Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Panobinostat / Panobinostat i walgancyklowir

Panobinostat i walgancyklowir

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Walgancyklowir łączy się z panobinostatem tylko wtedy, gdy korzyść przeważa ryzyko, i przy ścisłej kontroli morfologii krwi.

Wykonuj zlecone badania krwi i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub silna biegunka.

Niekorzystna interakcjaPanobinostat+ WalgancyklowirWalgancyklowir łączy się z panobinostatem tylko wtedy, gdy korzyść przeważa ryzyko, i przy ścisłej kontroli morfologii krwi.Wykonuj zlecone badania krwi i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub silna biegunka.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wykonuj zlecone badania krwi i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub silna biegunka.

Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać, przez co łatwiej o ciężkie zakażenie, krwawienie lub silne osłabienie. Lekarz może zlecać częstsze badania krwi i w razie potrzeby zmienić dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo inne objawy zakażenia
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne lub krwiste stolce
  • bladość, duszność, silne zmęczenie
  • silna lub uporczywa biegunka
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Walgancyklowir łączy się z panobinostatem tylko wtedy, gdy korzyść przeważa ryzyko, i przy ścisłej kontroli morfologii krwi[1]. Przed każdym cyklem panobinostatu i regularnie w jego trakcie kontroluj pełną morfologię z rozmazem oraz kreatyninę. Dawkę walgancyklowiru dostosuj do aktualnego klirensu kreatyniny. Przy narastającej cytopenii rozważ przerwę lub zmniejszenie dawki panobinostatu zgodnie z jego schematem modyfikacji albo zmianę leczenia przeciwwirusowego. Biegunkę leczy się wcześnie i wyrównuje nawodnienie, aby chronić nerki.

Skutek kliniczny

Nasilona neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość z ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej, oraz krwawień. Może to wymusić przerwy w leczeniu lub zmniejszenie dawek obu leków.

Mechanizm

Oba leki działają hamująco na szpik kostny, więc ich działania niepożądane hematologiczne się sumują. Działanie toksyczne gancyklowiru nasila się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o działaniu mielosupresyjnym, w tym leków przeciwnowotworowych[1]. Panobinostat często powoduje małopłytkowość, neutropenię i niedokrwistość. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ gancyklowir nie jest metabolizowany przez cytochrom P450[1], a jest wydalany przez nerki. Biegunka i odwodnienie wywołane panobinostatem mogą jednak pogorszyć czynność nerek i zwiększyć ekspozycję na gancyklowir.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • pełna morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki, hemoglobina)
  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia
  • nawodnienie i biegunka

Bezpieczniejsze alternatywy

letermowirmaribawir

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony klirens kreatyninyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy pogorszeniu czynności nerek, także wtórnym do biegunki i odwodnienia, rośnie ekspozycja na gancyklowir i ryzyko mielosupresji. Dawkę walgancyklowiru trzeba dostosować do aktualnego klirensu kreatyniny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Valcyte 50 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valcyte-100326589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.

W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona biegunka lub wymioty
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne osłabienie lub skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.

Mechanizm

Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieWalgancyklowira alkoholNie jest wymagana zmiana dawkowania walgancyklowiru ani zakaz spożywania alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy źle się czujesz po leku, nie pij wcale.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy źle się czujesz po leku, nie pij wcale.

Nie wiadomo, aby ten lek przeciwwirusowy wchodził w niebezpieczne połączenie z alkoholem. Lek może jednak powodować nudności, biegunkę i zawroty głowy, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Częste picie większych ilości alkoholu może też dodatkowo obciążać szpik kostny, na który ten lek również może działać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub splątanie
  • nasilone nudności, wymioty lub biegunka
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowe osłabienie i bladość
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawkowania walgancyklowiru ani zakaz spożywania alkoholu. Warto poinformować pacjenta, że umiarkowanie w piciu alkoholu jest rozsądne ze względu na chorobę podstawową i możliwe działania niepożądane leku.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie należy spodziewać się istotnych klinicznie skutków. Duże lub regularnie spożywane ilości alkoholu mogą nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe i zawroty głowy oraz potencjalnie pogłębiać neutropenię, małopłytkowość lub niedokrwistość wywołane przez gancyklowir.

Mechanizm

Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna walgancyklowiru z etanolem. Walgancyklowir jest prolekiem przekształcanym przez esterazy w ścianie jelita i w wątrobie do gancyklowiru, który jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, bez udziału izoenzymów cytochromu P450 metabolizujących etanol. Charakterystyka produktu walgancyklowiru w postaci roztworu doustnego i tabletek powlekanych nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie sumowanie się działań niepożądanych, takich jak nudności, biegunka, ból i zawroty głowy, a przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu także nasilenie toksycznego wpływu na szpik kostny.

Monitorować

  • morfologia krwi zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego
  • objawy żołądkowo-jelitowe i zawroty głowy u osób pijących większe ilości alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu lub picie codzienneilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu samo w sobie może hamować czynność szpiku i powodować małopłytkowość, co teoretycznie może nasilać mielotoksyczność gancyklowiru. U takich pacjentów warto zwrócić szczególną uwagę na wyniki morfologii krwi i zachęcić do ograniczenia picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Valcyte 50 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valcyte-100326589/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 269

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

lurazydonarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • duże osłabienie i bladość
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy krwawienia i zakażenia
  • EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.

Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna lub częsta biegunka
  • osłabienie i duże pragnienie
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • gorączka lub dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
  • liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
  • kreatynina i czynność nerek
  • stężenie cyklosporyny we krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do okadroga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4.
Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporynainne zaleceniePo odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • uporczywa biegunka lub wymioty
  • skurcze mięśni lub duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.

Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • bardzo duża senność lub splątanie
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynafeksofenadynadesloratadyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PanobinostatNie łącz escytalopramu z panobinostatem.Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Escytalopram i panobinostat mogą w podobny sposób zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków się nie łączy, więc lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silna biegunka lub wymioty
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz escytalopramu z panobinostatem. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwdepresyjne zamianę escytalopramu na lek o mniejszym wpływie na odstęp QT i nie odstawiaj escytalopramu nagle. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT, w tym przeciwwymiotnych z grupy setronów, które przy panobinostacie wymagają ostrożności[1].

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[2], a te zaburzenia elektrolitowe mogą wystąpić przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu panobinostatem. Ponadto SSRI upośledzają czynność płytek krwi, co przy małopłytkowości wywołanej panobinostatem może zwiększać skłonność do krwawień.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2][3][4]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[1]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 1,6 raza[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 i CYP2D6 mają mniejszy udział, natomiast metabolizm S-DCT częściowo zależy od CYP2D6[2]. Wzrost ekspozycji na escytalopram jest więc prawdopodobnie niewielki, ale może dodatkowo nasilać zależne od stężenia wydłużenie QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • liczba płytek krwi i objawy krwawienia
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, a ekspozycja na escytalopram zwykle wyższa, co dodatkowo przemawia za unikaniem połączenia.
Wyższe dawki escytalopramudawka · escytalopramryzyko rośnieWydłużenie QT przez escytalopram zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko addycji z panobinostatem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ WalgancyklowirNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego walgancyklowirem.Nie stosuj maści z fenylobutazonem w czasie leczenia walgancyklowirem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj maści z fenylobutazonem w czasie leczenia walgancyklowirem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Walgancyklowir może osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a maść z fenylobutazonem może to działanie nasilać. Może to zwiększyć ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
  • nietypowa bladość, osłabienie, duszność przy wysiłku
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego walgancyklowirem[1]. Walgancyklowir łączy się z lekami mielosupresyjnymi lub nefrotoksycznymi tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko[2]. Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę na możliwie krótko i na małą powierzchnię. Jeśli pacjent już stosował oba leki, oceń morfologię krwi z rozmazem i stężenie kreatyniny.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe nasilenie toksyczności gancyklowiru przy pogorszeniu czynności nerek.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Walgancyklowir jest szybko przekształcany w gancyklowir, który działa mielosupresyjnie, a jego toksyczność nasila się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielosupresyjnych lub upośledzających czynność nerek[2]. Oba leki mogą więc sumować działanie hamujące szpik. Fenylobutazon jako lek przeciwzapalny może dodatkowo pogarszać czynność nerek, co teoretycznie zmniejsza wydalanie gancyklowiru i zwiększa jego stężenie. Podczas stosowania maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak w postaci żeluibuprofen w postaci żeluketoprofen w postaci żelu

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePodczas stosowania fenylobutazonu w postaci maści dłużej niż 7 dni interakcje mogą przebiegać jak po podaniu ogólnym. Ryzyko rośnie także przy smarowaniu dużej powierzchni skóry. Przeciwwskazanie obowiązuje niezależnie od czasu stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Valcyte 50 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valcyte-100326589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ PanobinostatNie łącz flukonazolu z panobinostatem.Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.

Flukonazol, lek na grzybicę, zwiększa ilość panobinostatu we krwi i razem z nim może zaburzać pracę serca. Takie połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca oraz nasileniem działań niepożądanych leku przeciwnowotworowego. Tych leków nie stosuje się razem, a działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • silna lub uporczywa biegunka
  • nietypowe siniaki, krwawienia lub gorączka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz flukonazolu z panobinostatem[1][2][3]. W profilaktyce i leczeniu zakażeń grzybiczych u chorego na panobinostacie wybierz lek przeciwgrzybiczy bez wpływu na CYP3A4 i QT, np. echinokandynę albo nystatynę miejscowo. Panobinostat włączaj nie wcześniej niż 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu, bo hamowanie CYP3A4 utrzymuje się przez ten czas[1]. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono decyzji hematoonkologa, wyjściowego i kontrolnego EKG oraz wyrównania potasu i magnezu[4].

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia panobinostatu i addycyjne wydłużenie odstępu QT zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, a także nasilenia toksyczności panobinostatu (biegunka, mielosupresja, zmęczenie).

Mechanizm

Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm panobinostatu, który w około 40% jest przekształcany przez CYP3A4[1][4]. Silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6 i 1,8 raza, więc po flukonazolu należy oczekiwać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu ekspozycji[4]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[4], a flukonazol także może wydłużać QT, więc działania obu leków na repolaryzację sumują się. Leki wydłużające QT i metabolizowane przez CYP3A4 nie są łączone z flukonazolem[1][2][3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – silny inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], panobinostat – substrat CYP3A4[6]
  • Flukonazol – inhibitor P-gp[7], panobinostat – substrat P-gp[6]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z płytkami
  • biegunka i stan nawodnienia

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu, dlatego panobinostat włącza się dopiero po tym czasie.
Miejscowo (dopochwowo, na skórę)droga podania · flukonazolryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu azoli wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc ryzyko interakcji jest małe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.