Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Olopatadyna / Olopatadyna i paroksetyna

Olopatadyna i paroksetyna

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Oba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.

Stosuj oba leki jak dotychczas, a jeśli oczy staną się bardzo suche lub podrażnione, zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.

Interakcja nieistotna klinicznieOlopatadyna+ ParoksetynaOba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki jak dotychczas, a jeśli oczy staną się bardzo suche lub podrażnione, zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Stosuj oba leki jak dotychczas, a jeśli oczy staną się bardzo suche lub podrażnione, zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.

Paroksetyna i krople do oczu z olopatadyną nie wpływają na siebie w istotny sposób. Krople działają głównie w oku i tylko śladowa ilość leku przedostaje się do krwi. Możesz stosować oba leki tak, jak zalecił lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona suchość lub pieczenie oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Oba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania. Jeśli pacjent zgłasza nasiloną suchość lub pieczenie oczu, warto zaproponować preparat nawilżający bez konserwantów.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Paroksetyna nie zmienia działania kropli z olopatadyną, a olopatadyna nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo paroksetyny.

Mechanizm

Klinicznie istotny mechanizm interakcji nie jest znany. Olopatadyna podawana do oka osiąga w krwiobiegu bardzo małe stężenia. Nie hamuje izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6, więc nie powinna zmieniać metabolizmu paroksetyny ani innych leków[1]. Teoretycznie oba leki mogą w niewielkim stopniu nasilać uczucie suchości oka, ale przy miejscowym stosowaniu olopatadyny nie ma to znaczenia klinicznego.

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[2]

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · olopatadynaryzyko rośniePrzy ogólnoustrojowym podaniu olopatadyny możliwe jest sumowanie działania sedatywnego z paroksetyną. Warto poinformować pacjenta o możliwej senności i ostrożności przy prowadzeniu pojazdów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Opatanol 1 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opatanol-100118477/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Olopatadyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaParoksetynaa alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Podczas leczenia paroksetyną najlepiej nie pić alkoholu. Lek sam w sobie nie wzmacnia działania alkoholu, ale u niektórych osób po piciu może pojawić się większa senność, trudniej jest się skupić i wolniej się reaguje. Alkohol nie sprzyja też leczeniu depresji i lęku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nietypowa senność lub ospałość
  • trudności z koncentracją
  • wolniejsza reakcja niż zwykle
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, należy go uprzedzić o możliwej senności i spadku koncentracji oraz o zachowaniu ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Nie ma podstaw do samodzielnego odstawiania paroksetyny z powodu jednorazowego spożycia alkoholu.

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym spożyciu alkoholu możliwe jest nieznaczne nasilenie senności, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji, choć nie jest to wynik jednoznacznie potwierdzony. Nie opisano w ChPL groźnej interakcji, ale producent odradza picie alkoholu w trakcie leczenia.

Mechanizm

Podczas leczenia paroksetyną należy unikać alkoholu, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Paroksetyna nie zaburza funkcji psychomotorycznych i nie nasila hamującego działania etanolu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Dane z badań nie są jednak jednoznaczne. Opisywano nieznaczny wzrost sedacji, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji po jednoczesnym podaniu leku z alkoholem. Inne badania sugerują, że uspokojenie wywołane alkoholem było osłabiane przez paroksetynę.

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[2]

Monitorować

  • senność i spadek uwagi po spożyciu alkoholu
  • sprawność psychomotoryczna przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
  • ocena, czy pacjent nie sięga po alkohol jako sposób radzenia sobie z objawami depresji lub lęku

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 320

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.

Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
  • silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • splątanie, nudności i ból głowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
  • czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
  • objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Kiedy ocena się zmienia

Wysokadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji.
Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych.
eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu.

Źródła

  1. Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
  2. Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.

Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • drgawki
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.

Mechanizm

Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
  • czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolonyinterakcja nie dotyczyPrzy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT.
Dożylnadroga podania · fluorochinolonyryzyko rośniePodanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację.
Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne.
Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjentryzyko rośnieLewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT.

Źródła

  1. Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
  2. Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.

Paroksetyna i błękit metylenowy, czyli niebieski barwnik podawany czasem w szpitalu przed operacją lub w ciężkim zatruciu, razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Ta reakcja może zagrażać życiu. Barwnik podaje się prawie zawsze w szpitalu, dlatego najważniejsze jest, aby lekarze wiedzieli, że bierzesz paroksetynę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • gorączka i obfite pocenie się
  • drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
  • szybkie bicie serca
  • biegunka, nudności lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] Przy planowym zabiegu z wizualizacją tkanek należy wybrać inny barwnik albo – jeśli to możliwe i bezpieczne psychiatrycznie – zakończyć paroksetynę co najmniej 1 tydzień przed podaniem, odstawiając ją stopniowo pod kontrolą lekarza.[2] Paroksetynę można ponownie włączyć co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce chlorku metylotioniniowego.[3] W stanie nagłym, np. w ciężkiej methemoglobinemii, gdy podania nie można uniknąć, należy zastosować najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwować pacjenta przez 4 godziny w kierunku objawów ze strony OUN.[4]

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężkimi reakcjami ze strony OUN, w tym potencjalnie śmiertelnym zespołem serotoninowym.[4] Objawy obejmują pobudzenie, splątanie, hipertermię, drżenia, mioklonie, wzmożone odruchy, tachykardię, wahania ciśnienia tętniczego i potliwość, a pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania chlorku metylotioniniowego.

Mechanizm

Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc łącznie nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne w OUN.[4] ChPL paroksetyny zalicza chlorek metylotioniniowy do odwracalnych niewybiórczych inhibitorów MAO, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[3] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna chlorku metylotioniniowego nie miała klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę dekstrometorfanu jako substratu CYP2D6.[4]

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[5]
  • Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1[6], silny inhibitor MATE2-K[6], silny inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[6], induktor CYP1A2[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego przez co najmniej 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
  • stan świadomości i pobudzenie
  • temperatura ciała
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • napięcie mięśniowe, drżenia, mioklonie i odruchy

Bezpieczniejsze alternatywy

zieleń indocyjaninowabłękit patentowy

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · metylotioniniowaryzyko rośnieOstrzeżenia ChPL chlorku metylotioniniowego dotyczą podania dożylnego, przy którym należy liczyć się z szybkim wystąpieniem objawów i obserwować pacjenta przez 4 godziny.
odstep ≥ 24 godziny od ostatniej dawki chlorku metylotioniniowego do włączenia paroksetynyparoksetynainterakcja nie dotyczyLeczenie paroksetyną można rozpocząć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania chlorku metylotioniniowego jako odwracalnego inhibitora MAO.
odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetyny do podania chlorku metylotioniniowegoparoksetynainterakcja nie dotyczyCo najmniej 1 tydzień powinien upłynąć od przerwania leczenia paroksetyną do podania inhibitora MAO, w tym chlorku metylotioniniowego. Odstawienie powinno być stopniowe i uzgodnione z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego ParoGen 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/parogen-100157112/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ SelegilinaNie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.

Paroksetyny i selegiliny nie wolno przyjmować razem. Oba leki zwiększają ilość serotoniny w mózgu, a ich połączenie może wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Może on objawiać się gorączką, silnym poceniem, drżeniem, splątaniem, a nawet utratą przytomności. Po odstawieniu jednego z tych leków trzeba odczekać określony czas, zanim zaczniesz brać drugi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka
  • obfite pocenie się
  • drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
  • niepokój, pobudzenie, splątanie lub omamy
  • kołatanie serca
  • bardzo wysokie lub bardzo niskie ciśnienie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • drgawki lub utrata przytomności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.[1][2] Paroksetynę można rozpocząć dopiero po 2 tygodniach od zakończenia stosowania selegiliny jako nieodwracalnego inhibitora MAO.[2] Od odstawienia paroksetyny do rozpoczęcia selegiliny musi upłynąć co najmniej 1 tydzień.[2][1] Jeśli pacjent leczony selegiliną wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, dobór terapii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym, ponieważ ChPL selegiliny przeciwwskazuje także inne SSRI, SNRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.[1]

Skutek kliniczny

U pacjentów stosujących jednocześnie selegilinę i SSRI, w tym paroksetynę, obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak obfite pocenie się, zaczerwienienie, ataksja, hipertermia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, kołatanie serca, zawroty głowy oraz pobudzenie, splątanie i omamy prowadzące do majaczenia i śpiączki.[1] Obraz ten odpowiada zespołowi serotoninowemu, który może zagrażać życiu.

Mechanizm

Selegilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO typu B, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają dostępność serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. ChPL selegiliny podaje, że mechanizm ciężkich reakcji obserwowanych przy łączeniu z SSRI nie jest w pełni poznany.[1] Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO-B, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji.[1]

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[3]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, gorączka, obfite pocenie)
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość akcji serca
  • zachowanie wymaganych odstępów przy zamianie leków

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilinainne zalecenieParoksetynę można rozpocząć po 2 tygodniach od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO, a ChPL selegiliny wymaga co najmniej 14 dni odstępu po jej odstawieniu przed włączeniem leku wchodzącego z nią w interakcję.
odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetynyparoksetynainne zalecenieOd przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia selegiliny powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień.
Dawka większa niż zalecanadawka · selegilinaryzyko rośnieStosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności i wystąpienia poważnych działań niepożądanych, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji z lekami serotoninergicznymi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ Wodorobursztynian doksylaminyNie łączy się doksylaminy z paroksetyną.Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.

Paroksetyny nie łączy się z doksylaminą, czyli lekiem nasennym bez recepty. Paroksetyna może spowalniać usuwanie doksylaminy z organizmu, przez co lek nasenny działa silniej i dłużej. Może to powodować silną senność w ciągu dnia, zawroty głowy, suchość w ustach, problemy z oddawaniem moczu i splątanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub otępienie w ciągu dnia
  • zawroty głowy i chwiejność
  • splątanie
  • trudności z oddawaniem moczu
  • nieostre widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się doksylaminy z paroksetyną.[1] U pacjenta leczonego paroksetyną z bezsennością należy zrezygnować z doksylaminy i skierować go do lekarza prowadzącego w celu wyboru innej metody leczenia zaburzeń snu albo rozważenia zmiany leku przeciwdepresyjnego na taki, który nie jest silnym inhibitorem CYP450. Paroksetyny nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jej dawki z powodu chęci przyjmowania leku nasennego.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia działania doksylaminy i jej działań niepożądanych, zwłaszcza senności i zaburzeń sprawności psychoruchowej w ciągu dnia.[2] Możliwe jest też nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia i splątanie, szczególnie u osób starszych.[1]

Mechanizm

Paroksetyna jest silnym inhibitorem izoenzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP2D6, i może zwiększać ekspozycję na doksylaminę.[3] Enzymy odpowiedzialne za metabolizm doksylaminy nie są w pełni poznane, dlatego jej łączenie z silnymi inhibitorami CYP450, w tym z paroksetyną, jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki mogą sumować działanie ośrodkowe i przeciwcholinergiczne, ponieważ doksylamina jest lekiem przeciwhistaminowym o silnym działaniu sedatywnym i antycholinergicznym.[1]

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]

Monitorować

  • nadmierna senność w ciągu dnia
  • zaburzenia sprawności psychoruchowej i ryzyko upadków
  • objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie działania sedatywnego i przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i upadków, co dodatkowo przemawia przeciw stosowaniu doksylaminy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ LinezolidNie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum.Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.

Paroksetyna i linezolid razem mogą nadmiernie zwiększyć ilość serotoniny w organizmie. Może to wywołać groźny dla życia stan zwany zespołem serotoninowym oraz wzrost ciśnienia krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli jest to konieczne, robi się to tylko pod ścisłą kontrolą lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka
  • drżenie mięśni lub sztywność
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • nadmierne pocenie się
  • zaczerwienienie twarzy
  • silny ból głowy lub kołatanie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum. Wyjątkowo połączenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy możliwa jest ścisła obserwacja pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego i kontrola ciśnienia tętniczego[1]. Linezolidu nie podaje się pacjentowi przyjmującemu inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, chyba że zapewniono ścisłą obserwację i monitorowanie ciśnienia[2]. Paroksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu linezolidu, a od odstawienia paroksetyny do włączenia inhibitora MAO powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[1]. Przypadki zespołu serotoninowego obserwowano podczas łącznego stosowania linezolidu z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI[2]. Możliwy jest też wzrost ciśnienia tętniczego, dlatego przy koniecznym łączeniu kontroluje się ciśnienie[3].

Mechanizm

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają stężenie serotoniny w synapsach i ich działanie się nasila[2]. Linezolid nie jest metabolizowany przez cytochrom P450 i nie hamuje izoenzymów CYP, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego[2].

Metabolizm i transportery

  • Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego: dezorientacja, majaczenie, niepokój, drżenie, zaczerwienienie twarzy, nadmierna potliwość, wysoka gorączka
  • ciśnienie tętnicze
  • stan psychiczny i świadomość

Bezpieczniejsze alternatywy

wankomycynateikoplaninadaptomycyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki linezolidulinezolidinterakcja nie dotyczyParoksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania linezolidu.
odstep ≥ 7 dni od odstawienia paroksetynyparoksetynainterakcja nie dotyczyOd przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia leczenia inhibitorem MAO, w tym linezolidem, powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Fluorochinolony okulistyczne (np. ofloksacyna, moksyfloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca.Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Leki przeciwdepresyjne, takie jak escytalopram, sertralina czy cytalopram, oraz antybiotyki w tabletkach z tej samej grupy co krople do oczu mogą razem wpływać na rytm serca. Krople do oczu z ofloksacyną lub moksyfloksacyną działają jednak głównie w oku i bardzo mało leku dostaje się do krwi. Dlatego takie połączenie jest uważane za bezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca. Zalecenie dotyczy wszystkich leków z grupy, w tym cytaloprамu i escytalopramu, które najsilniej wydłużają odstęp QT. Ostrożność warto zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ciężką chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, przyjmujących jednocześnie kilka innych leków wydłużających odstęp QT. Ocenę należy powtórzyć, jeśli fluorochinolon zostanie podany doustnie lub dożylnie.

Skutek kliniczny

Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu w oku nie należy się spodziewać klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT ani zaburzeń rytmu serca u osoby przyjmującej lek z grupy SSRI. Ryzyko staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu fluorochinolonu.

Mechanizm

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zwłaszcza cytalopram i escytalopram, oraz fluorochinolony podawane ogólnie mogą wydłużać odstęp QT przez hamowanie kanałów potasowych hERG[1]. Połączenie obu grup może więc teoretycznie sumować ten efekt. Po podaniu do worka spojówkowego ofloksacyna i moksyfloksacyna przenikają do krwi w bardzo małej ilości, znacznie mniejszej niż po podaniu doustnym lub dożylnym, dlatego addycja wpływu na odstęp QT jest mało prawdopodobna. Interakcje opisane w bazach dla tych par wynikają z danych dla postaci ogólnych fluorochinolonów. Fluorochinolony okulistyczne nie wpływają na metabolizm leków przeciwdepresyjnych, a leki przeciwdepresyjne nie wpływają na działanie miejscowe antybiotyku w oku.

Monitorować

  • rutynowe monitorowanie nie jest wymagane
  • EKG i stężenie potasu oraz magnezu tylko u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub przy ogólnym podaniu fluorochinolonu

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · fluorochinolony okulistyczneryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu fluorochinolonu, zwłaszcza moksyfloksacyny, addycja wydłużenia odstępu QT z cytalopramem lub escytalopramem jest klinicznie istotna i wymaga oceny czynników ryzyka, EKG oraz kontroli elektrolitów albo wyboru antybiotyku z innej grupy.
wiek ≥ 65pacjentinne zalecenieU osób starszych z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących kilka leków wydłużających odstęp QT warto upewnić się, że krople stosowane są zgodnie z zaleceniem i z uciskiem kanalika łzowego, choć klasa ryzyka się nie zmienia.

Źródła

  1. Hussaarts KGAM, Berger FA, Binkhorst L, Oomen-de Hoop E, van Leeuwen RWF, van Alphen RJ, et al. The Risk of QTc-Interval Prolongation in Breast Cancer Patients Treated with Tamoxifen in Combination with Serotonin Reuptake Inhibitors. Pharm Res. 2019;37(1):7. doi: 10.1007/s11095-019-2746-9. PMID: 31845095.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.

Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, takie jak sertralina czy escytalopram, oraz niektóre leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina czy safinamid, zwiększają ilość serotoniny w mózgu. Przyjmowane razem mogą rzadko wywołać zespół serotoninowy – groźny stan z gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni, silnym niepokojem i szybkim biciem serca. Niektórych połączeń, na przykład selegiliny z lekiem z grupy SSRI, w ogóle się nie stosuje. Inne bywają stosowane, ale tylko gdy lekarz o nich wie i ostrożnie dobrał dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub silne pocenie się
  • drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • szybkie bicie serca
  • biegunka, nudności lub wymioty, które pojawiły się nagle
  • bardzo wysokie ciśnienie lub silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego[1]. Nie należy przekraczać zalecanej dawki inhibitora MAO-B, bo traci on wtedy wybiórczość[1]. Selegiliny nie należy łączyć z SSRI, ponieważ ChPL ujmuje to połączenie w przeciwwskazaniach[2]. Fluoksetyny i fluwoksaminy należy unikać z rasagiliną i safinamidem, a przy zamianie leków trzeba zachować odstęp co najmniej pięciu tygodni po odstawieniu fluoksetyny oraz co najmniej czternastu dni po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. Jeśli SSRI jest potrzebny, lepiej wybrać escytalopram, sertralinę lub cytalopram niż fluoksetynę lub fluwoksaminę[1]. Należy unikać dokładania kolejnych leków serotoninergicznych, takich jak tramadol, petydyna, tryptany, linezolid czy ziele dziurawca. Przy objawach zespołu serotoninowego trzeba odstawić leki serotoninergiczne i pilnie ocenić stan pacjenta.

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym skutkiem jest zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, miokloniami, wzmożonymi odruchami, potliwością, gorączką, tachykardią i wahaniami ciśnienia tętniczego. W ciężkich przypadkach dochodzi do hipertermii, sztywności mięśni, drgawek i zagrożenia życia. Przy stosowaniu inhibitorów MAO-B w zalecanych dawkach ciężkie reakcje są rzadkie, a połączenie bywa stosowane u chorych na chorobę Parkinsona z depresją, ale wymaga ostrożności[1].

Mechanizm

SSRI zwiększają stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej przez hamowanie jej wychwytu zwrotnego. Inhibitory MAO-B hamują rozkład monoamin. W dawkach terapeutycznych są wybiórcze wobec MAO-B, która w niewielkim stopniu rozkłada serotoninę, ale wybiórczość ta jest względna i maleje przy większych dawkach lub zwiększonym stężeniu leku. Jednoczesne zwiększenie uwalniania i zmniejszenie rozkładu serotoniny może prowadzić do nadmiernej stymulacji receptorów serotoninowych. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup, a różnice dotyczą jego nasilenia – największe ryzyko dotyczy nieodwracalnej selegiliny oraz fluoksetyny i fluwoksaminy, najmniejsze odwracalnego safinamidu.

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego, zwłaszcza po włączeniu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek leku
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • temperatura ciała
  • stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, niepokój
  • objawy nerwowo-mięśniowe – drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, sztywność

Kiedy ocena się zmienia

Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu Bryzyko rośniePowyżej zalecanej dawki inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co znacznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu SSRI.
Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawki SSRIdawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieRyzyko zespołu serotoninowego rośnie z dawką SSRI i jest największe w pierwszych dniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i zwiększać ją stopniowo.
Mniej niż pięć tygodni od odstawienia fluoksetyny do włączenia inhibitora MAO-Bodstep · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieFluoksetyna i norfluoksetyna utrzymują się w organizmie tygodniami, więc zbyt krótki odstęp po odstawieniu fluoksetyny daje ryzyko jak przy jednoczesnym stosowaniu.
Mniej niż czternaście dni od odstawienia rasagiliny lub selegiliny do włączenia SSRIodstep · inhibitory monoaminooksydazy typu Bryzyko rośnieRasagilina i selegilina hamują MAO-B nieodwracalnie, więc ich działanie utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu. Przed włączeniem fluoksetyny lub fluwoksaminy trzeba zachować odstęp zalecany w ChPL, a przy innych SSRI zachować szczególną ostrożność w tym okresie.

Źródła

  1. Aboukarr A, Giudice M. Interaction between Monoamine Oxidase B Inhibitors and Selective Serotonin Reuptake Inhibitors. Can J Hosp Pharm. 2018;71(3):196-207. PMID: 29955193.
  2. Wada K. [Clinical issues on prescribing psychotropics for elderly patients]. Seishin Shinkeigaku Zasshi. 2012;114(6):719-25. PMID: 23094291.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.