Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Relugoliks / Relugoliks i rytonawir

Relugoliks i rytonawir

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj jednoczesnego stosowania relugoliksu z rytonawirem.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie relugoliksem, że przyjmujesz rytonawir, i nie zmieniaj sam godzin ani dawek żadnego z tych leków.

Niekorzystna interakcjaRelugoliks+ RytonawirUnikaj jednoczesnego stosowania relugoliksu z rytonawirem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie relugoliksem, że przyjmujesz rytonawir, i nie zmieniaj sam godzin ani dawek żadnego z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie relugoliksem, że przyjmujesz rytonawir, i nie zmieniaj sam godzin ani dawek żadnego z tych leków.

Rytonawir sprawia, że do organizmu wchłania się więcej relugoliksu. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak uderzenia gorąca, zmęczenie czy biegunka. Najlepiej nie łączyć tych leków, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, ważna jest kolejność i odstęp między nimi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne lub częstsze uderzenia gorąca
  • nasilone zmęczenie lub osłabienie
  • uporczywa biegunka
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj jednoczesnego stosowania relugoliksu z rytonawirem. Jeśli połączenie jest konieczne, relugoliks podaje się jako pierwszy, a rytonawir z kilkugodzinnym odstępem, i monitoruje się działania niepożądane relugoliksu. Przy dłuższym leczeniu skojarzonym rozważ zamianę relugoliksu na lek z grupy analogów lub antagonistów GnRH podawany pozajelitowo.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia relugoliksu może nasilać jego działania niepożądane, przede wszystkim uderzenia gorąca, zmęczenie, biegunkę, zaparcia, bóle mięśni i stawów oraz wzrost aktywności aminotransferaz. Leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT, dlatego większa ekspozycja na relugoliks u pacjenta z innymi czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu wymaga szczególnej uwagi.

Mechanizm

Rytonawir hamuje glikoproteinę P w jelicie oraz izoenzym CYP3A, a relugoliks jest substratem glikoproteiny P i w części CYP3A. Rytonawir wykazuje duże powinowactwo do glikoproteiny P i może hamować to białko transportowe, a podawanie go z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A może zwiększać ich stężenie w osoczu oraz nasilać lub wydłużać ich działania niepożądane.[1] Głównym skutkiem jest zwiększone wchłanianie relugoliksu z przewodu pokarmowego i większa ekspozycja ogólnoustrojowa.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[2], rytonawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Rytonawir – inhibitor CYP3A4[3], relugoliks – substrat CYP3A4[2]
  • Rytonawir – silny inhibitor P-gp[3], relugoliks – substrat P-gp[2]
  • Rytonawir – induktor CYP2C19[3], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2]
  • Rytonawir – induktor CYP2C8[3], relugoliks – substrat CYP2C8[2]
  • Relugoliks: inhibitor BCRP[2], inhibitor P-gp[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], silny inhibitor P-gp[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • działania niepożądane relugoliksu (uderzenia gorąca, zmęczenie, biegunka)
  • aktywność aminotransferaz
  • EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu
  • stężenie elektrolitów (potas, magnez)

Bezpieczniejsze alternatywy

leuprorelinagoserelinatriptorelinadegareliks

Kiedy ocena się zmienia

Relugoliks przyjmowany jako pierwszy, rytonawir kilka godzin późniejkolejność włączenia · relugoliksryzyko malejePodanie relugoliksu przed rytonawirem z odstępem kilku godzin ogranicza wpływ hamowania jelitowej glikoproteiny P na wchłanianie relugoliksu, ale nie znosi interakcji całkowicie.
Lek z grupy analogów lub antagonistów GnRH podawany w iniekcjidroga podania · relugoliksinterakcja nie dotyczyZamiana relugoliksu na analog lub antagonistę GnRH podawany pozajelitowo usuwa interakcję na poziomie wchłaniania jelitowego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieRelugoliksa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania relugoliksu ani pory przyjmowania leku z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i regularnego picia, a jeśli zauważysz nasilone dolegliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i regularnego picia, a jeśli zauważysz nasilone dolegliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.

Alkohol nie zmienia działania relugoliksu i nie wchodzi z nim w groźną interakcję. Lek obniża poziom męskich hormonów, co może powodować uderzenia gorąca i osłabienie kości. Alkohol, zwłaszcza pity często i w dużych ilościach, może te dolegliwości nasilać. Dlatego lepiej pić rzadko i niewiele.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silniejsze uderzenia gorąca lub poty po wypiciu alkoholu
  • kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • bóle kości lub złamanie po niewielkim urazie
  • wyraźne pogorszenie nastroju
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania relugoliksu ani pory przyjmowania leku z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. Pacjentowi warto przypomnieć o umiarze, ponieważ alkohol może nasilać uderzenia gorąca i niekorzystnie wpływać na kości podczas długotrwałej deprywacji androgenowej. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości, kontrolę elektrolitów oraz EKG, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków ani zmiany skuteczności relugoliksu. Przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać związane z leczeniem uderzenia gorąca, utratę masy kostnej z ryzykiem złamań, zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz obniżenie nastroju. Przy zaburzeniach elektrolitowych wywołanych alkoholem rośnie teoretyczne ryzyko zaburzeń rytmu związanych z wydłużeniem odstępu QT.

Mechanizm

Między relugoliksem a etanolem nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej. Relugoliks jest substratem P-gp, a klinicznie istotną zmianę jego ekspozycji wykazano dla doustnych inhibitorów P-gp oraz silnych induktorów CYP3A4 i P-gp, do których etanol nie należy.[1] ChPL relugoliksu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Teoretyczne znaczenie ma jedynie addycja działań przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu. Deprywacja androgenowa i alkohol niezależnie sprzyjają utracie masy kostnej i zaburzeniom metabolicznym, a alkohol może wywoływać lub nasilać uderzenia gorąca. ChPL zwraca uwagę, że leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT.[1] Duże spożycie alkoholu, zwłaszcza z hipokaliemią lub hipomagnezemią, może to ryzyko zwiększać.

Metabolizm i transportery

  • Relugoliks: inhibitor BCRP[2], inhibitor P-gp[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu sumuje się z działaniami deprywacji androgenowej na kości i metabolizm oraz przez hipokaliemię i hipomagnezemię może zwiększać ryzyko związane z wydłużeniem odstępu QT. Warto rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości, kontrolę elektrolitów i EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuRytonawira alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki rytonawiru u osób pijących alkohol okazjonalnie i w małych ilościach, należy jednak poinformować pacjenta o objawach uszkodzenia wątroby i zapalenia trzustki.Jeśli pijesz, rób to rzadko i w małych ilościach, nigdy nie pomijaj dawki leku z powodu alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz, rób to rzadko i w małych ilościach, nigdy nie pomijaj dawki leku z powodu alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.

Alkohol nie osłabia bezpośrednio działania rytonawiru, a okazjonalny mały kieliszek zwykle nie szkodzi. Rytonawir i alkohol mogą jednak obciążać wątrobę i trzustkę oraz podnosić poziom tłuszczów we krwi, dlatego regularne lub duże picie zwiększa ryzyko tych problemów. Po alkoholu łatwiej też zapomnieć o dawce leku, a regularne przyjmowanie leków na HIV jest bardzo ważne dla skuteczności leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból brzucha w nadbrzuszu, często promieniujący do pleców
  • uporczywe nudności lub wymioty
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból lub sztywność stawów, trudności w poruszaniu się
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki rytonawiru u osób pijących alkohol okazjonalnie i w małych ilościach, należy jednak poinformować pacjenta o objawach uszkodzenia wątroby i zapalenia trzustki. U osób pijących regularnie lub dużo warto ograniczyć alkohol, oceniać czynność wątroby i lipidogram oraz omówić wpływ alkoholu na przestrzeganie schematu leczenia. Rytonawiru nie należy stosować u pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby, także o etiologii alkoholowej.[1]

Skutek kliniczny

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu podczas leczenia rytonawirem nie powinno zmieniać jego skuteczności ani bezpieczeństwa. Regularne lub duże spożycie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, zapalenia trzustki i zaburzeń lipidowych, nasilać nudności i biegunkę oraz pogarszać regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych, co grozi utratą kontroli wiremii i rozwojem oporności. Alkohol jest też czynnikiem ryzyka martwicy kości obserwowanej u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV i długotrwałą terapią skojarzoną.[1]

Mechanizm

Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między rytonawirem a etanolem, ponieważ etanol nie jest istotnym substratem izoenzymów CYP3A i CYP2D6, które rytonawir silnie hamuje.[1] Ryzyko wynika głównie z addycji działań niepożądanych na wątrobę, trzustkę i gospodarkę lipidową, bo zarówno rytonawir, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, nasilać hipertriglicerydemię i sprzyjać zapaleniu trzustki. ChPL wszystkich trzech produktów z rytonawirem w tabletkach wymienia spożywanie alkoholu wyłącznie jako jeden z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych przeciwretrowirusowo, bez zalecenia unikania alkoholu.[1] Rytonawiru nie należy stosować u pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1] Charakterystyki produktów nie różnią się w ocenie alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Rytonawir: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], silny inhibitor P-gp[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i bilirubina u osób pijących regularnie
  • stężenie triglicerydów i cholesterolu
  • objawy zapalenia trzustki (ból w nadbrzuszu, wymioty), w razie podejrzenia amylaza lub lipaza
  • przestrzeganie schematu leczenia przeciwretrowirusowego i wiremia HIV

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub duże spożycie alkoholu zwiększa addycyjne ryzyko hepatotoksyczności, zapalenia trzustki i hipertriglicerydemii oraz pogarsza adherencję do terapii przeciwretrowirusowej, co uzasadnia ograniczenie alkoholu i monitorowanie czynności wątroby oraz lipidogramu.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu z niewyrównaną chorobą wątrobyczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyRytonawiru nie należy stosować u pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby, także o etiologii alkoholowej.
Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieDoustny roztwór rytonawiru zawiera etanol jako substancję pomocniczą, dlatego u osób z chorobą alkoholową, w okresie abstynencji oraz przy leczeniu disulfiramem lub metronidazolem należy rozważyć postać tabletkowaną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 451

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ RelugoliksNie łącz cytalopramu z relugoliksem – u pacjenta rozpoczynającego lub kontynuującego terapię deprywacji androgenowej zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zamianie cytalopramu na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zamianie cytalopramu na inny lek.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z relugoliksem – u pacjenta rozpoczynającego lub kontynuującego terapię deprywacji androgenowej zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jednoczesne stosowanie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane[1]. Zmiana relugoliksu na inny lek z grupy agonistów lub antagonistów GnRH nie rozwiązuje problemu, bo wydłużenie QT wynika z samej deprywacji androgenowej. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ w takich przypadkach zwiększa się ryzyko złośliwych arytmii[1]. Dodatkowo zagrożeni są pacjenci starsi, z chorobą serca, bradykardią lub przyjmujący inne leki wydłużające QT.

Mechanizm

Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, bo nie można wykluczyć addytywnego wpływu na repolaryzację komór[1]. Relugoliks jako antagonista receptora GnRH wywołuje deprywację androgenową, a hipogonadyzm u mężczyzn wydłuża odstęp QT. Oba leki sumują więc działanie na odstęp QT. Interakcji farmakokinetycznej o znaczeniu klinicznym się nie spodziewa się.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[2], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3]
  • Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[2]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]
  • Relugoliks: inhibitor BCRP[3], inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDiazepam+ RytonawirNie stosuj diazepamu razem z rytonawirem.Nie przyjmuj diazepamu razem z rytonawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zamianie leku, ale nie odstawiaj sam nagle diazepamu, jeśli bierzesz go od dawna.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj diazepamu razem z rytonawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zamianie leku, ale nie odstawiaj sam nagle diazepamu, jeśli bierzesz go od dawna.

Rytonawir, stosowany w leczeniu HIV i w niektórych lekach na COVID-19, mocno spowalnia usuwanie diazepamu z organizmu. Diazepam gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać bardzo silną senność oraz spłycenie i spowolnienie oddechu. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • wolny, płytki albo nierówny oddech
  • splątanie, bełkotliwa mowa
  • chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj diazepamu razem z rytonawirem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga benzodiazepiny w trakcie leczenia rytonawirem, wybierz lek eliminowany przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, np. lorazepam lub oksazepam, i oceń skuteczność, bo rytonawir może przyspieszać sprzęganie z kwasem glukuronowym.[1] U pacjenta przewlekle przyjmującego diazepam nie odstawiaj go nagle – zmianę leku zaplanuj z lekarzem, aby uniknąć objawów odstawiennych. Po zakończeniu leczenia rytonawirem pamiętaj, że hamowanie metabolizmu ustępuje stopniowo, a diazepam ma długi okres półtrwania.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi bardzo silnym uspokojeniem i depresją oddechową.[4] Rytonawir zwiększa ekspozycję na lek podawany w skojarzeniu i ryzyko ciężkich działań niepożądanych, dlatego połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] Nadmierna sedacja może narastać przez kilka dni ze względu na kumulację diazepamu i jego czynnego metabolitu.

Mechanizm

Rytonawir silnie hamuje CYP3A, a diazepam jest utleniany przy udziale CYP3A i CYP2C19, więc jego metabolizm zwalnia i stężenie we krwi rośnie.[1][4] Rytonawir może jednocześnie indukować CYP2C19, ale nie znosi to klinicznie istotnego wzrostu ekspozycji na diazepam.[1] Ponieważ diazepam i jego czynny metabolit desmetylodiazepam mają długi okres półtrwania, zahamowanie ich eliminacji prowadzi do kumulacji i przedłużonego działania.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Rytonawir – inhibitor CYP3A4[5], diazepam – substrat CYP3A4[6]
  • Rytonawir – induktor CYP2C19[5], diazepam – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[7]
  • Diazepam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[7], substrat CYP3A4[6]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stopień sedacji i senności
  • częstość i głębokość oddechów
  • zaburzenia koordynacji ruchowej i ryzyko upadków
  • objawy odstawienne przy zmianie benzodiazepiny

Bezpieczniejsze alternatywy

lorazepamoksazepam

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych wrażliwość na diazepam jest większa, więc nasilenie sedacji i depresji oddechowej przy zahamowaniu jego metabolizmu jest szczególnie groźne.
Długotrwałe stosowanie diazepamuczas leczenia · diazepaminne zalecenieU pacjenta przewlekle przyjmującego diazepam nie przerywa się go nagle przed włączeniem rytonawiru – zamianę na lorazepam lub oksazepam planuje lekarz, aby uniknąć zespołu odstawiennego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-accord-100374750/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Aurovitas 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-aurovitas-100430200/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relanium-100057770/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ RytonawirNie łącz rytonawiru z żadnym preparatem zawierającym dziurawiec zwyczajny – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je bierzesz, odstaw je i od razu powiedz o tym lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je bierzesz, odstaw je i od razu powiedz o tym lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie HIV.

Dziurawiec osłabia działanie rytonawiru i leków, które rytonawir wzmacnia. Leczenie może przestać działać, a wirus może stać się odporny na leki. Tych preparatów nie wolno łączyć. Dziurawiec bywa ukryty w herbatkach, kroplach na trawienie i suplementach na nastrój.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pogorszenie wyników badań wiremii
  • nasilenie działań niepożądanych rytonawiru w kolejnych tygodniach po odstawieniu dziurawca, np. nudności, biegunka, mrowienie wokół ust, zaburzenia smaku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz rytonawiru z żadnym preparatem zawierającym dziurawiec zwyczajny – połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Dziurawca nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwwirusowe w zakażeniu HIV[4]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić i gdy to możliwe oznaczyć wiremię[1][2]. Po odstawieniu dziurawca stężenie rytonawiru może wzrosnąć, więc może być konieczne ponowne dobranie dawki rytonawiru, a indukcja enzymów utrzymuje się co najmniej dwa tygodnie[1].

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia rytonawiru oraz wzmacnianego przez niego inhibitora proteazy, co grozi utratą kontroli wiremii HIV i rozwojem oporności wirusa na leczenie. Po odstawieniu dziurawca stężenie rytonawiru może wzrosnąć[1].

Mechanizm

Dziurawiec zwyczajny indukuje enzymy metabolizujące rytonawir, przez co stężenie rytonawiru w surowicy się zmniejsza[1][2]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie leków przeciwwirusowych, np. indynawiru[5]. Dziurawiec indukuje też glikoproteinę P, co dodatkowo zmniejsza ekspozycję na rytonawir i na inhibitor proteazy, którego działanie rytonawir wzmacnia.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[6], rytonawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[6]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[7], inhibitor CYP3A4[7], silny inhibitor P-gp[7], induktor CYP1A2[7], induktor CYP2C19[7], induktor CYP2C8[7], induktor CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • wiremia HIV (miano RNA HIV) po wykryciu jednoczesnego stosowania i po odstawieniu dziurawca
  • działania niepożądane rytonawiru i wzmacnianego inhibitora proteazy w ciągu kilku tygodni po odstawieniu dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec przyjmowany przed włączeniem rytonawiru lub razem z nimkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieOdstaw dziurawiec i gdy to możliwe oznacz wiremię. Po odstawieniu stężenie rytonawiru może wzrosnąć, więc może być konieczne ponowne dobranie dawki rytonawiru.
odstep ≥ 2 tygodnie od odstawienia dziurawcadziurawiecinne zalecenieIndukcja enzymów utrzymuje się co najmniej dwa tygodnie po odstawieniu dziurawca, więc przez ten czas stężenie rytonawiru i wzmacnianego leku może być nadal obniżone, a potem stopniowo rosnąć.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-accord-100374750/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Aurovitas 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-aurovitas-100430200/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ RytonawirErgotaminy nie łączy się z rytonawirem, również w małej dawce wzmacniającej ani w krótkim leczeniu skojarzonym z innym lekiem przeciwwirusowym.Nie przyjmuj ergotaminy, gdy stosujesz lek z rytonawirem, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj ergotaminy, gdy stosujesz lek z rytonawirem, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwwirusowy z rytonawirem bardzo mocno zwiększa ilość ergotaminy w organizmie. Może to wywołać silny skurcz naczyń krwionośnych i niedokrwienie rąk, nóg, serca lub mózgu, co zagraża życiu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
  • ból, drętwienie lub mrowienie w rękach lub nogach
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
  • silne nudności i wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Ergotaminy nie łączy się z rytonawirem, również w małej dawce wzmacniającej ani w krótkim leczeniu skojarzonym z innym lekiem przeciwwirusowym.[1][2][3] U pacjenta leczonego rytonawirem migrenę należy leczyć lekiem bez działania obkurczającego naczynia zależnego od CYP3A, a ewentualną zmianę leczenia przeciwwirusowego pozostawić lekarzowi prowadzącemu terapię HIV. Przy przejściu z ergotaminy na sumatryptan trzeba odczekać 24 godziny od ostatniej dawki ergotaminy.[4] Jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia, pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej pod kątem objawów niedokrwienia.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ostrym zatruciem alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn oraz innych narządów, które może prowadzić do martwicy i zagrażać życiu.[1] Jednoczesne stosowanie ergotaminy i rytonawiru zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych.[4]

Mechanizm

Rytonawir silnie hamuje izoenzym CYP3A, który odpowiada za metabolizm ergotaminy, co prowadzi do znacznego zwiększenia jej stężenia w osoczu i nasilenia działania obkurczającego naczynia.[1] Hamowanie CYP3A dotyczy także małych dawek rytonawiru stosowanych jako środek nasilający właściwości farmakokinetyczne innych leków.[2]

Metabolizm i transportery

  • Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia kończyn – ból, bladość, sinica, zimne palce
  • ból w klatce piersiowej
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy neurologiczne – zaburzenia mowy, widzenia, niedowład

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanzolmitryptan

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-accord-100374750/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Aurovitas 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-aurovitas-100430200/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ RelugoliksEscytalopramu nie łączy się z relugoliksem i innymi lekami wydłużającymi odstęp QT Przy leczeniu relugoliksem lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem mogą nasilać ten efekt, co w rzadkich przypadkach prowadzi do groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Escytalopramu nie łączy się z relugoliksem i innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] Przy leczeniu relugoliksem lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma oba leki, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[4]

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]

Mechanizm

Escytalopram wydłuża odstęp QT i jest przeciwwskazany w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addytywnego[1] Relugoliks hamuje wydzielanie testosteronu, a leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT[4] Oba leki sumują więc wpływ na repolaryzację komór. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo escytalopram nie hamuje P-gp ani nie indukuje CYP3A4.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
  • Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Relugoliks: inhibitor BCRP[6], inhibitor P-gp[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstazolam+ RytonawirNie łącz estazolamu z rytonawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj estazolamu, jeśli stosujesz rytonawir lub lek, który go zawiera – porozmawiaj z lekarzem o innym leku nasennym.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj estazolamu, jeśli stosujesz rytonawir lub lek, który go zawiera – porozmawiaj z lekarzem o innym leku nasennym.

Rytonawir sprawia, że estazolam dłużej pozostaje w organizmie i działa znacznie silniej. Może to wywołać bardzo silną senność, trudność z obudzeniem się oraz niebezpieczne spowolnienie oddechu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
  • wolny lub płytki oddech
  • splątanie
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • senność utrzymująca się w ciągu dnia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz estazolamu z rytonawirem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] Zakaz dotyczy również rytonawiru stosowanego w małej dawce jako środek nasilający właściwości farmakokinetyczne innych leków przeciwwirusowych.[2] Jeśli pacjent przyjmujący rytonawir wymaga leku nasennego, rozważ benzodiazepinę metabolizowaną głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, np. lorazepam lub oksazepam, w najmniejszej skutecznej dawce i oceniaj jej skuteczność, bo rytonawir może przyspieszać sprzęganie z kwasem glukuronowym.[1]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie estazolamu grozi nadmierną i przedłużoną sedacją oraz depresją oddechową.[1] Ryzyko jest największe u osób starszych, z chorobami płuc, bezdechem sennym albo przyjmujących inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub alkohol.

Mechanizm

Rytonawir silnie hamuje izoenzym CYP3A, przez który estazolam jest metabolizowany, co zwiększa stężenie estazolamu w osoczu i nasila oraz wydłuża jego działanie.[1] Leki hamujące układ cytochromu P450 nasilają działanie pochodnych benzodiazepiny.[4]

Metabolizm i transportery

  • Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • częstość i głębokość oddechów
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
  • skuteczność leku nasennego zastępczego

Bezpieczniejsze alternatywy

lorazepamoksazepam

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≤ 100 mgrytonawirinne zalecenieMała dawka rytonawiru stosowana jako środek nasilający właściwości farmakokinetyczne nie znosi przeciwwskazania, bo silnie hamuje CYP3A również w tej dawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-accord-100374750/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Aurovitas 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-aurovitas-100430200/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estazolam Polfarmex 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estazolam-polfarmex-100129297/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RelugoliksNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego relugoliksem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, a jeśli już ją przyjmujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie jej zamiany na bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, a jeśli już ją przyjmujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie jej zamiany na bezpieczniejszy lek.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takich leków nie przyjmuje się razem. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, masz wolne tętno albo niski poziom potasu lub magnezu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego relugoliksem.[1] Przy świądzie lub pokrzywce wybierz lek przeciwhistaminowy o małym potencjale wydłużania QT, a przy lęku lub bezsenności skonsultuj z lekarzem leczenie bez działania na odstęp QT. Jeśli hydroksyzyna została już włączona, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w celu jej odstawienia i oceny EKG oraz stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u pacjentów z chorobą układu krążenia, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią, czyli w populacji starszych mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego często obecnymi.[1]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes.[1] Leczenie deprywacją androgenową, w tym relugoliksem, może powodować wydłużenie odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT wymaga skrupulatnej oceny.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia w osoczu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[3], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], relugoliks – substrat CYP3A4[4]
  • Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Relugoliks: inhibitor BCRP[4], inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

desloratadynafeksofenadynabilastyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Alfa-adrenolityki urologiczne (np. tamsulosyna, sylodosyna, alfuzosyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze.Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.

Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na prostatę, takich jak alfuzosyna, sylodosyna czy tamsulosyna. Lek na prostatę gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż powinien. Może to mocno obniżyć ciśnienie, zwłaszcza przy wstawaniu, i grozić zawrotami głowy, omdleniem lub upadkiem. Terazosyna jest wyjątkiem, bo organizm usuwa ją inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub pociemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silne osłabienie i senność
  • bolesny wzwód trwający kilka godzin
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze. Alfuzosyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem. Nie należy jej z nimi łączyć. Sylodosyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Tamsulosynę można rozważyć tylko ostrożnie, w najniższej dawce, z oceną ciśnienia w pozycji stojącej po rozpoczęciu leczenia. Jeśli pacjent wymaga alfa-adrenolityku, rozsądną opcją jest terazosyna z miareczkowaniem dawki od najniższej. Można też zamiast niego zastosować inhibitor 5-alfa-reduktazy. Gdy zmiana leczenia przeciwwirusowego jest możliwa, warto rozważyć schemat bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza farmakokinetycznego.

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfa-adrenolityku nasila jego działanie rozszerzające naczynia. Może to dać hipotonię ortostatyczną, zawroty głowy, omdlenia i upadki, a także tachykardię odruchową. Alfuzosyna wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia. To ryzyko sumuje się z działaniem sakwinawiru i rytonawiru, które same wydłużają QT. Najsilniejszy wzrost stężeń dotyczy alfuzosyny i sylodosyny. Przy tamsulosynie wzrost jest mniejszy, ale nadal może mieć znaczenie kliniczne.

Mechanizm

Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, są silnymi inhibitorami CYP3A4. Dotyczy to też leków, które podaje się zawsze z rytonawirem, jak darunawir, typranawir czy sakwinawir. Alfuzosyna, sylodosyna i tamsulosyna są w dużej mierze metabolizowane przez CYP3A4. Gdy ten szlak zostaje zahamowany, ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie i utrzymuje się dłużej. W przypadku sylodosyny dochodzi jeszcze hamowanie glikoproteiny P. Mechanizm jest wspólny dla całej grupy inhibitorów proteazy. W grupie alfa-adrenolityków dotyczy alfuzosyny, sylodosyny i tamsulosyny, ale nie terazosyny.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej, szczególnie w pierwszych dniach połączenia
  • objawy hipotonii ortostatycznej: zawroty głowy, omdlenia, upadki
  • częstość akcji serca
  • EKG z oceną odstępu QT przy połączeniu z sakwinawirem lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych hipotonia ortostatyczna częściej prowadzi do upadków i złamań. Nasilenie działania alfa-adrenolityku jest u nich szczególnie niebezpieczne, więc należy unikać połączenia lub stosować najniższe dawki z kontrolą ciśnienia w pozycji stojącej.
Inhibitor proteazy dołączony do stałego leczenia alfa-adrenolitykiemkolejność włączenia · inhibitory proteazyinne zalecenieGdy inhibitor proteazy, zwłaszcza wzmacniany rytonawirem, dołącza się do wcześniej dobrze tolerowanego alfa-adrenolityku, stężenie alfa-adrenolityku rośnie w ciągu kilku dni. Należy wtedy odstawić alfuzosynę lub sylodosynę i zamienić je na lek bez tej interakcji. Przy tamsulosynie trzeba rozważyć zmniejszenie dawki i kontrolować ciśnienie w pierwszych dniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Accord 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-accord-100399016/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Omnic Ocas 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omnic-ocas-0-4-100136340/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tanyz 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tanyz-100158198/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tamsudil 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tamsudil-100158488/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodosin Recordati 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodosin-recordati-100416861/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodyx 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodyx-100316390/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Urorec 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/urorec-100074739/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.