Interakcje / Tukatynib / Tukatynib i wardenafil
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać łączenia wardenafilu z tukatynibem, ponieważ wardenafilu nie podaje się z silnymi inhibitorami CYP3A4.
Nie przyjmuj wardenafilu podczas leczenia tukatynibem, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Niekorzystna interakcjaTukatynib+ WardenafilNależy unikać łączenia wardenafilu z tukatynibem, ponieważ wardenafilu nie podaje się z silnymi inhibitorami CYP3A4.Nie przyjmuj wardenafilu podczas leczenia tukatynibem, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj wardenafilu podczas leczenia tukatynibem, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład wardenafilu w organizmie. Przez to wardenafil może działać dużo silniej i dłużej niż zwykle. Może to powodować spadek ciśnienia, zawroty głowy, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długą, bolesną erekcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata wzroku
- erekcja trwająca ponad 4 godziny
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia wardenafilu z tukatynibem, ponieważ wardenafilu nie podaje się z silnymi inhibitorami CYP3A4[1]. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy zmniejszyć dawkę substratu CYP3A zgodnie z zaleceniami dla tego leku[2]. W praktyce oznacza to najniższą dostępną dawkę wardenafilu, nie częściej niż raz na dobę, z oceną ciśnienia tętniczego i tolerancji po pierwszym przyjęciu. Pacjenta trzeba uprzedzić o objawach przedawkowania wardenafilu.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się wielokrotnego wzrostu stężenia wardenafilu i nasilenia jego działań niepożądanych. Możliwe są niedociśnienie, zawroty głowy, omdlenie, ból głowy, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia widzenia oraz przedłużona, bolesna erekcja. Większa ekspozycja na substrat CYP3A może zwiększać toksyczność związaną z jego stosowaniem[2].
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A i zwiększa ekspozycję na wardenafil, który jest wrażliwym substratem tego enzymu. Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i silnym inhibitorem tego enzymu[2]. Wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 przy pewnym udziale CYP3A5 i CYP2C, więc inhibitory tych izoenzymów zmniejszają jego klirens[1]. Tukatynib zwiększał AUC midazolamu 5,7-krotnie, a wardenafil należy do wrażliwych substratów CYP3A, których ekspozycja może wzrosnąć[2]. Ketokonazol, inny silny inhibitor CYP3A4, zwiększał AUC wardenafilu 10-krotnie i C max 4-krotnie[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[3], wardenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Wardenafil – inhibitor P-gp[4], tukatynib – substrat P-gp[5]
- Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Wardenafil: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- zawroty głowy i omdlenia
- zaburzenia widzenia
- erekcja trwająca ponad 4 godziny
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 76pacjent | ryzyko rośnie | U mężczyzn powyżej 75 lat łączenie wardenafilu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak itrakonazol i ketokonazol, jest przeciwwskazane. Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, dlatego w tej grupie wiekowej połączenia należy unikać bez wyjątków. |
| Po odstawieniu tukatynibuodstep · tukatynib | inne zalecenie | Tukatynib nieodwracalnie inaktywuje CYP3A, więc zwiększona ekspozycja na wardenafil może się utrzymywać jeszcze przez pewien czas po zakończeniu leczenia. Wardenafil warto wtedy włączać od najmniejszej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuTukatyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Alkohol nie zmienia działania tego leku w znany sposób. Lek może jednak obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej ci nie zaszkodzi, ale regularne lub obfite picie nie jest dobrym pomysłem w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długo trwająca biegunka
- silne pragnienie, zawroty głowy lub mało moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i unikanie go w okresie biegunki oraz przy zwiększonych wynikach prób wątrobowych. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach warto poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wpływać na interpretację wyników badań wątrobowych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo tukatynibu. Regularne lub obfite picie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz nasilać biegunkę i odwodnienie, co może utrudnić prowadzenie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej tukatynibu z etanolem. Tukatynib jest głównie metabolizowany przez CYP2C8, a w mniejszym stopniu przez CYP3A, i jest substratem P-gp[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać istotnej zmiany stężenia tukatynibu. Teoretyczne znaczenie ma sumowanie się działań niepożądanych. Tukatynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, a alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, dodatkowo obciąża wątrobę. Alkohol może też nasilać biegunkę, która jest bardzo częstym działaniem niepożądanym leczenia skojarzonego z tukatynibem. Charakterystyka produktu tukatynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Poli(alkohol winylowy) wymieniony w składzie otoczki tabletki nie jest etanolem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub obfite spożycie etanolu zwiększa teoretyczne ryzyko addycji hepatotoksyczności i odwodnienia przy biegunce, dlatego należy go unikać i poinformować lekarza prowadzącego. |
| Okres biegunki lub zwiększonych wyników prób wątrobowychczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W czasie biegunki lub przy zwiększonej aktywności aminotransferaz albo stężeniu bilirubiny należy zalecić całkowite unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Interakcja o niejasnym znaczeniuWardenafila alkoholPoinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy.W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.szybki (godziny)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.
Niewielka ilość alkoholu nie zmienia działania wardenafilu i nie powoduje groźnych spadków ciśnienia. Większa ilość alkoholu sama w sobie utrudnia uzyskanie erekcji, więc lek może wtedy działać słabiej. Po kilku drinkach mogą też nasilić się zawroty głowy, ból głowy i uderzenia gorąca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub zamroczenie przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- brak działania leku po wypiciu alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Poinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy. Doradź ograniczenie alkoholu w dniu przyjęcia wardenafilu, szczególnie u pacjentów leczonych lekami obniżającymi ciśnienie lub alfa-adrenolitykami. Przy nawracającym braku skuteczności leku zapytaj o ilość wypijanego alkoholu, zanim rozważysz zwiększenie dawki.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnego klinicznie spadku ciśnienia ani zmian rytmu serca. Większe ilości alkoholu mogą nasilać zawroty głowy, uderzenia gorąca, ból głowy i niedociśnienie ortostatyczne oraz zmniejszać skuteczność wardenafilu w leczeniu zaburzeń erekcji.
Mechanizm
Umiarkowana ilość alkoholu nie zmienia stężenia wardenafilu we krwi, a w badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Wardenafil podany w dawce 20 mg razem z alkoholem (średnie maksymalne stężenie alkoholu we krwi 73 mg/dl) nie zmieniał swojej farmakokinetyki[1] W tym samym badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i częstość pracy serca[1] Teoretycznie oba czynniki rozszerzają naczynia krwionośne i obniżają ciśnienie, dlatego przy ilościach alkoholu większych niż badane nie można wykluczyć sumowania się tego działania. Alkohol działa też przeciwnie do celu leczenia, ponieważ hamuje ośrodkowo pobudzenie seksualne i pogarsza erekcję. Ulotka dla pacjenta informuje, że napoje alkoholowe mogą nasilać problemy z uzyskaniem erekcji[1] Charakterystyki wszystkich trzech produktów wardenafilu mają ten sam zapis i żadna nie zaleca unikania alkoholu ani nie wymienia go w przeciwwskazaniach[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i objawy niedociśnienia ortostatycznego po większej ilości alkoholu
- skuteczność leczenia zaburzeń erekcji u pacjentów regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość alkoholu powodująca stężenie we krwi wyższe niż badane 73 mg/dlilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Brak danych dla stężeń alkoholu wyższych niż badane w ChPL. Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko addycyjnego działania hipotensyjnego i spadku skuteczności wardenafilu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 354
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ WardenafilNie łącz amisulprydu z wardenafilem.Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca i prowadzić do groźnej arytmii. Oba obniżają też ciśnienie, przez co możesz odczuwać zawroty głowy lub zemdleć. Problemy z erekcją mogą być skutkiem ubocznym leku przeciwpsychotycznego, a lekarz może temu zaradzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amisulprydu z wardenafilem[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zaburzeń erekcji, wybierz inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT, np. tadalafil lub syldenafil, i zachowaj ostrożność z powodu sumowania działania hipotensyjnego[1]. Rozważ też, czy zaburzenia erekcji nie wynikają z hiperprolaktynemii wywołanej amisulprydem, i w porozumieniu z psychiatrą oceń zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek słabiej zwiększający stężenie prolaktyny.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub wrodzonym wydłużeniu QT. Dodatkowo może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i omdleniem.
Mechanizm
Amisulpryd wydłuża odstęp QT w zależności od dawki i może wywołać torsade de pointes. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, dlatego ich działania na repolaryzację komór sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Oba leki obniżają ponadto ciśnienie tętnicze – wardenafil przez rozszerzenie naczyń, a amisulpryd przez blokadę receptorów alfa-adrenergicznych, a jednoczesne stosowanie amisulprydu z lekami obniżającymi ciśnienie wymaga rozwagi[1]. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ amisulpryd nie hamuje izoenzymu CYP3A4 odpowiedzialnego za metabolizm wardenafilu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- stężenie prolaktyny przy zaburzeniach erekcji
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ WardenafilNie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może się zwiększyć. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Problemy z erekcją mogą też być skutkiem ubocznym leku przeciwdepresyjnego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego cytalopramem, który wymaga leczenia zaburzeń erekcji, lekarz powinien rozważyć inny inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT albo zmianę leku przeciwdepresyjnego. Warto też ocenić, czy zaburzenia erekcji nie są działaniem niepożądanym cytalopramu, zanim doda się kolejny lek.
Skutek kliniczny
Możliwe dodatkowe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub chorobą serca. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię[2].
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a wardenafil również należy do leków o udokumentowanym, choć umiarkowanym wpływie na odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie produktów leczniczych wydłużających odstęp QT i wskazuje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP3A5 i CYP2C, a ChPL wardenafilu nie wymienia cytalopramu wśród leków wpływających na jego stężenie[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
tadalafilsildenafilawanafilsertralina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ TukatynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład cyzaprydu w organizmie. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z bólem w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.[1] Cyzaprydu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1][2] Tukatynibu należy unikać z substratami CYP3A, gdy minimalne zmiany ich stężenia mogą prowadzić do ciężkich lub zagrażających życiu toksyczności.[2] Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz lek niemetabolizowany przez CYP3A4 i nie wydłużający istotnie QT, a zmianę uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, w tym typu torsade de pointes, oraz migotaniem komór.[1]
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A, a cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie.[2][1] Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2] Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy i ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli chory przyjął oba leki
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ WardenafilPołączenie jest przeciwwskazane – cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz cyzapryd, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz cyzapryd, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to doprowadzić do groźnych zaburzeń rytmu, które zagrażają życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leczenia zaburzeń erekcji, należy wybrać inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na QT albo zastąpić cyzapryd innym lekiem prokinetycznym.
Skutek kliniczny
Łączenie obu leków zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT.[1]
Mechanizm
Cyzapryd nie może być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[1] Wardenafil również wydłuża odstęp QT, więc oba leki sumują swój wpływ na repolaryzację komór. Wardenafil nie hamuje istotnie CYP3A4, dlatego interakcja nie wynika ze zwiększenia stężenia cyzaprydu, tylko z nakładania się działania na serce.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFosamprenawir+ WardenafilNie łącz wardenafilu z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem – wardenafilu nie stosuje się z inhibitorami proteazy HIV wzmacnianymi rytonawirem.Nie przyjmuj wardenafilu razem z fosamprenawirem i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o bezpieczne rozwiązanie, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu razem z fosamprenawirem i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o bezpieczne rozwiązanie, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.
Lek na HIV, który przyjmujesz, bardzo mocno spowalnia usuwanie wardenafilu z organizmu. Stężenie leku na potencję może wtedy wzrosnąć wielokrotnie i utrzymywać się ponad dobę. Grozi to dużym spadkiem ciśnienia, omdleniem, zaburzeniami widzenia i bolesną, długo utrzymującą się erekcją. Inne podobne leki na potencję działają tak samo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- bolesna erekcja, która nie ustępuje
- silny ból głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz wardenafilu z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem – wardenafilu nie stosuje się z inhibitorami proteazy HIV wzmacnianymi rytonawirem[1]. Fosamprenawiru nie zaleca się łączyć z żadnym inhibitorem PDE5 stosowanym w zaburzeniach erekcji, w tym z syldenafilem i tadalafilem[2]. Należy unikać podawania wardenafilu z silnymi inhibitorami CYP3A4[1]. Leczenie zaburzeń erekcji u pacjenta przyjmującego ten schemat przeciwwirusowy wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV, a schematu przeciwretrowirusowego nie odstawia się samodzielnie.
Skutek kliniczny
Wielokrotne i długotrwałe zwiększenie stężenia wardenafilu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak niedociśnienie, omdlenia, ból głowy, zaburzenia widzenia i przedłużona erekcja. Wydłużony okres półtrwania sprawia, że działanie pojedynczej dawki może utrzymywać się przez ponad dobę[1].
Mechanizm
Fosamprenawir podaje się w skojarzeniu z rytonawirem, który jest bardzo silnym inhibitorem CYP3A4 i dominuje w profilu interakcji metabolicznych schematu[2]. Amprenawir, aktywny metabolit fosamprenawiru, również jest metabolizowany przez CYP3A4 i może wpływać na farmakokinetykę innych substratów tego szlaku[2]. Wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, przy udziale CYP3A5 i CYP2C, dlatego inhibitory tych izoenzymów zmniejszają jego klirens[1]. Rytonawir w dawce 600 mg dwa razy na dobę zwiększył Cmax wardenafilu 13-krotnie, a AUC0-24 49-krotnie i wydłużył jego okres półtrwania do 25,7 godziny[1]. Inny inhibitor proteazy HIV, indynawir, zwiększył AUC wardenafilu 16-krotnie, a Cmax 7-krotnie[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia ortostatycznego, jeśli doszło do przyjęcia wardenafilu
- zaburzenia widzenia
- przedłużona lub bolesna erekcja
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ WardenafilNie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.
Haloperydol i wardenafil mogą oba wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi, więc razem mogą wywołać zawroty głowy lub omdlenie. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. W leczeniu zaburzeń erekcji wybierz inhibitor PDE5 bez wpływu na QT, np. tadalafil. Możesz też rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia. W razie takich objawów wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko wydłużenia QTc, komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, oraz niedociśnienia ortostatycznego z omdleniem. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, bradykardii, chorobie serca i dużych dawkach haloperydolu.
Mechanizm
Haloperydol wydłuża odstęp QTc i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT[1]. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, choć jego działanie jest słabsze, więc oba leki sumują wpływ na repolaryzację komór. Dodatkowo haloperydol blokuje receptory α1-adrenergiczne, a wardenafil rozszerza naczynia. Z tego powodu oba leki mogą wspólnie obniżać ciśnienie tętnicze. Wardenafil nasila spadek ciśnienia po lekach blokujących receptory α-adrenergiczne[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo haloperydol nie hamuje istotnie CYP3A4, czyli głównego szlaku metabolizmu wardenafilu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
tadalafilaripiprazol
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · haloperydol | ryzyko rośnie | Haloperydol podany dożylnie silniej wydłuża QTc niż haloperydol doustny. W takiej sytuacji ryzyko arytmii przy jednoczesnym wardenafilu jest największe. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i niedociśnienie ortostatyczne. Dlatego ryzyko arytmii i upadków przy tym połączeniu jest u nich większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ WardenafilNie łącz hydroksyzyny z wardenafilem.Nie bierz tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Hydroksyzyna i wardenafil mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Mogą też nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z wardenafilem.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leku na zaburzenia erekcji, rozważ inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT albo zamień hydroksyzynę na lek przeciwlękowy lub przeciwświądowy bez działania proarytmicznego. Odstęp między dawkami nie usuwa ryzyka, ponieważ hydroksyzyna działa długo.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Dodatkowo mogą sumować się zawroty głowy i senność po hydroksyzynie z obniżeniem ciśnienia po wardenafilu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes.[1] Wardenafil wydłuża odstęp QT w zależności od dawki, choć w mniejszym stopniu niż klasyczne leki z listy wysokiego ryzyka. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu
- objawy kołatania serca, omdlenia, zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.
Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia erekcji, takich jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil. Lek na erekcję działa wtedy dużo silniej i dłużej, niż powinien. Może to wywołać silny spadek ciśnienia, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długi, bolesny wzwód. Część tych połączeń jest całkowicie zakazana, a przy innych potrzebna jest wyraźnie mniejsza dawka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- wzwód trwający kilka godzin lub bolesny
- kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje. Awanafil jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. Wardenafil jest przeciwwskazany z rytonawirem, a z pozostałymi inhibitorami proteazy należy go unikać, przy sakwinawirze także z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT. Syldenafil i tadalafil w leczeniu zaburzeń erekcji można stosować tylko w zredukowanej dawce i rzadziej niż zwykle, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Przewlekłe stosowanie syldenafilu w tętniczym nadciśnieniu płucnym u pacjenta przyjmującego inhibitor proteazy jest przeciwwskazane, a tadalafil w tym wskazaniu wymaga specjalnego schematu włączania i odstawiania[1]. Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania inhibitora PDE5 i bezwzględnym zakazie łączenia z azotanami.
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania inhibitora PDE5 z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia, zawrotów głowy, omdlenia, zaburzeń widzenia, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy oraz przedłużonego, bolesnego wzwodu (priapizmu). Przy wardenafilu skojarzonym z sakwinawirem dochodzi ryzyko addycyjnego wydłużenia odstępu QT. Skutek dotyczy wszystkich par obu grup, a różnice w kwalifikacji wynikają z wrażliwości poszczególnych inhibitorów PDE5 i ze wskazania, w którym są stosowane.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie, a okres półtrwania się wydłuża. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy. Typranawir sam indukuje część enzymów, ale stosowany jest zawsze z rytonawirem, więc wypadkowym efektem jest hamowanie metabolizmu inhibitora PDE5. Fosamprenawir działa przez swój aktywny metabolit amprenawir i również jest wzmacniany rytonawirem.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pierwszej dawce inhibitora PDE5
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdlenia
- zaburzenia widzenia
- przedłużony lub bolesny wzwód
- EKG i odstęp QT przy skojarzeniu sakwinawiru z wardenafilem
- tolerancja wysiłku i objawy niewydolności prawej komory u pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne dawkowanie w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | ryzyko rośnie | Przewlekłe podawanie syldenafilu w nadciśnieniu płucnym z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane, ponieważ utrzymująca się wysoka ekspozycja grozi ciężkim niedociśnieniem. Tadalafil w tym wskazaniu można stosować wyłącznie według specjalnego schematu z charakterystyki produktu, pod kontrolą lekarza prowadzącego. |
| Włączanie inhibitora proteazy u pacjenta już leczonego inhibitorem PDE5kolejność włączenia · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | inne zalecenie | Gdy inhibitor proteazy jest włączany u pacjenta przyjmującego regularnie inhibitor PDE5, należy przerwać podawanie inhibitora PDE5 przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej i po ustabilizowaniu jej ponownie włączyć go od najmniejszej dawki. Gdy kolejność jest odwrotna, inhibitor PDE5 rozpoczyna się od najmniejszej dawki. |
Źródła
- Chinello P, Cicalini S, Pichini S, Pacifici R, Tempestilli M, Petrosillo N. Sildenafil plasma concentrations in two HIV patients with pulmonary hypertension treated with ritonavir-boosted protease inhibitors. Curr HIV Res. 2012;10(2):162-4. doi: 10.2174/157016212799937263. PMID: 22329523.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.