Interakcje / Megestrol / Megestrol i nilotynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, jeśli megestrol jest wyraźnie potrzebny, ale wymaga ono oceny ryzyka sercowo-naczyniowego i zakrzepowego przed włączeniem oraz regularnej kontroli glikemii.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie kontroluj poziom cukru i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaMegestrol+ NilotynibPołączenie można stosować, jeśli megestrol jest wyraźnie potrzebny, ale wymaga ono oceny ryzyka sercowo-naczyniowego i zakrzepowego przed włączeniem oraz regularnej kontroli glikemii.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie kontroluj poziom cukru i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie kontroluj poziom cukru i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Oba leki mogą podnosić poziom cukru we krwi i sprzyjać powstawaniu zakrzepów w naczyniach. Megestrol dodatkowo może powodować zatrzymanie wody w organizmie i obrzęki. Przyjmowane razem mogą nasilać te działania, dlatego lekarz powinien częściej sprawdzać twoje wyniki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy
- ból nóg podczas chodzenia, zimna lub blada stopa
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- szybki przyrost masy ciała i obrzęki
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli megestrol jest wyraźnie potrzebny, ale wymaga ono oceny ryzyka sercowo-naczyniowego i zakrzepowego przed włączeniem oraz regularnej kontroli glikemii. U pacjentów z przebytą zakrzepicą, zaawansowaną miażdżycą lub źle kontrolowaną cukrzycą rozważ inną metodę poprawy apetytu i omów to z hematologiem prowadzącym leczenie nilotynibem. Megestrol stosuj możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii, nasilenie obrzęków i zatrzymania płynów oraz zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych i niedokrwiennych, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, chorobą sercowo-naczyniową, unieruchomionych lub z przebytą zakrzepicą.
Mechanizm
Oba leki mogą się wzajemnie wzmacniać w działaniach niepożądanych, choć istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana. Nilotynib zwiększa stężenie glukozy i lipidów we krwi i wiąże się z ryzykiem zdarzeń zakrzepowo-zatorowych i okluzyjnych w tętnicach (choroba niedokrwienna serca, udar, choroba tętnic obwodowych). Megestrol zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, może wywołać hiperglikemię lub ujawnić cukrzycę i powoduje zatrzymanie płynów. Działania te sumują się.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i HbA1c
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy niedokrwienia serca, mózgu i kończyn
- obrzęki i masa ciała
- ciśnienie tętnicze
- lipidogram
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieMegestrola alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania megestrolu ani zakazywać alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, pij z umiarem, a gdy masz cukrzycę lub chorobę wątroby, zapytaj lekarza, ile możesz wypić.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli pijesz alkohol, pij z umiarem, a gdy masz cukrzycę lub chorobę wątroby, zapytaj lekarza, ile możesz wypić.
Megestrol i alkohol nie wpływają na siebie w znany sposób. Wypicie niewielkiej ilości alkoholu podczas leczenia nie powinno ci zaszkodzić. Pamiętaj jednak, że ten lek może podnosić cukier we krwi, a duże ilości alkoholu dodatkowo rozregulowują cukier i osłabiają organizm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- nietypowe osłabienie, drżenie rąk lub zlewne poty
- ból lub obrzęk jednej łydki albo nagła duszność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_istotnego
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania megestrolu ani zakazywać alkoholu. Warto zalecić umiarkowanie, zwłaszcza pacjentom z cukrzycą lub hiperglikemią w trakcie leczenia, z chorobą wątroby albo z zaawansowaną chorobą nowotworową. Pacjentowi, który musi całkowicie unikać etanolu, można wyjaśnić, że ilość etanolu w zawiesinie z aromatem pomarańczowym jest pomijalna[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane picie alkoholu w trakcie leczenia megestrolem nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia. Picie dużych ilości alkoholu może utrudniać kontrolę glikemii u osób, u których megestrol wywołał hiperglikemię lub cukrzycę. Może też pogarszać stan odżywienia u chorych z kacheksją nowotworową lub związaną z AIDS, czyli w grupie, w której lek się stosuje.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol zmieniałby działanie megestrolu, ani mechanizm odwrotny. ChPL octanu megestrolu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w ostrzeżeniach i podaje, że nie są znane potwierdzone interakcje megestrolu z innymi lekami[1]. Produkty różnią się składem. Jedna z zawiesin zawiera etanol jako składnik aromatu pomarańczowego, 29,34 mg w 20 ml. Według charakterystyki odpowiada to mniej niż 1 ml piwa lub wina i nie powoduje zauważalnych skutków[1]. Pozostałe produkty nie zawierają etanolu. Teoretycznie znaczenie może mieć jedynie nakładanie się działań metabolicznych. Megestrol ma aktywność glikokortykosteroidową i może podwyższać stężenie glukozy, a alkohol rozregulowuje glikemię i obciąża wątrobę.
Monitorować
- glikemia u pacjentów z cukrzycą lub regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko zaburzeń glikemii i niedożywienia, co może osłabiać cel leczenia megestrolem. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolę glikemii. |
| Zawiesina doustna z etanolem w aromaciepostać · alkohol | inne zalecenie | Zawiesina zawierająca etanol w aromacie dostarcza 29,34 mg etanolu w 20 ml, co według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Nie ma przeciwwskazań do jej stosowania u osób unikających alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Megalia 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/megalia-100122639/
Interakcja o niejasnym znaczeniuNilotyniba alkoholNie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.
Nilotynib i alkohol nie wpływają bezpośrednio na siebie, ale oba mogą obciążać wątrobę i trzustkę. Duże ilości alkoholu mogą też zaburzać poziom potasu i magnezu, co w połączeniu z lekiem może wpływać na pracę serca. Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie jest problemem, ale lepiej unikać picia większych ilości.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- nudności i wymioty
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się. U pacjentów z chorobą wątroby, przebytym zapaleniem trzustki, nadużywaniem alkoholu lub wydłużonym QTc należy zalecić abstynencję i częstszą kontrolę parametrów wątrobowych, lipazy oraz elektrolitów. Alkohol nie powinien zastępować ani zaburzać zasady przyjmowania nilotynibu na czczo, bo pokarm zwiększa jego wchłanianie[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne spożycie alkoholu najprawdopodobniej nie zmienia skuteczności ani bezpieczeństwa nilotynibu. Intensywne lub przewlekłe picie może teoretycznie nasilać hepatotoksyczność, zwiększać ryzyko zapalenia trzustki oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających wydłużeniu odstępu QT. Opisano pojedyncze przypadki zamierzonego przedawkowania nilotynibu łącznie z alkoholem i innymi lekami, w których wystąpiły neutropenia, wymioty i senność, bez zmian w EKG i bez toksyczności wątrobowej, a wszyscy pacjenci wrócili do zdrowia[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między nilotynibem a etanolem. Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a ChPL nilotynibu wśród substancji zmieniających jego stężenie nie wymienia alkoholu[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego istotna zmiana ekspozycji na nilotynib jest mało prawdopodobna. Potencjalne znaczenie ma natomiast addycja działań niepożądanych. Nilotynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, podnosić aktywność lipazy i amylazy oraz wywoływać zapalenie trzustki, a alkohol jest niezależnym czynnikiem uszkodzenia wątroby i trzustki. ChPL nakazuje ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[1]. Intensywne picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, zwłaszcza przy wymiotach, co może zwiększać ryzyko arytmii. Wszystkie trzy charakterystyki nilotynibu milczą o spożywaniu alkoholu w czasie leczenia, a jedyna wzmianka dotyczy przypadków zamierzonego przedawkowania[1]. Obecność etanolu i innych alkoholi wśród składników tuszu drukarskiego na otoczce kapsułek ma znaczenie wyłącznie technologiczne i nie wpływa na tę interakcję[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aminotransferazy i bilirubina
- lipaza i amylaza w surowicy
- potas i magnez
- EKG z oceną QTc
- morfologia krwi
- glikemia
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywne picie jednorazowe (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu sprzyja wymiotom, hipokaliemii i hipomagnezemii oraz ostremu zapaleniu trzustki, co przy nilotynibie zwiększa ryzyko arytmii i powikłań trzustkowych. Należy zalecić unikanie takiego wzorca picia. |
| Przewlekłe, regularne picie lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki w trakcie leczenia nilotynibem. Należy zalecić abstynencję oraz częstsze oznaczanie aminotransferaz, bilirubiny, lipazy i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Inne interakcje tych leków 337
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- uporczywa biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.
Mechanizm
Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
- czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu. |
Źródła
- Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ NilotynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol to antybiotyk, który rzadko, ale groźnie uszkadza szpik kostny. Nilotynib także obniża liczbę krwinek, a do tego stosuje się go w chorobie szpiku. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznego spadku krwinek białych, czerwonych i płytek, nawet przy stosowaniu maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże zmęczenie, duszność
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.[1] Wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4. Należy unikać silnych inhibitorów CYP3A4, w tym klarytromycyny i telitromycyny, a przy umiarkowanych inhibitorach rozważyć lek, który nie hamuje lub słabo hamuje CYP3A4.[2] Jeżeli chloramfenikol został już podany, oznacz morfologię z rozmazem i liczbą płytek, a przy podaniu ogólnym wykonaj także EKG z oceną QTc oraz próby wątrobowe.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka mielosupresja z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a rzadko nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia nilotynibu przy ogólnym podaniu chloramfenikolu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu i hepatotoksyczności.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, a nilotynib stosuje się w przewlekłej białaczce szpikowej i sam często wywołuje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość.[1] Oba leki uszkadzają więc układ krwiotwórczy, a chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik.[1] Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[1] Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a inhibitory CYP3A4 zwiększają narażenie na nilotynib.[2] Przy podaniu ogólnym chloramfenikolu można więc oczekiwać wzrostu stężenia nilotynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- EKG z oceną QTc przy ogólnym podaniu chloramfenikolu
- stężenie potasu i magnezu
- aminotransferazy i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie jest małe i interakcja przez CYP3A4 traci znaczenie, ale przeciwwskazanie z powodu choroby szpiku pozostaje. |
| Ogólnoustrojowa (doustnie, dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnym do addycji mielotoksyczności dochodzi zahamowanie metabolizmu nilotynibu z ryzykiem wydłużenia QT i hepatotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ NilotynibNie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka krwi może też zwiększać ilość leku przeciwdepresyjnego w organizmie. Tego połączenia nie powinno się stosować. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego nilotynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o niewielkim wpływie na odstęp QT i uzgodnić zmianę z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć do czasu zmiany leczenia, konieczna jest kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ ChPL cytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie przeprowadzono badań jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL nilotynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przy stosowaniu leków przeciwarytmicznych i innych substancji wydłużających QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i in vitro hamuje także CYP2D6[4], a cytalopram jest częściowo metabolizowany przez te enzymy, więc możliwe jest zwiększenie jego stężenia i dalszy wzrost ryzyka wydłużenia QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Nilotynib – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Nilotynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Nilotynib: inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor UGT1A1[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zasłabnięcia, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ NilotynibNie łącz difenhydraminy z nilotynibem.Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.
Tego leku nasennego lub przeciwalergicznego nie wolno łączyć z lekiem na białaczkę, który przyjmujesz. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie i może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na białaczkę może też spowolnić usuwanie leku nasennego z organizmu, przez co możesz być bardziej senny lub splątany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie albo omdlenie
- silna senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z nilotynibem.[1][2][3] Przy objawach alergicznych wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na odstęp QT, a przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne zamiast doraźnego sięgania po leki nasenne bez recepty. Jeśli pacjent przyjął już difenhydraminę podczas leczenia nilotynibem, oceń objawy kardiologiczne i w razie kołatania serca, zasłabnięcia lub omdlenia pilnie skieruj go na EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Wolniejszy metabolizm difenhydraminy może dodatkowo nasilić senność, suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes.[1] Nilotynib wymaga ostrożności u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT.[4] Dodatkowo nilotynib in vitro jest stosunkowo silnym inhibitorem CYP2D6,[4] a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Może to zwiększać stężenie difenhydraminy i dalej nasilać ryzyko arytmii oraz działanie antycholinergiczne i sedację.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
- nadmierna senność i objawy antycholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania wpływu na QT jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na dużą lub uszkodzoną powierzchnię skóry i u dzieci. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ NilotynibJeżówki nie stosuje się u chorych leczonych nilotynibem.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia nilotynibem, a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia nilotynibem, a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować przy białaczce ani podczas leczenia przeciwnowotworowego. Może też zmieniać ilość nilotynibu we krwi, przez co lek może działać słabiej albo dawać więcej działań niepożądanych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- gorączka albo częste infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeżówki nie stosuje się u chorych leczonych nilotynibem. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na białaczkę i leczenie przeciwnowotworowe[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować hematologa. Wszelkie preparaty ziołowe i suplementy chory powinien uzgadniać z lekarzem prowadzącym, bo nilotynib jest wrażliwy na substancje wpływające na CYP3A4[2].
Skutek kliniczny
Pobudzanie układu odpornościowego u chorego na białaczkę jest niepożądane i może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Zmiana stężenia nilotynibu może prowadzić do osłabienia skuteczności leczenia albo do nasilenia działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT.
Mechanizm
Głównym problemem jest choroba, w której stosuje się nilotynib. Jeżówka działa immunostymulująco i jest przeciwwskazana w białaczce oraz w immunosupresji po leczeniu onkologicznym[1]. Nie stosuje się jej w chorobach układu białokrwinkowego, w niedoborach odporności i w immunosupresji[3]. Nie stosuje się jej także w leukemii i podczas terapii cytostatykami[4]. Dodatkowo nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, więc substancje wpływające na te szlaki mogą zmieniać jego wchłanianie i eliminację[2]. Wpływ jeżówki na CYP3A4 i glikoproteinę P jest niejednoznaczny, dlatego kierunku zmiany stężenia nilotynibu nie da się przewidzieć.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów
- objawy wydłużenia QT (kołatanie serca, omdlenia), jeśli jeżówka była przyjmowana
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ NilotynibNie włączaj natalizumabu u pacjenta leczonego nilotynibem, ponieważ aktywny proces nowotworowy i upośledzenie odporności są przeciwwskazaniami do natalizumabu.Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie zdecydują wspólnie o twoim leczeniu, i powiedz każdemu z nich o lekach od drugiego lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie zdecydują wspólnie o twoim leczeniu, i powiedz każdemu z nich o lekach od drugiego lekarza.
Natalizumab to lek na stwardnienie rozsiane, który osłabia część odporności, a nilotynib to lek na białaczkę. Natalizumabu nie stosuje się u osób z aktywną chorobą nowotworową ani z osłabioną odpornością. Razem te leki mogą zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń, w tym groźnej infekcji mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, pamięci lub myślenia
- osłabienie lub niezgrabność ręki albo nogi, zaburzenia równowagi
- zmiany zachowania lub nastroju zauważone przez bliskich
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj natalizumabu u pacjenta leczonego nilotynibem, ponieważ aktywny proces nowotworowy i upośledzenie odporności są przeciwwskazaniami do natalizumabu.[1][2] Jeśli pacjent przyjmujący natalizumab z powodu stwardnienia rozsianego otrzymuje rozpoznanie przewlekłej białaczki szpikowej, decyzję o przerwaniu natalizumabu i wyborze dalszego leczenia stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem. Wybór innego inhibitora kinazy tyrozynowej zamiast nilotynibu nie usuwa problemu, ponieważ przeciwwskazanie wynika z samej choroby nowotworowej i stanu odporności.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi zakażeniami oportunistycznymi, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Natalizumab podany przy aktywnej chorobie nowotworowej może dodatkowo osłabiać nadzór immunologiczny nad nowotworem.
Mechanizm
Natalizumabu nie należy stosować u osoby leczonej nilotynibem, ponieważ charakterystyka natalizumabu wyklucza jego podanie przy potwierdzonym aktywnym procesie nowotworowym oraz u pacjentów z upośledzoną odpornością. ChPL natalizumabu wymienia jako przeciwwskazania aktywne złośliwe procesy nowotworowe (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry) oraz zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym upośledzenie odporności spowodowane leczeniem obecnym lub wcześniejszym.[1][2] Nilotynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w przewlekłej białaczce szpikowej, więc jego stosowanie oznacza zwykle czynną chorobę nowotworową, a sama białaczka i jej leczenie mogą osłabiać odporność. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, dlatego skutki obu leków dla odporności sumują się. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ natalizumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP3A4 ani transportowany przez glikoproteinę P, które odpowiadają za interakcje nilotynibu.[3] ChPL nilotynibu nie wymienia natalizumabu.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów i limfocytów
- objawy neurologiczne nowe lub nasilające się (podejrzenie PML), także po odstawieniu natalizumabu
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- status przeciwciał przeciw wirusowi JC, jeśli rozważane jest dalsze leczenie natalizumabem
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Nilotynib zakończony przed włączeniem natalizumabukolejność włączenia · nilotynib | inne zalecenie | Zakończenie leczenia nilotynibem nie znosi automatycznie przeciwwskazania, ponieważ ChPL natalizumabu obejmuje także upośledzenie odporności spowodowane wcześniejszą terapią oraz aktywny proces nowotworowy. Decyzja o natalizumabie wymaga oceny stanu choroby hematologicznej i odporności przez hematologa i neurologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tasigna 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tasigna-100025853/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneNilotynib+ FingolimodNie należy łączyć fingolimodu z nilotynibem, ponieważ ChPL fingolimodu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą i z upośledzoną odpornością.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić dalsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić dalsze leczenie.
Nilotynibu i fingolimodu nie powinno się przyjmować razem. Oba leki mogą osłabiać odporność, przez co rośnie ryzyko ciężkich zakażeń. Oba wpływają też na pracę serca – jeden może je spowalniać, drugi zaburzać jego rytm, co razem może być groźne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- kołatanie serca
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nowe lub nasilające się osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy lub myślenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć fingolimodu z nilotynibem, ponieważ ChPL fingolimodu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą i z upośledzoną odpornością[1][2][3]. Leki przeciwnowotworowe nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem[1]. Jeśli u pacjenta ze stwardnieniem rozsianym leczonym fingolimodem rozpoznano przewlekłą białaczkę szpikową, wybór dalszego leczenia stwardnienia rozsianego należy uzgodnić między neurologiem a hematologiem, z uwzględnieniem okresu wypłukiwania fingolimodu. Gdy zgłoszenie dotyczy wydania obu leków, farmaceuta powinien wstrzymać wydanie i skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi i oportunistycznymi zakażeniami, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, a także objawową bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym i groźnymi dla życia komorowymi zaburzeniami rytmu przy wydłużonym odstępie QT. Niezależnie od interakcji fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3].
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest sumowanie działań farmakodynamicznych. Fingolimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a nilotynib jako lek przeciwnowotworowy może hamować czynność szpiku, przez co oba leki addytywnie osłabiają odporność. ChPL fingolimodu wskazuje, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Drugim mechanizmem jest sumowanie działań kardiologicznych – fingolimod zwalnia czynność serca i może powodować bloki przedsionkowo-komorowe, a nilotynib wydłuża odstęp QT, a bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes. ChPL nilotynibu nakazuje ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4[4], a ChPL fingolimodu zaleca ostrożność przy stosowaniu substancji hamujących CYP3A4, choć fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2[1]. Ten składnik farmakokinetyczny ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż działania farmakodynamiczne.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną częstości akcji serca, przewodzenia przedsionkowo-komorowego i odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i nowych objawów neurologicznych
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 miesiące od odstawienia fingolimodufingolimod | ryzyko maleje | Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po jego odstawieniu, a ChPL wskazuje, że do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia szczepienia mogą być mniej skuteczne. Rozpoczęcie nilotynibu w tym okresie wymaga kontroli liczby limfocytów i czujności w kierunku zakażeń, a decyzja należy do hematologa w porozumieniu z neurologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneNilotynib+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z nilotynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który prowadzi leczenie nilotynibem, aby dobrał inny lek przeciwdepresyjny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który prowadzi leczenie nilotynibem, aby dobrał inny lek przeciwdepresyjny.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zmieniać jego rytm. Przyjmowane razem mogą nasilać to działanie i wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Dlatego tych leków nie należy stosować jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z nilotynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] U pacjenta leczonego nilotynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT w porozumieniu z hematologiem. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie należy samodzielnie odstawiać żadnego z nich, tylko pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany escytalopramu, wykonania EKG i oznaczenia potasu i magnezu. Przed rozpoczęciem leczenia przeciwdepresyjnego należy wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię, ponieważ ChPL escytalopramu wskazuje, że zwiększają one ryzyko złośliwych arytmii.[2]
Skutek kliniczny
Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobie serca i jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, i z tego powodu przeciwwskazuje takie skojarzenie.[2] ChPL nilotynibu nakazuje zachować ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, także w związku ze stosowaniem innych leków wydłużających QT.[3] Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a in vitro hamuje też CYP2D6, czyli enzymy o pomocniczym udziale w metabolizmie escytalopramu, co teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego stężenie.[3][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Nilotynib – inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Nilotynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Nilotynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor UGT1A1[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.