Interakcje / Alfa- i beta-blokery / Alfa- i beta-blokery i preparaty kolchicyny
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera z preparatem kolchicyny należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny i obserwować pacjenta pod kątem objawów jej toksyczności.
Jeśli przyjmujesz lek z grupy alfa- i beta-blokerów razem z kolchicyną, nie przekraczaj zaleconej dawki kolchicyny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które bierzesz.
Interakcja klasy Alfa- i beta-blokery + preparaty kolchicyny
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Alfa- i beta-blokery
- karwedylol
- Preparaty kolchicyny
- kolchicyna, zimowit jesienny
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- zimowit jesienny – Preparaty zimowitu jesiennego dostępne w Polsce to głównie leki homeopatyczne w wysokich rozcieńczeniach. Zawierają one śladowe ilości kolchicyny, które nawet po zwiększeniu ekspozycji przez karwedylol nie osiągają stężeń toksycznych. Wyjątek nie dotyczy surowca roślinnego ani wyciągów o istotnej zawartości kolchicyny, które zachowują się jak kolchicyna.
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Preparaty kolchicyny (np. kolchicyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera z preparatem kolchicyny należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny i obserwować pacjenta pod kątem objawów jej toksyczności.Jeśli przyjmujesz lek z grupy alfa- i beta-blokerów razem z kolchicyną, nie przekraczaj zaleconej dawki kolchicyny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy alfa- i beta-blokerów razem z kolchicyną, nie przekraczaj zaleconej dawki kolchicyny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które bierzesz.
Karwedylol, stosowany w nadciśnieniu i chorobach serca, może spowalniać usuwanie kolchicyny z organizmu. Kolchicyna, przyjmowana na przykład w dnie moczanowej, może wtedy gromadzić się we krwi i silniej działać na żołądek, jelita, mięśnie i szpik. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorymi nerkami lub wątrobą. Homeopatyczne preparaty zimowitu jesiennego nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, nudności lub wymioty
- ból brzucha
- ból, osłabienie lub skurcze mięśni
- ciemny mocz
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera z preparatem kolchicyny należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny i obserwować pacjenta pod kątem objawów jej toksyczności. U pacjenta przyjmującego karwedylol warto unikać dużych dawek kolchicyny stosowanych w napadzie dny i ograniczyć czas leczenia do niezbędnego minimum. Przed włączeniem kolchicyny należy ocenić czynność nerek i wątroby oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków hamujących glikoproteinę P lub CYP3A4, takich jak klarytromycyna, werapamil, cyklosporyna czy ketokonazol. Jeśli pacjent wymaga długotrwałej kolchicyny, a beta-bloker można zmienić, warto rozważyć bisoprolol lub metoprolol. Pojawienie się biegunki, osłabienia lub bólu mięśni jest wskazaniem do przerwania kolchicyny i pilnej oceny lekarskiej.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych kolchicyny – biegunki, nudności, wymiotów i bólu brzucha, a przy dłuższym stosowaniu miopatii, neuropatii, rabdomiolizy i zahamowania czynności szpiku. Ryzyko jest największe u osób z niewydolnością nerek lub wątroby, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych inhibitorów glikoproteiny P lub CYP3A4. Działanie karwedylolu nie zmienia się w istotny sposób.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P w jelicie, wątrobie i nerkach. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P, która ogranicza jej wchłanianie oraz odpowiada za wydalanie z żółcią i moczem. Zahamowanie tego transportera może zwiększyć stężenie kolchicyny we krwi i w tkankach. Kolchicyna ma bardzo wąski indeks terapeutyczny, dlatego nawet umiarkowany wzrost ekspozycji może prowadzić do objawów toksycznych. Spośród alfa- i beta-blokerów mechanizm ten opisano dla karwedylolu, który jest jedynym przedstawicielem tej grupy na liście.
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty)
- bóle i osłabienie mięśni, aktywność CK przy objawach mięśniowych
- morfologia krwi przy dłuższym leczeniu kolchicyną
- czynność nerek (eGFR) przed włączeniem i w trakcie leczenia
- parestezje i objawy neuropatii obwodowej
Kiedy ocena się zmienia
| Preparat homeopatyczny w wysokim rozcieńczeniupostać · preparaty kolchicyny | interakcja nie dotyczy | Homeopatyczne preparaty zimowitu jesiennego zawierają śladowe ilości kolchicyny i nie osiągają stężeń toksycznych nawet przy zahamowaniu glikoproteiny P. |
| Dawki stosowane w napadzie dnydawka · preparaty kolchicyny | ryzyko rośnie | Większe dawki kolchicyny stosowane w leczeniu napadu dny zwiększają ryzyko toksyczności przy jednoczesnym przyjmowaniu karwedylolu. Należy stosować najmniejszy skuteczny schemat lub rozważyć glikokortykosteroid. |
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | Ciężka niewydolność nerek ogranicza wydalanie kolchicyny i sumuje się z działaniem karwedylolu na glikoproteinę P. U takich pacjentów połączenia należy unikać lub stosować je wyłącznie pod ścisłą kontrolą. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje pogorszenie czynności nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko toksyczności kolchicyny. |
Alkohol przy tych lekach
Alfa- i beta-blokery a alkohol: brak opisu w bazie.
Preparaty kolchicyny a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 42
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Preparaty kolchicyny (np. kolchicyna, zimowit jesienny) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i preparatu kolchicyny należy unikać tego połączenia, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby jest ono przeciwwskazane.Nie przyjmuj kolchicyny ani preparatów z zimowitu jesiennego razem z lekami przeciw HIV z grupy inhibitorów proteazy bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kolchicyny ani preparatów z zimowitu jesiennego razem z lekami przeciw HIV z grupy inhibitorów proteazy bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach.
Leki przeciw HIV z grupy inhibitorów proteazy, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie kolchicyny z organizmu. Kolchicyna, stosowana między innymi w dnie moczanowej, może się wtedy gromadzić i spowodować groźne zatrucie, nawet przy zwykłej dawce. Dotyczy to także preparatów z zimowitu jesiennego, bo zawierają kolchicynę. Ryzyko jest największe u osób z chorobami nerek lub wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, nudności lub wymioty
- bóle, osłabienie lub skurcze mięśni
- ciemny mocz
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- silne osłabienie lub zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i preparatu kolchicyny należy unikać tego połączenia, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby jest ono przeciwwskazane. Charakterystyki produktów leczniczych rytonawiru, darunawiru i innych inhibitorów proteazy wymieniają kolchicynę wśród leków przeciwwskazanych u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby. Jeśli kolchicyna jest niezbędna u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby, należy wyraźnie zmniejszyć jej dawkę i wydłużyć odstępy między dawkami zgodnie z ChPL, a przy leczeniu napadu dny nie powtarzać kursu wcześniej, niż zaleca ChPL. Po odstawieniu inhibitora proteazy hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez kilka dni, co należy uwzględnić przy włączaniu kolchicyny. Należy rozważyć leczenie alternatywne – w napadzie dny NLPZ lub glikokortykosteroid, a w terapii HIV schemat bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza farmakokinetycznego, oparty na inhibitorze integrazy. Preparaty z zimowitu jesiennego należy traktować tak samo jak kolchicynę.
Skutek kliniczny
Kumulacja kolchicyny może wywołać ciężkie zatrucie z biegunką, wymiotami i bólem brzucha, a następnie z uszkodzeniem szpiku (pancytopenia), miopatią i rabdomiolizą, neuropatią, niewydolnością nerek i wątroby oraz niewydolnością wielonarządową. Opisywano zgony, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Zatrucie może wystąpić nawet przy zwykłych dawkach kolchicyny.
Mechanizm
Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 oraz glikoproteinę P. Kolchicyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i usuwana z komórek oraz wydalana z udziałem glikoproteiny P. Jednoczesne hamowanie obu szlaków znacznie zwiększa stężenie kolchicyny w osoczu i w tkankach. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory proteazy podawane bez wzmocnienia też hamują CYP3A4, a w praktyce większość z nich, w tym typranawir, stosuje się razem z rytonawirem. Zimowit jesienny zawiera kolchicynę jako substancję czynną, więc dotyczy go ten sam mechanizm.
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty) jako wczesny sygnał toksyczności
- morfologia krwi z rozmazem
- kinaza kreatynowa i objawy miopatii
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- objawy neuropatii obwodowej
Kiedy ocena się zmienia
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jednoczesne stosowanie kolchicyny z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane ze względu na dodatkowe upośledzenie eliminacji kolchicyny i duże ryzyko śmiertelnego zatrucia. |
| Pełna dawka bez redukcjidawka · preparaty kolchicyny | ryzyko rośnie | Stosowanie kolchicyny w zwykłej dawce, bez redukcji zalecanej w ChPL dla pacjentów przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, znacznie zwiększa ryzyko zatrucia. |
| Kolchicyna wkrótce po odstawieniu inhibitora proteazykolejność włączenia · inhibitory proteazy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po ich odstawieniu, dlatego kolchicynę w tym okresie należy dawkować tak jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory czynnika Xa (np. edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu.Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i serce, może zwiększać ilość edoksabanu, leku przeciwzakrzepowego, we krwi. Przez to edoksaban może działać mocniej i łatwiej może dojść do krwawienia. Dotyczy to głównie edoksabanu, a przy rywaroksabanie i apiksabanie ten problem jest mało prawdopodobny. Ryzyko jest większe, jeśli masz chore nerki, jesteś w starszym wieku albo bierzesz inne leki rozrzedzające krew lub przeciwbólowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- czarny, smolisty stolec lub krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu. Rutynowa zmiana dawki edoksabanu z powodu samego karwedylolu nie jest wymagana, ale dawkę edoksabanu trzeba dobrać zgodnie z czynnością nerek, masą ciała i innymi lekami hamującymi glikoproteinę P. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia warto rozważyć beta-bloker niehamujący glikoproteiny P albo inny inhibitor czynnika Xa. Skojarzenie karwedylolu z rywaroksabanem lub apiksabanem nie wymaga szczególnych działań poza standardową kontrolą leczenia przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia edoksabanu i nasilenie działania przeciwkrzepliwego ze zwiększonym ryzykiem krwawień, w tym z przewodu pokarmowego. Ryzyko jest większe u osób z upośledzoną czynnością nerek, w podeszłym wieku i przy innych lekach zwiększających ryzyko krwawienia. Wielkość efektu oceniana jest głównie na podstawie mechanizmu, a nie bezpośrednich obserwacji klinicznych.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P w jelicie i nerkach. Edoksaban jest substratem glikoproteiny P i w niewielkim stopniu podlega metabolizmowi wątrobowemu, dlatego jego wchłanianie i eliminacja zależą głównie od tego transportera. Zahamowanie glikoproteiny P może zwiększać wchłanianie i zmniejszać wydalanie edoksabanu, co podnosi jego stężenie we krwi. Mechanizm nie jest wspólny dla całej grupy inhibitorów czynnika Xa w tym samym stopniu, bo rywaroksaban i apiksaban mają ważne dodatkowe drogi eliminacji niezależne od glikoproteiny P.
Monitorować
- objawy krwawienia (krwawienia z nosa i dziąseł, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca po zmianie dawki karwedylolu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50pacjent | ryzyko rośnie | Edoksaban jest w znacznej części wydalany przez nerki, a jego dawkowanie zależy od klirensu kreatyniny. Przy upośledzonej czynności nerek dodatkowe hamowanie glikoproteiny P przez karwedylol w większym stopniu zwiększa ekspozycję na edoksaban i ryzyko krwawienia. Konieczna jest kontrola czynności nerek i dostosowanie dawki edoksabanu zgodnie z ChPL. |
| wiek ≥ 75pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występuje pogorszenie czynności nerek, mała masa ciała i wielolekowość, co zwiększa ryzyko krwawienia przy wzroście ekspozycji na edoksaban. Wskazana jest częstsza ocena objawów krwawienia i czynności nerek. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki karwedylolu u pacjenta leczonego edoksabanemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Największa czujność jest potrzebna w pierwszych tygodniach po dołączeniu karwedylolu do edoksabanu lub po zwiększeniu jego dawki, gdy zmienia się ekspozycja na edoksaban. W tym okresie warto aktywnie pytać pacjenta o objawy krwawienia. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulator włącza się ostrożnie, po ocenie tętna, ciśnienia i EKG, a u pacjentów z wolnym rytmem serca lub obciążeniem kardiologicznym pod nadzorem w pierwszych godzinach po pierwszej dawce.Jeśli przyjmujesz beta-bloker i masz zacząć lek z grupy modulatorów receptora S1P (albo odwrotnie), powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz zawroty głowy, duże osłabienie lub zasłabniesz.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz beta-bloker i masz zacząć lek z grupy modulatorów receptora S1P (albo odwrotnie), powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz zawroty głowy, duże osłabienie lub zasłabniesz.
Leki z grupy beta-blokerów, takie jak karwedylol, oraz niektóre leki na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, takie jak siponimod i etrasymod, zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą za bardzo zwolnić tętno i obniżyć ciśnienie. Ryzyko jest największe w pierwszych dniach po rozpoczęciu leczenia siponimodem lub etrasymodem. Lekarz może wtedy zlecić EKG i obserwację tętna albo zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zasłabnięcie albo utrata przytomności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulator włącza się ostrożnie, po ocenie tętna, ciśnienia i EKG, a u pacjentów z wolnym rytmem serca lub obciążeniem kardiologicznym pod nadzorem w pierwszych godzinach po pierwszej dawce. Jeśli u pacjenta przyjmującego karwedylol tętno spoczynkowe jest wyraźnie zwolnione, przed włączeniem siponimodu lub etrasymodu należy rozważyć z lekarzem prowadzącym czasowe odstawienie beta-blokera lub zmianę leczenia na lek niezwalniający rytmu, o ile pozwala na to wskazanie kardiologiczne. Siponimod wprowadza się ze stopniowym zwiększaniem dawki, co łagodzi efekt pierwszej dawki, natomiast etrasymod podaje się od razu w dawce docelowej, więc obserwacja po pierwszej dawce jest przy nim szczególnie ważna. U pacjentów z niewydolnością serca lub po zawale nie należy odstawiać karwedylolu bez konsultacji kardiologicznej. Włączenie beta-blokera u pacjenta leczonego już modulatorem S1P w stałej dawce jest zwykle bezpieczniejsze, ale również wymaga kontroli tętna. Po przerwie w przyjmowaniu modulatora S1P ponowne rozpoczęcie leczenia traktuje się jak nowe włączenie.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora S1P rośnie ryzyko objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadku ciśnienia, przede wszystkim w okresie rozpoczynania leczenia modulatorem S1P. Mogą wystąpić zawroty głowy, osłabienie, zasłabnięcie lub omdlenie. Ryzyko jest większe u osób z wyjściowo wolnym rytmem serca, zaburzeniami przewodzenia, chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm. Gdy modulator S1P jest stosowany od dłuższego czasu w stałej dawce, dołączenie beta-blokera wiąże się z mniejszym ryzykiem.
Mechanizm
Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu pobudzają receptory S1P1 w komórkach przedsionków serca, co aktywuje dokomórkowy prąd potasowy i przejściowo zwalnia rytm zatokowy oraz przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Efekt jest najsilniejszy w pierwszych godzinach i dniach leczenia, a potem słabnie wraz z internalizacją receptorów. Beta-blokery hamują receptory beta-1 w węźle zatokowym i przedsionkowo-komorowym, więc niezależnym mechanizmem również zwalniają rytm i przewodzenie. Karwedylol dodatkowo blokuje receptory alfa-1 i rozszerza naczynia, a beta-bloker ogranicza odruchowe przyspieszenie rytmu, które w innej sytuacji łagodziłoby bradykardię. Działania obu grup sumują się. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania na serce całej klasy modulatorów S1P i całej klasy beta-blokerów.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przed włączeniem modulatora S1P i w pierwszych godzinach po pierwszej dawce
- ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
- EKG przed rozpoczęciem leczenia modulatorem S1P (rytm, odstęp PQ, bloki przewodzenia)
- objawy bradykardii: zawroty głowy, osłabienie, duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenia
- ponowna kontrola po przerwie w przyjmowaniu modulatora S1P lub po zwiększeniu dawki beta-blokera
Kiedy ocena się zmienia
| Beta-bloker dołączany u pacjenta leczonego już modulatorem S1P w stałej dawcekolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | ryzyko maleje | Po okresie wprowadzania modulatora S1P jego działanie zwalniające rytm słabnie, więc dołączenie beta-blokera wiąże się z mniejszym ryzykiem niż odwrotna kolejność. Nadal należy kontrolować tętno i ciśnienie po włączeniu lub zwiększeniu dawki beta-blokera. |
| Pierwsze dni leczenia lub wznowienie po przerwieczas leczenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | ryzyko rośnie | Ryzyko bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego jest największe po pierwszej dawce i w okresie zwiększania dawki modulatora S1P oraz po jego wznowieniu po przerwie. Wznowienie leczenia traktuje się jak nowe włączenie, z ponowną oceną tętna i EKG. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. talazoparyb) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i niewydolność serca, może utrudniać usuwanie z organizmu talazoparybu, leku przeciwnowotworowego. Talazoparyb gromadzi się wtedy w większej ilości i łatwiej uszkadza szpik, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, krwawień i częstszych zakażeń. Inne leki z tej grupy, czyli olaparyb, niraparyb i rukaparyb, nie wchodzą w tę interakcję w istotny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie, osłabienie, bladość skóry
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi. Dotyczy to połączenia karwedylolu z talazoparybem. Jeśli beta-bloker jest niezbędny, lepiej rozważyć lek, który nie hamuje P-gp, na przykład bisoprolol albo metoprolol. Jeśli karwedylolu nie można zamienić, dawkę talazoparybu zmniejsza się zgodnie z zaleceniami dla silnych inhibitorów P-gp. Po odstawieniu karwedylolu wraca się do wcześniejszej dawki talazoparybu dopiero po wypłukaniu inhibitora. Olaparyb, niraparyb i rukaparyb można stosować z karwedylolem bez zmiany dawki z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie talazoparybu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, przede wszystkim mielosupresję. Mogą wystąpić niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenia, a w ich następstwie zmęczenie, krwawienia i zakażenia. Toksyczność hematologiczna narasta stopniowo w ciągu kolejnych tygodni leczenia. Interakcja nie wpływa na działanie karwedylolu.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P (P-gp) w jelicie i w nerkach. Talazoparyb prawie nie jest metabolizowany i jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem. Transport przez P-gp i BCRP ma w jego wchłanianiu i wydalaniu kluczowe znaczenie. Zahamowanie P-gp zwiększa więc wchłanianie talazoparybu i zmniejsza jego klirens, co podnosi stężenie leku we krwi. Pozostałe inhibitory PARP są eliminowane głównie drogą metabolizmu, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy i dotyczy przede wszystkim talazoparybu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (hemoglobina, płytki krwi, neutrofile) przed włączeniem karwedylolu i regularnie w kolejnych tygodniach
- objawy krwawienia i zakażenia
- czynność nerek (eGFR), bo jej pogorszenie dodatkowo zwiększa ekspozycję na talazoparyb
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 59pacjent | ryzyko rośnie | Talazoparyb jest wydalany głównie przez nerki. Przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek jego ekspozycja rośnie niezależnie od interakcji, więc dołożenie karwedylolu zwiększa ryzyko mielosupresji jeszcze bardziej. U takich pacjentów zamiana beta-blokera jest szczególnie wskazana. |
| Odstawienie karwedylolu w trakcie leczenia talazoparybemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Po odstawieniu karwedylolu dawkę talazoparybu można zwiększyć do wcześniejszej dopiero po wypłukaniu inhibitora P-gp. Zbyt wczesny powrót do pełnej dawki przy wciąż zahamowanym transporcie nie jest konieczny, a zbyt późny obniża skuteczność leczenia. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, brygatynib, cerytynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i inhibitora kinazy ALK kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i EKG przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie, a samo połączenie ogranicz do pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają beta-blokera.Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów ALK, mierz codziennie tętno i ciśnienie, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, gdy masz zawroty głowy, mdlejesz albo tętno jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów ALK, mierz codziennie tętno i ciśnienie, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, gdy masz zawroty głowy, mdlejesz albo tętno jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i serce, oraz leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów ALK, takie jak alektynib, brygatynib, cerytynib, kryzotynib czy lorlatynib, spowalniają bicie serca. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno zwolnić serce i obniżyć ciśnienie. Możesz wtedy odczuwać zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Połączenie jest stosowane, ale wymaga regularnych kontroli tętna, ciśnienia i EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- tętno wyraźnie wolniejsze niż zwykle
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i inhibitora kinazy ALK kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i EKG przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie, a samo połączenie ogranicz do pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają beta-blokera. U chorych leczonych karwedylolem z powodu nadciśnienia bez niewydolności serca, choroby wieńcowej lub zaburzeń rytmu rozważ zamianę na lek przeciwnadciśnieniowy, który nie zwalnia rytmu serca. U chorych z niewydolnością serca lub po zawale nie odstawiaj karwedylolu nagle – przy bradykardii zmniejsz dawkę stopniowo i uzgodnij to z kardiologiem. Przy objawowej bradykardii lub tętnie spoczynkowym wyraźnie poniżej normy wstrzymaj inhibitor ALK zgodnie z zasadami modyfikacji dawki dla danego leku i oceń wszystkie stosowane leki zwalniające rytm serca. Przy cerytynibie i kryzotynibie kontroluj także odstęp QT i stężenia potasu oraz magnezu, a przy lorlatynibie – odstęp PR. Unikaj dokładania kolejnych leków zwalniających rytm serca, takich jak werapamil, diltiazem, digoksyna czy iwabradyna.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i niedociśnienia, w tym ortostatycznego. Może to prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków. Przy cerytynibie i kryzotynibie bradykardia z wydłużonym odstępem QT sprzyja komorowym zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes. Zwolnienie rytmu narasta stopniowo przez pierwsze tygodnie leczenia inhibitorem ALK.
Mechanizm
Karwedylol blokuje receptory beta-adrenergiczne w sercu, więc zwalnia rytm zatokowy i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Jego działanie alfa-adrenolityczne dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze. Wszystkie inhibitory kinazy ALK same zwalniają czynność serca. Kryzotynib, cerytynib, brygatynib i alektynib wywołują bradykardię zatokową, a lorlatynib wydłuża odstęp PR i może powodować blok przedsionkowo-komorowy. Działania te sumują się, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Przy cerytynibie i kryzotynibie dochodzi wydłużenie odstępu QT, które przy bradykardii łatwiej przechodzi w groźne komorowe zaburzenia rytmu. Cerytynib hamuje też enzymy wątrobowe uczestniczące w metabolizmie karwedylolu, więc może dodatkowo zwiększać jego stężenie. Z tego powodu połączenie karwedylolu z cerytynibem niesie największe ryzyko w klasie, choć kierunek postępowania jest ten sam.
Monitorować
- tętno spoczynkowe na początku leczenia i na każdej wizycie
- ciśnienie tętnicze, również w pozycji stojącej
- EKG przed włączeniem inhibitora ALK i okresowo w trakcie leczenia – odstęp PR, QTc i rytm
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy cerytynibie i kryzotynibie
- objawy bradykardii i niedociśnienia – zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie inhibitora ALK u pacjenta już leczonego karwedylolemkolejność włączenia · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Gdy inhibitor ALK dołącza się do stałego leczenia karwedylolem, wykonaj EKG i zmierz tętno przed pierwszą dawką, a potem kontroluj je częściej przez pierwsze tygodnie, bo bradykardia narasta stopniowo. Przy spadku tętna najpierw oceń, czy dawkę karwedylolu można bezpiecznie zmniejszyć, zamiast go nagle odstawiać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych bradykardia i niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzą do upadków i omdleń, a współistniejące choroby przewodzenia są częstsze. Kontroluj ciśnienie w pozycji stojącej i rozważ niższą dawkę karwedylolu. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Agoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności.Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.
Karwedylol oraz leki takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna czy guanfacyna obniżają ciśnienie i zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą obniżyć ciśnienie lub tętno za bardzo, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem albo omdleniem. Groźne jest też nagłe odstawienie klonidyny lub podobnego leku, bo ciśnienie może wtedy gwałtownie skoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- duże zmęczenie lub osłabienie
- silny ból głowy, kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie po pominięciu dawki leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności. Agonistę włącza się w małej dawce i zwiększa ją powoli. Gdy trzeba zakończyć leczenie obydwoma lekami, najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a dopiero po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. Klonidyny nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego karwedylol, a jej dawkę zmniejsza się stopniowo. Moksonidynę, rylmenidynę i guanfacynę również odstawia się stopniowo, choć efekt z odbicia jest przy nich słabiej wyrażony. Połączenia należy unikać u pacjentów z bradykardią, chorobą węzła zatokowego lub blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia. Guanfacyna stosowana w ADHD u dzieci i młodzieży z karwedylolem łączona jest rzadko, a jeśli tak, to wymaga kontroli tętna i ciśnienia.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierne obniżenie ciśnienia, zwłaszcza ortostatyczne, a także zawroty głowy, omdlenia, istotną bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia z bólem głowy, kołataniem serca i ryzykiem przełomu nadciśnieniowego. Ryzyko jest większe u osób starszych, u pacjentów z chorobą węzła zatokowego lub blokiem przewodzenia, z niewydolnością serca i przy stosowaniu innych leków zwalniających rytm.
Mechanizm
Agoniści ośrodkowych receptorów alfa-2 i imidazolinowych zmniejszają napięcie układu współczulnego. Obniżają przez to ciśnienie tętnicze i zwalniają czynność serca. Karwedylol blokuje receptory beta i alfa-1, więc dodatkowo zwalnia rytm, hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe i rozszerza naczynia. Oba mechanizmy się sumują. Drugi, groźniejszy element dotyczy odstawienia agonisty, a najsilniej klonidyny. Nagłe przerwanie leczenia powoduje wyrzut katecholamin. Gdy receptory beta są zablokowane, katecholaminy pobudzają głównie receptory alfa, co nasila skurcz naczyń i nadciśnienie z odbicia. Blokada alfa-1 przez karwedylol może ten efekt częściowo osłabiać, ale go nie znosi. Interakcja ma podłoże farmakodynamiczne i dotyczy wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie. Ryzyko z odbicia jest największe dla klonidyny, mniejsze dla guanfacyny, a dla moksonidyny i rylmenidyny słabiej udokumentowane.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- EKG przy objawach bradykardii lub zaburzeń przewodzenia
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdleń
- ciśnienie tętnicze w kolejnych dniach po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu agonisty
- przestrzeganie regularnego przyjmowania leków przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawianie agonisty przy kontynuacji karwedylolukolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol nasila nadciśnienie z odbicia. Najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. |
| Dożylnadroga podania · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Klonidyna podana dożylnie działa szybko i silniej obniża ciśnienie i tętno. U pacjenta przyjmującego karwedylol wymaga to ciągłego monitorowania hemodynamicznego. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne, bradykardia i upadki. Należy zaczynać od małych dawek agonisty i częściej kontrolować ciśnienie w pozycji stojącej. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym (np. berotralstat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i berotralstatu monitoruj tętno i ciśnienie tętnicze oraz bądź gotów zmniejszyć dawkę karwedylolu.Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z berotralstatem, regularnie mierz tętno i ciśnienie, wstawaj powoli i nie zmieniaj samodzielnie dawek, a o wszelkich niepokojących objawach powiedz lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z berotralstatem, regularnie mierz tętno i ciśnienie, wstawaj powoli i nie zmieniaj samodzielnie dawek, a o wszelkich niepokojących objawach powiedz lekarzowi lub farmaceucie.
Berotralstat, lek w kapsułkach zapobiegający napadom obrzęku naczynioruchowego, może spowalniać usuwanie karwedylolu z organizmu. Wtedy karwedylol działa mocniej i może za bardzo zwolnić serce lub obniżyć ciśnienie. Leki podawane w zastrzykach lub wlewach, takie jak ikatybant, lanadelumab czy inhibitor C1-esterazy, nie mają tego działania. Jeśli przyjmujesz oba leki, lekarz może zmniejszyć dawkę karwedylolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- kołatanie serca lub nieregularne bicie serca
- nasilona duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i berotralstatu monitoruj tętno i ciśnienie tętnicze oraz bądź gotów zmniejszyć dawkę karwedylolu. Jeśli berotralstat dołączany jest do ustalonej dawki karwedylolu, kontroluj pacjenta przez pierwsze tygodnie, bo zahamowanie metabolizmu narasta stopniowo wraz z osiąganiem stanu stacjonarnego berotralstatu. Jeśli karwedylol włączany jest u pacjenta już leczonego berotralstatem, zacznij od najmniejszej dawki i zwiększaj ją ostrożnie. Po odstawieniu berotralstatu stężenie karwedylolu może spaść, co wymaga oceny kontroli ciśnienia i rytmu serca. Ikatybant, konestat alfa, inhibitor C1-esterazy i lanadelumab można łączyć z karwedylolem bez modyfikacji leczenia.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie karwedylolu może nasilać jego działanie, czyli bradykardię, niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne, zawroty głowy i omdlenia. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach łączenia, u osób starszych, z niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm serca. Dodatkowo berotralstat w dawkach wyższych od zalecanych może wydłużać odstęp QT, co ma znaczenie przy współistniejącej bradykardii.
Mechanizm
Berotralstat jest doustnym, drobnocząsteczkowym inhibitorem kalikreiny osoczowej, który umiarkowanie hamuje CYP2D6 i CYP3A4 oraz glikoproteinę P. Karwedylol jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, w mniejszym stopniu przez CYP2C9, i jest substratem glikoproteiny P. Hamowanie tych szlaków przez berotralstat może zwiększać stężenie karwedylolu w osoczu, zwłaszcza jego enancjomeru R, który odpowiada za blokadę receptorów alfa1. Pozostałe leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym to peptydy, białka osocza lub przeciwciała, które nie wpływają na metabolizm ani transport karwedylolu, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy.
Monitorować
- tętno spoczynkowe
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i zawroty głowy
- EKG (rytm, przewodzenie, odstęp QT) u pacjentów z grupy ryzyka
- objawy niewydolności serca u pacjentów z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Berotralstat dołączany do ustalonej dawki karwedylolukolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | ryzyko rośnie | Dołączenie berotralstatu do ustalonej dawki karwedylolu niesie największe ryzyko, bo stężenie karwedylolu narasta stopniowo w ciągu pierwszych tygodni. W tym okresie konieczna jest kontrola tętna i ciśnienia oraz gotowość do zmniejszenia dawki karwedylolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie ortostatyczne, a skutki nadmiernego działania karwedylolu, takie jak upadki, są poważniejsze. Wskazane jest ostrożniejsze dawkowanie karwedylolu i częstsza kontrola. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Preparaty kolchicyny (np. kolchicyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i kolchicyny w dawkach leczniczych należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny przez możliwie krótki czas i ściśle kontrolować morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz analog puryn i kolchicynę, nie zaczynaj ani nie zwiększaj dawki kolchicyny bez zgody lekarza, który leczy cię analogiem puryn, i regularnie wykonuj badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz analog puryn i kolchicynę, nie zaczynaj ani nie zwiększaj dawki kolchicyny bez zgody lekarza, który leczy cię analogiem puryn, i regularnie wykonuj badania krwi.
Leki takie jak kladrybina, fludarabina czy merkaptopuryna osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a kolchicyna stosowana na dnę moczanową może działać podobnie. Przyjmowane razem mogą mocno obniżyć liczbę krwinek białych i płytek krwi, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Kolchicyna może też nasilać biegunkę i wymioty, które często pojawiają się przy tych lekach. Homeopatyczne preparaty z zimowitem jesiennym nie wywołują tej interakcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, czerwone kropki na skórze
- biegunka lub wymioty trwające dłużej niż jeden dzień
- duże osłabienie, bladość lub duszność przy niewielkim wysiłku
- bóle lub osłabienie mięśni, mrowienie dłoni i stóp
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i kolchicyny w dawkach leczniczych należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny przez możliwie krótki czas i ściśle kontrolować morfologię krwi. Przed włączeniem kolchicyny trzeba ocenić czynność nerek i wątroby oraz wykluczyć jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 i glikoproteiny P, takich jak klarytromycyna, cyklosporyna czy ketokonazol. U chorych otrzymujących kladrybinę, fludarabinę lub klofarabinę, które są wydalane głównie przez nerki, ryzyko kumulacji obu leków rośnie przy spadku eGFR. W okresie największego spadku liczby krwinek po kursie analogu puryn kolchicynę najlepiej odstawić i leczyć zaostrzenie dny lekiem z innej grupy. Kolchicynę należy natychmiast odstawić przy biegunce, wymiotach, objawach zakażenia lub spadku liczby leukocytów albo płytek krwi.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i pancytopenii z zakażeniami oportunistycznymi oraz krwawieniami. Może nasilać się biegunka, nudności i wymioty, co dodatkowo sprzyja odwodnieniu i pogorszeniu czynności nerek, a przez to dalszej kumulacji kolchicyny. U chorych z wcześniejszym uszkodzeniem szpiku lub nerek mogą wystąpić powikłania zagrażające życiu.
Mechanizm
Analogi puryn działają cytotoksycznie na szybko dzielące się komórki i hamują czynność szpiku kostnego, co prowadzi do neutropenii, małopłytkowości i limfopenii. Kolchicyna hamuje polimeryzację tubuliny i podziały komórkowe, a przy kumulacji, w niewydolności nerek lub wątroby albo przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 i glikoproteiny P również uszkadza szpik i nabłonek przewodu pokarmowego. Oba leki sumują więc działanie mielotoksyczne i toksyczność wobec błony śluzowej przewodu pokarmowego. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich analogów puryn z listy, a po stronie kolchicyny tylko preparatów zawierających ją w dawkach leczniczych.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, limfocyty)
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty) i stan nawodnienia
- kinaza kreatynowa przy osłabieniu lub bólach mięśni
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (przewlekła choroba nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | W niewydolności nerek kolchicyna oraz kladrybina, fludarabina i klofarabina kumulują się, co znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej mielotoksyczności. U takich chorych połączenia należy unikać i stosować inne leczenie dny moczanowej. |
| Homeopatyczny preparat zimowitu jesiennegopostać · preparaty kolchicyny | interakcja nie dotyczy | Wysoko rozcieńczone preparaty homeopatyczne zawierają śladowe ilości kolchicyny i nie nasilają działania analogów puryn na szpik. |
| Okres największego spadku liczby krwinek po kursie analogu purynodstep · analogi puryn | ryzyko rośnie | W okresie największego spadku liczby krwinek po kursie kladrybiny, fludarabiny, klofarabiny lub nelarabiny dołączenie kolchicyny najbardziej zwiększa ryzyko neutropenii i zakażeń, dlatego w tym czasie lepiej leczyć dnę lekiem z innej grupy. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje obniżona czynność nerek i rezerwa szpiku, co nasila kumulację kolchicyny i mielotoksyczność połączenia. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.