty, biegunka

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 4 dniibuprofeninne zaleceniePrzy stosowaniu ibuprofenu dłużej niż 3–4 dni należy oznaczyć stężenie litu w surowicy.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje zmniejszona czynność nerek i odwodnienie, co nasila kumulację litu. Preferuj paracetamol.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ryzyko toksyczności litu i nefrotoksyczności NLPZ. Ibuprofenu należy unikać, a jeśli jest konieczny, kontrolować stężenie litu i kreatyninę.
Na skórędroga podania · ibuprofenryzyko malejeIbuprofen stosowany miejscowo na skórę w zalecanych dawkach daje małe stężenia ogólnoustrojowe i nie powinien istotnie wpływać na wydalanie litu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaJodek potasu+ LitU pacjenta leczonego litem unikaj długotrwałego podawania dużych dawek jodu, jeśli nie są niezbędne.Jeśli przyjmujesz lit, nie zaczynaj samodzielnie brania tabletek z jodem w dużych dawkach i poproś lekarza o kontrolę TSH, gdy musisz je stosować dłużej.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lit, nie zaczynaj samodzielnie brania tabletek z jodem w dużych dawkach i poproś lekarza o kontrolę TSH, gdy musisz je stosować dłużej.

Lit i jodek potasu mogą razem osłabiać pracę tarczycy. Przy większych dawkach jodu przyjmowanych przez dłuższy czas może pojawić się powiększenie tarczycy (wole) albo jej niedoczynność. Małe dawki jodu stosowane jako suplement niosą niewielkie ryzyko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • stałe zmęczenie i senność
  • przyrost masy ciała bez zmiany diety
  • uczucie zimna, sucha skóra
  • zaparcia
  • spowolnienie, obniżony nastrój
  • powiększenie lub ucisk w okolicy szyi
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U pacjenta leczonego litem unikaj długotrwałego podawania dużych dawek jodu, jeśli nie są niezbędne. Gdy połączenie jest konieczne, okresowo oznaczaj stan czynności tarczycy, aby wykryć zmiany odpowiedzi osi przysadka-tarczyca[1]. Leczenie litem nie jest powodem do odmowy jednorazowej profilaktyki jodowej zaleconej przez służby w sytuacji skażenia promieniotwórczego.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wola i niedoczynności tarczycy[2]. Stosowanie litu z jodkiem potasu może nasilać niedoczynność tarczycy i działanie wolotwórcze obu leków[1]. Ryzyko dotyczy głównie dużych dawek jodu stosowanych dłużej, a zwykła suplementacja jodu w dawkach mikrogramowych ma znaczenie niewielkie.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność tarczycy i ich działanie się nasila. Duże dawki jodu blokują wydzielanie hormonów w gruczole tarczowym[2]. Lit nasila hamujące czynność tarczycy działanie dużych dawek jodu[3]. Lit hamuje uwalnianie tyroksyny i trijodotyroniny z tarczycy, a nadmiar jodku dodatkowo hamuje organifikację jodu, co sumuje się w kierunku spadku produkcji hormonów i wzrostu TSH.

Monitorować

  • TSH i fT4 przed rozpoczęciem i okresowo w trakcie łączenia
  • wielkość tarczycy (badanie palpacyjne, w razie potrzeby USG)
  • objawy niedoczynności tarczycy (zmęczenie, senność, przyrost masy ciała, uczucie zimna, zaparcia, spowolnienie)

Kiedy ocena się zmienia

Dawki suplementacyjne rzędu mikrogramów (np. 100 mcg jodu na dobę)dawka · jodek potasuryzyko malejeInterakcja dotyczy dużych dawek jodu. Przy suplementacji w dawkach mikrogramowych istotne klinicznie nasilenie niedoczynności tarczycy jest mało prawdopodobne, choć u pacjentów leczonych litem warto pamiętać o rutynowej kontroli TSH.
Jednorazowa dawka w profilaktyce jodowej po skażeniu promieniotwórczymczas leczenia · jodek potasuinne zalecenieWole i niedoczynność tarczycy rozwijają się przy dłuższym łącznym stosowaniu. Jednorazowa dawka jodku potasu zalecona przez służby w sytuacji skażenia promieniotwórczego nie powinna być wstrzymywana z powodu leczenia litem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jodek potasu SERB 65 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jodek-potasu-serb-100470467/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jodid 100 100 mcg jodu, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jodid-100-100032570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.