Interakcje / Alfa- i beta-blokery / Alfa- i beta-blokery i leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym
Alfa- i beta-blokery i leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i berotralstatu monitoruj tętno i ciśnienie tętnicze oraz bądź gotów zmniejszyć dawkę karwedylolu.
Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z berotralstatem, regularnie mierz tętno i ciśnienie, wstawaj powoli i nie zmieniaj samodzielnie dawek, a o wszelkich niepokojących objawach powiedz lekarzowi lub farmaceucie.
Interakcja klasy Alfa- i beta-blokery + leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Alfa- i beta-blokery
- karwedylol
- Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym
- ikatybant, inhibitora, konestat alfa, lanadelumab, inhibitor C1-esterazy, berotralstat
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- ikatybant – Ikatybant jest peptydem rozkładanym przez peptydazy, a nie przez enzymy cytochromu P450. Nie hamuje CYP2D6 ani glikoproteiny P, więc nie zmienia stężenia karwedylolu.
- inhibitora – Pozycja odpowiada najpewniej białkowemu inhibitorowi C1-esterazy. Białka osocza są rozkładane katabolicznie i nie wpływają na metabolizm wątrobowy ani na transportery leków, więc interakcja farmakokinetyczna z karwedylolem nie występuje.
- konestat alfa – Konestat alfa jest rekombinowanym białkiem podawanym dożylnie i usuwanym na drodze katabolizmu białek. Nie hamuje CYP2D6 ani glikoproteiny P i nie zmienia stężenia karwedylolu.
- lanadelumab – Lanadelumab jest przeciwciałem monoklonalnym eliminowanym przez proteolizę. Nie wpływa na enzymy cytochromu P450 ani na transportery leków, więc nie zmienia stężenia karwedylolu.
- inhibitor C1-esterazy – Inhibitor C1-esterazy jest białkiem osocza usuwanym na drodze katabolizmu. Nie hamuje CYP2D6 ani glikoproteiny P i nie zmienia stężenia karwedylolu.
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym (np. berotralstat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i berotralstatu monitoruj tętno i ciśnienie tętnicze oraz bądź gotów zmniejszyć dawkę karwedylolu.Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z berotralstatem, regularnie mierz tętno i ciśnienie, wstawaj powoli i nie zmieniaj samodzielnie dawek, a o wszelkich niepokojących objawach powiedz lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z berotralstatem, regularnie mierz tętno i ciśnienie, wstawaj powoli i nie zmieniaj samodzielnie dawek, a o wszelkich niepokojących objawach powiedz lekarzowi lub farmaceucie.
Berotralstat, lek w kapsułkach zapobiegający napadom obrzęku naczynioruchowego, może spowalniać usuwanie karwedylolu z organizmu. Wtedy karwedylol działa mocniej i może za bardzo zwolnić serce lub obniżyć ciśnienie. Leki podawane w zastrzykach lub wlewach, takie jak ikatybant, lanadelumab czy inhibitor C1-esterazy, nie mają tego działania. Jeśli przyjmujesz oba leki, lekarz może zmniejszyć dawkę karwedylolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- kołatanie serca lub nieregularne bicie serca
- nasilona duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i berotralstatu monitoruj tętno i ciśnienie tętnicze oraz bądź gotów zmniejszyć dawkę karwedylolu. Jeśli berotralstat dołączany jest do ustalonej dawki karwedylolu, kontroluj pacjenta przez pierwsze tygodnie, bo zahamowanie metabolizmu narasta stopniowo wraz z osiąganiem stanu stacjonarnego berotralstatu. Jeśli karwedylol włączany jest u pacjenta już leczonego berotralstatem, zacznij od najmniejszej dawki i zwiększaj ją ostrożnie. Po odstawieniu berotralstatu stężenie karwedylolu może spaść, co wymaga oceny kontroli ciśnienia i rytmu serca. Ikatybant, konestat alfa, inhibitor C1-esterazy i lanadelumab można łączyć z karwedylolem bez modyfikacji leczenia.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie karwedylolu może nasilać jego działanie, czyli bradykardię, niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne, zawroty głowy i omdlenia. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach łączenia, u osób starszych, z niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm serca. Dodatkowo berotralstat w dawkach wyższych od zalecanych może wydłużać odstęp QT, co ma znaczenie przy współistniejącej bradykardii.
Mechanizm
Berotralstat jest doustnym, drobnocząsteczkowym inhibitorem kalikreiny osoczowej, który umiarkowanie hamuje CYP2D6 i CYP3A4 oraz glikoproteinę P. Karwedylol jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, w mniejszym stopniu przez CYP2C9, i jest substratem glikoproteiny P. Hamowanie tych szlaków przez berotralstat może zwiększać stężenie karwedylolu w osoczu, zwłaszcza jego enancjomeru R, który odpowiada za blokadę receptorów alfa1. Pozostałe leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym to peptydy, białka osocza lub przeciwciała, które nie wpływają na metabolizm ani transport karwedylolu, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy.
Monitorować
- tętno spoczynkowe
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i zawroty głowy
- EKG (rytm, przewodzenie, odstęp QT) u pacjentów z grupy ryzyka
- objawy niewydolności serca u pacjentów z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Berotralstat dołączany do ustalonej dawki karwedylolukolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | ryzyko rośnie | Dołączenie berotralstatu do ustalonej dawki karwedylolu niesie największe ryzyko, bo stężenie karwedylolu narasta stopniowo w ciągu pierwszych tygodni. W tym okresie konieczna jest kontrola tętna i ciśnienia oraz gotowość do zmniejszenia dawki karwedylolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie ortostatyczne, a skutki nadmiernego działania karwedylolu, takie jak upadki, są poważniejsze. Wskazane jest ostrożniejsze dawkowanie karwedylolu i częstsza kontrola. |
Alkohol przy tych lekach
Alfa- i beta-blokery a alkohol: brak opisu w bazie.
Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 58
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory czynnika Xa (np. edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu.Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i serce, może zwiększać ilość edoksabanu, leku przeciwzakrzepowego, we krwi. Przez to edoksaban może działać mocniej i łatwiej może dojść do krwawienia. Dotyczy to głównie edoksabanu, a przy rywaroksabanie i apiksabanie ten problem jest mało prawdopodobny. Ryzyko jest większe, jeśli masz chore nerki, jesteś w starszym wieku albo bierzesz inne leki rozrzedzające krew lub przeciwbólowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- czarny, smolisty stolec lub krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu. Rutynowa zmiana dawki edoksabanu z powodu samego karwedylolu nie jest wymagana, ale dawkę edoksabanu trzeba dobrać zgodnie z czynnością nerek, masą ciała i innymi lekami hamującymi glikoproteinę P. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia warto rozważyć beta-bloker niehamujący glikoproteiny P albo inny inhibitor czynnika Xa. Skojarzenie karwedylolu z rywaroksabanem lub apiksabanem nie wymaga szczególnych działań poza standardową kontrolą leczenia przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia edoksabanu i nasilenie działania przeciwkrzepliwego ze zwiększonym ryzykiem krwawień, w tym z przewodu pokarmowego. Ryzyko jest większe u osób z upośledzoną czynnością nerek, w podeszłym wieku i przy innych lekach zwiększających ryzyko krwawienia. Wielkość efektu oceniana jest głównie na podstawie mechanizmu, a nie bezpośrednich obserwacji klinicznych.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P w jelicie i nerkach. Edoksaban jest substratem glikoproteiny P i w niewielkim stopniu podlega metabolizmowi wątrobowemu, dlatego jego wchłanianie i eliminacja zależą głównie od tego transportera. Zahamowanie glikoproteiny P może zwiększać wchłanianie i zmniejszać wydalanie edoksabanu, co podnosi jego stężenie we krwi. Mechanizm nie jest wspólny dla całej grupy inhibitorów czynnika Xa w tym samym stopniu, bo rywaroksaban i apiksaban mają ważne dodatkowe drogi eliminacji niezależne od glikoproteiny P.
Monitorować
- objawy krwawienia (krwawienia z nosa i dziąseł, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca po zmianie dawki karwedylolu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50pacjent | ryzyko rośnie | Edoksaban jest w znacznej części wydalany przez nerki, a jego dawkowanie zależy od klirensu kreatyniny. Przy upośledzonej czynności nerek dodatkowe hamowanie glikoproteiny P przez karwedylol w większym stopniu zwiększa ekspozycję na edoksaban i ryzyko krwawienia. Konieczna jest kontrola czynności nerek i dostosowanie dawki edoksabanu zgodnie z ChPL. |
| wiek ≥ 75pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występuje pogorszenie czynności nerek, mała masa ciała i wielolekowość, co zwiększa ryzyko krwawienia przy wzroście ekspozycji na edoksaban. Wskazana jest częstsza ocena objawów krwawienia i czynności nerek. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki karwedylolu u pacjenta leczonego edoksabanemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Największa czujność jest potrzebna w pierwszych tygodniach po dołączeniu karwedylolu do edoksabanu lub po zwiększeniu jego dawki, gdy zmienia się ekspozycja na edoksaban. W tym okresie warto aktywnie pytać pacjenta o objawy krwawienia. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Preparaty kolchicyny (np. kolchicyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera z preparatem kolchicyny należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny i obserwować pacjenta pod kątem objawów jej toksyczności.Jeśli przyjmujesz lek z grupy alfa- i beta-blokerów razem z kolchicyną, nie przekraczaj zaleconej dawki kolchicyny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy alfa- i beta-blokerów razem z kolchicyną, nie przekraczaj zaleconej dawki kolchicyny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które bierzesz.
Karwedylol, stosowany w nadciśnieniu i chorobach serca, może spowalniać usuwanie kolchicyny z organizmu. Kolchicyna, przyjmowana na przykład w dnie moczanowej, może wtedy gromadzić się we krwi i silniej działać na żołądek, jelita, mięśnie i szpik. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorymi nerkami lub wątrobą. Homeopatyczne preparaty zimowitu jesiennego nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, nudności lub wymioty
- ból brzucha
- ból, osłabienie lub skurcze mięśni
- ciemny mocz
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera z preparatem kolchicyny należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę kolchicyny i obserwować pacjenta pod kątem objawów jej toksyczności. U pacjenta przyjmującego karwedylol warto unikać dużych dawek kolchicyny stosowanych w napadzie dny i ograniczyć czas leczenia do niezbędnego minimum. Przed włączeniem kolchicyny należy ocenić czynność nerek i wątroby oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków hamujących glikoproteinę P lub CYP3A4, takich jak klarytromycyna, werapamil, cyklosporyna czy ketokonazol. Jeśli pacjent wymaga długotrwałej kolchicyny, a beta-bloker można zmienić, warto rozważyć bisoprolol lub metoprolol. Pojawienie się biegunki, osłabienia lub bólu mięśni jest wskazaniem do przerwania kolchicyny i pilnej oceny lekarskiej.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych kolchicyny – biegunki, nudności, wymiotów i bólu brzucha, a przy dłuższym stosowaniu miopatii, neuropatii, rabdomiolizy i zahamowania czynności szpiku. Ryzyko jest największe u osób z niewydolnością nerek lub wątroby, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych inhibitorów glikoproteiny P lub CYP3A4. Działanie karwedylolu nie zmienia się w istotny sposób.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P w jelicie, wątrobie i nerkach. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P, która ogranicza jej wchłanianie oraz odpowiada za wydalanie z żółcią i moczem. Zahamowanie tego transportera może zwiększyć stężenie kolchicyny we krwi i w tkankach. Kolchicyna ma bardzo wąski indeks terapeutyczny, dlatego nawet umiarkowany wzrost ekspozycji może prowadzić do objawów toksycznych. Spośród alfa- i beta-blokerów mechanizm ten opisano dla karwedylolu, który jest jedynym przedstawicielem tej grupy na liście.
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty)
- bóle i osłabienie mięśni, aktywność CK przy objawach mięśniowych
- morfologia krwi przy dłuższym leczeniu kolchicyną
- czynność nerek (eGFR) przed włączeniem i w trakcie leczenia
- parestezje i objawy neuropatii obwodowej
Kiedy ocena się zmienia
| Preparat homeopatyczny w wysokim rozcieńczeniupostać · preparaty kolchicyny | interakcja nie dotyczy | Homeopatyczne preparaty zimowitu jesiennego zawierają śladowe ilości kolchicyny i nie osiągają stężeń toksycznych nawet przy zahamowaniu glikoproteiny P. |
| Dawki stosowane w napadzie dnydawka · preparaty kolchicyny | ryzyko rośnie | Większe dawki kolchicyny stosowane w leczeniu napadu dny zwiększają ryzyko toksyczności przy jednoczesnym przyjmowaniu karwedylolu. Należy stosować najmniejszy skuteczny schemat lub rozważyć glikokortykosteroid. |
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | Ciężka niewydolność nerek ogranicza wydalanie kolchicyny i sumuje się z działaniem karwedylolu na glikoproteinę P. U takich pacjentów połączenia należy unikać lub stosować je wyłącznie pod ścisłą kontrolą. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje pogorszenie czynności nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko toksyczności kolchicyny. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulator włącza się ostrożnie, po ocenie tętna, ciśnienia i EKG, a u pacjentów z wolnym rytmem serca lub obciążeniem kardiologicznym pod nadzorem w pierwszych godzinach po pierwszej dawce.Jeśli przyjmujesz beta-bloker i masz zacząć lek z grupy modulatorów receptora S1P (albo odwrotnie), powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz zawroty głowy, duże osłabienie lub zasłabniesz.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz beta-bloker i masz zacząć lek z grupy modulatorów receptora S1P (albo odwrotnie), powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz zawroty głowy, duże osłabienie lub zasłabniesz.
Leki z grupy beta-blokerów, takie jak karwedylol, oraz niektóre leki na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, takie jak siponimod i etrasymod, zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą za bardzo zwolnić tętno i obniżyć ciśnienie. Ryzyko jest największe w pierwszych dniach po rozpoczęciu leczenia siponimodem lub etrasymodem. Lekarz może wtedy zlecić EKG i obserwację tętna albo zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zasłabnięcie albo utrata przytomności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulator włącza się ostrożnie, po ocenie tętna, ciśnienia i EKG, a u pacjentów z wolnym rytmem serca lub obciążeniem kardiologicznym pod nadzorem w pierwszych godzinach po pierwszej dawce. Jeśli u pacjenta przyjmującego karwedylol tętno spoczynkowe jest wyraźnie zwolnione, przed włączeniem siponimodu lub etrasymodu należy rozważyć z lekarzem prowadzącym czasowe odstawienie beta-blokera lub zmianę leczenia na lek niezwalniający rytmu, o ile pozwala na to wskazanie kardiologiczne. Siponimod wprowadza się ze stopniowym zwiększaniem dawki, co łagodzi efekt pierwszej dawki, natomiast etrasymod podaje się od razu w dawce docelowej, więc obserwacja po pierwszej dawce jest przy nim szczególnie ważna. U pacjentów z niewydolnością serca lub po zawale nie należy odstawiać karwedylolu bez konsultacji kardiologicznej. Włączenie beta-blokera u pacjenta leczonego już modulatorem S1P w stałej dawce jest zwykle bezpieczniejsze, ale również wymaga kontroli tętna. Po przerwie w przyjmowaniu modulatora S1P ponowne rozpoczęcie leczenia traktuje się jak nowe włączenie.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu beta-blokera i modulatora receptora S1P rośnie ryzyko objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadku ciśnienia, przede wszystkim w okresie rozpoczynania leczenia modulatorem S1P. Mogą wystąpić zawroty głowy, osłabienie, zasłabnięcie lub omdlenie. Ryzyko jest większe u osób z wyjściowo wolnym rytmem serca, zaburzeniami przewodzenia, chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm. Gdy modulator S1P jest stosowany od dłuższego czasu w stałej dawce, dołączenie beta-blokera wiąże się z mniejszym ryzykiem.
Mechanizm
Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu pobudzają receptory S1P1 w komórkach przedsionków serca, co aktywuje dokomórkowy prąd potasowy i przejściowo zwalnia rytm zatokowy oraz przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Efekt jest najsilniejszy w pierwszych godzinach i dniach leczenia, a potem słabnie wraz z internalizacją receptorów. Beta-blokery hamują receptory beta-1 w węźle zatokowym i przedsionkowo-komorowym, więc niezależnym mechanizmem również zwalniają rytm i przewodzenie. Karwedylol dodatkowo blokuje receptory alfa-1 i rozszerza naczynia, a beta-bloker ogranicza odruchowe przyspieszenie rytmu, które w innej sytuacji łagodziłoby bradykardię. Działania obu grup sumują się. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania na serce całej klasy modulatorów S1P i całej klasy beta-blokerów.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przed włączeniem modulatora S1P i w pierwszych godzinach po pierwszej dawce
- ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
- EKG przed rozpoczęciem leczenia modulatorem S1P (rytm, odstęp PQ, bloki przewodzenia)
- objawy bradykardii: zawroty głowy, osłabienie, duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenia
- ponowna kontrola po przerwie w przyjmowaniu modulatora S1P lub po zwiększeniu dawki beta-blokera
Kiedy ocena się zmienia
| Beta-bloker dołączany u pacjenta leczonego już modulatorem S1P w stałej dawcekolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | ryzyko maleje | Po okresie wprowadzania modulatora S1P jego działanie zwalniające rytm słabnie, więc dołączenie beta-blokera wiąże się z mniejszym ryzykiem niż odwrotna kolejność. Nadal należy kontrolować tętno i ciśnienie po włączeniu lub zwiększeniu dawki beta-blokera. |
| Pierwsze dni leczenia lub wznowienie po przerwieczas leczenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | ryzyko rośnie | Ryzyko bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego jest największe po pierwszej dawce i w okresie zwiększania dawki modulatora S1P oraz po jego wznowieniu po przerwie. Wznowienie leczenia traktuje się jak nowe włączenie, z ponowną oceną tętna i EKG. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. talazoparyb) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i niewydolność serca, może utrudniać usuwanie z organizmu talazoparybu, leku przeciwnowotworowego. Talazoparyb gromadzi się wtedy w większej ilości i łatwiej uszkadza szpik, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, krwawień i częstszych zakażeń. Inne leki z tej grupy, czyli olaparyb, niraparyb i rukaparyb, nie wchodzą w tę interakcję w istotny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie, osłabienie, bladość skóry
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi. Dotyczy to połączenia karwedylolu z talazoparybem. Jeśli beta-bloker jest niezbędny, lepiej rozważyć lek, który nie hamuje P-gp, na przykład bisoprolol albo metoprolol. Jeśli karwedylolu nie można zamienić, dawkę talazoparybu zmniejsza się zgodnie z zaleceniami dla silnych inhibitorów P-gp. Po odstawieniu karwedylolu wraca się do wcześniejszej dawki talazoparybu dopiero po wypłukaniu inhibitora. Olaparyb, niraparyb i rukaparyb można stosować z karwedylolem bez zmiany dawki z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie talazoparybu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, przede wszystkim mielosupresję. Mogą wystąpić niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenia, a w ich następstwie zmęczenie, krwawienia i zakażenia. Toksyczność hematologiczna narasta stopniowo w ciągu kolejnych tygodni leczenia. Interakcja nie wpływa na działanie karwedylolu.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P (P-gp) w jelicie i w nerkach. Talazoparyb prawie nie jest metabolizowany i jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem. Transport przez P-gp i BCRP ma w jego wchłanianiu i wydalaniu kluczowe znaczenie. Zahamowanie P-gp zwiększa więc wchłanianie talazoparybu i zmniejsza jego klirens, co podnosi stężenie leku we krwi. Pozostałe inhibitory PARP są eliminowane głównie drogą metabolizmu, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy i dotyczy przede wszystkim talazoparybu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (hemoglobina, płytki krwi, neutrofile) przed włączeniem karwedylolu i regularnie w kolejnych tygodniach
- objawy krwawienia i zakażenia
- czynność nerek (eGFR), bo jej pogorszenie dodatkowo zwiększa ekspozycję na talazoparyb
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 59pacjent | ryzyko rośnie | Talazoparyb jest wydalany głównie przez nerki. Przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek jego ekspozycja rośnie niezależnie od interakcji, więc dołożenie karwedylolu zwiększa ryzyko mielosupresji jeszcze bardziej. U takich pacjentów zamiana beta-blokera jest szczególnie wskazana. |
| Odstawienie karwedylolu w trakcie leczenia talazoparybemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Po odstawieniu karwedylolu dawkę talazoparybu można zwiększyć do wcześniejszej dopiero po wypłukaniu inhibitora P-gp. Zbyt wczesny powrót do pełnej dawki przy wciąż zahamowanym transporcie nie jest konieczny, a zbyt późny obniża skuteczność leczenia. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, brygatynib, cerytynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i inhibitora kinazy ALK kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i EKG przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie, a samo połączenie ogranicz do pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają beta-blokera.Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów ALK, mierz codziennie tętno i ciśnienie, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, gdy masz zawroty głowy, mdlejesz albo tętno jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz karwedylol razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów ALK, mierz codziennie tętno i ciśnienie, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, gdy masz zawroty głowy, mdlejesz albo tętno jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i serce, oraz leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów ALK, takie jak alektynib, brygatynib, cerytynib, kryzotynib czy lorlatynib, spowalniają bicie serca. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno zwolnić serce i obniżyć ciśnienie. Możesz wtedy odczuwać zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Połączenie jest stosowane, ale wymaga regularnych kontroli tętna, ciśnienia i EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- tętno wyraźnie wolniejsze niż zwykle
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i inhibitora kinazy ALK kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i EKG przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie, a samo połączenie ogranicz do pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają beta-blokera. U chorych leczonych karwedylolem z powodu nadciśnienia bez niewydolności serca, choroby wieńcowej lub zaburzeń rytmu rozważ zamianę na lek przeciwnadciśnieniowy, który nie zwalnia rytmu serca. U chorych z niewydolnością serca lub po zawale nie odstawiaj karwedylolu nagle – przy bradykardii zmniejsz dawkę stopniowo i uzgodnij to z kardiologiem. Przy objawowej bradykardii lub tętnie spoczynkowym wyraźnie poniżej normy wstrzymaj inhibitor ALK zgodnie z zasadami modyfikacji dawki dla danego leku i oceń wszystkie stosowane leki zwalniające rytm serca. Przy cerytynibie i kryzotynibie kontroluj także odstęp QT i stężenia potasu oraz magnezu, a przy lorlatynibie – odstęp PR. Unikaj dokładania kolejnych leków zwalniających rytm serca, takich jak werapamil, diltiazem, digoksyna czy iwabradyna.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i niedociśnienia, w tym ortostatycznego. Może to prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków. Przy cerytynibie i kryzotynibie bradykardia z wydłużonym odstępem QT sprzyja komorowym zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes. Zwolnienie rytmu narasta stopniowo przez pierwsze tygodnie leczenia inhibitorem ALK.
Mechanizm
Karwedylol blokuje receptory beta-adrenergiczne w sercu, więc zwalnia rytm zatokowy i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Jego działanie alfa-adrenolityczne dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze. Wszystkie inhibitory kinazy ALK same zwalniają czynność serca. Kryzotynib, cerytynib, brygatynib i alektynib wywołują bradykardię zatokową, a lorlatynib wydłuża odstęp PR i może powodować blok przedsionkowo-komorowy. Działania te sumują się, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Przy cerytynibie i kryzotynibie dochodzi wydłużenie odstępu QT, które przy bradykardii łatwiej przechodzi w groźne komorowe zaburzenia rytmu. Cerytynib hamuje też enzymy wątrobowe uczestniczące w metabolizmie karwedylolu, więc może dodatkowo zwiększać jego stężenie. Z tego powodu połączenie karwedylolu z cerytynibem niesie największe ryzyko w klasie, choć kierunek postępowania jest ten sam.
Monitorować
- tętno spoczynkowe na początku leczenia i na każdej wizycie
- ciśnienie tętnicze, również w pozycji stojącej
- EKG przed włączeniem inhibitora ALK i okresowo w trakcie leczenia – odstęp PR, QTc i rytm
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy cerytynibie i kryzotynibie
- objawy bradykardii i niedociśnienia – zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie inhibitora ALK u pacjenta już leczonego karwedylolemkolejność włączenia · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Gdy inhibitor ALK dołącza się do stałego leczenia karwedylolem, wykonaj EKG i zmierz tętno przed pierwszą dawką, a potem kontroluj je częściej przez pierwsze tygodnie, bo bradykardia narasta stopniowo. Przy spadku tętna najpierw oceń, czy dawkę karwedylolu można bezpiecznie zmniejszyć, zamiast go nagle odstawiać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych bradykardia i niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzą do upadków i omdleń, a współistniejące choroby przewodzenia są częstsze. Kontroluj ciśnienie w pozycji stojącej i rozważ niższą dawkę karwedylolu. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Agoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności.Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.
Karwedylol oraz leki takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna czy guanfacyna obniżają ciśnienie i zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą obniżyć ciśnienie lub tętno za bardzo, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem albo omdleniem. Groźne jest też nagłe odstawienie klonidyny lub podobnego leku, bo ciśnienie może wtedy gwałtownie skoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- duże zmęczenie lub osłabienie
- silny ból głowy, kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie po pominięciu dawki leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności. Agonistę włącza się w małej dawce i zwiększa ją powoli. Gdy trzeba zakończyć leczenie obydwoma lekami, najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a dopiero po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. Klonidyny nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego karwedylol, a jej dawkę zmniejsza się stopniowo. Moksonidynę, rylmenidynę i guanfacynę również odstawia się stopniowo, choć efekt z odbicia jest przy nich słabiej wyrażony. Połączenia należy unikać u pacjentów z bradykardią, chorobą węzła zatokowego lub blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia. Guanfacyna stosowana w ADHD u dzieci i młodzieży z karwedylolem łączona jest rzadko, a jeśli tak, to wymaga kontroli tętna i ciśnienia.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierne obniżenie ciśnienia, zwłaszcza ortostatyczne, a także zawroty głowy, omdlenia, istotną bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia z bólem głowy, kołataniem serca i ryzykiem przełomu nadciśnieniowego. Ryzyko jest większe u osób starszych, u pacjentów z chorobą węzła zatokowego lub blokiem przewodzenia, z niewydolnością serca i przy stosowaniu innych leków zwalniających rytm.
Mechanizm
Agoniści ośrodkowych receptorów alfa-2 i imidazolinowych zmniejszają napięcie układu współczulnego. Obniżają przez to ciśnienie tętnicze i zwalniają czynność serca. Karwedylol blokuje receptory beta i alfa-1, więc dodatkowo zwalnia rytm, hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe i rozszerza naczynia. Oba mechanizmy się sumują. Drugi, groźniejszy element dotyczy odstawienia agonisty, a najsilniej klonidyny. Nagłe przerwanie leczenia powoduje wyrzut katecholamin. Gdy receptory beta są zablokowane, katecholaminy pobudzają głównie receptory alfa, co nasila skurcz naczyń i nadciśnienie z odbicia. Blokada alfa-1 przez karwedylol może ten efekt częściowo osłabiać, ale go nie znosi. Interakcja ma podłoże farmakodynamiczne i dotyczy wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie. Ryzyko z odbicia jest największe dla klonidyny, mniejsze dla guanfacyny, a dla moksonidyny i rylmenidyny słabiej udokumentowane.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- EKG przy objawach bradykardii lub zaburzeń przewodzenia
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdleń
- ciśnienie tętnicze w kolejnych dniach po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu agonisty
- przestrzeganie regularnego przyjmowania leków przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawianie agonisty przy kontynuacji karwedylolukolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol nasila nadciśnienie z odbicia. Najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. |
| Dożylnadroga podania · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Klonidyna podana dożylnie działa szybko i silniej obniża ciśnienie i tętno. U pacjenta przyjmującego karwedylol wymaga to ciągłego monitorowania hemodynamicznego. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne, bradykardia i upadki. Należy zaczynać od małych dawek agonisty i częściej kontrolować ciśnienie w pozycji stojącej. |
Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym (np. berotralstat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i leku na dziedziczny obrzęk naczynioruchowy hamującego CYP3A4 kontroluj stężenie potasu i kreatyniny w surowicy oraz rozważ zmniejszenie dawki antagonisty aldosteronu.Jeśli przyjmujesz lek odwadniający oszczędzający potas i lek na dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, powiedz o tym lekarzowi, regularnie badaj poziom potasu we krwi i nie przyjmuj suplementów potasu bez zgody lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek odwadniający oszczędzający potas i lek na dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, powiedz o tym lekarzowi, regularnie badaj poziom potasu we krwi i nie przyjmuj suplementów potasu bez zgody lekarza.
Berotralstat, lek zapobiegający napadom obrzęku naczynioruchowego, spowalnia rozkład niektórych leków odwadniających oszczędzających potas, takich jak eplerenon i finerenon. Ich ilość w organizmie rośnie, przez co może wzrosnąć poziom potasu we krwi, a to bywa groźne dla serca. Efekt narasta powoli przez kilka tygodni. Spironolaktonu i leków na obrzęk podawanych w zastrzykach lub kroplówce, np. lanadelumabu czy ikatybantu, ten problem nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni lub uczucie ciężkości nóg
- mrowienie lub drętwienie dłoni, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub wyraźnie wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i leku na dziedziczny obrzęk naczynioruchowy hamującego CYP3A4 kontroluj stężenie potasu i kreatyniny w surowicy oraz rozważ zmniejszenie dawki antagonisty aldosteronu. Dotyczy to berotralstatu w połączeniu z eplerenonem lub finerenonem. U pacjenta przyjmującego berotralstat nie przekraczaj 25 mg eplerenonu na dobę i rozpoczynaj leczenie od tej dawki. Przy finerenonie oznacz potas przed włączeniem berotralstatu, po kilku tygodniach od jego włączenia oraz po każdej zmianie dawki i dostosuj dawkę finerenonu do wyniku. Po odstawieniu berotralstatu stężenie antagonisty aldosteronu spada stopniowo przez kilka tygodni, więc dawkę zwiększaj ostrożnie i pod kontrolą potasu. Spironolaktonu, kanrenonu ani leków biologicznych i peptydowych na obrzęk naczynioruchowy ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia eplerenonu lub finerenonu zwiększa ryzyko hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, a także ryzyko hipotonii i pogorszenia czynności nerek. Zagrożenie jest największe u osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, w starszym wieku oraz przyjmujących suplementy potasu, leki moczopędne oszczędzające potas, sartany lub trimetoprim.
Mechanizm
Berotralstat, jedyny doustny lek z tej grupy, jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje także P-glikoproteinę. Eplerenon i finerenon są metabolizowane niemal wyłącznie przez CYP3A4, dlatego berotralstat zmniejsza ich klirens i zwiększa ich stężenie w osoczu, a wraz z nim działanie antymineralokortykoidowe. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania berotralstatu hamowanie narasta przez około dwa tygodnie od włączenia i utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy spironolaktonu i kanrenonu, które nie zależą istotnie od CYP3A4, ani biologicznych i peptydowych leków na obrzęk naczynioruchowy (ikatybant, inhibitor C1-esterazy, konestat alfa, lanadelumab), które nie hamują metabolizmu leków.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem leczenia skojarzonego, w ciągu pierwszych tygodni i po każdej zmianie dawki
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR wydalanie potasu przez nerki jest ograniczone, więc wzrost stężenia eplerenonu lub finerenonu łatwiej prowadzi do istotnej hiperkaliemii. Kontroluj potas częściej i rozważ lek na obrzęk naczynioruchowy bez wpływu na CYP3A4. |
| Berotralstat dołączony do stałej dawki eplerenonu lub finerenonukolejność włączenia · leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym | inne zalecenie | Gdy berotralstat jest włączany u pacjenta stabilnie leczonego eplerenonem, zmniejsz dawkę eplerenonu do 25 mg na dobę. Przy finerenonie oznacz potas przed włączeniem i po kilku tygodniach, gdy hamowanie CYP3A4 osiągnie stan stacjonarny. |
| Kilka tygodni po odstawieniu berotralstatuodstep · leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 ustępuje stopniowo przez kilka tygodni po odstawieniu berotralstatu ze względu na jego długi okres półtrwania. Zwiększanie dawki eplerenonu lub finerenonu w tym okresie prowadź ostrożnie i pod kontrolą potasu. |
Niekorzystna interakcjaAntyandrogeny (np. enzalutamid, bikalutamid, flutamid)+ Leki stosowane w dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym (np. berotralstat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i doustnego leku zapobiegającego napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego oceń ryzyko wydłużenia odstępu QT i wpływ antyandrogenu na stężenie leku zapobiegającego obrzękom, a przy dużym ryzyku wybierz inną profilaktykę.Jeśli przyjmujesz lek hormonalny na raka prostaty i tabletkę zapobiegającą napadom obrzęku, powiedz o tym obu lekarzom i nie zmieniaj leczenia sam, a gdy napady staną się częstsze albo poczujesz kołatanie serca, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek hormonalny na raka prostaty i tabletkę zapobiegającą napadom obrzęku, powiedz o tym obu lekarzom i nie zmieniaj leczenia sam, a gdy napady staną się częstsze albo poczujesz kołatanie serca, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Leki hormonalne stosowane w raku prostaty, takie jak enzalutamid, apalutamid czy darolutamid, mogą wpływać na berotralstat – tabletkę zapobiegającą napadom dziedzicznego obrzęku. Niektóre z nich osłabiają działanie berotralstatu i napady mogą wracać, inne zwiększają jego ilość we krwi. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na rytm serca. Zastrzyki i wlewy na obrzęk, takie jak ikatybant czy lanadelumab, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady obrzęku
- obrzęk gardła, trudności w oddychaniu lub połykaniu – wezwij pomoc natychmiast
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nasilone bóle brzucha, biegunka lub wymioty
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i doustnego leku zapobiegającego napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego oceń ryzyko wydłużenia odstępu QT i wpływ antyandrogenu na stężenie leku zapobiegającego obrzękom, a przy dużym ryzyku wybierz inną profilaktykę. Berotralstatu nie łączy się z enzalutamidem ani apalutamidem, bo silna indukcja enzymów i glikoproteiny P może pozbawić go skuteczności – w takiej sytuacji lepszą opcją jest lanadelumab albo inhibitor C1-esterazy. Przy darolutamidzie, bikalutamidzie i flutamidzie połączenie z berotralstatem jest możliwe po ocenie EKG i elektrolitów oraz wykluczeniu innych leków wydłużających QT. Berotralstatu nie stosuje się w dawce wyższej niż zalecana. Leki podawane pozajelitowo, takie jak ikatybant, lanadelumab, konestat alfa i inhibitor C1-esterazy, można stosować z antyandrogenami bez zmian dawkowania.
Skutek kliniczny
Przy darolutamidzie główne ryzyko to wzrost stężenia berotralstatu i nasilenie wydłużenia odstępu QT, z możliwością zaburzeń rytmu typu torsade de pointes u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Przy enzalutamidzie i apalutamidzie dominuje spadek stężenia berotralstatu i utrata skuteczności profilaktyki, czyli częstsze napady obrzęku, w tym potencjalnie groźne obrzęki krtani. Przy bikalutamidzie i flutamidzie istotne jest głównie sumowanie wpływu na QT.
Mechanizm
Interakcja dotyczy w praktyce tylko berotralstatu, jedynego doustnego leku małocząsteczkowego w grupie b. Berotralstat jest substratem glikoproteiny P i BCRP oraz umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, a jego działanie wydłużające odstęp QT zależy od stężenia. Wszystkie antyandrogeny stosowane w raku gruczołu krokowego mogą wydłużać odstęp QT jako element terapii deprywacji androgenowej, więc wspólnym mechanizmem dla całej grupy a jest addycja wpływu na repolaryzację serca. Do tego dochodzą różnice farmakokinetyczne między antyandrogenami. Darolutamid hamuje BCRP i może zwiększać stężenie berotralstatu, a berotralstat może zwiększać stężenie darolutamidu, który jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P. Enzalutamid i apalutamid są silnymi induktorami CYP3A4 i indukują glikoproteinę P, przez co mogą wyraźnie obniżać stężenie berotralstatu. Bikalutamid i flutamid mają słabszy wpływ farmakokinetyczny, ale wpływ na QT pozostaje.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego i po osiągnięciu stanu stacjonarnego berotralstatu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, z wyrównaniem niedoborów
- częstość i nasilenie napadów obrzęku, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu enzalutamidu albo apalutamidu
- objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- działania niepożądane berotralstatu ze strony przewodu pokarmowego jako sygnał zwiększonego stężenia
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidu u pacjenta przyjmującego berotralstatkolejność włączenia · antyandrogeny | inne zalecenie | Efekt indukcji enzymów i glikoproteiny P ustępuje stopniowo przez kilka tygodni po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu. W tym okresie stężenie berotralstatu stopniowo rośnie, dlatego skuteczność profilaktyki trzeba oceniać ponownie, a przy zmianie na darolutamid kontrolować EKG. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.