Interakcje / NLPZ – pochodne kwasu octowego / NLPZ – pochodne kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać ogólnoustrojowego, zwłaszcza długotrwałego podawania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy.
Gdy otrzymujesz lek przeciwnowotworowy z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ, takimi jak diklofenak czy indometacyna, tylko zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Interakcja klasy NLPZ – pochodne kwasu octowego + przeciwciała anty-VEGF
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- NLPZ – pochodne kwasu octowego
- diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak, indometacyna, acemetacyna
- Przeciwciała anty-VEGF
- bewacyzumab, ramucyrumab
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- diklofenak epolamina – Diklofenak epolamina jest stosowany w plastrach leczniczych na skórę, a jego stężenia we krwi są bardzo małe, więc nie zwiększa istotnie ryzyka krwawienia, perforacji przewodu pokarmowego ani uszkodzenia nerek w połączeniu z przeciwciałem anty-VEGF.
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, aceklofenak, indometacyna)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać ogólnoustrojowego, zwłaszcza długotrwałego podawania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy.Gdy otrzymujesz lek przeciwnowotworowy z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ, takimi jak diklofenak czy indometacyna, tylko zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Gdy otrzymujesz lek przeciwnowotworowy z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ, takimi jak diklofenak czy indometacyna, tylko zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Bewacyzumab i ramucyrumab to leki przeciwnowotworowe, które mogą zwiększać skłonność do krwawień i utrudniać gojenie się ran oraz błony śluzowej żołądka i jelit. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, przyjmowane w tabletkach, czopkach lub zastrzykach również drażnią żołądek i jelita, podnoszą ciśnienie i obciążają nerki. Razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, a nawet przedziurawienia żołądka lub jelita. Żele i plastry z diklofenakiem na skórę są zwykle bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagły, silny ból brzucha
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- silny ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- rana, która nie chce się goić
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać ogólnoustrojowego, zwłaszcza długotrwałego podawania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy. Dotyczy to diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny i acemetacyny podawanych doustnie, doodbytniczo lub pozajelitowo razem z bewacyzumabem albo ramucyrumabem. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i uzgodnić leczenie z onkologiem. NLPZ szczególnie nie należy podawać w okresie okołooperacyjnym, u pacjentów z przebytym krwawieniem lub owrzodzeniem, z zapaleniem uchyłków, z guzem naciekającym przewód pokarmowy ani u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe. Diklofenak epolamina w plastrze oraz miejscowe postacie diklofenaku można zwykle stosować bez tych ograniczeń.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzeń i perforacji przewodu pokarmowego oraz zaburzeń gojenia ran. Może też nasilać nadciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z białkomoczem, odwodnieniem lub przewlekłą chorobą nerek. Perforacja i masywne krwawienie są stanami zagrożenia życia.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i addytywna, wspólna dla ogólnoustrojowo podawanych NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego oraz bewacyzumabu i ramucyrumabu. Przeciwciała anty-VEGF hamują szlak VEGF/VEGFR-2, co upośledza naprawę śródbłonka i błony śluzowej, utrudnia gojenie ran oraz sprzyja krwawieniom, perforacji przewodu pokarmowego, nadciśnieniu tętniczemu i białkomoczowi. NLPZ hamują cyklooksygenazę, co zmniejsza ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka i jelit, osłabia agregację płytek krwi, sprzyja zatrzymywaniu sodu i wzrostowi ciśnienia tętniczego oraz zmniejsza przepływ nerkowy. Te działania nakładają się na siebie, a żaden z leków nie zmienia stężenia drugiego.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- ból brzucha jako możliwy objaw perforacji
- morfologia krwi (hemoglobina)
- ciśnienie tętnicze
- kreatynina i eGFR
- białkomocz
- gojenie ran
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)postać · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Miejscowe postacie diklofenaku, w tym diklofenak epolamina w plastrze, dają bardzo małe stężenia ogólnoustrojowe i nie zwiększają istotnie ryzyka krwawienia ani perforacji. |
| Doszklistkowadroga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podawany doszklistkowo w okulistyce osiąga małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addytywne ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i perforacji jest niewielkie. |
| Kilka dni regularnego stosowaniaczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Regularne, długotrwałe przyjmowanie NLPZ ogólnoustrojowo w trakcie terapii anty-VEGF wyraźnie zwiększa ryzyko owrzodzeń, krwawienia i perforacji. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, nadciśnienia i pogorszenia czynności nerek jest większe. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR NLPZ łatwiej pogarszają czynność nerek, a przeciwciała anty-VEGF mogą dodatkowo nasilać białkomocz. |
Alkohol przy tych lekach
NLPZ – pochodne kwasu octowego a alkohol: brak opisu w bazie.
Przeciwciała anty-VEGF a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 37
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, aceklofenak, indometacyna)+ Heparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia.Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, przyjmowane razem z zastrzykami przeciwzakrzepowymi, takimi jak enoksaparyna, nadroparyna czy dalteparyna, albo z sulodeksydem, zwiększają ryzyko krwawienia. Najczęściej dochodzi do krwawienia z żołądka lub jelit, ale mogą też pojawiać się duże siniaki i krwawienia z innych miejsc. Żel lub plaster z diklofenakiem nałożony na mały obszar skóry jest znacznie bezpieczniejszy niż tabletki, czopki czy zastrzyki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha lub zgaga, które się nasilają
- duże lub liczne siniaki, rozległe krwiaki w miejscu zastrzyku
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- różowy lub czerwony mocz
- drętwienie lub osłabienie nóg albo problemy z oddawaniem moczu po znieczuleniu w kręgosłup
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia. W leczeniu bólu i gorączki preferuje się paracetamol. Jeśli NLPZ musi zostać utrzymany, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać indometacyny oraz acemetacyny na rzecz leku o mniejszej toksyczności żołądkowej[1]. U chorych otrzymujących enoksaparynę, nadroparynę, dalteparynę lub bemiparynę przed planowanym znieczuleniem przewodowym lub nakłuciem lędźwiowym należy odstawić NLPZ lub zachować szczególną ostrożność i ściśle obserwować objawy neurologiczne. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy kontrolować kreatyninę i potas oraz rozważyć redukcję dawki heparyny drobnocząsteczkowej i oznaczenie jej aktywności przeciw czynnikowi Xa. Diklofenak w postaci żelu lub plastra stosowany na niewielkiej powierzchni skóry niesie znacznie mniejsze ryzyko.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwiaków w miejscu wstrzyknięcia, krwawień z dróg moczowych i krwawień wewnątrzczaszkowych[1]. U chorych z heparyną drobnocząsteczkową poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub zewnątrzoponowemu albo nakłuciu lędźwiowemu jednoczesne stosowanie NLPZ zwiększa ryzyko krwiaka kanału kręgowego, który może prowadzić do trwałego porażenia. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek z kumulacją heparyny oraz hiperkaliemia. Ryzyko jest największe przy lecznicznych dawkach heparyn, u osób starszych, z niewydolnością nerek, z przebytą chorobą wrzodową oraz przy indometacynie i acemetacynie, które mają silne działanie drażniące przewód pokarmowy.
Mechanizm
Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę płytkową (COX-1) i zmniejszają syntezę tromboksanu A2, co osłabia agregację płytek. Uszkadzają też błonę śluzową przewodu pokarmowego przez zmniejszenie syntezy ochronnych prostaglandyn. Heparyny niefrakcjonowane i drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) działają przez antytrombinę i hamują czynnik Xa oraz trombinę. Sulodeksyd działa podobnie, ale słabiej, a koncentrat antytrombiny ludzkiej nasila działanie przeciwkrzepliwe podawanej równocześnie heparyny. Połączenie zaburzeń hemostazy pierwotnej i wtórnej z uszkodzeniem śluzówki sumuje ryzyko krwawienia. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową, co sprzyja kumulacji heparyn drobnocząsteczkowych wydalanych przez nerki. Oba leki mogą też hamować układ renina–aldosteron, co sumuje ryzyko hiperkaliemii.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, bóle w nadbrzuszu)
- krwiaki w miejscu wstrzyknięcia i siniaki
- morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
- kreatynina i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- objawy neurologiczne (drętwienie, osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia zwieraczy) po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
- aktywność przeciw czynnikowi Xa u chorych z niewydolnością nerek lub przy dawkach leczniczych
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry osiąga małe stężenia we krwi i w niewielkim stopniu wpływa na płytki oraz błonę śluzową żołądka. Ryzyko krwawienia przy łączeniu z heparyną jest znacznie mniejsze, ale nie należy stosować go na dużych powierzchniach, pod opatrunkiem okluzyjnym ani w miejscu wstrzyknięć heparyny. |
| Dawka leczniczadawka · heparyny | ryzyko rośnie | Przy lecznicznych dawkach heparyn drobnocząsteczkowych (leczenie zakrzepicy lub zatorowości) ryzyko poważnego krwawienia w połączeniu z NLPZ jest wyraźnie większe niż przy dawkach profilaktycznych i połączenia należy unikać. |
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | W ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, a NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek i nasilić hiperkaliemię. Należy unikać NLPZ, zmodyfikować dawkę heparyny i kontrolować kreatyninę, potas oraz aktywność przeciw czynnikowi Xa. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, upośledzenie czynności nerek i hiperkaliemia, dlatego połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i częściej kontrolować morfologię oraz parametry nerkowe. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przy dłuższym jednoczesnym leczeniu z heparyną należy zrewidować wskazania do NLPZ i rozważyć osłonę żołądka. |
Źródła
- Fischbach W. [Drug-induced gastrointestinal bleeding]. Internist (Berl). 2019;60(6):597-607. doi: 10.1007/s00108-019-0610-y. PMID: 31076795.
Niekorzystna interakcjaNLPZ okulistyczne (np. bromfenak, nepafenak, pranoprofen)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ w kroplach do oczu i przeciwciała anty-VEGF stosuj krople najkrócej, jak to możliwe, i obserwuj oko pod kątem krwawienia oraz zaburzeń gojenia.Jeśli stosujesz krople przeciwzapalne do oczu z grupy NLPZ i jednocześnie dostajesz lek z grupy przeciwciał anty-VEGF, używaj kropli tylko tak długo, jak zalecił okulista, i powiedz mu oraz onkologowi o obu lekach, szczególnie przed zabiegiem na oku.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz krople przeciwzapalne do oczu z grupy NLPZ i jednocześnie dostajesz lek z grupy przeciwciał anty-VEGF, używaj kropli tylko tak długo, jak zalecił okulista, i powiedz mu oraz onkologowi o obu lekach, szczególnie przed zabiegiem na oku.
Krople przeciwzapalne do oczu, takie jak bromfenak, nepafenak, pranoprofen czy ketorolak, mogą nieco utrudniać krzepnięcie krwi w oku i spowalniać jego gojenie. Leki podawane we wlewach w leczeniu nowotworów, takie jak bewacyzumab czy ramucyrumab, też spowalniają gojenie i zwiększają skłonność do krwawień. Gdy stosujesz je razem, zwłaszcza po operacji oka, ryzyko krwawienia w oku i wolniejszego gojenia może być większe. Do krwi przedostaje się niewiele leku z kropli, dlatego ryzyko dotyczy głównie samego oka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czerwona plama krwi na białku oka, która się powiększa
- krew widoczna w oku przed tęczówką
- nasilający się ból oka
- pogorszenie widzenia lub zamglone widzenie
- rana po operacji oka, która się nie goi, łzawienie i światłowstręt utrzymujące się dłużej niż zwykle
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ w kroplach do oczu i przeciwciała anty-VEGF stosuj krople najkrócej, jak to możliwe, i obserwuj oko pod kątem krwawienia oraz zaburzeń gojenia. Szczególną ostrożność zachowaj w okresie okołooperacyjnym, na przykład przy operacji zaćmy u pacjenta leczonego onkologicznie bewacyzumabem lub ramucyrumabem. Termin zabiegu i leczenia przeciwciałem należy uzgodnić z onkologiem, ponieważ leki te same opóźniają gojenie ran. Nie przedłużaj stosowania bromfenaku, nepafenaku, pranoprofenu ani ketorolaku ponad zalecany okres pooperacyjny bez kontroli okulistycznej. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia, takimi jak leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe lub małopłytkowość, rozważ zastąpienie NLPZ kortykosteroidem do oka.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko krwawienia w obrębie oka, na przykład krwawienia do komory przedniej lub podspojówkowego, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Możliwe jest też opóźnione gojenie rany pooperacyjnej i nabłonka rogówki, a przy dłuższym stosowaniu kropli większe ryzyko keratopatii, w tym ścieńczenia rogówki. Przy kroplach do oczu wchłanianie do krwi jest małe, więc ryzyko krwawień ogólnoustrojowych jest niskie. Głównym problemem pozostają powikłania miejscowe w oku.
Mechanizm
Niesteroidowe leki przeciwzapalne podawane do oka hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn oraz tromboksanu w tkankach oka. W efekcie osłabiają miejscową agregację płytek, mogą wydłużać czas krwawienia i spowalniają gojenie nabłonka rogówki. Przeciwciała blokujące szlak VEGF (bewacyzumab wiąże sam czynnik VEGF, ramucyrumab blokuje jego receptor VEGFR-2) upośledzają naprawę naczyń i gojenie ran. Ogólnoustrojowo zwiększają też ryzyko krwawień i perforacji. Oba efekty się sumują i prowadzą do większej skłonności do krwawień i wolniejszego gojenia, zwłaszcza po zabiegach na oku. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Brak danych dla części par wynika z luk w badaniach, a nie z innej farmakologii tych leków.
Monitorować
- objawy krwawienia w obrębie oka (krwawienie podspojówkowe, krwawienie do komory przedniej)
- gojenie rany pooperacyjnej i nabłonka rogówki w badaniu w lampie szczelinowej
- objawy keratopatii przy dłuższym stosowaniu kropli (ubytki nabłonka, ścieńczenie rogówki)
- jednoczesne stosowanie innych leków zwiększających ryzyko krwawienia
- liczba płytek krwi u pacjentów leczonych onkologicznie
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (ketorolak doustnie lub we wstrzyknięciu)droga podania · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Ketorolak podawany ogólnoustrojowo w połączeniu z bewacyzumabem lub ramucyrumabem istotnie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, oraz perforacji przewodu pokarmowego. Takiego połączenia należy unikać. |
| Doszklistkowa (bewacyzumab do oka)droga podania · przeciwciała anty-VEGF | inne zalecenie | Przy doszklistkowym podaniu bewacyzumabu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a ryzyko dotyczy głównie miejscowych powikłań w oku. Krótkotrwałe krople z NLPZ zwykle można stosować pod kontrolą okulisty, z obserwacją miejsca iniekcji pod kątem krwawienia. |
| Dłużej niż zalecany okres pooperacyjnyczas leczenia · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie NLPZ do oka zwiększa ryzyko keratopatii, w tym ubytków nabłonka i ścieńczenia rogówki. U pacjenta z upośledzonym gojeniem przez lek anty-VEGF to ryzyko jest wyższe. Wymagana jest regularna kontrola rogówki albo zamiana na kortykosteroid. |
| Okres okołooperacyjny zabiegu na okuodstep · pacjent | inne zalecenie | W okresie okołooperacyjnym termin zabiegu na oku należy uzgodnić z onkologiem prowadzącym leczenie bewacyzumabem lub ramucyrumabem, ponieważ leki te opóźniają gojenie ran. NLPZ do oka warto wtedy stosować najkrócej, jak to możliwe, albo zastąpić je kortykosteroidem. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i przeciwciała anty-VEGF należy unikać długotrwałego leczenia oksykamem, a jeśli jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas pod kontrolą objawów krwawienia, ciśnienia tętniczego i czynności nerek.Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj leków przeciwzapalnych z grupy oksykamów bez zgody lekarza prowadzącego i na ból wybierz raczej paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj leków przeciwzapalnych z grupy oksykamów bez zgody lekarza prowadzącego i na ból wybierz raczej paracetamol.
Leki przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam czy lornoksykam, oraz leki przeciwnowotworowe podawane we wlewie, takie jak bewacyzumab czy ramucyrumab, mogą osobno powodować krwawienia, uszkodzenie żołądka lub jelit oraz wzrost ciśnienia. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko się sumuje. Najgroźniejsze jest krwawienie z przewodu pokarmowego i przedziurawienie jelita. Na ból zwykle bezpieczniej jest przyjąć paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagły, silny ból brzucha
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból głowy, zawroty głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i przeciwciała anty-VEGF należy unikać długotrwałego leczenia oksykamem, a jeśli jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas pod kontrolą objawów krwawienia, ciśnienia tętniczego i czynności nerek. Do leczenia bólu u pacjenta otrzymującego bewacyzumab lub ramucyrumab w pierwszej kolejności warto wybrać paracetamol. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać łączenia z lekami przeciwkrzepliwymi, przeciwpłytkowymi oraz glikokortykosteroidami. Ze względu na długi okres półtrwania piroksykamu i meloksykamu działanie na błonę śluzową i płytki utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, co ma znaczenie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne trzeba poinformować o każdym stosowaniu NLPZ, także bez recepty.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz perforacji przewodu pokarmowego, która może zagrażać życiu. Oksykamy mogą nasilać nadciśnienie tętnicze wywołane przez lek anty-VEGF i pogarszać czynność nerek u pacjentów z białkomoczem. Ryzyko jest największe przy długotrwałym stosowaniu oksykamu, w starszym wieku, przy wcześniejszej chorobie wrzodowej, uchyleniach jelita, nowotworze w obrębie jamy brzusznej oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych lub glikokortykosteroidów.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich oksykamów oraz obu przeciwciał anty-VEGF. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, przez co zmniejszają agregację płytek, osłabiają ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego, zatrzymują sód i wodę oraz pogarszają przepływ nerkowy. Przeciwciała anty-VEGF blokują szlak czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, co upośledza naprawę naczyń i gojenie tkanek, sprzyja krwawieniom i perforacji przewodu pokarmowego oraz wywołuje nadciśnienie tętnicze i białkomocz. Działania niepożądane obu grup nakładają się na siebie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ przeciwciała nie są metabolizowane przez enzymy wątrobowe i nie wpływają na losy oksykamów w organizmie. Brak wpisów dla lornoksykamu i bewacyzumabu wynika z braku danych, a nie z odmiennej farmakologii, więc mechanizm dotyczy ich w tym samym stopniu.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- ból brzucha sugerujący perforację
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi (hemoglobina)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- białkomocz w badaniu moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Doszklistkowadroga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podawany doszklistkowo w okulistyce osiąga bardzo małe stężenia ogólnoustrojowe, więc sumowanie ryzyka krwawień i perforacji z oksykamem ma niewielkie znaczenie kliniczne. |
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)postać · NLPZ – oksykamy | ryzyko maleje | Oksykam stosowany na skórę na ograniczonej powierzchni daje małe stężenie we krwi, więc istotne nasilenie ryzyka krwawień i perforacji jest mało prawdopodobne. |
| Powyżej kilku dni stosowaniaczas leczenia · NLPZ – oksykamy | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie oksykamu, szczególnie piroksykamu, wyraźnie zwiększa ryzyko powikłań w przewodzie pokarmowym i nasila nadciśnienie oraz uszkodzenie nerek w trakcie terapii anty-VEGF. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy NLPZ jest większe, co dodatkowo nasila skutki połączenia z lekiem anty-VEGF. |
| Okres okołozabiegowykolejność włączenia · przeciwciała anty-VEGF | inne zalecenie | Przed planowanym zabiegiem i w okresie gojenia rany u pacjenta leczonego lekiem anty-VEGF należy unikać oksykamów, uwzględniając kilkudniowe utrzymywanie się działania piroksykamu i meloksykamu po odstawieniu. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania ogólnoustrojowego NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli leczenie przeciwbólowe lub przeciwzapalne NLPZ jest konieczne, powinno być możliwie krótkie i w najmniejszej skutecznej dawce.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z tej grupy, nie łącz go samodzielnie z lekiem przeciwbólowym z grupy NLPZ, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z tej grupy, nie łącz go samodzielnie z lekiem przeciwbólowym z grupy NLPZ, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, rozrzedzają krew. Niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, na przykład diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, też utrudniają krzepnięcie i mogą podrażniać żołądek. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, najczęściej z żołądka lub jelit. Bezpieczniejszy jest zwykle paracetamol albo diklofenak w postaci żelu lub plastra.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha lub żołądka
- krew w moczu lub różowy, ciemny mocz
- częste krwawienia z nosa lub dziąseł
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania ogólnoustrojowego NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli leczenie przeciwbólowe lub przeciwzapalne NLPZ jest konieczne, powinno być możliwie krótkie i w najmniejszej skutecznej dawce[1]. W pierwszej kolejności warto zastosować paracetamol lub postać miejscową NLPZ, na przykład żel z diklofenakiem albo plaster z diklofenakiem epolaminą. Jeśli diklofenak, aceklofenak, indometacyna lub acemetacyna muszą być podane doustnie, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, na przykład pantoprazolem lub omeprazolem. Nie zmienia się dawki rywaroksabanu, apiksabanu ani edoksabanu z powodu samej interakcji, ale trzeba ocenić czynność nerek i inne czynniki ryzyka krwawienia, takie jak wiek, wrzód w wywiadzie czy jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych lub SSRI.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza z górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym krwawień poważnych wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi[2]. Możliwe są też krwawienia z innych miejsc, na przykład z dróg moczowych, nosa lub wewnątrzczaszkowe. U pacjentów z odwodnieniem, niewydolnością serca lub przewlekłą chorobą nerek możliwe jest ostre uszkodzenie nerek i kumulacja leku przeciwkrzepliwego.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowe krzepnięcie krwi. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę 1 w płytkach krwi, co osłabia ich agregację, a jednocześnie uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, zmniejszając jej ochronę przez prostaglandyny. Oba działania sumują się, więc rośnie zarówno ryzyko powstania źródła krwawienia, jak i jego nasilenie. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u części pacjentów zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa wydalane przez nerki, zwłaszcza edoksaban i w mniejszym stopniu rywaroksaban. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej na poziomie metabolizmu wątrobowego.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym stosowaniu
- stężenie kreatyniny i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
- inne objawy krwawienia (krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł, rozległe siniaki)
- ciśnienie tętnicze i objawy zatrzymania płynów
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym, na przykład diklofenaku w żelu lub diklofenaku epolaminy w plastrze, ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc ryzyko krwawienia jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym i przez długi czas. |
| Kilka dni (stosowanie przewlekłe)czas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania doustnego NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest osłona inhibitorem pompy protonowej i okresowa kontrola morfologii. |
| Maksymalna dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Działanie uszkadzające błonę śluzową i hamujące płytki jest zależne od dawki NLPZ. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, pogorszenie czynności nerek i wielolekowość. Doustnych NLPZ należy u nich unikać przy leczeniu przeciwkrzepliwym. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek, co sprzyja kumulacji inhibitorów czynnika Xa, zwłaszcza edoksabanu i rywaroksabanu. U pacjentów z obniżonym eGFR doustnych NLPZ należy unikać, a przy ich zastosowaniu kontrolować kreatyninę. |
Źródła
- McDonald DD. Predictors of gastrointestinal bleeding in older persons taking nonsteroidal anti-inflammatory drugs: Results from the FDA adverse events reporting system. J Am Assoc Nurse Pract. 2019;31(3):206-213. doi: 10.1097/JXX.0000000000000130. PMID: 30589757.
- Penner LS, Gavan SP, Ashcroft DM, Peek N, Elliott RA. Does coprescribing nonsteroidal anti-inflammatory drugs and oral anticoagulants increase the risk of major bleeding, stroke and systemic embolism? Br J Clin Pharmacol. 2022;88(11):4789-4811. doi: 10.1111/bcp.15371. PMID: 35484847.
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego i długotrwałego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas pod kontrolą morfologii z liczbą płytek.Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie stosuj na własną rękę doustnych leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie stosuj na własną rękę doustnych leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza z żołądka. Leki przeciwnowotworowe, takie jak imatynib, dazatynib, nilotynib czy ponatynib, często obniżają liczbę płytek krwi, które odpowiadają za krzepnięcie. Gdy przyjmujesz oba rodzaje leków razem, ryzyko krwawienia rośnie, a mogą też nasilić się obrzęki i wzrosnąć ciśnienie krwi. Bezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- ból brzucha lub zgaga, która nie mija
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nagłe obrzęki nóg, szybki przyrost masy ciała lub duszność
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego i długotrwałego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas pod kontrolą morfologii z liczbą płytek. Lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru u pacjentów leczonych inhibitorem kinazy BCR-ABL jest paracetamol. Przy znacznej małopłytkowości lub objawach krwawienia ogólnoustrojowe NLPZ nie powinny być stosowane. Ostrożność jest szczególnie wskazana przy dazatynibie i ponatynibie, które same w sobie wiążą się z ryzykiem krwawień, a przy ponatynibie i nilotynibie także z uwagi na ryzyko sercowo-naczyniowe. Jeśli NLPZ jest niezbędny, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej oraz preferować postać miejscową na niewielką powierzchnię skóry, np. żel z diklofenakiem lub plaster z diklofenakiem epolaminą. Indometacyna i acemetacyna mają silniejsze działanie uszkadzające przewód pokarmowy i nie powinny być wybierane w tej grupie pacjentów.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień śluzówkowych, podskórnych i rzadziej wewnątrzczaszkowych. Ryzyko jest największe u pacjentów z małopłytkowością w trakcie leczenia. Możliwe są też nasilenie obrzęków i zatrzymania płynów, wzrost ciśnienia tętniczego oraz pogorszenie czynności nerek.
Mechanizm
Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i ma charakter farmakodynamiczny. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę płytkową, co osłabia agregację płytek. Hamują też syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową przewodu pokarmowego i podtrzymujących przepływ nerkowy. Inhibitory kinazy BCR-ABL wywołują małopłytkowość w przebiegu mielosupresji, a część z nich, zwłaszcza dazatynib i ponatynib, dodatkowo zaburza czynność płytek i sprzyja krwawieniom. Skutki obu grup sumują się w zakresie ryzyka krwawienia, szczególnie z przewodu pokarmowego. Dochodzi do tego addycja w zakresie zatrzymywania płynów i obrzęków (imatynib, dazatynib z wysiękiem opłucnowym), wzrostu ciśnienia tętniczego i ryzyka zakrzepowo-zatorowego (ponatynib, nilotynib) oraz pogorszenia czynności nerek (bosutynib). Imatynib i nilotynib mogą słabo hamować CYP2C9, który metabolizuje diklofenak, ale znaczenie kliniczne tego efektu jest niepewne i nie jest głównym mechanizmem interakcji. Brak danych dla części par nie wskazuje na brak interakcji, ponieważ mechanizm dotyczy całej klasy.
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, spadek hemoglobiny)
- siniaki, wybroczyny i krwawienia z dziąseł lub nosa
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Postacie miejscowe diklofenaku, w tym plaster z diklofenakiem epolaminą, dają małe stężenie leku we krwi, więc ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze. Przy krótkotrwałym stosowaniu na niewielką powierzchnię skóry połączenie jest zwykle akceptowalne, z wyjątkiem pacjentów z ciężką małopłytkowością lub czynnym krwawieniem. |
| Kilka dni regularnego stosowaniaczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego i krwawienia narasta wraz z czasem regularnego przyjmowania doustnego lub doodbytniczego NLPZ. Jednorazowe dawki niosą mniejsze ryzyko niż leczenie ciągłe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, zatrzymania płynów i uszkodzenia nerek po NLPZ jest większe, co nasila skutki interakcji. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR NLPZ łatwiej powodują dalsze pogorszenie czynności nerek i zatrzymanie płynów, co sumuje się z działaniem nefrotoksycznym bosutynibu i skłonnością do obrzęków przy imatynibie i dazatynibie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Majamil PPH 25 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/majamil-pph-100216091/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren Acti 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/voltaren-acti-100108912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dasatinib Accord Healthcare 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dasatinib-accord-healthcare-100502472/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dasatinib Stada 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dasatinib-stada-100388410/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glivec 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/glivec-100080415/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-accord-100310737/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i selektywnego leku immunosupresyjnego NLPZ należy podawać w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, a pacjenta kontrolować pod kątem działań niepożądanych ze strony wątroby, nerek i przewodu pokarmowego oraz objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność, nie stosuj na własną rękę diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny dłużej niż kilka dni i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność, nie stosuj na własną rękę diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny dłużej niż kilka dni i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz oba leki.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą obciążać wątrobę, nerki i żołądek, podobnie jak niektóre leki obniżające odporność, na przykład leflunomid, teriflunomid, tofacytynib czy mykofenolan. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, krwawienia z żołądka, wzrostu ciśnienia i pogorszenia pracy nerek, zwłaszcza po przeszczepieniu nerki. Leki przeciwbólowe obniżają też gorączkę, przez co możesz później zauważyć infekcję, która przy osłabionej odporności bywa groźna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- silny ból brzucha
- obrzęki nóg, wyraźnie mniej oddawanego moczu
- gorączka, dreszcze lub złe samopoczucie, które wracają po odstawieniu leku przeciwbólowego
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i selektywnego leku immunosupresyjnego NLPZ należy podawać w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, a pacjenta kontrolować pod kątem działań niepożądanych ze strony wątroby, nerek i przewodu pokarmowego oraz objawów zakażenia. U pacjentów leczonych leflunomidem lub teriflunomidem przy dłuższym stosowaniu diklofenaku lub indometacyny trzeba częściej oznaczać aktywność aminotransferaz i kontrolować ciśnienie tętnicze, a przy wzroście aminotransferaz w pierwszej kolejności odstawić NLPZ. Przy tofacytynibie należy unikać przewlekłego stosowania NLPZ u pacjentów z chorobą uchyłkową jelit lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego i rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. U biorców przeszczepu nerki leczonych belataceptem, mykofenolanem mofetylu lub kwasem mykofenolowym ogólnoustrojowych NLPZ należy unikać, a gdy są niezbędne, stosować je doraźnie z kontrolą kreatyniny. U pacjentów z małopłytkowością po immunoglobulinie przeciw limfocytom T oraz leczonych tolebrutynibem należy unikać NLPZ ze względu na ryzyko krwawień. Ze względu na bardzo długi okres eliminacji teriflunomidu środki ostrożności obowiązują także po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu, dopóki nie przeprowadzono procedury przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenia to polekowe uszkodzenie wątroby, wzrost ciśnienia tętniczego z obrzękami, pogorszenie czynności nerek, w tym przeszczepionej nerki, krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego oraz opóźnione rozpoznanie zakażenia zamaskowanego przez działanie przeciwgorączkowe NLPZ. Ryzyko jest największe przy długotrwałym, ogólnoustrojowym stosowaniu diklofenaku lub indometacyny z leflunomidem, teriflunomidem lub tofacytynibem, a także u biorców przeszczepów leczonych mykofenolanem lub belataceptem.
Mechanizm
Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu leków na wątrobę, nerki, przewód pokarmowy, krzepnięcie i ciśnienie tętnicze. Najlepiej opisana jest dla leflunomidu i teriflunomidu – teriflunomid, będący czynnym metabolitem leflunomidu, może uszkadzać wątrobę i podnosić ciśnienie tętnicze, a diklofenak i indometacyna również bywają hepatotoksyczne i powodują zatrzymywanie sodu i wody. Teriflunomid hamuje ponadto nerkowy transporter anionów organicznych OAT3, przez który wydalane są m.in. indometacyna i inne NLPZ, co może zwiększać ich stężenie we krwi. Teriflunomid hamuje też CYP2C8, a w warunkach in vitro CYP2C9, czyli enzymy uczestniczące w metabolizmie diklofenaku, jednak znaczenie kliniczne tego efektu nie zostało potwierdzone. Dla pozostałych leków grupy B mechanizm jest wyłącznie addycyjny – tofacytynib zwiększa ryzyko perforacji przewodu pokarmowego, mykofenolan mofetyl i kwas mykofenolowy uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, belatacept stosuje się u biorców przeszczepu nerki wrażliwych na nefrotoksyczność NLPZ, immunoglobulina przeciw limfocytom T wywołuje małopłytkowość nasilającą ryzyko krwawień, tolebrutynib może uszkadzać wątrobę i zwiększać skłonność do krwawień, a fingolimod, ozanimod i ponesimod mogą podwyższać aktywność aminotransferaz. Wspólne dla całej klasy jest to, że NLPZ działają przeciwgorączkowo i przeciwbólowo, przez co mogą maskować wczesne objawy zakażenia u pacjenta z obniżoną odpornością. Leki grupy A zachowują się jednolicie – aceklofenak jest przekształcany w diklofenak, a acemetacyna w indometacynę.
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT oraz bilirubina
- stężenie kreatyniny i eGFR, zwłaszcza po przeszczepieniu nerki
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego i bóle brzucha
- objawy zakażenia, w tym gorączka utrzymująca się po odstawieniu NLPZ
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórę (żel, plaster, w tym diklofenak epolamina)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa na NLPZ jest niewielka, dlatego addycyjna toksyczność narządowa i wpływ teriflunomidu na wydalanie NLPZ nie mają praktycznego znaczenia, o ile preparat nie jest nakładany na duże powierzchnie przez długi czas. |
| Kilka dni, doraźnieczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Krótkie, doraźne stosowanie NLPZ wiąże się z mniejszym ryzykiem hepatotoksyczności i wzrostu ciśnienia niż leczenie przewlekłe, choć nie eliminuje ryzyka uszkodzenia przewodu pokarmowego u pacjentów leczonych tofacytynibem lub mykofenolanem. |
| Maksymalna dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Działania niepożądane NLPZ na wątrobę, nerki i przewód pokarmowy zależą od dawki, dlatego stosowanie dawek maksymalnych z lekiem immunosupresyjnym o nakładającej się toksyczności istotnie zwiększa ryzyko. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje upośledzona czynność nerek, nadciśnienie tętnicze i krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ, co nasila skutki interakcji. |
| Obniżony lub stan po przeszczepieniu nerkieGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz u biorców przeszczepu nerki, zwłaszcza leczonych belataceptem, mykofenolanem mofetylu lub kwasem mykofenolowym, ogólnoustrojowych NLPZ należy unikać ze względu na ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia funkcji przeszczepu. |
| Do zakończenia procedury przyspieszonej eliminacji po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu, dlatego zalecenia dotyczące ograniczenia NLPZ i monitorowania obowiązują także po zakończeniu leczenia, chyba że przeprowadzono procedurę przyspieszonej eliminacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Majamil PPH 25 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/majamil-pph-100216091/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren Acti 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/voltaren-acti-100108912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Teriflunomide Accord 14 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/teriflunomide-accord-100476696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego AUBAGIO 7 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aubagio-100304493/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas przy kontroli czynności nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz lek po przeszczepie lub lek obniżający odporność, taki jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, nie bierz diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny bez zgody lekarza i na ból wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek po przeszczepie lub lek obniżający odporność, taki jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, nie bierz diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny bez zgody lekarza i na ból wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą razem z lekami przyjmowanymi po przeszczepie lub w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż każdy z osobna. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, zbyt wysokiego potasu we krwi i wzrostu ciśnienia. U osób po przeszczepie nerki może to zagrozić przeszczepionemu narządowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz mniej moczu niż zwykle
- puchną ci nogi, stopy lub twarz albo szybko przybierasz na wadze
- masz wyższe ciśnienie niż zwykle lub ból głowy
- czujesz osłabienie mięśni, mrowienie albo nierówne bicie serca
- masz nudności, brak apetytu lub nietypowe zmęczenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas przy kontroli czynności nerek i stężenia potasu. Przed włączeniem NLPZ warto sprawdzić aktualną kreatyninę, upewnić się, że pacjent jest dobrze nawodniony, i ocenić inne leki obciążające nerki, takie jak diuretyki, inhibitory ACE czy sartany. Przy łączeniu cyklosporyny z diklofenakiem lub aceklofenakiem należy rozważyć zmniejszenie dawki NLPZ ze względu na wzrost jego ekspozycji. U biorców przeszczepów, pacjentów z toczniowym zapaleniem nerek leczonych woklosporyną oraz osób z przewlekłą chorobą nerek NLPZ systemowe najlepiej zastąpić innym leczeniem przeciwbólowym. Diklofenak epolamina w plastrze daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc krótkie stosowanie na ograniczoną powierzchnię skóry jest mniej ryzykowne, ale nie zwalnia z ostrożności u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, wzrostu stężenia kreatyniny, hiperkaliemii, zatrzymania płynów z obrzękami oraz wzrostu ciśnienia tętniczego. U biorców przeszczepu nerki pogorszenie funkcji przeszczepu może naśladować odrzucanie lub toksyczność inhibitora kalcyneuryny i utrudniać ocenę kliniczną. Opisywano przypadki ostrej niewydolności nerek po krótkim leczeniu NLPZ u pacjentów przyjmujących takrolimus lub cyklosporynę. Uszkodzenie jest zwykle odwracalne po odstawieniu NLPZ, ale u pacjentów z już ograniczoną rezerwą nerkową może być trwałe.
Mechanizm
Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania farmakologicznego wspólnego dla całych klas. Inhibitory kalcyneuryny obkurczają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego i zmniejszają przepływ nerkowy. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, które w tej sytuacji podtrzymują rozszerzenie tętniczki doprowadzającej i filtrację kłębuszkową. Oba mechanizmy sumują się, co nasila nefrotoksyczność, zatrzymywanie sodu i wody oraz upośledza wydalanie potasu. Dodatkowo cyklosporyna zwiększa ekspozycję na diklofenak, prawdopodobnie przez osłabienie jego metabolizmu w efekcie pierwszego przejścia. Dla takrolimusu i woklosporyny taki efekt farmakokinetyczny nie jest dobrze udokumentowany, ale składowa farmakodynamiczna dotyczy ich w tym samym stopniu.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w pierwszych dniach skojarzenia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, masa ciała i obrzęki
- stężenie inhibitora kalcyneuryny we krwi przy pogorszeniu funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (plaster, żel)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Postacie miejscowe, w tym diklofenak epolamina w plastrze, dają niską ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko nefrotoksyczności jest mniejsze, zwłaszcza przy krótkim stosowaniu na ograniczoną powierzchnię. Przy rozległym lub długotrwałym stosowaniu oraz przy upośledzonej czynności nerek ostrożność nadal obowiązuje. |
| Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek rośnie wraz z dawką NLPZ, dlatego przy koniecznym skojarzeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Przy cyklosporynie dawkę diklofenaku należy dodatkowo zmniejszyć ze względu na wzrost jego ekspozycji. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Dłuższe leczenie NLPZ zwiększa ryzyko klinicznie istotnego pogorszenia funkcji nerek i hiperkaliemii. Jeśli skojarzenie trwa dłużej niż kilka dni, kontrola kreatyniny i potasu jest konieczna. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR, a także po przeszczepie nerki, rezerwa czynnościowa nerek jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. W tej grupie należy unikać NLPZ systemowych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek, odwodnienie i stosowanie diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Przeciwnowotworowe inhibitory mTOR (np. ewerolimus, temsyrolimus) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwnowotworowego inhibitora mTOR należy w miarę możliwości unikać NLPZ, a gdy są konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i kontrolować czynność nerek oraz morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz ewerolimus lub temsyrolimus, nie stosuj tabletek ani czopków z diklofenakiem, aceklofenakiem, indometacyną lub acemetacyną bez zgody lekarza, a na ból wybierz raczej paracetamol i zapytaj farmaceutę o radę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz ewerolimus lub temsyrolimus, nie stosuj tabletek ani czopków z diklofenakiem, aceklofenakiem, indometacyną lub acemetacyną bez zgody lekarza, a na ból wybierz raczej paracetamol i zapytaj farmaceutę o radę.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna mogą razem z lekami przeciwnowotworowymi ewerolimusem lub temsyrolimusem bardziej obciążać nerki. To połączenie zwiększa też ryzyko krwawień, na przykład z żołądka. Leki przeciwnowotworowe same mogą zmniejszać liczbę płytek krwi i osłabiać nerki, a leki przeciwbólowe z tej grupy nasilają ten efekt. Plaster lub żel z diklofenakiem są zwykle bezpieczniejsze niż tabletki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- silny ból brzucha
- nietypowe zmęczenie, osłabienie lub nudności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwnowotworowego inhibitora mTOR należy w miarę możliwości unikać NLPZ, a gdy są konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i kontrolować czynność nerek oraz morfologię krwi. Przed włączeniem diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny lub acemetacyny u pacjenta leczonego ewerolimusem lub temsyrolimusem warto ocenić stężenie kreatyniny, eGFR, białkomocz i liczbę płytek krwi. Należy unikać tych NLPZ u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, odwodnieniem, małopłytkowością, chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe, inhibitory ACE, sartany albo diuretyki. Przy dłuższym stosowaniu NLPZ należy rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. Miejscowe NLPZ, takie jak plaster z diklofenakiem epolaminą, niosą mniejsze ryzyko ze względu na małe stężenie we krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, nasilenie białkomoczu, obrzęki i zaburzenia elektrolitowe. Zwiększone ryzyko krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, szczególnie przy małopłytkowości wywołanej leczeniem przeciwnowotworowym. Pogorszenie czynności nerek może też utrudnić kontynuowanie terapii przeciwnowotworowej.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, co zmniejsza przepływ krwi przez nerki, sprzyja zatrzymaniu sodu i wody oraz uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego i osłabia agregację płytek. Ewerolimus i temsyrolimus mogą powodować niewydolność nerek i białkomocz, małopłytkowość, zapalenie błon śluzowych oraz zaburzenia gojenia. Działania te sumują się, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ NLPZ z tej grupy są metabolizowane głównie przez CYP2C9 i nie hamują w istotnym stopniu CYP3A4 ani glikoproteiny P, które odpowiadają za los inhibitorów mTOR. Aceklofenak i acemetacyna działają w organizmie odpowiednio jak diklofenak i indometacyna, dlatego nie stanowią wyjątku.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- białkomocz
- stężenie potasu i sodu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórnadroga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę, takie jak diklofenak epolamina w plastrze, osiągają małe stężenia we krwi, dlatego ryzyko uszkodzenia nerek i krwawień jest znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym lub doodbytniczym. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię skóry i przez długi czas. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy połączeniu NLPZ z inhibitorem mTOR jest wyraźnie większe i należy unikać ogólnoustrojowego stosowania NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ograniczona rezerwa nerkowa, odwodnienie i jednoczesne stosowanie leków działających na nerki, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i krwawienia z przewodu pokarmowego. Wymagana jest szczególnie ostrożna ocena wskazań i częstsza kontrola kreatyniny. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.