Interakcje / Midazolam / Midazolam i propofol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U pacjenta, który otrzymał midazolam, należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu.
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi o wszystkich lekach uspokajających, nasennych i przeciwbólowych, które przyjmujesz, a po zabiegu nie prowadź samochodu, dopóki lekarz na to nie pozwoli.
Niekorzystna interakcjaMidazolam+ PropofolU pacjenta, który otrzymał midazolam, należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi o wszystkich lekach uspokajających, nasennych i przeciwbólowych, które przyjmujesz, a po zabiegu nie prowadź samochodu, dopóki lekarz na to nie pozwoli.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi o wszystkich lekach uspokajających, nasennych i przeciwbólowych, które przyjmujesz, a po zabiegu nie prowadź samochodu, dopóki lekarz na to nie pozwoli.
Oba leki działają uspokajająco i nasennie, a podane razem wzmacniają swoje działanie. Może to spowodować głęboką senność i spłycenie oddechu. Takie połączenie stosuje się w szpitalu podczas zabiegów, dlatego lekarz dobiera mniejsze dawki i cały czas pilnuje twojego oddychania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- zawroty głowy lub omdlenie
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
U pacjenta, który otrzymał midazolam, należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu[1]. Oba leki dawkuje się stopniowo do uzyskania zamierzonego efektu, w warunkach umożliwiających wsparcie oddechu i krążenia oraz pod stałym nadzorem.
Skutek kliniczny
Jednoczesne podanie propofolu i midazolamu może powodować nasiloną sedację i depresję oddechową[1]. Benzodiazepiny przedłużają znieczulenie propofolem i zmniejszają częstość oddechów[1]. Przy łącznym stosowaniu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może dojść do depresji układu oddechowego i krążenia[2].
Mechanizm
Propofol i midazolam nasilają hamujące przekaźnictwo GABA-ergiczne w ośrodkowym układzie nerwowym, przez co ich działanie uspokajające, nasenne i depresyjne na ośrodek oddechowy się sumuje. Midazolam jest metabolizowany przez CYP3A, a istotnego klinicznie wpływu farmakokinetycznego na propofol nie wykazano[2].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- głębokość sedacji
- częstość oddechów i drożność dróg oddechowych
- saturacja krwi (pulsoksymetria) i w miarę możliwości kapnografia
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- stan świadomości po zakończeniu procedury
Kiedy ocena się zmienia
| Midazolam podany przed propofolem (premedykacja lub koindukcja)kolejność włączenia · midazolam | inne zalecenie | U pacjenta po podaniu midazolamu należy rozważyć zmniejszenie dawki indukcyjnej i podtrzymującej propofolu. |
| wiek ≤ 16 latpacjent | interakcja nie dotyczy | Propofolu nie stosuje się do sedacji w intensywnej terapii u pacjentów w wieku 16 lat i młodszych, niezależnie od jednoczesnego podawania midazolamu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneMidazolama alkoholNie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem.Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol bardzo silnie wzmacnia działanie midazolamu. Może to spowodować nadmierną senność, zaburzenia oddychania, a nawet utratę przytomności i zagrożenie życia. Dlatego w czasie leczenia nie należy pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność i trudności z obudzeniem
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i utrata równowagi
- splątanie lub brak kontaktu
- sinienie warg i palców
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL nakazuje unikać jednoczesnego przyjmowania produktu z alkoholem[1]. Alkohol nie jest ujęty w przeciwwskazaniach (punkt 4.3), ale ze względu na ryzyko śpiączki i zgonu połączenie należy traktować jak zagrażające życiu. W przypadku przedawkowania z udziałem alkoholu ChPL odsyła do punktu 4.9[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nadmierną sedację prowadzącą do śpiączki lub zgonu oraz istotną klinicznie depresję oddechową i krążeniową[1]. U osób, które spożywały alkohol, rośnie też prawdopodobieństwo zaburzeń uważności po lekach nasennych[1].
Mechanizm
Midazolam i alkohol działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich skutki sumują się i wzajemnie nasilają. Dotyczy to sedacji, działania nasennego oraz hamowania ośrodka oddechowego i krążenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bo oba związki wzmacniają przekaźnictwo hamujące w mózgu. ChPL wskazuje, że połączenie z alkoholem z dużym prawdopodobieństwem zwiększa efekt uspokajający i nasenny midazolamu[1].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i przytomność
- częstość oddechów i saturacja
- ciśnienie tętnicze i tętno
- zaburzenia uważności i koordynacji następnego dnia
Kiedy ocena się zmienia
| Dowolna ilośćilość alkoholu · alkohol | inne zalecenie | Nie określono bezpiecznej ilości alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL zaleca unikanie alkoholu bez podawania progu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uzależnienia od midazolamu rośnie z dawką i czasem leczenia, a jest większe u osób nadużywających alkoholu. U takich pacjentów szczególnie ważne jest ograniczenie czasu stosowania i unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Propofol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 224
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ BupropionMidazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.
Bupropion zwiększa skłonność do drgawek. Jeśli regularnie przyjmujesz midazolam i nagle go odstawisz, ryzyko drgawek rośnie jeszcze bardziej. Jednorazowa dawka midazolamu, na przykład przed zabiegiem, zwykle nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk, poty po zmniejszeniu dawki midazolamu
- nagła bezsenność lub rozdrażnienie po odstawieniu midazolamu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Midazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1] Przy jednorazowym podaniu midazolamu do zabiegu nie trzeba zmieniać leczenia bupropionem, ale warto poinformować zespół zabiegowy o jego przyjmowaniu. Przed rozpoczęciem bupropionu należy ustalić, czy pacjent przyjmuje benzodiazepiny i czy nie planuje ich przerwania.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu midazolamu stosowanego przez dłuższy czas u pacjenta przyjmującego bupropion.[1] Przy pojedynczej dawce midazolamu, na przykład do zabiegu lub jako premedykacja, ryzyko odstawienne jest małe.
Mechanizm
Bupropion obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, a nagłe odstawienie benzodiazepiny, takiej jak midazolam, samo w sobie wiąże się z ryzykiem napadów drgawkowych.[1] Oba czynniki sumują się, dlatego u pacjenta leczonego bupropionem nagłe przerwanie długotrwale stosowanego midazolamu szczególnie zwiększa ryzyko drgawek.[2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ midazolam jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5, a nie wykazano innych mechanizmów jego interakcji farmakokinetycznych niż modulacja CYP3A.[3] Bupropion hamuje CYP2D6, który nie uczestniczy w metabolizmie midazolamu.[1] Midazolam nie zmienia farmakokinetyki innych leków.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- czas trwania i schemat stosowania midazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepiny (niepokój, drżenie, bezsenność, poty)
- napady drgawkowe w okresie zmniejszania dawki lub po odstawieniu midazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie, a następnie nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionemczas leczenia · midazolam | interakcja nie dotyczy | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych. Dawkę midazolamu należy zmniejszać stopniowo. |
| Pojedyncza dawka (premedykacja lub sedacja do zabiegu)czas leczenia · midazolam | ryzyko maleje | Po jednorazowym podaniu midazolamu nie występuje ryzyko odstawienne, więc znaczenie interakcji jest małe. Wystarczy poinformować zespół zabiegowy o leczeniu bupropionem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ KlarytromycynaDoustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną.Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Klarytromycyna (antybiotyk) sprawia, że midazolam (lek nasenny i uspokajający) dłużej pozostaje w organizmie i działa kilka razy silniej. Może to wywołać bardzo głęboką i długą senność, a nawet groźne spłycenie oddechu. Działanie antybiotyku na midazolam może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu kuracji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny oddech
- splątanie, niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- osłabienie, uczucie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną[1]. Jeśli antybiotyk makrolidowy jest konieczny, wybierz azytromycynę albo na czas leczenia zastosuj benzodiazepinę niemetabolizowaną przez CYP3A4, np. lorazepam lub oksazepam. Po odstawieniu klarytromycyny doustny midazolam włączaj ostrożnie, pamiętając, że hamowanie CYP3A może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni[2]. Gdy midazolam podaje się dożylnie u pacjenta leczonego klarytromycyną, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta i ewentualne zmniejszenie dawki midazolamu[1]. Ostrożności wymaga też podanie midazolamu na błonę śluzową jamy ustnej, które daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego[3].
Skutek kliniczny
Działanie midazolamu jest silniejsze i wydłużone w czasie[2]. Grozi to nadmierną i przedłużoną sedacją, zaburzeniami koordynacji, a przy dużym wzroście stężenia depresją oddechową i krążeniową, zwłaszcza u osób starszych, z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących inne leki działające depresyjnie na OUN[2].
Mechanizm
Klarytromycyna nieodwracalnie hamuje CYP3A4 (inhibicja zależna od mechanizmu), który odpowiada za metabolizm midazolamu w jelicie i wątrobie[2]. Po podaniu doustnym zahamowany zostaje także efekt pierwszego przejścia, dlatego wzrost ekspozycji jest znacznie większy niż po podaniu dożylnym – AUC midazolamu rośnie 7-krotnie po podaniu doustnym i 2,7-krotnie po dożylnym[1]. Ponieważ enzym musi zostać odtworzony, efekt hamowania może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni po zakończeniu leczenia klarytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji i czas wybudzenia
- częstość oddechów i saturacja (przy podaniu dożylnym)
- ciśnienie tętnicze
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub na błonę śluzową jamy ustnejdroga podania · midazolam | ryzyko maleje | Po podaniu dożylnym AUC midazolamu rośnie 2,7-krotnie, połączenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga dokładnego monitorowania pacjenta i ewentualnej redukcji dawki midazolamu. Podanie na błonę śluzową jamy ustnej omija efekt pierwszego przejścia i daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego. |
| Kilka tygodni od odstawienia klarytromycynyodstep · klarytromycyna | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez klarytromycynę jest nieodwracalne i może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni od jej odstawienia, dlatego w tym okresie doustny midazolam należy włączać ostrożnie, w zmniejszonej dawce i z obserwacją sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PropofolPacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG.Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.
Sotalol zwalnia pracę serca i może obniżać ciśnienie. Propofol, lek do usypiania przy zabiegach i badaniach, też obniża ciśnienie i osłabia pracę serca. Razem mogą spowodować duży spadek ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca, dlatego lekarz musi wiedzieć o sotalolu przed znieczuleniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG. Sotalolu nie odstawia się nagle przed zabiegiem bez decyzji lekarza, bo grozi to nawrotem arytmii. Przed znieczuleniem należy wyrównać hipokaliemię i ocenić odstęp QT oraz częstość rytmu serca.[1] U pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, bradykardią lub blokiem przedsionkowo-komorowym należy wybrać technikę znieczulenia o mniejszym działaniu kardiodepresyjnym. Trzeba być przygotowanym na leczenie niedociśnienia i bradykardii.
Skutek kliniczny
Możliwe są głębokie niedociśnienie po wprowadzeniu do znieczulenia, nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u pacjentów z niewydolnością serca jej zaostrzenie. Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, rośnie przy bradykardii i hipokaliemii.[1]
Mechanizm
Sotalol hamuje receptory beta i wydłuża repolaryzację, przez co zwalnia rytm serca, osłabia przewodzenie i blokuje odruchowe przyspieszenie akcji serca w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza napięcie układu współczulnego i zależnie od dawki osłabia kurczliwość mięśnia sercowego. Działania obu leków na ciśnienie, częstość rytmu i kurczliwość serca sumują się, a sotalol znosi mechanizmy kompensacyjne. Sotalolu nie stosuje się w znieczuleniu ogólnym, które powoduje depresję mięśnia sercowego.[1][2][3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia
- częstość rytmu serca
- ciągłe EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed zabiegiem
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus lub duża dawka wprowadzająca do znieczuleniadawka · propofol | ryzyko rośnie | Działanie kardiodepresyjne i hipotensyjne propofolu narasta z dawką i szybkością podania, dlatego u pacjenta na sotalolu dawkę należy zwiększać stopniowo. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie przy łączeniu leków działających na układ krążenia występują łatwiej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ MidazolamNależy unikać łączenia klemastyny z midazolamem.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.
Klemastyna i midazolam działają uspokajająco i usypiająco, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardzo senny lub senna, mieć zawroty głowy i kłopoty z koordynacją ruchów. W skrajnych przypadkach oddech może stać się płytki i wolny. Alkohol jeszcze bardziej zwiększa to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- osłabienie i omdlenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia klemastyny z midazolamem[1]. Jeśli pacjent przyjmuje klemastynę z powodu alergii, lepiej zastąpić ją lekiem przeciwhistaminowym o słabym działaniu uspokajającym. Gdy jednoczesne podanie jest konieczne, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki i obserwuje stopień sedacji oraz oddech pacjenta. Pacjent nie powinien pić alkoholu, ponieważ nasila on działanie obu leków[1][2].
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić sedację i senność aż do depresji oddechowej. Jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może prowadzić do nasilonej sedacji oraz depresji układu oddechowego lub krążenia[2]. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami układu oddechowego oraz przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub innych leków uspokajających.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne się sumuje. Klemastyna nasila hamujące działanie anksjolityków na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Leki przeciwhistaminowe zwiększają efekt uspokajający i nasenny midazolamu[2]. Midazolam wchodzi w interakcje farmakokinetyczne tylko przez modulację CYP3A, a klemastyna nie należy do znanych modulatorów tego izoenzymu, dlatego interakcja ma charakter farmakodynamiczny[2].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze i tętno
- saturacja przy sedacji zabiegowej
- splątanie i zaburzenia równowagi u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko splątania, upadków i depresji oddechowej. Dawki obu leków powinny być możliwie najmniejsze, a połączenia należy szczególnie unikać. |
| Sedacja zabiegowa pod nadzoremdroga podania · midazolam | inne zalecenie | Przy jednorazowym podaniu midazolamu do sedacji zabiegowej z monitorowaniem oddechu i saturacji można rozważyć ostrożne dawkowanie midazolamu z uwzględnieniem przyjętej klemastyny. Zespół prowadzący zabieg powinien wiedzieć o jej stosowaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaMidazolam+ TopiramatUnikaj rutynowego łączenia midazolamu z topiramatem, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę midazolamu i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu po przyjęciu midazolamu i powiedz lekarzowi, że bierzesz topiramat.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu po przyjęciu midazolamu i powiedz lekarzowi, że bierzesz topiramat.
Midazolam i topiramat mogą razem mocniej cię usypiać i spowalniać. Możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy albo gorszą koordynację ruchów. Rzadko, zwłaszcza po większej dawce midazolamu, oddech może stać się płytki i wolny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- silne zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj rutynowego łączenia midazolamu z topiramatem, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę midazolamu i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.[1][2] Pacjent nie powinien spożywać alkoholu ani prowadzić pojazdów po przyjęciu midazolamu.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, a przy większych dawkach midazolamu również depresja oddechowa.[2]
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i spowalniające sumuje się. Topiramatu nie łączy się z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy ani z alkoholem.[1] Jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może nasilać sedację oraz depresję oddechową i krążeniową.[2] Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się – midazolam jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, a topiramat hamuje CYP2C19.[2][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i wydolność oddechu
- ciśnienie tętnicze
- sprawność psychoruchowa i ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowe podanie przed zabiegiem pod nadzorem personelu medycznegodroga podania · midazolam | inne zalecenie | Przy jednorazowej premedykacji w warunkach szpitalnych z monitorowaniem oddechu i sedacji połączenie jest akceptowalne, należy uwzględnić stosowanie topiramatu przy doborze dawki midazolamu. |
| Pacjent w podeszłym wieku lub osłabionywiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych i osłabionych ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe, co wymaga ostrożniejszego dawkowania midazolamu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaMidazolam+ MorfinaPołączenia należy unikać, a gdy jest niezbędne, dawkę i czas jednoczesnego stosowania obu leków trzeba ograniczyć do minimum.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź pojazdów i poproś bliskich, by obserwowali, czy nie jesteś nadmiernie senny lub nie oddychasz płytko.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź pojazdów i poproś bliskich, by obserwowali, czy nie jesteś nadmiernie senny lub nie oddychasz płytko.
Oba leki działają uspokajająco i osłabiają oddychanie, a przyjmowane razem wzmacniają się nawzajem. Może to spowodować bardzo silną senność, spłycenie lub zwolnienie oddechu, spadek ciśnienia, a w skrajnych przypadkach utratę przytomności. Lekarz może zdecydować o takim połączeniu, ale wtedy dawki powinny być jak najmniejsze, a leczenie jak najkrótsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy, omdlenie
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a gdy jest niezbędne, dawkę i czas jednoczesnego stosowania obu leków trzeba ograniczyć do minimum.[1] Pacjenta należy obserwować pod kątem sedacji i depresji oddechowej, a przy podaniu pozajelitowym zapewnić monitorowanie oddechu i saturacji oraz dostęp do naloksonu i flumazenilu. Pacjent nie powinien pić alkoholu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nasilonej sedacji, depresji oddechowej, niedociśnienia, śpiączki i zgonu.[1] Depresja oddechowa może wystąpić już przy standardowych dawkach morfiny i prowadzić do śmiertelnego zatrzymania oddechu.[1]
Mechanizm
Midazolam i morfina hamują ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie depresyjne na OUN, oddychanie i krążenie sumuje się.[1][2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana – midazolam jest metabolizowany przez CYP3A i nie zmienia farmakokinetyki innych leków, a morfina nie jest istotnym modulatorem CYP3A.[2]
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i głębokość oddechów
- saturacja krwi tlenem
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych wrażliwość na depresyjne działanie benzodiazepin i opioidów na OUN i oddychanie jest większa, co zwiększa ryzyko sedacji, upadków i depresji oddechowej. |
| Pozajelitowadroga podania · midazolam | inne zalecenie | Pozajelitowe skojarzenie midazolamu z morfiną bywa stosowane celowo w sedacji proceduralnej, intensywnej terapii i opiece paliatywnej. Wymaga wtedy miareczkowania dawek, ciągłego monitorowania oddechu i saturacji oraz dostępności naloksonu, flumazenilu i sprzętu do wspomagania oddychania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPropofol+ LorazepamPołączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.
Propofol to lek podawany w szpitalu do znieczulenia lub uśpienia na czas zabiegu. Lorazepam również działa uspokajająco i nasennie, więc razem oba leki mogą mocniej osłabić oddychanie i obniżyć ciśnienie. Lekarze czasem celowo łączą te leki przed zabiegiem, ale wtedy dobierają mniejsze dawki i pilnują twojego oddechu. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny lub przerywany oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu. Przy premedykacji lorazepamem należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu[1]. Jeśli lorazepam musi być podany razem z lekiem znieczulającym, stosuje się jego mniejsze dawki[2]. Pacjent przyjmujący lorazepam przewlekle powinien zgłosić to przed zabiegiem, a po zabiegu wymaga obserwacji do pełnego wybudzenia i nie powinien sam wracać do domu ani prowadzić pojazdów.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje głębszą i dłuższą sedację, spadek częstości oddechów, bezdech oraz nasilenie niedociśnienia tętniczego. Przy podaniu pozajelitowym innego leku hamującego ośrodkowy układ nerwowy razem z propofolem może wystąpić ciężka niewydolność oddechowa i krążeniowa[1]. Po zabiegu wybudzanie może być wolniejsze, a senność utrzymywać się dłużej.
Mechanizm
Oba leki nasilają hamujące przekaźnictwo GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne i hamujące oddychanie sumuje się. Benzodiazepiny przedłużają znieczulenie propofolem i zmniejszają częstość oddechów[1]. Lorazepam w połączeniu z lekami znieczulającymi nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna nie ma tu istotnego znaczenia.
Monitorować
- częstość oddechów i saturacja (pulsoksymetria, kapnografia przy sedacji)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · lorazepam | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie lorazepamu razem z propofolem może wywołać ciężką niewydolność oddechową i krążeniową. Wymaga to stałego monitorowania oddechu i krążenia oraz gotowości do wentylacji. |
| Lorazepam podany przed propofolem (premedykacja lub leczenie przewlekłe)kolejność włączenia · lorazepam | inne zalecenie | U pacjenta po premedykacji lub przyjmującego lorazepam przewlekle należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu i ostrożne miareczkowanie do efektu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.