Tiotepa – interakcje

15 opisanych interakcji z lekami. Marki: Tepadina, Thiotepa Fresenius Kabi, Thiotepa MSN, Thiotepa Riemser.

Interakcje z innymi lekami 15

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane3

Połączenie przeciwwskazaneTiotepa+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z tiotepą.Powiedz psychiatrze i onkologowi, że bierzesz klozapinę i masz dostać tiotepę, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz psychiatrze i onkologowi, że bierzesz klozapinę i masz dostać tiotepę, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Klozapiny i tiotepy nie łączy się ze sobą. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki białe chroniące przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Lekarze zwykle zmieniają leczenie psychiatryczne na czas chemioterapii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
objawy grypopodobne
wyraźne osłabienie
nawrót niepokoju, omamów lub bezsenności po zmianie leków

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z tiotepą. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta otrzymującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku wykluczają jej stosowanie^[1]^[2]^[3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga tiotepy, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem planuje odstawienie klozapiny przed chemioterapią i czasowe leczenie innym lekiem przeciwpsychotycznym o mniejszym ryzyku mielotoksyczności. Klozapinę odstawia się stopniowo, jeśli stan kliniczny na to pozwala, i obserwuje pacjenta pod kątem nawrotu psychozy oraz objawów z odbicia cholinergicznego. Powrót do klozapiny rozważa się dopiero po zakończeniu chemioterapii i odnowie szpiku, a granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie wyklucza ponownego leczenia^[1].

Skutek kliniczny

Głęboka i przedłużona neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich, zagrażających życiu zakażeń i posocznicy. Podczas leczenia tiotepą nie da się też odróżnić, czy spadek neutrofili wynika z chemioterapii, czy z reakcji na klozapinę, co uniemożliwia bezpieczne monitorowanie klozapiny.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny, choć różnymi drogami. Tiotepa jako cytostatyk alkilujący silnie hamuje czynność szpiku, a jednoczesne podawanie innych leków mielosupresyjnych zwiększa ryzyko powikłań hematologicznych z powodu nakładania się toksyczności^[4]. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi^[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo klozapina nie hamuje ani nie indukuje CYP2B6 i CYP3A4, które metabolizują tiotepę.

Metabolizm i transportery

Tiotepa: słaby inhibitor CYP2B6^[5], substrat CYP2B6^[5], substrat CYP3A4^[5]
Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2^[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19^[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[7], substrat CYP3A4^[7]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem
bezwzględna liczba neutrofili
temperatura ciała i objawy zakażenia
stan psychiczny po odstawieniu klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinarisperidonarypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana ponownie po zakończeniu chemioterapii i odnowie szpikukolejność włączenia · klozapina

ryzyko maleje

Po zakończeniu leczenia tiotepą i powrocie prawidłowej morfologii klozapinę można włączyć ponownie pod ścisłą kontrolą morfologii, bo granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTiotepa+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaNie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom pacjentowi leczonemu etylenoiminą ani w okresie immunosupresji po zakończeniu leczenia.Nie pozwól podać dziecku szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że odporność wróciła.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie pozwól podać dziecku szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że odporność wróciła.

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, a tiotepa mocno osłabia odporność. U dziecka leczonego tiotepą wirus ze szczepionki może wywołać ciężką i długą biegunkę z odwodnieniem, a sama szczepionka nie zadziała. Dlatego szczepienie wykonuje się przed leczeniem albo odkłada, aż odporność wróci.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

biegunka trwająca dłużej niż kilka dni lub coraz silniejsza
powtarzające się wymioty
suche usta, brak łez, rzadkie moczenie pieluch
gorączka
senność lub osłabienie dziecka

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom pacjentowi leczonemu etylenoiminą ani w okresie immunosupresji po zakończeniu leczenia. Jeśli wiek dziecka i czas do rozpoczęcia terapii na to pozwalają, cykl szczepienia przeciw rotawirusom należy zakończyć przed podaniem tiotepy, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odporności. Po kondycjonowaniu tiotepą i przeszczepieniu szczepionki żywe podaje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności przez ośrodek transplantacyjny, a w praktyce szczepienie przeciw rotawirusom zwykle nie jest już możliwe ze względu na górną granicę wieku dla tej szczepionki. Przy przypadkowym podaniu szczepionki w okresie immunosupresji trzeba poinformować lekarza prowadzącego, obserwować dziecko w kierunku biegunki i odwodnienia oraz rozważyć diagnostykę wirusologiczną kału. Zaszczepieni domownicy pacjenta z immunosupresją mogą wydalać wirus szczepionkowy z kałem, dlatego przy przewijaniu niemowlęcia obowiązuje staranna higiena rąk.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki przeciw rotawirusom w czasie leczenia tiotepą lub w okresie immunosupresji po nim grozi uogólnionym albo przewlekłym zakażeniem szczepem szczepionkowym z ciężką, przedłużającą się biegunką, wymiotami, odwodnieniem i długotrwałym wydalaniem wirusa z kałem. Jednocześnie odpowiedź poszczepienna jest słaba lub nie występuje, więc dziecko pozostaje niechronione.

Mechanizm

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy, które namnażają się w jelicie. Tiotepa jest lekiem alkilującym o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym, stosowanym głównie w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych. Zniszczenie limfocytów i komórek szpiku sprawia, że organizm nie kontroluje replikacji szczepionkowego wirusa i nie wytwarza odpowiedzi ochronnej. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, bo wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresji wywołanej etylenoiminą, a nie z właściwości konkretnego preparatu.

Monitorować

biegunka, zwłaszcza przewlekła lub nasilająca się
wymioty i objawy odwodnienia
gorączka
obecność rotawirusa w kale przy objawach żołądkowo-jelitowych
masa ciała i bilans płynów
status odporności przed planowanym szczepieniem żywą szczepionką

Kiedy ocena się zmienia

Cykl szczepienia zakończony przed rozpoczęciem leczenia tiotepą, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odpornościkolejność włączenia · szczepionki przeciw rotawirusom	inne zalecenie	Szczepienie zakończone przed immunosupresją jest dopuszczalne i pożądane. Zaszczepione dziecko może jednak jeszcze przez pewien czas wydalać wirus szczepionkowy, dlatego termin podania tiotepy warto uzgodnić z ośrodkiem prowadzącym i utrzymać higienę rąk.
Potwierdzona odbudowa odporności po zakończeniu leczenia tiotepą i przeszczepieniuodstep · pacjent	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia i potwierdzeniu odbudowy odporności przez ośrodek transplantacyjny żywe szczepionki można rozważyć. W przypadku szczepionki przeciw rotawirusom zwykle uniemożliwia to górna granica wieku dla tego szczepienia.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTiotepa+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia etylenoiminą ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia tiotepą ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego leczenie, a przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z nim odpowiednio wcześnie.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia tiotepą ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego leczenie, a przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z nim odpowiednio wcześnie.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa, który u zdrowej osoby jest bezpieczny. Tiotepa to lek stosowany w chemioterapii i przed przeszczepieniem szpiku, który bardzo mocno osłabia odporność. U osoby z tak osłabioną odpornością wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, nawet zagrażającą życiu chorobę, a samo szczepienie może nie chronić. Dlatego tej szczepionki nie podaje się w czasie takiego leczenia ani przez długi czas po nim.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka, dreszcze i silne bóle mięśni w ciągu kilku do kilkunastu dni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, senność lub drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia etylenoiminą ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji. Połączenie jest przeciwwskazane. Jeśli szczepienie jest konieczne, wykonuje się je odpowiednio wcześnie przed planowanym rozpoczęciem leczenia tiotepą, zwykle co najmniej 4 tygodnie wcześniej. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie odkłada się do czasu odbudowy odporności, a po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych zwykle co najmniej do 2 lat, pod warunkiem braku choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi i braku leczenia immunosupresyjnego. Decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne razem z lekarzem medycyny podróży. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, a podróż do rejonu endemicznego nieunikniona, wystawia się zaświadczenie o zwolnieniu ze szczepienia i zaleca ścisłą ochronę przed komarami. Rozważ też ryzyko kontaktu domowników z wirusem szczepionkowym jako niewielkie, ponieważ szczepienie osób z otoczenia pacjenta jest zwykle dopuszczalne.

Skutek kliniczny

Podanie szczepionki pacjentowi z immunosupresją po etylenoiminie grozi uogólnioną chorobą poszczepienną, w tym postacią trzewną z niewydolnością wielonarządową oraz postacią neurologiczną z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo szczepienie wykonane w czasie immunosupresji może nie zapewnić ochrony przed żółtą febrą.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, a jego replikację ogranicza odporność komórkowa i humoralna. Etylenoiminy, takie jak tiotepa, są lekami alkilującymi o silnym działaniu mielosupresyjnym i limfotoksycznym. Stosuje się je często w dawkach mieloablacyjnych przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych, co prowadzi do głębokiej i długotrwałej immunosupresji. W takich warunkach wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona albo nie powstaje. Interakcja dotyczy całej klasy, ponieważ wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresyjnego działania każdej etylenoiminy, a nie z właściwości pojedynczego preparatu.

Monitorować

Przy przypadkowym podaniu szczepionki w okresie immunosupresji – gorączka, bóle mięśni, żółtaczka, objawy niewydolności wątroby i nerek w ciągu kilkunastu dni od szczepienia
Objawy neurologiczne po szczepieniu – silny ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, drgawki
Stan odporności przed planowanym szczepieniem po leczeniu – morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, obecność choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi i leków immunosupresyjnych

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia tiotepąkolejność włączenia · pacjent	ryzyko maleje	Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego pozwala na wytworzenie odporności i wyeliminowanie wirusa szczepionkowego przed spadkiem odporności. Po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych odporność poszczepienna może jednak zaniknąć i wymaga ponownej oceny.
odstep ≥ 2 lata po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, bez choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi i bez leczenia immunosuppacjent	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia i przeszczepieniu szczepienie żywą szczepionką rozważa się dopiero po odbudowie odporności, przy braku czynnej choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi i bez leków immunosupresyjnych, po indywidualnej ocenie przez lekarza prowadzącego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcja12

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i tiotepy należy unikać tego połączenia poza zaplanowanymi schematami hematologicznymi i transplantacyjnymi, a gdy jest konieczne – ściśle monitorować morfologię krwi oraz objawy zakażeń.Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek obniżający odporność, powiedz o tym lekarzowi, który planuje leczenie tiotepą, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek obniżający odporność, powiedz o tym lekarzowi, który planuje leczenie tiotepą, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez jego decyzji.

Tiotepa to lek stosowany przy chemioterapii i przed przeszczepieniem szpiku, który mocno osłabia szpik i odporność. Leki obniżające odporność, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają w podobnym kierunku. Razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko groźnych zakażeń, krwawień i niedokrwistości. Niektóre z tych leków działają jeszcze przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
pieczenie przy oddawaniu moczu
owrzodzenia w jamie ustnej lub pęcherzyki na skórze
siniaki, wybroczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
silne osłabienie i bladość
nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie ręki albo nogi
silny ból głowy ze sztywnością karku i wysypką

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i tiotepy należy unikać tego połączenia poza zaplanowanymi schematami hematologicznymi i transplantacyjnymi, a gdy jest konieczne – ściśle monitorować morfologię krwi oraz objawy zakażeń. Natalizumab, fingolimod, ozanimod i ponesimod są w ChPL przeciwwskazane u pacjentów z obniżoną odpornością, także po leczeniu przeciwnowotworowym, oraz z czynnym nowotworem, dlatego przed leczeniem tiotepą zwykle należy je odstawić. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, więc przed planowaną chemioterapią warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji. Tofacytynibu nie należy łączyć z silnymi lekami immunosupresyjnymi ani cytostatykami. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, immunoglobulina przeciw limfocytom T, abatacept i belatacept bywają celowo stosowane po kondycjonowaniu z tiotepą w zapobieganiu chorobie przeszczep przeciwko gospodarzowi – wówczas połączenie prowadzi ośrodek transplantacyjny według protokołu z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Przy rawulizumabie należy zapewnić szczepienie lub profilaktykę antybiotykową przeciw meningokokom.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym oportunistycznych i reaktywacji zakażeń utajonych. Może dojść do nasilonej i przedłużonej neutropenii, limfopenii oraz małopłytkowości z krwawieniami. Przy natalizumabie oraz modulatorach receptora sfingozyno-1-fosforanu rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Przy rawulizumabie szczególnie groźne są zakażenia meningokokowe. Długotrwała głęboka immunosupresja może sprzyjać rozwojowi nowotworów wtórnych.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla leków działających immunosupresyjnie lub cytopenicznie. Tiotepa jest lekiem alkilującym, który uszkadza komórki szpiku i powoduje głęboką neutropenię, limfopenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność różnymi drogami – przez zatrzymywanie limfocytów w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod), hamowanie proliferacji limfocytów (leflunomid, teriflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), blokowanie kostymulacji (abatacept, belatacept), hamowanie kinaz JAK lub BTK (tofacytynib, tolebrutynib), blokowanie migracji limfocytów do tkanek (natalizumab), deplecję limfocytów T lub B (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), hamowanie dopełniacza (rawulizumab) lub obniżanie stężenia przeciwciał IgG (efgartigimod alfa, imlifidaza). Skutki obu grup sumują się, co prowadzi do pogłębienia i wydłużenia cytopenii oraz immunosupresji. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia klinicznego.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów, limfocytów i płytek krwi
objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, objawy z układu oddechowego i moczowego
reaktywacja zakażeń wirusowych, w tym CMV, EBV, HBV i wirusów opryszczki
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno-1-fosforanu
aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
stężenie immunoglobulin IgG przy efgartigimodzie alfa i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Okres utrzymywania się działania leku po odstawieniu – szczególnie dla leflunomidu, teriflunomidu, natalizumabu, inebiliodstep · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Leflunomid i teriflunomid są eliminowane bardzo powoli, natalizumab i inebilizumab działają długo po ostatniej dawce, a po fingolimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Rozpoczęcie leczenia tiotepą w tym okresie wiąże się z ryzykiem interakcji mimo formalnego odstawienia leku. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji.
Lek immunosupresyjny włączony po kondycjonowaniu z tiotepą w ramach protokołu przeszczepienia komórek krwiotwórczychkolejność włączenia · etylenoiminy	inne zalecenie	Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, immunoglobulina przeciw limfocytom T, abatacept i belatacept bywają celowo podawane po kondycjonowaniu tiotepą w zapobieganiu chorobie przeszczep przeciwko gospodarzowi. W takim przypadku połączenie jest zamierzone i nie należy go przerywać, a kluczowe są profilaktyka przeciwinfekcyjna oraz monitorowanie prowadzone przez ośrodek transplantacyjny.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i etylenoiminy należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z onkologiem lub hematologiem, przy ścisłym monitorowaniu zakażeń i morfologii krwi.Jeśli stosujesz lek biologiczny hamujący TNF i masz dostać tiotepę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i onkologowi lub hematologowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj kolejnej dawki leku biologicznego bez ich zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli stosujesz lek biologiczny hamujący TNF i masz dostać tiotepę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i onkologowi lub hematologowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj kolejnej dawki leku biologicznego bez ich zgody.

Leki takie jak adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab czy certolizumab pegol osłabiają układ odpornościowy. Tiotepa to lek stosowany w leczeniu nowotworów i przed przeszczepieniem szpiku, który także silnie obniża odporność i liczbę białych krwinek. Gdy działają razem, rośnie ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które zdrowemu człowiekowi zwykle nie zagrażają. Działanie leków biologicznych utrzymuje się jeszcze przez wiele tygodni po ostatnim zastrzyku lub wlewie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej
pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
owrzodzenia w jamie ustnej lub białe naloty
nietypowe siniaki, krwawienia lub duże osłabienie
długotrwałe nocne poty i chudnięcie bez przyczyny

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i etylenoiminy należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z onkologiem lub hematologiem, przy ścisłym monitorowaniu zakażeń i morfologii krwi. Zwykle leczenie adalimumabem, etanerceptem, golimumabem, infliksymabem lub certolizumabem pegol wstrzymuje się na czas leczenia tiotepą i do odbudowy szpiku. Trzeba pamiętać, że działanie leków anty-TNF utrzymuje się przez wiele tygodni po ostatniej dawce, co należy uwzględnić przy planowaniu chemioterapii. Przed wznowieniem leczenia anty-TNF należy ocenić morfologię, wykluczyć czynne zakażenie oraz rozważyć ponowną ocenę w kierunku gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B. W okresie immunosupresji nie wolno podawać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych, reaktywacji gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B. Może też pogłębiać neutropenię i wydłużać okres powrotu odporności po chemioterapii. Teoretycznie długotrwała silna immunosupresja może zwiększać ryzyko nowotworów wtórnych, w tym chłoniaków. Ryzyko jest największe przy wysokich dawkach tiotepy stosowanych w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Inhibitory czynnika martwicy nowotworów hamują odpowiedź immunologiczną zależną od TNF-alfa, w tym obronę przed bakteriami wewnątrzkomórkowymi, prątkami gruźlicy i grzybami. Tiotepa jako lek alkilujący z grupy etylenoimin uszkadza dzielące się komórki szpiku i powoduje mielosupresję oraz limfopenię. Oba mechanizmy sumują się i pogłębiają niedobór odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ przeciwciała i białka fuzyjne anty-TNF są usuwane w procesach katabolizmu białek i nie wpływają na metabolizm tiotepy. Brak pary certolizumabu pegol z tiotepą w bazie oznacza brak danych, a nie inny profil działania – certolizumab pegol działa tak samo jak pozostałe leki klasy.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów i limfocytów
objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, objawy ze strony układu moczowego
badania w kierunku gruźlicy utajonej przed wznowieniem leczenia anty-TNF
markery wirusowego zapalenia wątroby typu B i aktywność aminotransferaz
objawy zakażeń oportunistycznych, w tym grzybiczych i wirusa cytomegalii u pacjentów po przeszczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowodroga podania · etylenoiminy	ryzyko maleje	Przy podaniu dopęcherzowym w leczeniu raka pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe tiotepy jest ograniczone, więc ryzyko mielosupresji i addycji immunosupresyjnej jest mniejsze. Wchłanianie może jednak wzrosnąć przy uszkodzonej śluzówce pęcherza, dlatego nadal należy kontrolować morfologię i objawy zakażenia.
Wysokodawkowe kondycjonowanie przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystychdawka · etylenoiminy	ryzyko rośnie	W kondycjonowaniu mieloablacyjnym tiotepa powoduje głęboką i długotrwałą aplazję szpiku. Jednoczesne działanie leku anty-TNF w tym okresie istotnie zwiększa ryzyko zakażeń zagrażających życiu, dlatego połączenia należy unikać, a czas od ostatniej dawki leku anty-TNF uwzględnić przy planowaniu przeszczepienia.
Lek anty-TNF odstawiony przed rozpoczęciem tiotepyodstep · inhibitory czynnika martwicy nowotworów	inne zalecenie	Odstawienie leku anty-TNF nie znosi od razu ryzyka, ponieważ jego działanie utrzymuje się przez kilka okresów półtrwania. Odstęp należy dobrać indywidualnie do konkretnego leku i stanu pacjenta, a wznowienie leczenia anty-TNF odłożyć do odbudowy szpiku i wykluczenia zakażeń.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Analogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan) klasaJednoczesne stosowanie analogu iperytu azotowego i tiotepy powinno odbywać się wyłącznie w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, z dawkami dobranymi do łącznej toksyczności oraz ze ścisłym monitorowaniem morfologii krwi i funkcji wątroby.Przyjmuj te leki wyłącznie według planu ustalonego przez lekarza prowadzącego, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienia lub zażółcenie skóry.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj te leki wyłącznie według planu ustalonego przez lekarza prowadzącego, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienia lub zażółcenie skóry.

Tiotepa i leki takie jak cyklofosfamid, ifosfamid, melfalan, chlorambucyl czy bendamustyna działają podobnie – niszczą szybko dzielące się komórki. Gdy dostajesz je razem, ich działania niepożądane się sumują. Szpik kostny może wtedy wytwarzać mniej krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Mogą też pojawić się bolesne owrzodzenia w jamie ustnej i problemy z wątrobą. Takie połączenia są czasem stosowane celowo, np. przed przeszczepieniem szpiku, ale tylko pod ścisłą kontrolą lekarzy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
silne osłabienie, bladość lub duszność
bolesne owrzodzenia w jamie ustnej lub uporczywa biegunka
zażółcenie skóry lub oczu, ból pod prawym łukiem żebrowym, szybkie przybieranie na wadze lub obrzęk brzucha
kaszel lub narastająca duszność

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie analogu iperytu azotowego i tiotepy powinno odbywać się wyłącznie w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, z dawkami dobranymi do łącznej toksyczności oraz ze ścisłym monitorowaniem morfologii krwi i funkcji wątroby. Takie połączenia, np. tiotepa z melfalanem lub z cyklofosfamidem, są celowo stosowane w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych. Poza takim protokołem należy ich unikać. Przy łączeniu tiotepy z cyklofosfamidem lub ifosfamidem trzeba przestrzegać kolejności podania określonej w protokole, z lekiem z grupy A podawanym przed tiotepą. Należy wdrożyć profilaktykę zakażeń i zapalenia błon śluzowych zgodnie ze standardem ośrodka. Konieczna jest też ocena ryzyka zespołu niedrożności zatok wątrobowych, zwłaszcza po wcześniejszej chemioterapii lub radioterapii. Przed przekazaniem leku pacjentowi trzeba sprawdzić, czy nie przyjmuje innych leków mielotoksycznych lub hepatotoksycznych.

Skutek kliniczny

Głęboka i przedłużona mielosupresja z ryzykiem ciężkich zakażeń, krwawień i niedokrwistości. Możliwe jest też nasilone zapalenie błon śluzowych, uszkodzenie wątroby z zespołem niedrożności zatok wątrobowych, toksyczność płucna, niepłodność oraz wzrost ryzyka wtórnych nowotworów. W przypadku cyklofosfamidu i ifosfamidu niewłaściwa kolejność podania względem tiotepy może osłabić działanie przeciwnowotworowe.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego i tiotepa to leki alkilujące, które uszkadzają DNA szybko dzielących się komórek. Przy łącznym stosowaniu ich toksyczne działania sumują się. Dotyczy to przede wszystkim szpiku kostnego, błon śluzowych przewodu pokarmowego, wątroby (ryzyko zespołu niedrożności zatok wątrobowych), płuc i gonad. Działanie addycyjne jest wspólne dla wszystkich leków obu grup podawanych ogólnoustrojowo. Dodatkowo u cyklofosfamidu i ifosfamidu występuje składowa farmakokinetyczna. Oba są prolekami aktywowanymi głównie przez CYP2B6 i CYP3A4, a tiotepa hamuje CYP2B6. Podanie tiotepy przed tymi lekami lub równocześnie z nimi może zmniejszać powstawanie ich aktywnych metabolitów i zmieniać profil skuteczności oraz toksyczności. Ta składowa nie dotyczy pozostałych leków grupy A, które nie wymagają aktywacji metabolicznej przez CYP2B6.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofili i płytek krwi
aminotransferazy, bilirubina, masa ciała i obwód brzucha w kierunku zespołu niedrożności zatok wątrobowych
objawy zakażenia, w tym temperatura ciała
stan błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego
czynność nerek i diureza, a przy ifosfamidzie i cyklofosfamidzie także krwiomocz
objawy ze strony układu oddechowego

Kiedy ocena się zmienia

Żel na skórę (chlormetyna)postać · analogi iperytu azotowego	ryzyko maleje	Chlormetyna stosowana miejscowo na skórę wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu, więc nie nasila w istotny sposób mielotoksyczności tiotepy.
Tiotepa podana przed cyklofosfamidem lub ifosfamidem albo równocześnie z nimikolejność włączenia · analogi iperytu azotowego	inne zalecenie	Tiotepa hamuje CYP2B6, który aktywuje cyklofosfamid i ifosfamid. Podanie tiotepy przed lekiem z grupy A lub równocześnie z nim może zmniejszyć powstawanie aktywnych metabolitów. Lek z grupy A należy podać przed tiotepą zgodnie z protokołem.
Dawki wysokie w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychdawka · pacjent	ryzyko rośnie	W schematach wysokodawkowych mielosupresja jest zamierzona i całkowita, a ryzyko zespołu niedrożności zatok wątrobowych, ciężkiego zapalenia błon śluzowych i toksyczności płucnej istotnie rośnie. Wymaga to leczenia wyłącznie w ośrodku transplantacyjnym.
Podanie dopęcherzowedroga podania · etylenoiminy	ryzyko maleje	Po podaniu dopęcherzowym tiotepa wchłania się do krążenia w mniejszym stopniu, zwłaszcza przy nienaruszonej błonie śluzowej pęcherza. Mielosupresja jest jednak możliwa, dlatego kontrola morfologii nadal jest wskazana.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, asenapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin i tiotepy kontroluj morfologię krwi z rozmazem częściej niż przy samej chemioterapii i reaguj na każdy niewyjaśniony spadek liczby granulocytów.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj leku psychiatrycznego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj leku psychiatrycznego na własną rękę.

Tiotepa to lek przeciwnowotworowy, który silnie obniża liczbę białych krwinek chroniących przed zakażeniami. Niektóre leki stosowane w psychiatrii, na przykład olanzapina, kwetiapina czy loksapina, również mogą czasem obniżać liczbę tych krwinek, więc razem z tiotepą ryzyko zakażeń rośnie. Szczególnie dotyczy to klozapiny, której zwykle nie łączy się z tiotepą. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo zmienić lek psychiatryczny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
nagłe osłabienie i złe samopoczucie
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
pieczenie przy oddawaniu moczu lub kaszel z gorączką

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin i tiotepy kontroluj morfologię krwi z rozmazem częściej niż przy samej chemioterapii i reaguj na każdy niewyjaśniony spadek liczby granulocytów. Olanzapinę, kwetiapinę, asenapinę i loksapinę można kontynuować, jeśli są potrzebne, ale przy ciężkiej lub przedłużającej się neutropenii rozważ ich odstawienie lub zamianę na lek o mniejszym ryzyku hematologicznym. Olanzapina stosowana celowo w profilaktyce nudności i wymiotów po chemioterapii jest dopuszczalna przy rutynowej kontroli morfologii. Klozapiny nie łącz z tiotepą i zaplanuj jej zamianę na inny lek przeciwpsychotyczny przed rozpoczęciem chemioterapii.

Skutek kliniczny

Połączenie może pogłębić lub wydłużyć neutropenię po tiotepie i zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym posocznicy. Spadek liczby granulocytów wywołany neuroleptykiem jest trudny do odróżnienia od działania cytostatyku, co utrudnia ocenę przyczyny i decyzję o odstawieniu leku. W przypadku klozapiny ryzyko agranulocytozy zagrażającej życiu jest na tyle duże, że połączenia się nie stosuje.

Mechanizm

Tiotepa jako lek alkilujący silnie hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje głęboką neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość. Neuroleptyki z tej grupy mogą powodować leukopenię, neutropenię, a rzadko agranulocytozę o podłożu immunologicznym lub toksycznym. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko oraz głębokość spadku liczby granulocytów. Istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami nie opisano. Ryzyko hematologiczne nie jest jednakowe w obrębie grupy A. Klozapina wyraźnie przewyższa pod tym względem olanzapinę, kwetiapinę, asenapinę i loksapinę, u których zaburzenia morfologii są rzadkie.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
liczba płytek krwi
temperatura ciała i objawy zakażenia
stan psychiczny po zmianie lub odstawieniu neuroleptyku

Kiedy ocena się zmienia

Dawki mieloablacyjne w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychdawka · etylenoiminy	ryzyko rośnie	Przy dawkach mieloablacyjnych tiotepy aplazja szpiku jest zamierzona i głęboka, więc każdy dodatkowy czynnik hamujący odnowę granulocytów może wydłużyć okres neutropenii. Rozważ, czy neuroleptyk jest w tym okresie niezbędny, i wybierz lek o najmniejszym ryzyku hematologicznym.
Włączanie neuroleptyku w trakcie neutropenii po tiotepiekolejność włączenia · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	inne zalecenie	Nie włączaj nowego neuroleptyku z tej grupy w okresie spadku liczby granulocytów po tiotepie, jeśli można to odroczyć do odnowy szpiku. Gdy leczenie jest pilne, wybierz lek spoza tej grupy o mniejszym ryzyku neutropenii i kontroluj morfologię.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Pochodne platyny (np. karboplatyna, oksaliplatyna, cisplatyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu pochodnej platyny i tiotepy połączenie powinno wynikać z ustalonego schematu onkologicznego i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi oraz gotowości do redukcji dawek lub odroczenia kolejnego cyklu.Jeśli dostajesz lek z grupy pochodnych platyny razem z tiotepą, wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zadzwoń do swojego ośrodka onkologicznego, gdy pojawi się gorączka, dreszcze albo krwawienie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz lek z grupy pochodnych platyny razem z tiotepą, wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zadzwoń do swojego ośrodka onkologicznego, gdy pojawi się gorączka, dreszcze albo krwawienie.

Leki z grupy pochodnych platyny, takie jak karboplatyna, cisplatyna i oksaliplatyna, oraz tiotepa to leki przeciwnowotworowe, które osłabiają szpik kostny. Podawane razem silniej obniżają liczbę białych krwinek, płytek krwi i czerwonych krwinek, przez co łatwiej o groźne zakażenia, krwawienia i silne osłabienie. Mogą też wywołać bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, a cisplatyna może dodatkowo szkodzić nerkom. Lekarze czasem łączą te leki celowo, ale wtedy dokładnie kontrolują twoje wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
siniaki bez wyraźnej przyczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
krew w moczu lub czarne stolce
bolesne owrzodzenia w jamie ustnej utrudniające jedzenie i picie
duże osłabienie, bladość, zadyszka
wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnej platyny i tiotepy połączenie powinno wynikać z ustalonego schematu onkologicznego i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi oraz gotowości do redukcji dawek lub odroczenia kolejnego cyklu. Poza protokołami chemioterapii wysokodawkowej ze wsparciem przeszczepieniem komórek krwiotwórczych nie należy łączyć tych leków bez wyraźnego uzasadnienia. Dawkę karboplatyny wylicza się na podstawie czynności nerek, a przed podaniem cisplatyny należy zapewnić odpowiednie nawodnienie i sprawdzić stężenie kreatyniny oraz elektrolitów. Należy rozważyć profilaktykę przeciwzakaźną i czynniki wzrostu granulocytów zgodnie z protokołem ośrodka. Zamiana leków lub zmiana schematu leczenia jest decyzją onkologa lub hematologa, a nie zamianą na poziomie apteki.

Skutek kliniczny

Połączenie pochodnej platyny z tiotepą nasila mielosupresję, czyli neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Zwiększa przez to ryzyko ciężkich zakażeń, posocznicy i krwawień. Częściej występuje też ciężkie zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Przy cisplatynie dochodzi ryzyko uszkodzenia nerek i zaburzeń elektrolitowych, przy oksaliplatynie neuropatii obwodowej. W dużych dawkach, w chemioterapii przygotowującej do przeszczepienia komórek krwiotwórczych, połączenie stosuje się celowo, ale wymaga ono przeszczepienia i pełnego zabezpieczenia hematologicznego.

Mechanizm

Pochodne platyny i tiotepa uszkadzają DNA szybko dzielących się komórek. Pochodne platyny tworzą wiązania krzyżowe w DNA, a tiotepa jest lekiem alkilującym. Oba leki działają toksycznie na szpik kostny i nabłonek błon śluzowych, więc ich działania niepożądane się sumują. Najsilniej uszkadza szpik karboplatyna, nerki przede wszystkim cisplatyna. Oksaliplatyna słabiej hamuje szpik, ale mechanizm sumowania toksyczności pozostaje ten sam. Interakcja dotyczy więc wszystkich leków obu grup, a różnice wynikają z innego profilu toksyczności poszczególnych pochodnych platyny.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
kreatynina, eGFR oraz stężenie magnezu, potasu i wapnia, zwłaszcza przy cisplatynie
objawy zakażenia i temperatura ciała
objawy krwawienia
stan błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego
aktywność enzymów wątrobowych i bilirubina przy dużych dawkach tiotepy
objawy neuropatii obwodowej przy oksaliplatynie i cisplatynie oraz słuch przy cisplatynie

Kiedy ocena się zmienia

Chemioterapia wysokodawkowa przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychdawka · pacjent	inne zalecenie	W schematach kondycjonujących przed autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych połączenie karboplatyny z tiotepą jest celowe, a głęboka mielosupresja jest spodziewana. Postępowanie opiera się na protokole przeszczepowym, a nie na unikaniu połączenia.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent	ryzyko rośnie	Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na karboplatynę i ryzyko nefrotoksyczności cisplatyny, co nasila sumaryczną toksyczność połączenia. Dawkę karboplatyny należy wyliczyć na podstawie aktualnej czynności nerek, a stosowanie cisplatyny ponownie ocenić.
Oksaliplatynapostać · pochodne platyny	ryzyko maleje	Oksaliplatyna słabiej hamuje szpik niż karboplatyna i cisplatyna, więc sumowanie mielotoksyczności jest mniejsze. Zalecenie monitorowania morfologii pozostaje bez zmian, a dodatkowo trzeba kontrolować neuropatię obwodową.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu tiotepy i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i odstawić inhibitor kinaz janusowych przed rozpoczęciem leczenia tiotepą.Jeśli masz dostać tiotepę, a przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i nie wznawiaj tego leku po leczeniu bez jego zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz dostać tiotepę, a przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i nie wznawiaj tego leku po leczeniu bez jego zgody.

Tiotepa to lek stosowany w leczeniu nowotworów i przed przeszczepieniem szpiku, który mocno osłabia odporność i obniża liczbę krwinek. Leki takie jak barycytynib, upadacytynib, filgotynib, deukrawacytynib czy ritlecytynib, stosowane w chorobach zapalnych stawów, jelit, skóry lub w łysieniu, także osłabiają odporność. Razem mogą prowadzić do ciężkich zakażeń i dłuższego okresu niskich wyników krwi. Dlatego takich leków zwykle nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
bolesna wysypka z pęcherzykami
nietypowe siniaki lub krwawienia
silne osłabienie i bladość

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu tiotepy i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i odstawić inhibitor kinaz janusowych przed rozpoczęciem leczenia tiotepą. Barycytynibu, upadacytynibu, filgotynibu, deukrawacytynibu i ritlecytynibu nie łączy się z silnymi lekami immunosupresyjnymi i cytotoksycznymi. Decyzję o ponownym włączeniu inhibitora kinaz janusowych podejmuje się wspólnie z zespołem hematologicznym lub onkologicznym, po odbudowie szpiku i ustąpieniu aktywnych zakażeń. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, konieczna jest ścisła kontrola morfologii i objawów zakażenia oraz profilaktyka przeciwinfekcyjna zgodna z protokołem ośrodka. Przy ritlecytynibie należy dodatkowo uwzględnić możliwy wpływ na przemianę tiotepy.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym reaktywacji półpaśca, cytomegalii i gruźlicy. Może też wydłużać i pogłębiać neutropenię, limfopenię i niedokrwistość po leczeniu tiotepą oraz opóźniać odbudowę szpiku.

Mechanizm

Tiotepa jest lekiem alkilującym o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje szpik, a w dawkach stosowanych przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych prowadzi do głębokiej aplazji. Inhibitory kinaz janusowych hamują przekazywanie sygnału przez receptory cytokin i zmniejszają odporność komórkową. Większość z nich może też obniżać liczbę neutrofilów, limfocytów i hemoglobinę. Efekty obu grup się sumują, co zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz pogłębia cytopenie. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, bo wynika z działania immunosupresyjnego wspólnego dla wszystkich inhibitorów kinaz janusowych. Deukrawacytynib jako wybiórczy inhibitor TYK2 rzadziej obniża parametry morfologii, ale nadal zmniejsza odporność, dlatego nie traktuje się go jako wyjątku. Ritlecytynib dodatkowo umiarkowanie hamuje CYP3A4, który uczestniczy w przemianie tiotepy, co może zmieniać ekspozycję na tiotepę i jej aktywny metabolit.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów i limfocytów
objawy zakażeń, w tym gorączka i zmiany skórne sugerujące półpaśca
reaktywacja zakażeń wirusowych (CMV, HBV, VZV) zgodnie z protokołem ośrodka
parametry wątrobowe

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowodroga podania · etylenoiminy	ryzyko maleje	Przy podaniu tiotepy do pęcherza moczowego narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale wchłanianie przez błonę śluzową może powodować mielosupresję. Połączenie wymaga indywidualnej oceny i kontroli morfologii.
Odstawienie przed tiotepą i wznowienie po odbudowie szpikuodstep · inhibitory kinaz janusowych	inne zalecenie	Gdy inhibitor kinaz janusowych odstawiono przed leczeniem tiotepą i wznawia się go dopiero po odbudowie szpiku i opanowaniu zakażeń, ryzyko interakcji wyraźnie maleje. Moment wznowienia ustala zespół hematologiczny lub onkologiczny.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i pochodnej nitrozomocznika łącz je tylko w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, pod ścisłą kontrolą morfologii, funkcji wątroby i płuc.Jeśli dostajesz razem dwa takie leki przeciwnowotworowe, przyjmuj je tylko według planu lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienie lub duszność.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz razem dwa takie leki przeciwnowotworowe, przyjmuj je tylko według planu lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienie lub duszność.

Tiotepa i karmustyna to silne leki przeciwnowotworowe. Podane razem mocniej osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a także mogą uszkadzać wątrobę, płuca i błonę śluzową jamy ustnej. Lekarze łączą je celowo, zwykle przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych, i wtedy cały czas dokładnie cię obserwują. Przez kilka tygodni po leczeniu łatwiej o ciężkie zakażenie i krwawienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub nagłe złe samopoczucie
siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, trudność w jedzeniu i piciu
zażółcenie skóry lub oczu, szybki przyrost masy ciała, powiększenie lub ból brzucha
duszność lub suchy kaszel – także wiele miesięcy po leczeniu
splątanie, nadmierna senność lub drgawki
zaczerwienienie, ciemnienie lub łuszczenie się skóry

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i pochodnej nitrozomocznika łącz je tylko w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, pod ścisłą kontrolą morfologii, funkcji wątroby i płuc. Tiotepa z karmustyną to w praktyce element kondycjonowania przed autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych. Dawki, kolejność podania i wsparcie (profilaktyka przeciwzakaźna, przetoczenia, opieka nad błonami śluzowymi) wynikają wtedy z protokołu ośrodka przeszczepowego. Poza takim protokołem nie dodawaj jednego leku do drugiego bez decyzji onkologa. Przed leczeniem oceń wydolność płuc, wątroby i nerek. Zwróć uwagę na wcześniejszą radioterapię klatki piersiowej i wcześniejsze leczenie lekami alkilującymi. Unikaj dodatkowych leków hepatotoksycznych i mielotoksycznych, jeśli nie są konieczne.

Skutek kliniczny

Pogłębiona i wydłużona pancytopenia z dużym ryzykiem ciężkich zakażeń, krwawień i zależności od przetoczeń. Do tego ciężkie zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego oraz ryzyko zespołu niedrożności zatokowej wątroby. Może też wystąpić śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie płuc, także późno, nawet po wielu miesiącach. Przy dużych dawkach dochodzą encefalopatia i zmiany skórne. Połączenie stosuje się celowo w schematach kondycjonujących przed autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych, na przykład w chłoniakach ośrodkowego układu nerwowego. Wtedy głęboka aplazja szpiku jest zamierzona i zabezpieczona przeszczepieniem.

Mechanizm

Etylenoiminy i pochodne nitrozomocznika to leki alkilujące, które uszkadzają DNA szybko dzielących się komórek. Działają tak na komórki nowotworowe, ale też na szpik kostny, błony śluzowe, wątrobę i płuca. Przy jednoczesnym podaniu ich toksyczność się sumuje. Najważniejsze jest nasilenie mielosupresji. Dochodzą do tego zapalenie błon śluzowych, uszkodzenie wątroby z zespołem niedrożności zatokowej (choroba zarostowa żył wątrobowych), toksyczność płucna typowa dla karmustyny oraz neurotoksyczność. Oba leki przenikają do ośrodkowego układu nerwowego. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między nimi. Mechanizm wynika z działania całych grup, więc dotyczy obu leków.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi – często, aż do odbudowy szpiku
objawy zakażenia i gorączka neutropeniczna
bilirubina, aminotransferazy, masa ciała, obwód brzucha, bolesność pod prawym łukiem żebrowym (zespół niedrożności zatokowej)
czynność płuc (spirometria, DLCO) przed leczeniem i przy duszności lub kaszlu, także długo po leczeniu
stan błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego
stan neurologiczny (splątanie, senność, drgawki) przy dużych dawkach
skóra (przebarwienia, złuszczanie, zwłaszcza w fałdach skórnych)

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki w kondycjonowaniu przed autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczychdawka · pacjent	inne zalecenie	W kondycjonowaniu mieloablacyjnym głęboka aplazja szpiku jest celem leczenia i jest zabezpieczona przeszczepieniem. Postępowanie wyznacza protokół ośrodka przeszczepowego. Wzrasta wtedy znaczenie toksyczności pozaszpikowej: zespołu niedrożności zatokowej wątroby, ciężkiego zapalenia błon śluzowych, encefalopatii i toksyczności płucnej.
Starszy wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych i z chorobami współistniejącymi toksyczność połączenia, zwłaszcza neurologiczna, płucna i zakaźna, jest większa. Ośrodki często modyfikują dawki lub kwalifikację do takiego schematu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw ospie wietrznej) klasaSzczepień przeciw ospie wietrznej, półpaścowi i ospie prawdziwej nie wykonuje się w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki odporność pacjenta się nie odbuduje.Jeśli jesteś w trakcie leczenia tiotepą lub niedawno ją otrzymałeś, nie szczep się przeciw ospie wietrznej, półpaścowi ani ospie prawdziwej bez zgody lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli jesteś w trakcie leczenia tiotepą lub niedawno ją otrzymałeś, nie szczep się przeciw ospie wietrznej, półpaścowi ani ospie prawdziwej bez zgody lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.

Tiotepa to lek przeciwnowotworowy, który silnie i na długo osłabia odporność. Szczepionki przeciw ospie wietrznej, półpaścowi i ospie prawdziwej mogą wtedy nie zadziałać. Szczepionka żywa, na przykład przeciw ospie wietrznej, może nawet wywołać ciężkie zakażenie wirusem ze szczepionki. Termin szczepienia ustala lekarz, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka z wysypką z pęcherzykami na skórze
bolesna wysypka pęcherzykowa w jednym pasie skóry, typowa dla półpaśca
kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej po szczepieniu
silny ból głowy, splątanie lub senność
kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpasiec – zgłoś to lekarzowi od razu, nawet bez objawów

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepień przeciw ospie wietrznej, półpaścowi i ospie prawdziwej nie wykonuje się w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki odporność pacjenta się nie odbuduje. Żywa szczepionka przeciw ospie wietrznej i replikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej są w tym okresie przeciwwskazane. Termin ich podania po zakończeniu leczenia lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności. Rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi i niereplikującą szczepionkę przeciw ospie prawdziwej należy odłożyć do czasu, gdy można oczekiwać odpowiedzi poszczepiennej. Dawkę podaną w okresie głębokiej immunosupresji zwykle traktuje się jako nieważną. Jeśli szczepienie jest potrzebne przed leczeniem, szczepionkę żywą podaje się z odpowiednim, zwykle kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed pierwszą dawką tiotepy. Osoby z otoczenia pacjenta powinny być zaszczepione przeciw ospie wietrznej. Jeśli u zaszczepionego domownika pojawi się wysypka poszczepienna, należy ograniczyć jego kontakt z pacjentem do czasu jej ustąpienia. Po kontakcie pacjenta z ospą wietrzną lub półpaścem rozważa się immunoglobulinę przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca albo profilaktykę lekiem przeciwwirusowym.

Skutek kliniczny

Szczepienie wykonane w trakcie leczenia tiotepą albo krótko po nim zwykle nie chroni przed ospą wietrzną, półpaścem ani ospą prawdziwą. Daje więc fałszywe poczucie bezpieczeństwa i marnuje dawkę szczepionki. Po podaniu szczepionki żywej grozi uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym, które może prowadzić do zapalenia płuc, wątroby lub mózgu i zagrażać życiu.

Mechanizm

Tiotepa jest lekiem alkilującym z grupy etylenoimin. Silnie hamuje czynność szpiku i namnażanie limfocytów, przez co głęboko i długotrwale osłabia odporność komórkową i humoralną. Szczepionka potrzebuje sprawnego układu odpornościowego, więc odpowiedź poszczepienna słabnie lub nie powstaje. Ten mechanizm dotyczy wszystkich szczepionek z grupy. W przypadku szczepionki żywej atenuowanej, czyli szczepionki przeciw ospie wietrznej oraz replikującej szczepionki z wirusem krowianki przeciw ospie prawdziwej, osłabiona odporność nie hamuje namnażania się wirusa szczepionkowego. Może wtedy dojść do uogólnionego zakażenia. Szczepionka rekombinowana przeciw półpaścowi i niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej nie zawierają wirusa zdolnego do namnażania. Przy nich problemem jest wyłącznie brak skuteczności.

Monitorować

ocena odbudowy odporności przed planowanym szczepieniem (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, ewentualnie ocena immunologiczna)
status serologiczny wobec wirusa ospy wietrznej i półpaśca przed rozpoczęciem leczenia
objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca lub wirusem szczepionkowym (gorączka, wysypka pęcherzykowa, objawy płucne i neurologiczne)
data ostatniej dawki tiotepy i ewentualnego przeszczepienia w dokumentacji szczepień

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa atenuowana lub replikująca (szczepionka przeciw ospie wietrznej, replikująca szczepionka z wirusem krowpostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko rośnie	Szczepionka zawierająca wirusa zdolnego do namnażania może u pacjenta z immunosupresją po tiotepie wywołać uogólnione zakażenie. Jej podanie w trakcie leczenia i do czasu potwierdzonej odbudowy odporności jest przeciwwskazane.
Szczepionka nieżywa (rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi, niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej)postać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	inne zalecenie	Szczepionka nieżywa nie grozi zakażeniem, ale podana w okresie głębokiej immunosupresji może nie wywołać ochrony. Szczepienie odracza się do czasu, gdy można oczekiwać odpowiedzi immunologicznej, zgodnie z zaleceniami ośrodka prowadzącego.
Czas potrzebny do odbudowy odporności po ostatniej dawce tiotepy lub po przeszczepieniu, oceniony przez lekarza prowadząodstep · etylenoiminy	ryzyko maleje	Po odbudowie odporności, przy braku czynnej choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi i innej immunosupresji, szczepienie można wykonać zgodnie z programem szczepień po leczeniu przeciwnowotworowym lub po przeszczepieniu.
Szczepienie zakończone z odpowiednim, zwykle kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed pierwszą dawką tiotepykolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko maleje	Szczepienie wykonane odpowiednio wcześnie przed rozpoczęciem leczenia pozwala wytworzyć odporność i ogranicza ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym. Ochrona może jednak wygasnąć po kondycjonowaniu i przeszczepieniu, co zwykle wymaga ponownego szczepienia.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza wywołującego cytopenie i tiotepy należy unikać łączenia obu leków albo, gdy nie da się tego uniknąć, ściśle kontrolować morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i masz dostać tiotepę, nie przyjmuj ich razem bez wyraźnego zalecenia lekarza prowadzącego, który zwykle każe odstawić deferypron lub deferazyroks na czas leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i masz dostać tiotepę, nie przyjmuj ich razem bez wyraźnego zalecenia lekarza prowadzącego, który zwykle każe odstawić deferypron lub deferazyroks na czas leczenia.

Niektóre leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron i rzadziej deferazyroks, mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Tiotepa, lek stosowany w leczeniu nowotworów i przed przeszczepieniem szpiku, działa podobnie, ale znacznie silniej. Razem mogą bardzo osłabić odporność i zwiększyć ryzyko groźnych zakażeń. Deferoksamina nie ma takiego działania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
objawy przeziębienia lub grypy, które nie mijają
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
nasilone osłabienie i bladość

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza wywołującego cytopenie i tiotepy należy unikać łączenia obu leków albo, gdy nie da się tego uniknąć, ściśle kontrolować morfologię krwi. Deferypron odstawia się przed rozpoczęciem leczenia tiotepą, w tym przed kondycjonowaniem do przeszczepienia komórek krwiotwórczych, i nie wznawia się go do czasu trwałej odnowy liczby neutrofili. Deferazyroks również zwykle wstrzymuje się w okresie aplazji szpiku i wznawia po odnowie układu krwiotwórczego oraz ocenie czynności nerek i wątroby. Jeśli chelacja jest w tym czasie konieczna, zastępuje się go deferoksaminą. Każda gorączka lub objawy zakażenia u chorego otrzymującego oba leki wymagają pilnej kontroli liczby neutrofili.

Skutek kliniczny

Pogłębienie i wydłużenie neutropenii, większe ryzyko agranulocytozy i ciężkich zakażeń, w tym posocznicy, a także utrudniona ocena przyczyny cytopenii i opóźnienie odnowy szpiku po leczeniu kondycjonującym.

Mechanizm

Tiotepa jako lek alkilujący silnie hamuje czynność szpiku i powoduje głęboką neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Deferypron może niezależnie wywołać neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym, a deferazyroks rzadziej powoduje cytopenie, zwłaszcza u chorych z wcześniejszym upośledzeniem czynności szpiku. Działanie toksyczne na szpik sumuje się, bez wpływu na stężenia leków. Deferoksamina nie ma takiego działania i nie uczestniczy w tej interakcji.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
liczba płytek krwi
temperatura ciała i objawy zakażenia
kreatynina i aktywność aminotransferaz przy wznawianiu deferazyroksu

Kiedy ocena się zmienia

Chelator odstawiony przed podaniem tiotepy i wznowiony dopiero po trwałej odnowie neutrofilikolejność włączenia · chelatory żelaza

ryzyko maleje

Odstawienie deferypronu lub deferazyroksu przed kondycjonowaniem i wznowienie po odnowie szpiku eliminuje nakładanie się działania mielotoksycznego. Ryzyko pozostaje, jeśli chelator zostanie wznowiony w okresie neutropenii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Alkilosulfoniany (np. busulfan, treosulfan) klasaAlkilosulfonian i etylenoiminę łączy się wyłącznie w zaplanowanych schematach kondycjonowania przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych, prowadzonych w ośrodku transplantacyjnym pod ścisłym nadzorem.Gdy dostajesz jednocześnie lek z grupy alkilosulfonianów i tiotepę, od razu mów lekarzowi lub pielęgniarce o gorączce, krwawieniach, bólu jamy ustnej, zażółceniu skóry, szybkim przybraniu na wadze albo drgawkach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Gdy dostajesz jednocześnie lek z grupy alkilosulfonianów i tiotepę, od razu mów lekarzowi lub pielęgniarce o gorączce, krwawieniach, bólu jamy ustnej, zażółceniu skóry, szybkim przybraniu na wadze albo drgawkach.

Busulfan i treosulfan oraz tiotepa to silne leki przeciwnowotworowe, które stosuje się razem głównie przed przeszczepieniem szpiku. Razem mocniej uszkadzają szpik, przez co łatwiej o zakażenia, krwawienia i anemię. Mogą też wywołać bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, uszkodzenie wątroby, zmiany na skórze, a busulfan także drgawki. Dlatego takie leczenie prowadzi się tylko w szpitalu pod stałą kontrolą lekarzy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki, krew w moczu lub stolcu
silny ból i owrzodzenia w jamie ustnej, trudność w przełykaniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
szybki przyrost masy ciała, obrzęki, powiększenie lub ból brzucha po prawej stronie
drgawki, splątanie, silna senność
zaczerwienienie, pieczenie lub złuszczanie skóry, zwłaszcza w fałdach
duszność lub kaszel

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Alkilosulfonian i etylenoiminę łączy się wyłącznie w zaplanowanych schematach kondycjonowania przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych, prowadzonych w ośrodku transplantacyjnym pod ścisłym nadzorem. Poza takim schematem połączenia należy unikać. Przy busulfanie stosuje się profilaktykę przeciwdrgawkową i w miarę możliwości monitorowanie stężeń busulfanu z indywidualizacją dawki. Należy prowadzić profilaktykę przeciwzakaźną, wsparcie przetoczeniowe oraz profilaktykę zespołu niedrożności zatokowej wątroby zgodnie z protokołem ośrodka. Przy tiotepie zaleca się częstą zmianę bielizny i pościeli oraz mycie skóry, ponieważ lek wydziela się przez skórę i może ją uszkadzać.

Skutek kliniczny

Połączenie nasila i wydłuża uszkodzenie szpiku z ciężką neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Częściej występuje ciężkie zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Rośnie ryzyko zespołu niedrożności zatokowej wątroby (choroby wenookluzyjnej), zwłaszcza przy busulfanie, a także działań neurotoksycznych z drgawkami włącznie. Opisywano też toksyczność skórną, nasilone uszkodzenie płuc oraz zwiększone ryzyko niepłodności i wtórnych nowotworów.

Mechanizm

Alkilosulfoniany (busulfan, treosulfan) i etylenoiminy (tiotepa) to leki alkilujące, które sieciują DNA w szybko dzielących się komórkach. Działają w ten sam sposób na szpik kostny, nabłonek przewodu pokarmowego, wątrobę i ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie toksyczne się sumuje. Interakcja wynika z mechanizmu działania obu grup i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Treosulfan wywołuje mniej powikłań wątrobowych niż busulfan, ale sumowanie toksyczności szpikowej i śluzówkowej z tiotepą pozostaje takie samo.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek codziennie w okresie aplazji
bilirubina, aminotransferazy, masa ciała, obwód brzucha i bolesność pod prawym łukiem żebrowym (wczesne objawy zespołu niedrożności zatokowej wątroby)
temperatura ciała i objawy zakażenia
stan błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego
stan neurologiczny, w tym drgawki
stan skóry, zwłaszcza w fałdach i pod opatrunkami
stężenie busulfanu we krwi, jeśli stosowany jest busulfan
czynność nerek i parametry oddechowe

Kiedy ocena się zmienia

Dawki mieloablacyjne w kondycjonowaniu przed przeszczepieniemdawka · alkilosulfoniany	ryzyko rośnie	Przy dawkach mieloablacyjnych sumowanie toksyczności jest największe, zwłaszcza ryzyko zespołu niedrożności zatokowej wątroby i drgawek przy busulfanie. Wymagane jest dawkowanie według protokołu, profilaktyka przeciwdrgawkowa i monitorowanie stężeń busulfanu.
Małe dzieci i osoby starszewiek · pacjent	ryzyko rośnie	U małych dzieci i osób starszych częściej występuje ciężka toksyczność narządowa, w tym wątrobowa i neurologiczna. U dzieci istotne są też późne skutki, takie jak zaburzenia wzrostu i niepłodność. Należy rozważyć schemat o zmniejszonej intensywności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu analogu puryn i etylenoiminy połączenie wolno stosować tylko w ramach zaplanowanego schematu pod nadzorem hematologa lub onkologa, z regularną kontrolą morfologii i profilaktyką zakażeń.Przy leczeniu analogiem puryn i etylenoiminą wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Przy leczeniu analogiem puryn i etylenoiminą wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.

Leki z grupy analogów puryn, na przykład merkaptopuryna, fludarabina czy kladrybina, oraz tiotepa osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Gdy stosujesz je razem lub jeden po drugim, to działanie się sumuje i łatwiej o ciężkie zakażenia, siniaki oraz krwawienia. Czasem lekarz celowo łączy te leki, na przykład przed przeszczepieniem szpiku, ale wtedy potrzebne są częste badania krwi i ścisła kontrola.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
kaszel, duszność lub pieczenie przy oddawaniu moczu
siniaki bez wyraźnej przyczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
czarne stolce albo krew w moczu
silne zmęczenie, bladość, kołatanie serca
zażółcenie skóry lub oczu
splątanie, drętwienie rąk lub stóp, zaburzenia chodu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu analogu puryn i etylenoiminy połączenie wolno stosować tylko w ramach zaplanowanego schematu pod nadzorem hematologa lub onkologa, z regularną kontrolą morfologii i profilaktyką zakażeń. Dawki i odstępy między cyklami ustala się według schematu i aktualnej morfologii, a przy przedłużającej się cytopenii odracza się kolejne podanie. Kladrybiny w tabletkach stosowanej w stwardnieniu rozsianym nie łączy się z tiotepą ani innymi lekami mielosupresyjnymi. Merkaptopurynę i tioguaninę u osób z niedoborem aktywności TPMT lub NUDT15 dawkuje się szczególnie ostrożnie, bo mielotoksyczność jest wtedy wyraźnie większa. Przy fludarabinie, kladrybinie i klofarabinie trzeba uwzględnić czynność nerek, a przy nelarabinie obserwować objawy neurologiczne.

Skutek kliniczny

Połączenie prowadzi do głębszej i dłużej trwającej mielosupresji z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych i oportunistycznych oraz krwawień. Przy dużych dawkach może nasilać się także toksyczność wobec wątroby, błon śluzowych i układu nerwowego, szczególnie przy nelarabinie, fludarabinie i klofarabinie. Połączenie fludarabiny lub kladrybiny z tiotepą bywa celowo stosowane w schematach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych, gdzie zahamowanie szpiku jest zamierzone.

Mechanizm

Analogi puryn wbudowują się do kwasów nukleinowych albo hamują ich syntezę i uszkadzają szybko dzielące się komórki szpiku oraz limfocyty. Tiotepa jest lekiem alkilującym, który sieciuje DNA i działa toksycznie na te same komórki. Oba mechanizmy sumują się, dlatego nasila się zahamowanie czynności szpiku i układu odpornościowego. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Istotna interakcja farmakokinetyczna między tymi grupami nie jest znana.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, liczba neutrofili i płytek krwi
objawy zakażenia, w tym gorączka i zakażenia oportunistyczne
objawy krwawienia i skaza krwotoczna
aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
stężenie kreatyniny i eGFR
objawy neurologiczne (szczególnie przy nelarabinie i fludarabinie)

Kiedy ocena się zmienia

Kladrybina w tabletkach (stwardnienie rozsiane)postać · analogi puryn	ryzyko rośnie	Kladrybiny w tabletkach stosowanej w stwardnieniu rozsianym nie stosuje się u pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne, w tym tiotepę.
Dawki mieloablacyjne w kondycjonowaniu przed przeszczepieniemdawka · etylenoiminy	inne zalecenie	W kondycjonowaniu przed przeszczepieniem połączenie tiotepy z fludarabiną lub innym analogiem puryn jest celowe, a zahamowanie szpiku zamierzone. Postępowanie wynika wtedy z protokołu ośrodka transplantacyjnego, obejmuje wsparcie przeszczepem, profilaktykę zakażeń i kontrolę toksyczności wątrobowej oraz neurologicznej.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Fludarabina, kladrybina i klofarabina są w dużej mierze wydalane przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek rośnie ich ekspozycja i ryzyko ciężkiej mielosupresji w połączeniu z tiotepą. Wymaga to dostosowania dawki i częstszej kontroli morfologii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTiotepa+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu należy unikać tego połączenia i przed rozpoczęciem leczenia tiotepą odstawić modulator, z odpowiednim wyprzedzeniem, aż do powrotu liczby limfocytów do normy.Jeśli przyjmujesz lek na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym obu lekarzom i nie odstawiaj ani nie wznawiaj leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym obu lekarzom i nie odstawiaj ani nie wznawiaj leku samodzielnie.

Tiotepa to lek stosowany w chemioterapii i przed przeszczepieniem szpiku, który silnie osłabia odporność. Siponimod i etrasymod, stosowane w stwardnieniu rozsianym i we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, także zmniejszają liczbę krwinek białych chroniących przed zakażeniami. Razem mogą bardzo mocno osłabić odporność i zwiększyć ryzyko ciężkich infekcji. Dlatego zwykle odstawia się siponimod lub etrasymod przed leczeniem tiotepą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
pieczenie przy oddawaniu moczu
bolesna wysypka z pęcherzykami
nowe osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy lub myślenia
nietypowe siniaki lub krwawienia
zażółcenie skóry lub oczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu należy unikać tego połączenia i przed rozpoczęciem leczenia tiotepą odstawić modulator, z odpowiednim wyprzedzeniem, aż do powrotu liczby limfocytów do normy. Siponimodu ani etrasymodu nie włącza się ponownie przed odbudową układu krwiotwórczego i odpornościowego po tiotepie, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Modulatorów receptora sfingozyno-1-fosforanu nie stosuje się u pacjentów z czynnym nowotworem złośliwym ani z ciężkim niedoborem odporności. Gdy jednoczesne lub bliskie w czasie stosowanie jest nieuniknione, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi i objawów zakażenia oraz rozważenie profilaktyki przeciwzakaźnej.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej limfopenii i pancytopenii, a w konsekwencji ciężkich i oportunistycznych zakażeń – bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, w tym reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Może się też wydłużyć odbudowa układu odpornościowego po chemioterapii lub przeszczepieniu komórek krwiotwórczych. Oba leki mogą zwiększać aktywność enzymów wątrobowych, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Tiotepa jako lek alkilujący uszkadza szpik i silnie hamuje wytwarzanie wszystkich linii krwinek, w tym limfocytów. Siponimod i etrasymod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i obniżają ich liczbę we krwi obwodowej. Oba działania sumują się i prowadzą do głębokiej, długotrwałej immunosupresji. Działanie modulatorów receptora sfingozyno-1-fosforanu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu, dopóki liczba limfocytów nie wróci do normy. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo tiotepa nie jest klinicznie istotnym inhibitorem enzymów metabolizujących siponimod ani etrasymod.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów, przed włączeniem tiotepy i regularnie po niej
objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny

Kiedy ocena się zmienia

Czas do powrotu liczby limfocytów do normy po odstawieniu modulatoraodstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	ryzyko maleje	Działanie modulatorów receptora sfingozyno-1-fosforanu na limfocyty ustępuje stopniowo po ich odstawieniu. Gdy przed podaniem tiotepy liczba limfocytów wróciła do normy, ryzyko addycyjnej immunosupresji jest wyraźnie mniejsze, choć nadal wymaga oceny morfologii.
Modulator włączany po leczeniu tiotepąkolejność włączenia · etylenoiminy	inne zalecenie	Po chemioterapii lub kondycjonowaniu z tiotepą modulator włącza się dopiero po odbudowie układu krwiotwórczego i odpornościowego oraz po wykluczeniu czynnego zakażenia i czynnego nowotworu, w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tepadina 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tepadina-100252721/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Riemser 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-riemser-100450896/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/thiotepa-fresenius-kabi-100446164/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.

Metabolizm i transportery

Enzymy i transportery, przez które ten lek wchodzi w interakcje farmakokinetyczne. Inhibitor zwiększa, a induktor zmniejsza stężenie leków, które są substratami tego samego enzymu albo transportera.

Enzym lub transporter	Rola	Źródło
CYP2B6	słaby inhibitor	ChPL
CYP2B6	substrat	ChPL
CYP3A4	substrat	ChPL

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Interakcje lekuOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 15 października 2026

Tiotepa

Leki zawierające tę substancję, m.in.: Tepadina, Thiotepa Fresenius Kabi, Thiotepa MSN, Thiotepa Riemser.

Interakcje z innymi lekami

Ocena	Z lekiem	Zalecenie
Przeciwwskazane	tiotepa + klozapina	Powiedz psychiatrze i onkologowi, że bierzesz klozapinę i masz dostać tiotepę, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.Klozapiny nie łączy się z tiotepą.
Przeciwwskazane	tiotepa + szczepionki przeciw rotawirusom	Nie pozwól podać dziecku szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że odporność wróciła.Nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom pacjentowi leczonemu etylenoiminą ani w okresie immunosupresji po zakończeniu leczenia.
Przeciwwskazane	tiotepa + szczepionki przeciw żółtej febrze	Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia tiotepą ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego leczenie, a przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z nim odpowiednio wcześnie.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia etylenoiminą ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji.
Niekorzystne	tiotepa + selektywne leki immunosupresyjne	Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek obniżający odporność, powiedz o tym lekarzowi, który planuje leczenie tiotepą, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez jego decyzji.Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i tiotepy należy unikać tego połączenia poza zaplanowanymi schematami hematologicznymi i transplantacyjnymi, a gdy jest konieczne – ściśle monitorować morfologię krwi oraz objawy zakażeń.
Niekorzystne	tiotepa + inhibitory czynnika martwicy nowotworów	Jeśli stosujesz lek biologiczny hamujący TNF i masz dostać tiotepę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i onkologowi lub hematologowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj kolejnej dawki leku biologicznego bez ich zgody.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i etylenoiminy należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z onkologiem lub hematologiem, przy ścisłym monitorowaniu zakażeń i morfologii krwi.
Niekorzystne	tiotepa + analogi iperytu azotowego	Przyjmuj te leki wyłącznie według planu ustalonego przez lekarza prowadzącego, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienia lub zażółcenie skóry.Jednoczesne stosowanie analogu iperytu azotowego i tiotepy powinno odbywać się wyłącznie w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, z dawkami dobranymi do łącznej toksyczności oraz ze ścisłym monitorowaniem morfologii krwi i funkcji wątroby.
Niekorzystne	tiotepa + neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj leku psychiatrycznego na własną rękę.Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin i tiotepy kontroluj morfologię krwi z rozmazem częściej niż przy samej chemioterapii i reaguj na każdy niewyjaśniony spadek liczby granulocytów.
Niekorzystne	tiotepa + pochodne platyny	Jeśli dostajesz lek z grupy pochodnych platyny razem z tiotepą, wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zadzwoń do swojego ośrodka onkologicznego, gdy pojawi się gorączka, dreszcze albo krwawienie.Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnej platyny i tiotepy połączenie powinno wynikać z ustalonego schematu onkologicznego i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi oraz gotowości do redukcji dawek lub odroczenia kolejnego cyklu.
Niekorzystne	tiotepa + inhibitory kinaz janusowych	Jeśli masz dostać tiotepę, a przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i nie wznawiaj tego leku po leczeniu bez jego zgody.Przy jednoczesnym stosowaniu tiotepy i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i odstawić inhibitor kinaz janusowych przed rozpoczęciem leczenia tiotepą.
Niekorzystne	tiotepa + pochodne nitrozomocznika	Jeśli dostajesz razem dwa takie leki przeciwnowotworowe, przyjmuj je tylko według planu lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj gorączkę, krwawienie lub duszność.Przy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i pochodnej nitrozomocznika łącz je tylko w ramach ustalonego schematu onkologicznego lub hematologicznego, pod ścisłą kontrolą morfologii, funkcji wątroby i płuc.
Niekorzystne	tiotepa + szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	Jeśli jesteś w trakcie leczenia tiotepą lub niedawno ją otrzymałeś, nie szczep się przeciw ospie wietrznej, półpaścowi ani ospie prawdziwej bez zgody lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.Szczepień przeciw ospie wietrznej, półpaścowi i ospie prawdziwej nie wykonuje się w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki odporność pacjenta się nie odbuduje.
Niekorzystne	tiotepa + chelatory żelaza	Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i masz dostać tiotepę, nie przyjmuj ich razem bez wyraźnego zalecenia lekarza prowadzącego, który zwykle każe odstawić deferypron lub deferazyroks na czas leczenia.Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza wywołującego cytopenie i tiotepy należy unikać łączenia obu leków albo, gdy nie da się tego uniknąć, ściśle kontrolować morfologię krwi.
Niekorzystne	tiotepa + alkilosulfoniany	Gdy dostajesz jednocześnie lek z grupy alkilosulfonianów i tiotepę, od razu mów lekarzowi lub pielęgniarce o gorączce, krwawieniach, bólu jamy ustnej, zażółceniu skóry, szybkim przybraniu na wadze albo drgawkach.Alkilosulfonian i etylenoiminę łączy się wyłącznie w zaplanowanych schematach kondycjonowania przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych, prowadzonych w ośrodku transplantacyjnym pod ścisłym nadzorem.
Niekorzystne	tiotepa + analogi puryn	Przy leczeniu analogiem puryn i etylenoiminą wykonuj wszystkie zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu analogu puryn i etylenoiminy połączenie wolno stosować tylko w ramach zaplanowanego schematu pod nadzorem hematologa lub onkologa, z regularną kontrolą morfologii i profilaktyką zakażeń.
Niekorzystne	tiotepa + modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	Jeśli przyjmujesz lek na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego z tej grupy i masz dostać tiotepę, powiedz o tym obu lekarzom i nie odstawiaj ani nie wznawiaj leku samodzielnie.Przy jednoczesnym stosowaniu etylenoiminy i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu należy unikać tego połączenia i przed rozpoczęciem leczenia tiotepą odstawić modulator, z odpowiednim wyprzedzeniem, aż do powrotu liczby limfocytów do normy.