Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Styrypentol / Styrypentol i teofilina

Styrypentol i teofilina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj łączenia teofiliny ze styrypentolem.

Nie zaczynaj przyjmować teofiliny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego samodzielnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaStyrypentol+ TeofilinaUnikaj łączenia teofiliny ze styrypentolem.Nie zaczynaj przyjmować teofiliny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego samodzielnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj przyjmować teofiliny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego samodzielnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.

Styrypentol może spowalniać usuwanie teofiliny z organizmu, przez co jej ilość we krwi rośnie i może dojść do zatrucia. Nadmiar teofiliny może wywołać napady padaczkowe, kołatanie serca, nudności i wymioty, dlatego tych leków zwykle się nie łączy. Ta sama zasada dotyczy kofeiny, więc przy styrypentolu nie pij coli, napojów energetyzujących ani herbaty i unikaj czekolady.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nudności lub wymioty
  • szybkie lub nierówne bicie serca
  • drżenie rąk
  • niepokój lub bezsenność
  • ból głowy
  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia teofiliny ze styrypentolem[1]. U chorego na padaczkę teofilina jest przeciwwskazana[2], a u dzieci poniżej 6 lat nie stosuje się jej wcale[2][3]. Jeśli lekarz uzna teofilinę za niezbędną, jej dawkę dostosowuje się do stężenia w surowicy[2] i obserwuje chorego w kierunku objawów toksyczności oraz częstości napadów.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie teofiliny może prowadzić do objawów toksycznych[1]. U chorego na padaczkę oznacza to ryzyko nasilenia napadów, a także tachykardii, zaburzeń rytmu serca, nudności, wymiotów i pobudzenia.

Mechanizm

Styrypentol może hamować CYP1A2, główny enzym metabolizujący teofilinę, co zmniejsza jej klirens i zwiększa jej stężenie w osoczu[1]. Teofilina jest przeciwwskazana w padaczce i przy skłonności do drgawek[2], a jej nadmierne stężenie sprzyja wystąpieniu napadów.

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]
  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5]

Monitorować

  • stężenie teofiliny w surowicy
  • częstość i nasilenie napadów padaczkowych
  • tętno i rytm serca
  • nudności, wymioty, drżenie, pobudzenie, bezsenność

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 5 latpacjentinterakcja nie dotyczyU dzieci poniżej 6 lat teofilina jest przeciwwskazana niezależnie od jednoczesnego leczenia styrypentolem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin long 200 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euphyllin-long-100090282/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaStyrypentola alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia styrypentolem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Lepiej nie pij alkoholu, gdy przyjmujesz styrypentol. Ten lek często powoduje senność i chwiejność, a alkohol może te objawy wyraźnie nasilić. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym, zwłaszcza kilka godzin po wypiciu większej ilości. Ryzyko jest większe, jeśli przyjmujesz też inne leki przeciwpadaczkowe lub uspokajające.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
  • niewyraźna mowa lub spowolnienie
  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia styrypentolem. Wynika to z addycyjnego działania sedatywnego oraz z niekorzystnego wpływu alkoholu na kontrolę padaczki, a nie z bezpośredniego zapisu ChPL. ChPL styrypentolu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu.[1] U dorosłego pacjenta, który mimo to sięga po alkohol, ogranicz ryzyko do sporadycznego spożycia małej ilości, bez prowadzenia pojazdów i bez pomijania dawek leków. Picie dużych ilości alkoholu przy jednej okazji jest wyraźnie przeciwskazane klinicznie. Przy nadmiernej senności lub nasileniu napadów pacjent powinien skontaktować się z neurologiem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia równowagi i chodu oraz większe ryzyko upadków i urazów. Po większej ilości alkoholu możliwe jest także pogorszenie kontroli napadów, zwłaszcza w kolejnych godzinach po wytrzeźwieniu i przy niedoborze snu. U chorych przyjmujących jednocześnie klobazam ryzyko głębokiej sedacji jest wyższe.

Mechanizm

Główny problem to sumowanie się hamującego działania obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy. Styrypentol nasila przekaźnictwo GABA-ergiczne, a etanol działa na ten sam receptor GABA-A, więc ich działanie uspokajające i zaburzające koordynację może się sumować. ChPL styrypentolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] ChPL opisuje jednak, że styrypentol wzmaga ośrodkowe działanie hamujące chlorpromazyny i może prowadzić do nadmiernej sedacji po benzodiazepinach.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, przez co zwiększa stężenia jednocześnie stosowanych klobazamu i walproinianu.[1] U chorego leczonego takim skojarzeniem alkohol nakłada się więc na kilka leków działających sedatywnie jednocześnie. Etanol obniża ponadto próg drgawkowy, a napady często pojawiają się w okresie odstawienia alkoholu po większym spożyciu. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych biorących udział w metabolizmie styrypentolu, a u chorych przyjmujących walproinian zwiększa obciążenie wątroby, jednak brak danych o znaczeniu klinicznym tego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nadmierna senność i spowolnienie
  • ataksja i zaburzenia równowagi
  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • objawy uszkodzenia wątroby u chorych leczonych także walproinianem

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjentinne zalecenieU dzieci i młodzieży, które stanowią większość leczonych styrypentolem, obowiązuje całkowita abstynencja. Opiekunowie powinni wiedzieć, że alkohol nasila sedację i może prowokować napady.
Duża ilość przy jednej okazjiilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu przy jednej okazji znacząco zwiększa ryzyko głębokiej sedacji, urazów oraz napadów w okresie odstawienia alkoholu i niedoboru snu.
Przewlekłe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe spożywanie alkoholu pogarsza kontrolę padaczki, może teoretycznie zmieniać metabolizm wątrobowy styrypentolu i zwiększa obciążenie wątroby u chorych leczonych także walproinianem. Wymaga konsultacji z neurologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTeofilinaa alkoholZalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną.Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Alkohol może zwiększać stężenie teofiliny we krwi, a wtedy lek działa silniej i częściej wywołuje działania niepożądane. Możesz poczuć nudności, drżenie rąk, niepokój albo szybkie bicie serca. W cięższych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca lub drgawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nudności lub wymioty
  • drżenie rąk
  • silny niepokój lub pobudzenie
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • trudności z zasypianiem
  • drgawki (wymagają natychmiastowej pomocy medycznej)
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną. Jeśli pacjent spożywa większe ilości alkoholu, wymaga mniejszych dawek teofiliny i szczególnej ostrożności przy decyzji o zwiększeniu dawki.[1] Wskazaniem do kontroli stężenia teofiliny w surowicy jest nieregularne picie alkoholu, nieoczekiwany brak kontroli objawów lub pojawienie się objawów toksyczności.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie teofiliny nasila ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania. Należą do nich nudności, wymioty, ból brzucha, pobudzenie, drżenie, bezsenność, przyspieszone bicie serca i zaburzenia rytmu. Przy dużych stężeniach mogą wystąpić drgawki, a skłonność do drgawek i padaczka są przeciwwskazaniami do stosowania teofiliny.[1]

Mechanizm

Alkohol zwiększa stężenie teofiliny we krwi, a po spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny przebiega wolniej.[1] Teofilina ma wąski zakres terapeutyczny, więc nawet niewielki wzrost stężenia może wywołać objawy toksyczne. Alkohol i teofilina mogą dodatkowo nasilać u pacjenta podobne objawy, takie jak kołatanie serca, drażnienie żołądka i zaburzenia snu.

Metabolizm i transportery

  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[2]

Monitorować

  • stężenie teofiliny w surowicy
  • tętno i rytm serca
  • nudności, wymioty, drżenia, pobudzenie, bezsenność
  • objawy neurologiczne, w tym drgawki
  • ocena wzorca picia alkoholu przy ustalaniu dawki

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePo spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny jest wolniejsze, co zwiększa ryzyko toksyczności. W takiej sytuacji ChPL wskazuje na konieczność stosowania mniejszych dawek teofiliny i ostrożności przy ich zwiększaniu.
Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku, a także z niewydolnością serca, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc lub gorączką wydalanie teofiliny jest już spowolnione, więc dodatkowy wpływ alkoholu zwiększa ryzyko przedawkowania. ChPL nie podaje liczbowej granicy wieku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 338

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ StyrypentolNie włączaj buspironu u pacjenta leczonego styrypentolem, bo pacjent ten choruje na padaczkę.Nie zaczynaj przyjmować buspironu i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na lęk, a styrypentolu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować buspironu i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na lęk, a styrypentolu nie odstawiaj samodzielnie.

Buspiron, lek na lęk, nie jest odpowiedni dla osób chorych na padaczkę, a styrypentol stosuje się właśnie w leczeniu padaczki. Styrypentol dodatkowo spowalnia usuwanie buspironu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy i osłabienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub inne niż zwykle napady padaczkowe
  • silna senność
  • zawroty głowy lub uczucie omdlewania
  • duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie włączaj buspironu u pacjenta leczonego styrypentolem, bo pacjent ten choruje na padaczkę[1]. Jeśli połączenie zostało już przepisane, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia buspironu i dobrania innego leczenia lęku we współpracy z neurologiem. Styrypentolu nie odstawia się samodzielnie.

Skutek kliniczny

U chorego na padaczkę buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę podstawową[1]. Zahamowanie metabolizmu buspironu przez styrypentol może wielokrotnie zwiększyć jego stężenie i nasilić działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność, osłabienie i uczucie omdlewania[1]. Możliwe jest też sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy[2].

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a styrypentol jest lekiem stosowanym wyłącznie w leczeniu padaczki[1]. Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP3A4, CYP2C19 i CYP2D6[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu zwiększają jego AUC nawet 19-krotnie (itrakonazol) i 50-krotnie (nefazodon)[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[3], buspiron – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • nadmierna senność i sedacja
  • zawroty głowy, osłabienie, uczucie omdlewania

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ StyrypentolNie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego styrypentolem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę, jak bezpiecznie zapobiegać chorobie lokomocyjnej.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę, jak bezpiecznie zapobiegać chorobie lokomocyjnej.

Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno przyjmować razem ze styrypentolem. Dimenhydrynatu nie stosuje się u osób z padaczką, bo może ułatwiać wystąpienie napadów. Styrypentol dodatkowo zwiększa ilość dimenhydrynatu w organizmie, co nasila senność i inne działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawek lub częstsze napady
  • silna senność, trudności z wybudzeniem
  • niepokój, pobudzenie, splątanie
  • suchość w ustach, trudności z oddaniem moczu, niewyraźne widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego styrypentolem.[1][2][3] Zapobieganie chorobie lokomocyjnej lub leczenie nudności należy uzgodnić z neurologiem prowadzącym, w pierwszej kolejności z wykorzystaniem metod niefarmakologicznych. Jeśli dimenhydrynat został już podany, obserwuj pacjenta w kierunku napadów i nadmiernej sedacji.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie lub nawrót napadów padaczkowych oraz nadmierna senność i działania antycholinergiczne wynikające z większego stężenia difenhydraminy.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a styrypentol podaje się wyłącznie w leczeniu padaczki, więc każdy pacjent leczony styrypentolem ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2][3] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą obniżać próg drgawkowy i osłabiać kontrolę napadów. Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a dimenhydrynat nasila działanie innych leków o takim działaniu.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, a przy lekach przeciwhistaminowych metabolizowanych przez te enzymy zaleca się ostrożność i obserwację w kierunku działań niepożądanych.[4] Difenhydramina uwalniana z dimenhydrynatu jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, więc jej stężenie może wzrosnąć.

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • napady padaczkowe i ich częstość
  • nadmierna senność i sedacja
  • objawy antycholinergiczne – suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 5 latpacjentryzyko rośnieU małych dzieci leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji częściej wywołują pobudzenie paradoksalne i drgawki. Tabletki dimenhydrynatu 50 mg nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 lat.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan 25 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-100428048/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ StyrypentolKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a styrypentol do nich należy.Nie zaczynaj kwetiapiny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj kwetiapiny razem ze styrypentolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Styrypentol spowalnia rozkład kwetiapiny w organizmie, przez co jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć. Oba leki działają też uspokajająco, więc razem mogą wywołać silną senność, spadki ciśnienia i zaburzenia rytmu serca. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a styrypentol do nich należy.[1] Gdy pacjent przyjmujący styrypentol wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek niezależny od CYP3A4. Jeśli lekarz mimo to uzna skojarzenie za konieczne, kwetiapinę rozpoczyna się od najmniejszej dawki i zwiększa ją powoli z obserwacją działań niepożądanych.[2]

Skutek kliniczny

Można oczekiwać zwiększenia stężenia kwetiapiny i nasilenia jej działań niepożądanych – senności, hipotonii ortostatycznej, zawrotów głowy, objawów pozapiramidowych i wydłużenia odstępu QT. Do tego dochodzi addycyjna sedacja z dwóch leków działających na ośrodkowy układ nerwowy. Wielkość wzrostu stężenia kwetiapiny przy styrypentolu nie została zbadana.

Mechanizm

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu (ketokonazol) zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie.[1] Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP3A4, a także CYP2C19 i CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy.[2] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające się sumuje.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[3], styrypentol – substrat CYP1A2[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], styrypentol – substrat CYP2C19[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], styrypentol – substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[4], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • EKG z oceną odstępu QT i stężenie elektrolitów
  • objawy pozapiramidowe
  • morfologia krwi przy jednoczesnym walproinianie

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydpaliperydon

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie styrypentolu w trakcie leczenia kwetiapinąkolejność włączenia · styrypentolinne zaleceniePo odstawieniu styrypentolu hamowanie CYP3A4 ustępuje i stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, co wymaga oceny skuteczności i ewentualnej korekty dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStyrypentol+ Wodorobursztynian doksylaminyNie stosuj doksylaminy u pacjenta leczonego styrypentolem, ponieważ połączenie z silnymi inhibitorami CYP450 jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj doksylaminy, jeśli leczysz się styrypentolem, a w sprawie kłopotów ze snem porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doksylaminy, jeśli leczysz się styrypentolem, a w sprawie kłopotów ze snem porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Styrypentol, lek na padaczkę, może sprawić, że doksylamina, lek nasenny, będzie dłużej utrzymywać się w organizmie i działać silniej. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Skutkiem może być bardzo silna senność także w ciągu dnia, chwiejność i większe ryzyko upadku. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność w ciągu dnia
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • splątanie lub dezorientacja
  • suchość w ustach
  • trudności z oddawaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj doksylaminy u pacjenta leczonego styrypentolem, ponieważ połączenie z silnymi inhibitorami CYP450 jest przeciwwskazane[1][2]. Przy zgłaszanej bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki, który dobierze postępowanie z uwzględnieniem całego schematu przeciwpadaczkowego. Jeśli doksylamina została już przyjęta, obserwuj pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji i objawów antycholinergicznych do czasu ich ustąpienia.

Skutek kliniczny

Spodziewane jest nasilenie i wydłużenie sedacji z sennością w ciągu dnia, spowolnieniem psychoruchowym, zaburzeniami koordynacji i większym ryzykiem upadków[1]. Możliwe jest też nasilenie objawów antycholinergicznych doksylaminy, takich jak suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie.

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4, co może zwiększać stężenia innych leków i nasilać ich działania niepożądane, a przy lekach przeciwhistaminowych zaleca się ostrożność i obserwację w kierunku działań niepożądanych[3]. Doksylaminy nie łączy się z silnymi inhibitorami izoenzymów CYP450, ponieważ mogą one nasilać jej działanie i zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym senności w ciągu dnia[1]. Enzymy metabolizujące doksylaminę nie są poznane, więc wzrost jej stężenia pod wpływem styrypentolu jest przewidywany na podstawie mechanizmu, a nie zmierzony[1]. Dodatkowo doksylamina addytywnie nasila działanie depresyjne na OUN innych leków o działaniu sedatywnym, w tym przeciwdrgawkowych[1].

Metabolizm i transportery

  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji w ciągu dnia
  • zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
  • objawy antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStyrypentol+ EszopiklonU pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, dlatego w tej grupie połączenia ze styrypentolem należy unikać.Nie zaczynaj brać leku nasennego bez zgody lekarza, który wie o twoim leku przeciwpadaczkowym, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli rano czujesz się senny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać leku nasennego bez zgody lekarza, który wie o twoim leku przeciwpadaczkowym, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli rano czujesz się senny.

Lek przeciwpadaczkowy, który przyjmujesz, spowalnia usuwanie leku nasennego z organizmu. Lek nasenny może przez to działać mocniej i dłużej, a oba leki razem nasilają senność. Rano możesz być nadal senny, mieć kłopoty z równowagą i pamięcią. U osób starszych tych leków nie łączy się.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub otępienie rano
  • zawroty głowy, chwiejność, upadki
  • luki w pamięci lub robienie czegoś w nocy bez pamiętania o tym
  • spłycony lub wolny oddech
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, dlatego w tej grupie połączenia ze styrypentolem należy unikać[1]. U młodszych dorosłych może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu podczas stosowania inhibitorów CYP3A4 i z lekami przeciwpadaczkowymi[1]. Należy obserwować pacjenta w kierunku działań niepożądanych i w razie potrzeby zmodyfikować dawkowanie[2]. Eszopiklonu nie stosuje się u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, co wyklucza to połączenie w populacji pediatrycznej leczonej styrypentolem[1].

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się większego stężenia eszopiklonu i nasilonej sedacji, w tym senności następnego dnia, zaburzeń koordynacji, upadków i zaburzeń pamięci. Nasilenie działania nasennego eszopiklonu przy hamowaniu CYP3A4 jest opisane dla silnych inhibitorów[1]. Bezpośrednich badań tego połączenia brak.

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP3A4, a połączenie z substratami tego enzymu wymaga ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[2]. CYP3A4 jest głównym szlakiem eliminacji eszopiklonu, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol 400 mg na dobę przez 5 dni) zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie[1]. Oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a leki przeciwpadaczkowe nasilają sedację wywołaną eszopiklonem[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[3], eszopiklon – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]
  • Eszopiklon: drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
  • zaburzenia pamięci i zachowania złożone podczas snu
  • oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub bezdechem sennym

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU pacjentów w podeszłym wieku eszopiklonu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy styrypentol.
Styrypentol włączany do stosowanego już eszopiklonukolejność włączenia · eszopikloninne zaleceniePo dołączeniu styrypentolu oceń potrzebę zmniejszenia dawki eszopiklonu i obserwuj pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAdenozyna+ TeofilinaTeofiliny nie podaje się przez 24 godziny przed planowanym zastosowaniem adenozyny.Przed badaniem serca lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz teofilinę, i zapytaj, czy masz ją odstawić na dobę wcześniej oraz nie pij kawy, herbaty ani coli i nie jedz czekolady przez co najmniej 12 godzin przed badaniem.szybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Przed badaniem serca lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz teofilinę, i zapytaj, czy masz ją odstawić na dobę wcześniej oraz nie pij kawy, herbaty ani coli i nie jedz czekolady przez co najmniej 12 godzin przed badaniem.

Teofilina osłabia działanie adenozyny, leku podawanego w szpitalu przy szybkim biciu serca albo podczas badania serca. Przez to adenozyna może nie zadziałać albo wynik badania może być niewiarygodny. Podobnie działają kawa, herbata, czekolada i cola.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szybkie bicie serca, które nie ustępuje po podaniu leku w szpitalu
  • kołatanie serca
  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Teofiliny nie podaje się przez 24 godziny przed planowanym zastosowaniem adenozyny.[1] Gdy adenozynę trzeba podać pacjentowi leczonemu teofiliną, należy liczyć się z koniecznością użycia większej dawki adenozyny.[2] Przed planowym badaniem z adenozyną pacjent nie powinien spożywać kawy, herbaty, czekolady ani coli przez co najmniej 12 godzin.[2]

Skutek kliniczny

U pacjenta przyjmującego teofilinę adenozyna może nie przerwać częstoskurczu nadkomorowego w standardowej dawce albo dać niewiarygodny wynik farmakologicznej próby obciążeniowej.[2] Większa dawka adenozyny może być potrzebna do uzyskania efektu.[2]

Mechanizm

Teofilina jest kompetycyjnym antagonistą receptorów adenozynowych i blokuje miejsce działania adenozyny.[2] W efekcie adenozyna słabiej zwalnia przewodzenie w węźle przedsionkowo komorowym i słabiej rozszerza naczynia wieńcowe.[3]

Metabolizm i transportery

  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • EKG podczas podania adenozyny
  • odpowiedź na adenozynę (przerwanie arytmii, efekt w badaniu obciążeniowym)
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h między ostatnią dawką teofiliny a podaniem adenozynyteofilinaryzyko malejeZachowanie co najmniej 24 godzin przerwy w przyjmowaniu teofiliny przed podaniem adenozyny pozwala uniknąć osłabienia jej działania.
Metyloksantyna podana po adenozynie w celu odwrócenia jej działań niepożądanychkolejność włączenia · teofilinainne zalecenieMetyloksantyny są kompetycyjnymi antagonistami adenozyny i mogą być wykorzystane do przeciwdziałania jej nadmiernym lub przedłużającym się działaniom niepożądanym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adenosine Kabi 3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adenosine-kabi-100351015/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adenocor 3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adenocor-100002987/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAtorwastatyna+ StyrypentolNależy unikać łączenia atorwastatyny ze styrypentolem, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko zapytaj lekarza, czy nie warto zmienić statyny na inną.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko zapytaj lekarza, czy nie warto zmienić statyny na inną.

Lek przeciwpadaczkowy styrypentol spowalnia rozkładanie atorwastatyny w organizmie. Przez to atorwastatyna może gromadzić się we krwi w większej ilości niż zwykle. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które rzadko bywa groźne dla nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia atorwastatyny ze styrypentolem, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.[1] W miarę możliwości wybiera się statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4.[2] Jeśli jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, stosuje się mniejszą dawkę początkową i maksymalną atorwastatyny oraz monitoruje stan kliniczny pacjenta.[3]

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na atorwastatynę zwiększa ryzyko zależnych od dawki działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym miopatii i rabdomiolizy.[4][1]

Mechanizm

Styrypentol w stężeniach terapeutycznych silnie hamuje CYP3A4, a atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez ten izoenzym.[1] Zahamowanie metabolizmu wątrobowego prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat P-gp[7]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • tolerancja dawki po włączeniu styrypentolu lub zmianie jego dawki

Bezpieczniejsze alternatywy

rozuwastatynaprawastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · atorwastatynaryzyko rośnieRyzyko działań niepożądanych ze strony mięśni jest zależne od dawki, więc duże dawki atorwastatyny przy styrypentolu są szczególnie niekorzystne.
Włączenie lub zwiększenie dawki styrypentolu u pacjenta leczonego atorwastatynąkolejność włączenia · styrypentolinne zalecenieMonitorowanie kliniczne jest szczególnie zalecane po rozpoczęciu leczenia inhibitorem lub po dostosowaniu jego dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBudezonid+ StyrypentolPrzy długotrwałym leczeniu unikaj łączenia budezonidu ze styrypentolem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Jeśli budezonid masz stosować dłużej niż dwa tygodnie, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz też styrypentol, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli budezonid masz stosować dłużej niż dwa tygodnie, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz też styrypentol, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Styrypentol spowalnia rozkładanie budezonidu w organizmie, przez co więcej leku sterydowego może trafić do krwi. Przy krótkim leczeniu, do około dwóch tygodni, zwykle nie ma to dużego znaczenia. Przy długim stosowaniu może jednak nasilać działania niepożądane sterydów, a u dzieci wpływać na wzrastanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaokrąglenie twarzy lub szybki przyrost masy ciała
  • nietypowe osłabienie i zmęczenie
  • wolniejsze rośnięcie dziecka
  • pleśniawki w jamie ustnej lub chrypka
  • częstsze infekcje
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy długotrwałym leczeniu unikaj łączenia budezonidu ze styrypentolem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę budezonidu, rozważ jej zmniejszenie i obserwuj pacjenta w kierunku ogólnoustrojowych działań steroidu[1]. Przy substratach CYP3A4 zalecana jest obserwacja w kierunku działań niepożądanych i w razie potrzeby modyfikacja dawkowania[2]. Krótkotrwała kuracja budezonidem przez 1–2 tygodnie ma ograniczone znaczenie kliniczne[1]. Przy długotrwałym leczeniu wziewnym lub donosowym rozważ zamianę na beklometazon.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie budezonidu nasila ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów – objawów zespołu Cushinga, zahamowania czynności nadnerczy, a u dzieci także zahamowania wzrastania[1]. Działanie ma ograniczone znaczenie przy leczeniu trwającym 1–2 tygodnie, ale staje się istotne przy leczeniu długotrwałym[1]. Zahamowanie czynności nadnerczy może dawać fałszywie ujemny wynik testu stymulacji ACTH[1].

Mechanizm

Budezonid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego izoenzymu mogą kilkakrotnie zwiększyć jego stężenie w osoczu[1]. Styrypentol w stężeniach terapeutycznych w znacznym stopniu hamuje CYP3A4, a także CYP2C19 i CYP2D6[2]. Można więc oczekiwać zahamowania przemiany budezonidu i zwiększenia jego ekspozycji ogólnoustrojowej. Budezonid nie wpływa na metabolizm styrypentolu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Styrypentol – inhibitor CYP3A4[3], budezonid – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Styrypentol: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy zespołu Cushinga (zaokrąglenie twarzy, przyrost masy ciała, rozstępy)
  • objawy niewydolności nadnerczy (osłabienie, zmęczenie, hipotonia), zwłaszcza przy odstawianiu steroidu
  • tempo wzrastania u dzieci
  • glikemia i ciśnienie tętnicze przy długotrwałym leczeniu
  • interpretacja testu stymulacji ACTH (możliwy fałszywie ujemny wynik)

Bezpieczniejsze alternatywy

beklometazon

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≤ 2 tygodniebudezonidryzyko malejePrzy leczeniu budezonidem trwającym 1–2 tygodnie zahamowanie CYP3A4 ma ograniczone znaczenie kliniczne.
Doustnadroga podania · budezonidryzyko rośniePrzy doustnym budezonidzie ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie większa niż przy podaniu wziewnym lub donosowym, a jego biodostępność zależy od metabolizmu pierwszego przejścia przez CYP3A4, dlatego zahamowanie tego izoenzymu ma większe znaczenie. Konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku działań ogólnoustrojowych i rozważenie zmniejszenia dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diacomit. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diacomit-100172979/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.