Interakcje / Psychostymulanty / Psychostymulanty i testy czynności przysadki
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przed testem czynności przysadki u osoby przyjmującej psychostymulant lekarz powinien ocenić, czy lek może zafałszować wynik, i w miarę możliwości wstrzymać go na czas testu.
Jeśli masz zaplanowany test czynności przysadki, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz lek pobudzający, i nie odstawiaj go sam – zapytaj, czy i od kiedy zrobić przerwę przed badaniem.
Interakcja klasy Psychostymulanty + testy czynności przysadki
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Psychostymulanty
- metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy, deksamfetamina, solriamfetol, modafinil
- Testy czynności przysadki
- metyrapon, makimorelina
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- metyrapon – Metyrapon bada oś przysadka–nadnercza przez zahamowanie syntezy kortyzolu, a nie wydzielanie hormonu wzrostu. Nie wydłuża odstępu QT i nie zależy w istotnym stopniu od indukcji CYP3A4. Wpływ psychostymulantów na wynik testu metyraponowego nie jest opisany, dlatego mechanizmy dotyczące makimoreliny do niego nie pasują.
Niekorzystna interakcjaPsychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzed testem czynności przysadki u osoby przyjmującej psychostymulant lekarz powinien ocenić, czy lek może zafałszować wynik, i w miarę możliwości wstrzymać go na czas testu.Jeśli masz zaplanowany test czynności przysadki, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz lek pobudzający, i nie odstawiaj go sam – zapytaj, czy i od kiedy zrobić przerwę przed badaniem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz zaplanowany test czynności przysadki, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz lek pobudzający, i nie odstawiaj go sam – zapytaj, czy i od kiedy zrobić przerwę przed badaniem.
Leki pobudzające stosowane w ADHD i nadmiernej senności, takie jak metylofenidat, lisdeksamfetamina, atomoksetyna czy modafinil, mogą zmienić wynik badania hormonu wzrostu wykonywanego z makimoreliną. Wynik może wtedy błędnie wskazać chorobę albo ją ukryć. Atomoksetyna razem z makimoreliną może też wpływać na rytm serca. Test z metyraponem, który bada inną część układu hormonalnego, zwykle nie wymaga zmian w leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie omdlewania w trakcie lub po teście
- omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed testem czynności przysadki u osoby przyjmującej psychostymulant lekarz powinien ocenić, czy lek może zafałszować wynik, i w miarę możliwości wstrzymać go na czas testu. Dotyczy to przede wszystkim testu z makimoreliną. Metylofenidat, pochodne amfetaminy, atomoksetynę, solriamfetol i modafinil najlepiej odstawić z wyprzedzeniem odpowiednim do okresu półtrwania danego leku, a przy modafinilu uwzględnić także czas wygaszania indukcji enzymatycznej. Jeśli psychostymulantu nie można przerwać, wynik testu interpretuje się ostrożnie i rozważa inną metodę oceny wydzielania hormonu wzrostu. Przy atomoksetynie unika się jednoczesnego podania z makimoreliną ze względu na sumowanie wpływu na QT. Jeśli test jest konieczny, wcześniej wyrównuje się potas i magnez i ocenia EKG. Test metyraponowy można wykonać bez szczególnych ograniczeń wynikających z przyjmowania psychostymulantu.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest niewiarygodny wynik testu na niedobór hormonu wzrostu u dorosłych. Słabsza odpowiedź po modafinilu może dać wynik fałszywie dodatni, czyli rozpoznanie niedoboru, którego nie ma. Pobudzenie wydzielania hormonu wzrostu przez stymulant może z kolei ukryć rzeczywisty niedobór. Przy atomoksetynie dochodzi ryzyko nadmiernego wydłużenia QT i zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Psychostymulanty mogą zafałszować wynik testu stymulacyjnego hormonu wzrostu z makimoreliną. Działają przez kilka mechanizmów. Leki zwiększające przekaźnictwo dopaminergiczne i noradrenergiczne, zwłaszcza pochodne amfetaminy i metylofenidat, same pobudzają wydzielanie hormonu wzrostu przez przysadkę. Zmienia to wyjściowe stężenie i odpowiedź na bodziec, więc wynik testu przestaje być miarodajny. Makimorelina wydłuża odstęp QT. Atomoksetyna może dodatkowo wydłużać QT i przyspieszać czynność serca, więc działania sumują się. Modafinil indukuje CYP3A4, przez który metabolizowana jest makimorelina. Obniża to jej stężenie, a w efekcie odpowiedź hormonu wzrostu jest słabsza.
Monitorować
- data i godzina ostatniej dawki psychostymulantu przed testem
- EKG z oceną odstępu QT przed testem z makimoreliną u osób przyjmujących atomoksetynę lub z czynnikami ryzyka arytmii
- stężenie potasu i magnezu przed testem z makimoreliną
- interpretacja wyniku hormonu wzrostu z uwzględnieniem przyjmowanych leków
- objawy kardiologiczne w trakcie testu, takie jak kołatanie serca i zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Przerwa przed testem odpowiednia do okresu półtrwania psychostymulantu, a przy modafinilu także do wygaszenia indukcji eodstep · psychostymulanty | ryzyko maleje | Odpowiednio długie wstrzymanie psychostymulantu przed testem z makimoreliną usuwa jego wpływ na wydzielanie hormonu wzrostu, na odstęp QT i na metabolizm makimoreliny. Wynik testu można wtedy interpretować standardowo. |
| Starszy wiek lub choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemiawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz z chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi rośnie ryzyko istotnego wydłużenia QT przy połączeniu makimoreliny z atomoksetyną. Przed testem należy wyrównać elektrolity i wykonać EKG albo wybrać inną metodę diagnostyczną. |
Alkohol przy tych lekach
Psychostymulanty a alkohol: brak opisu w bazie.
Testy czynności przysadki a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 100
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid)+ Psychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy) klasaNie łącz inhibitora MAO-B z psychostymulantem – takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL psychostymulantów lub wymienione wśród leków, których należy unikać w ChPL inhibitorów MAO-B.Nie przyjmuj leku na chorobę Parkinsona z grupy rasagiliny, selegiliny lub safinamidu razem z lekiem pobudzającym, dopóki lekarz wyraźnie tego nie zaleci, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na chorobę Parkinsona z grupy rasagiliny, selegiliny lub safinamidu razem z lekiem pobudzającym, dopóki lekarz wyraźnie tego nie zaleci, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.
Leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina czy safinamid, razem z lekami pobudzającymi, takimi jak metylofenidat, atomoksetyna, lisdeksamfetamina, deksamfetamina czy solriamfetol, mogą bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi i przyspieszyć pracę serca. Taka reakcja może być groźna dla życia i prowadzić do udaru albo zawału. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą, a po odstawieniu leku na chorobę Parkinsona trzeba odczekać co najmniej dwa tygodnie. Modafinil działa łagodniej, ale też wymaga zgody lekarza i kontroli ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy, zwłaszcza z tyłu głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- nudności, wymioty, sztywność karku
- zaburzenia widzenia, mowy, drętwienie lub osłabienie ręki albo nogi
- silny niepokój, splątanie, widzenie rzeczy, których nie ma
- wysoka gorączka, drżenie, sztywność mięśni, silne pocenie się
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz inhibitora MAO-B z psychostymulantem – takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL psychostymulantów lub wymienione wśród leków, których należy unikać w ChPL inhibitorów MAO-B. Psychostymulant można rozpocząć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia rasagiliny, selegiliny lub safinamidu, natomiast po odstawieniu psychostymulantu należy zachować odstęp odpowiadający jego eliminacji przed włączeniem inhibitora MAO-B. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie z deksamfetaminą i dimezylanem lisdeksamfetaminy, a selegilina stanowi większe ryzyko ze względu na metabolity amfetaminopodobne i utratę wybiórczości przy dawkach wyższych niż zalecane. Jeśli u chorego z chorobą Parkinsona konieczne jest leczenie nadmiernej senności dziennej lub ADHD, rozważ zmianę leczenia przeciwparkinsonowskiego na lek z innej grupy albo wybór leku bez działania sympatykomimetycznego. Modafinil stanowi wyjątek – może być stosowany z inhibitorem MAO-B ostrożnie, pod kontrolą ciśnienia tętniczego i objawów pobudzenia. Jeśli połączenie zostanie zastosowane mimo przeciwwskazań lub zostanie wykryte u pacjenta, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i ocenić ciśnienie tętnicze oraz stan neurologiczny.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest przełom nadciśnieniowy z silnym bólem głowy, tachykardią lub zaburzeniami rytmu serca, który może prowadzić do udaru krwotocznego, zawału serca lub ostrej niewydolności lewokomorowej. Możliwe są także pobudzenie, bezsenność, drżenie, splątanie, halucynacje oraz objawy zespołu serotoninowego lub hipertermia, zwłaszcza przy utracie wybiórczości inhibitora MAO-B. Ryzyko jest największe dla amfetamin i lisdeksamfetaminy, które uwalniają katecholaminy, ale ChPL atomoksetyny, solriamfetolu i pochodnych amfetaminy przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO bez rozróżniania ich wybiórczości, a ChPL inhibitorów MAO-B zaleca unikanie leków sympatykomimetycznych.
Mechanizm
Inhibitory MAO-B ograniczają rozkład dopaminy i fenyloetyloaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, a przy wyższych dawkach lub u osób z ich zwolnionym metabolizmem tracą wybiórczość i hamują również MAO-A, odpowiedzialną za rozkład noradrenaliny i serotoniny. Psychostymulanty zwiększają stężenie katecholamin w szczelinie synaptycznej – amfetaminy (deksamfetamina, lisdeksamfetamina jako jej prolek) uwalniają je z pęcherzyków, metylofenidat i solriamfetol hamują wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny, a atomoksetyna wybiórczo hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny. Jednoczesne zwiększenie uwalniania lub zahamowanie wychwytu z zablokowanym rozkładem prowadzi do nadmiernej stymulacji adrenergicznej i dopaminergicznej. Selegilina jest dodatkowo metabolizowana do L-metamfetaminy i L-amfetaminy, co nasila efekt sympatykomimetyczny. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup poza modafinilem, u którego jest wyraźnie słabsza.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także pomiary domowe w pierwszych dniach po zmianie leczenia
- częstość i rytm serca
- ból głowy, splątanie, objawy neurologiczne ogniskowe
- pobudzenie, bezsenność, halucynacje
- temperatura ciała, sztywność mięśni, drżenie, nadmierna potliwość (zespół serotoninowy)
- przestrzeganie co najmniej 14-dniowego odstępu po odstawieniu inhibitora MAO-B
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od odstawienia inhibitora MAO-Binhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B (rasagilina, selegilina) utrzymuje się do czasu resyntezy enzymu, dlatego przeciwwskazanie obejmuje również okres co najmniej 14 dni po ich odstawieniu. Psychostymulant można włączyć dopiero po tym czasie. |
| Dawka selegiliny większa niż zalecana dobowadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach selegiliny przekraczających zalecane traci ona wybiórczość wobec MAO-B i hamuje również MAO-A, co dodatkowo zwiększa ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Jej metabolity amfetaminopodobne nasilają działanie sympatykomimetyczne. |
| Starszy wiek lub choroba sercowo-naczyniowawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu serca lub chorobą naczyń mózgowych skutki przełomu nadciśnieniowego są szczególnie groźne. Dotyczy to większości pacjentów z chorobą Parkinsona leczonych inhibitorami MAO-B. |
Połączenie przeciwwskazanePrzeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaNie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Makimorelina, lek podawany jednorazowo podczas badania hormonu wzrostu, działa podobnie. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lurazydonu i badania z metyraponem to zwykle nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT. Dotyczy to zyprazydonu i sertindolu, które nie powinny być łączone z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, niedobór hormonu wzrostu diagnozuje się innym testem stymulacyjnym, na przykład testem glukagonowym. Wykonanie testu z makimoreliną po czasowym odstawieniu zyprazydonu lub sertindolu wymaga decyzji psychiatry i endokrynologa. Trzeba wtedy uwzględnić okres półtrwania leku, szczególnie długi w przypadku sertindolu, oraz ryzyko nawrotu psychozy. Lurazydon i test metyraponowy nie wymagają takiego postępowania.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zyprazydonu lub sertindolu z makimoreliną może nadmiernie wydłużyć odstęp QT. Grozi to częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, omdleniem, a nawet nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Zyprazydon i sertindol blokują kanały potasowe hERG i wyraźnie wydłużają odstęp QT w zależności od dawki. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Makimorelina nie zmienia istotnie metabolizmu leków przeciwpsychotycznych, a one nie wpływają istotnie na jej stężenie. Interakcja ma więc charakter farmakodynamiczny. Nie jest wspólna dla całej klasy, bo lurazydon praktycznie nie wydłuża QT, a metyrapon nie działa na QT wcale.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem, jeśli rozważa się wykonanie go u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie) w trakcie testu i po nim
- stan psychiczny pacjenta w razie czasowego odstawienia leku przeciwpsychotycznego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie zyprazydonu lub sertindolu na czas pozwalający na jego wydalenie z organizmu, zgodnie z decyzją lekarza prowodstep · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | inne zalecenie | Po czasowym odstawieniu leku przeciwpsychotycznego, z uwzględnieniem jego okresu półtrwania, test z makimoreliną można rozważyć pod kontrolą EKG i elektrolitów. Decyzję podejmują wspólnie psychiatra i endokrynolog, oceniając ryzyko nawrotu choroby. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści dopaminy (np. ropinirol, pramipeksol, rotygotyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik.Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.
Leki z grupy agonistów dopaminy, takie jak ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina czy pirybedyl, mogą zmieniać wynik badania hormonu wzrostu wykonywanego z makimoreliną. Badanie może wtedy wyjść prawidłowo, mimo że hormonu wzrostu jest za mało. Apomorfina razem z makimoreliną może dodatkowo zaburzać rytm serca. Badanie przysadki z metyraponem nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia po wstrzymaniu leku
- gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem po wstrzymaniu leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik. Ewentualną przerwę w podawaniu ropinirolu, pramipeksolu, rotygotyny, apomorfiny lub pirybedylu przed testem ustala endokrynolog wspólnie z neurologiem, uwzględniając ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i zespołu odstawiennego. Agonisty dopaminy nie odstawia się nagle. Gdy leczenia nie można przerwać, wynik prawidłowy nie wyklucza niedoboru hormonu wzrostu i warto rozważyć ocenę kliniczną lub powtórzenie diagnostyki. Apomorfiny nie należy łączyć z makimoreliną ze względu na sumowanie się wydłużenia odstępu QT. Jeśli takie połączenie jest nieuniknione, przed testem trzeba wykonać EKG i wyrównać stężenie potasu i magnezu. Metyrapon nie wchodzi w tę interakcję i test z metyraponem można wykonać bez zmiany leczenia dopaminergicznego.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest fałszywie prawidłowy wynik testu z makimoreliną i przeoczenie niedoboru hormonu wzrostu u dorosłego. Przy apomorfinie dochodzi ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z możliwością groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Samodzielne, nagłe odstawienie agonisty dopaminy przed badaniem grozi nasileniem objawów choroby Parkinsona, zespołem odstawiennym, a rzadko zespołem przypominającym złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Agoniści dopaminy pobudzają receptory dopaminowe w podwzgórzu i przysadce, a to u osób bez guza przysadki zwiększa wydzielanie hormonu wzrostu. Apomorfinę dawniej wykorzystywano nawet jako bodziec w testach wydzielania hormonu wzrostu. Makimorelina, agonista receptora greliny, ocenia zdolność przysadki do wyrzutu hormonu wzrostu. Dodatkowy bodziec dopaminergiczny może więc sztucznie podnieść stężenie hormonu wzrostu w teście i zamaskować jego niedobór. Apomorfina i makimorelina wydłużają ponadto odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje.
Monitorować
- Wynik testu z makimoreliną interpretowany w świetle leczenia dopaminergicznego
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny u osób stosujących apomorfinę
- Stężenie potasu i magnezu przed testem u osób stosujących apomorfinę
- Objawy neurologiczne i objawy odstawienne, jeśli agonistę dopaminy czasowo wstrzymano
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna)+ Psychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i psychostymulantu kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki któregokolwiek z leków.Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem pobudzającym, regularnie mierz ciśnienie i tętno, a klonidyny ani guanfacyny nigdy nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem pobudzającym, regularnie mierz ciśnienie i tętno, a klonidyny ani guanfacyny nigdy nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.
Leki takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna i guanfacyna obniżają ciśnienie krwi i zwalniają pracę serca. Leki pobudzające, np. metylofenidat, lisdeksamfetamina, atomoksetyna czy modafinil, działają odwrotnie i mogą podnosić ciśnienie oraz przyspieszać tętno. Przez to lek na ciśnienie może działać słabiej. U dzieci i dorosłych z ADHD lekarz czasem celowo łączy guanfacynę lub klonidynę z lekiem pobudzającym i wtedy regularnie sprawdza ciśnienie oraz tętno.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie w pomiarach domowych
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie tętno
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- nasilenie objawów ADHD przy jednoczesnym przyjmowaniu guanfacyny i modafinilu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i psychostymulantu kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki któregokolwiek z leków. Jeśli nadciśnienie leczone moksonidyną, rylmenidyną lub klonidyną przestaje być kontrolowane, rozważ korektę dawki leku hipotensyjnego albo zmianę leczenia. Klonidyny i guanfacyny nie odstawia się nagle, zwłaszcza gdy chory nadal przyjmuje psychostymulant. Dawkę zmniejsza się stopniowo. Gdy guanfacynę łączy się z modafinilem, oceń jej skuteczność i w razie potrzeby rozważ zwiększenie dawki guanfacyny albo wybór psychostymulantu bez działania indukującego, np. metylofenidatu. U dzieci i młodzieży z ADHD połączenie guanfacyny lub klonidyny z psychostymulantem jest dopuszczalne i stosowane celowo, pod regularną kontrolą parametrów krążenia.
Skutek kliniczny
Działanie hipotensyjne moksonidyny, rylmenidyny, klonidyny i guanfacyny może być osłabione, co grozi gorszą kontrolą nadciśnienia. Przy nagłym odstawieniu klonidyny lub guanfacyny u chorego, który nadal przyjmuje psychostymulant, odbicie z nadciśnieniem i tachykardią może być nasilone. Zgłaszano pojedyncze poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe u dzieci leczonych klonidyną z metylofenidatem, ale związku przyczynowego nie potwierdzono. W leczeniu ADHD guanfacynę lub klonidynę celowo łączy się z psychostymulantem, a przeciwstawne działanie na ciśnienie i tętno jest wtedy oczekiwane i kontrolowane. W parze guanfacyna i modafinil może dodatkowo słabnąć skuteczność guanfacyny.
Mechanizm
Agoniści receptorów imidazolinowych I1 i alfa-2-adrenergicznych zmniejszają ośrodkowe napięcie współczulne, co obniża ciśnienie tętnicze i zwalnia czynność serca. Psychostymulanty i atomoksetyna zwiększają dostępność noradrenaliny i dopaminy w synapsach. Solriamfetol i modafinil działają podobnie, choć słabiej. W efekcie podnoszą ciśnienie tętnicze i przyspieszają czynność serca, czyli działają przeciwstawnie do leków z grupy a. Antagonizm hemodynamiczny dotyczy wszystkich par obu grup. Dodatkowo w parze guanfacyna i modafinil występuje składowa farmakokinetyczna. Modafinil indukuje CYP3A4, przez co może obniżać stężenie guanfacyny.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- EKG przy kołataniu serca, omdleniach lub bólu w klatce piersiowej
- senność i zawroty głowy
- objawy odbicia nadciśnienia po zmniejszeniu dawki klonidyny lub guanfacyny
- skuteczność guanfacyny przy jednoczesnym stosowaniu modafinilu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | U dzieci i młodzieży z ADHD połączenie guanfacyny lub klonidyny z psychostymulantem jest stosowane celowo. Celem leczenia nie jest wtedy obniżenie ciśnienia, ale kontrola objawów. Zalecenie sprowadza się do regularnej kontroli ciśnienia, tętna i wzrostu oraz do stopniowego odstawiania leku z grupy a. |
| Odstawienie klonidyny lub guanfacyny przy dalszym przyjmowaniu psychostymulantukolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie klonidyny lub guanfacyny może wywołać odbicie z nadciśnieniem i tachykardią, które psychostymulant może dodatkowo nasilić. Dawkę należy zmniejszać stopniowo i kontrolować ciśnienie oraz tętno w okresie odstawiania. |
| Kilka dni stosowania modafinilu z guanfacynączas leczenia · psychostymulanty | inne zalecenie | Działanie indukujące modafinilu narasta stopniowo, więc spadek stężenia guanfacyny może ujawnić się z opóźnieniem. Po odstawieniu modafinilu stężenie guanfacyny może z kolei wzrosnąć, co grozi sennością, niedociśnieniem i bradykardią. |
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Psychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i psychostymulantu należy ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe i drgawkowe pacjenta oraz rozważyć wykonanie EKG przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy hydroksychlorochiny lub chlorochiny i lek pobudzający, powiedz o tym lekarzowi, nie zmieniaj dawek na własną rękę i od razu zgłoś się po pomoc, gdy poczujesz kołatanie serca, zasłabniesz lub wystąpią drgawki.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy hydroksychlorochiny lub chlorochiny i lek pobudzający, powiedz o tym lekarzowi, nie zmieniaj dawek na własną rękę i od razu zgłoś się po pomoc, gdy poczujesz kołatanie serca, zasłabniesz lub wystąpią drgawki.
Leki z tej grupy, takie jak hydroksychlorochina czy chlorochina, mogą wpływać na rytm serca. Leki pobudzające stosowane w ADHD lub nadmiernej senności, na przykład metylofenidat, atomoksetyna czy modafinil, przyspieszają pracę serca i podnoszą ciśnienie. Razem mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, a rzadko także drgawek. Lekarz może zlecić EKG, żeby sprawdzić, czy leczenie jest dla ciebie bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- duszność
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i psychostymulantu należy ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe i drgawkowe pacjenta oraz rozważyć wykonanie EKG przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego. Przed włączeniem leczenia warto wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT. W razie kołatania serca, omdleń lub wydłużenia QT w EKG należy zweryfikować zasadność połączenia i rozważyć zmianę jednego z leków. Przy atomoksetynie warto rozważyć ostrożne zwiększanie dawki i kontrolę EKG po włączeniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny, zwłaszcza u osób z wolnym metabolizmem przez CYP2D6. U pacjentów z padaczką lub drgawkami w wywiadzie połączenie wymaga szczególnej ostrożności, dotyczy to zwłaszcza metylofenidatu, deksamfetaminy i dimezylanu lisdeksamfetaminy.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, a także tachykardii, wzrostu ciśnienia tętniczego i omdleń. Możliwe jest też zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych. Ryzyko jest największe u osób z chorobą serca, wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, padaczką oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT. Najwięcej przesłanek dotyczy atomoksetyny, u której efekty farmakodynamiczne mogą być wzmocnione przez wzrost jej stężenia.
Mechanizm
Głównym mechanizmem wspólnym dla całej klasy jest addycja działań farmakodynamicznych na serce i ośrodkowy układ nerwowy. Aminochinoliny wydłużają odstęp QT, mogą zaburzać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a przy długotrwałym stosowaniu wywoływać kardiomiopatię. Obniżają też próg drgawkowy. Psychostymulanty działają sympatykomimetycznie, przyspieszają czynność serca, podnoszą ciśnienie tętnicze i mogą sprzyjać zaburzeniom rytmu. Część z nich, zwłaszcza pochodne amfetaminy i metylofenidat, również obniża próg drgawkowy. Przy atomoksetynie dochodzi składowa farmakokinetyczna. Atomoksetyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a chlorochina i hydroksychlorochina hamują ten enzym, co może zwiększać stężenie atomoksetyny i nasilać jej działanie na serce, w tym wydłużenie QT. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania aminochinolin ich wpływ utrzymuje się długo po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem skojarzonym i po jego włączeniu
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- napady drgawkowe, szczególnie u osób z padaczką w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki, np. lecznicze w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Ryzyko wydłużenia QT przez aminochinoliny rośnie z dawką i stężeniem, dlatego duże dawki zwiększają znaczenie interakcji. |
| Leczenie wieloletnieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na działanie sympatykomimetyczne psychostymulantów. |
| Włączenie aminochinoliny u pacjenta leczonego atomoksetynąkolejność włączenia · psychostymulanty | inne zalecenie | Dołączenie chlorochiny lub hydroksychlorochiny do stałej dawki atomoksetyny może zwiększyć jej stężenie przez hamowanie CYP2D6, dlatego warto rozważyć kontrolę EKG, tętna i ciśnienia po włączeniu aminochinoliny. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu.Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, toczniu lub malarii, mogą wpływać na rytm serca. Podobnie działa makimorelina, którą podaje się w teście sprawdzającym wydzielanie hormonu wzrostu. Razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, dlatego lekarz zwykle wybiera wtedy inny test. Metyrapon, używany w innym badaniu przysadki, nie wywołuje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu. Makimoreliny nie podaje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT, a hydroksychlorochina i chlorochina do nich należą. Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania aminochinolin ich krótkie odstawienie nie eliminuje ryzyka, a przerwanie leczenia choroby podstawowej zwykle jest niekorzystne, dlatego preferuje się test stymulacyjny bez wpływu na QT. Jeśli lekarz uzna test z makimoreliną za niezbędny, przed badaniem należy wykonać EKG, wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz przeprowadzić test pod kontrolą z możliwością monitorowania rytmu serca. Metyrapon można stosować u osób przyjmujących aminochinoliny bez zmian postępowania wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Łączne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobie serca oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Hydroksychlorochina i chlorochina wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie szybkiej składowej prądu potasowego w komórkach mięśnia sercowego. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w teście rezerwy hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Działanie obu leków na repolaryzację sumuje się. Dodatkowo aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach, dlatego krótkie odstawienie przed testem nie usuwa ich działania. Metyrapon nie wpływa na repolaryzację i nie uczestniczy w tej interakcji.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i w ciągu kilku godzin po podaniu makimoreliny
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed testem
- częstość i miarowość rytmu serca w trakcie testu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka przerwa przed testemodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania i kumulacji tkankowej aminochinolin kilkudniowe odstawienie przed testem z makimoreliną nie usuwa ryzyka wydłużenia QT. Zamiast odstawiać lek, należy wybrać inny test stymulacyjny. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin sprzyja kumulacji leku i może prowadzić do kardiomiopatii oraz zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie makimoreliny. Przed ewentualnym testem konieczne jest EKG. |
| Dawki wysokie, np. lecznicze w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Przy wysokich dawkach aminochinolin wydłużenie QT jest wyraźniejsze, dlatego test z makimoreliną należy w tym czasie bezwzględnie odłożyć lub zastąpić innym badaniem. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaU pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT.Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.
Leki z grupy analogów gonadoliberyny, takie jak tryptorelina, leuprorelina i goserelina, obniżają poziom hormonów płciowych i mogą zaburzać rytm serca. Makimorelina, lek do badania wydzielania hormonu wzrostu, także może wpływać na rytm serca. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, a wynik badania może wyjść niewiarygodnie. Badanie z metyraponem nie jest objęte tym ostrzeżeniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT. Dotyczy to makimoreliny w połączeniu z tryptoreliną, leuproreliną albo gosereliną. Jeśli to możliwe, test z makimoreliną wykonuje się przed rozpoczęciem terapii analogiem albo wybiera się inny test stymulacyjny hormonu wzrostu. Gdy testu z makimoreliną nie da się zastąpić, przed badaniem wykonuje się EKG z oceną QTc, wyrównuje się potas i magnez oraz odstawia, jeśli to możliwe, inne leki wydłużające QT. Pacjenta obserwuje się w czasie testu. Prawidłowy lub obniżony wynik testu interpretuje się z uwzględnieniem hipogonadyzmu wywołanego leczeniem. Testu z metyraponem połączenie to nie dotyczy i może on być wykonany bez zmian.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia QTc i groźnych zaburzeń rytmu komorowego, zwłaszcza u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Wynik testu stymulacyjnego hormonu wzrostu może być trudniejszy do interpretacji i może sugerować niedobór, którego w rzeczywistości nie ma. Ostrzeżenie dotyczy wszystkich trzech analogów gonadoliberyny w połączeniu z makimoreliną. Nie dotyczy metyraponu.
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny, wydłuża QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wydłużają QT pośrednio, bo wywołują trwały niedobór testosteronu, czyli efekt kastracji farmakologicznej. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Drugim, mniej udokumentowanym elementem jest wpływ hipogonadyzmu wywołanego analogiem na wydzielanie hormonu wzrostu. Niedobór steroidów płciowych może osłabiać odpowiedź somatotropową na bodziec i dawać fałszywie dodatni wynik testu w kierunku niedoboru hormonu wzrostu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed testem z makimoreliną i w razie objawów w trakcie testu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed badaniem
- czynność serca, kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia w dniu testu
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
- interpretacja wyniku testu hormonu wzrostu w kontekście hipogonadyzmu polekowego
Kiedy ocena się zmienia
| Test z makimoreliną wykonany przed rozpoczęciem leczenia analogiem gonadoliberynykolejność włączenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Makimorelina jest podawana jednorazowo i krótko działa, więc wykonanie testu przed włączeniem analogu gonadoliberyny eliminuje nakładanie się wpływu na QT oraz wpływ hipogonadyzmu na wynik. |
| Terapia trwająca do pełnego obniżenia testosteronu (leczenie przewlekłe)czas leczenia · analogi gonadoliberyny | ryzyko rośnie | Wpływ analogu na QT wynika z niedoboru testosteronu, dlatego narasta po uzyskaniu pełnej supresji hormonalnej i utrzymuje się przez cały czas działania postaci depot, także po ostatnim wstrzyknięciu. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi oksytocyny (np. oksytocyna, karbetocyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy stosowaniu analogu oksytocyny nie wykonuj testu czynności przysadki z makimoreliną, tylko odłóż go do czasu wyeliminowania analogu oksytocyny.Jeśli w ostatnich dniach dostałaś lek na skurcze macicy, taki jak oksytocyna lub karbetocyna, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem przysadki z makimoreliną, bo może on przesunąć termin badania.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ostatnich dniach dostałaś lek na skurcze macicy, taki jak oksytocyna lub karbetocyna, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem przysadki z makimoreliną, bo może on przesunąć termin badania.
Oksytocyna i karbetocyna to leki podawane w szpitalu przy porodzie i po porodzie, a makimorelina służy do badania, czy przysadka wytwarza dość hormonu wzrostu. Oba rodzaje leków mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może się nasilić. Dlatego badania z makimoreliną zwykle nie wykonuje się tuż po podaniu oksytocyny lub karbetocyny. Metyrapon, używany w innym badaniu hormonalnym, nie ma tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- ból w klatce piersiowej lub duszność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu analogu oksytocyny nie wykonuj testu czynności przysadki z makimoreliną, tylko odłóż go do czasu wyeliminowania analogu oksytocyny. Oksytocyna i karbetocyna działają krótko, więc test można zwykle bezpiecznie przeprowadzić już następnego dnia po ostatniej dawce. Ze względu na okres okołoporodowy lepiej jednak zaplanować diagnostykę niedoboru hormonu wzrostu po ustabilizowaniu się stanu hormonalnego. Gdy test nie może czekać, wybierz test stymulacyjny bez wpływu na QT, na przykład z glukagonem. Jeśli równoczesne podanie jest nieuniknione, przed testem oceń EKG, stężenie potasu, magnezu i sodu oraz odstaw inne leki wydłużające QT. Metyrapon można łączyć z analogami oksytocyny bez szczególnych środków ostrożności.
Skutek kliniczny
Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT i ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, hiponatremii, chorobach serca i stosowaniu innych leków wydłużających QT. Okres okołoporodowy i stosowanie analogu oksytocyny mogą też zaburzać oś podwzgórze–przysadka i zniekształcić wynik testu wydzielania hormonu wzrostu.
Mechanizm
Makimorelina jest doustnym agonistą receptora greliny i wydłuża odstęp QT. Oksytocyna podana dożylnie, zwłaszcza szybko w bolusie, może wywołać tachykardię, spadek ciśnienia, zmiany odcinka ST i wydłużenie QT. Karbetocyna działa na ten sam receptor i ma podobny profil sercowo-naczyniowy, choć danych o jej wpływie na QT jest mniej. Oba leki razem mogą więc sumować działanie na repolaryzację serca. Oksytocyna sprzyja też zatrzymaniu wody i hiponatremii, co dodatkowo zwiększa podatność na zaburzenia rytmu. Interakcja dotyczy obu analogów oksytocyny i makimoreliny, nie dotyczy metyraponu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny, jeśli analog oksytocyny był podany niedawno
- stężenie potasu, magnezu i sodu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 1 doba od ostatniej dawki analogu oksytocynyanalogi oksytocyny | ryzyko maleje | Oksytocyna i karbetocyna mają krótki okres półtrwania, więc po upływie doby od ostatniej dawki ich wpływ na serce praktycznie ustępuje i test z makimoreliną można wykonać bez ryzyka sumowania działania na QT. |
| Szybkie wstrzyknięcie dożylne w bolusiedroga podania · analogi oksytocyny | ryzyko rośnie | Szybki bolus dożylny oksytocyny najsilniej wpływa na układ krążenia, w tym na odstęp QT i ciśnienie tętnicze. Przy takim podaniu bliski w czasie test z makimoreliną jest szczególnie niewskazany. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.