Interakcje / Aliskiren / Aliskiren i chloramfenikol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani dodatkowego monitorowania.
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Interakcja nieistotna klinicznieAliskiren+ ChloramfenikolPołączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Te dwa leki możesz stosować razem. Antybiotyk w maści działa głównie w miejscu nałożenia i nie zmienia działania leku na ciśnienie. Nie są znane szkodliwe skutki łączenia tych leków.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani dodatkowego monitorowania. Pacjent kontynuuje leczenie aliskirenem zgodnie z dotychczasowym schematem.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmiany działania przeciwnadciśnieniowego aliskirenu ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków. Przy stosowaniu chloramfenikolu w postaci maści wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, co dodatkowo czyni interakcję mało prawdopodobną.
Mechanizm
Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na klinicznie istotną interakcję. Chloramfenikol hamuje wątrobowe enzymy mikrosomalne i nasila działanie leków metabolizowanych w wątrobie, takich jak pochodne sulfonylomocznika, fenytoina czy warfaryna[1]. Aliskiren tylko w niewielkim stopniu ulega metabolizmowi wątrobowemu, dlatego zahamowanie tych enzymów nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia. O wchłanianiu aliskirenu w jelitach i jego wydalaniu z żółcią decyduje głównie glikoproteina P, a interakcje dotyczą jej silnych i umiarkowanych inhibitorów[2]. Brak danych, by chloramfenikol w istotnym stopniu hamował glikoproteinę P. Leki nie sumują też działań niepożądanych, ponieważ chloramfenikol nie obniża ciśnienia ani nie podnosi stężenia potasu, a aliskiren nie działa toksycznie na szpik.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylna lub doustna)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu ekspozycja jest znacznie większa niż po zastosowaniu maści. Interakcji z aliskirenem nie potwierdzono, ale u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia rozsądna jest rutynowa kontrola ciśnienia tętniczego w czasie antybiotykoterapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAliskirena alkoholNie trzeba zmieniać dawki aliskirenu przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu alkoholu, ale warto poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia.Pij alkohol tylko okazjonalnie i z umiarem, wybieraj napoje bez soków i dodatków ziołowych, a po wypiciu wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol tylko okazjonalnie i z umiarem, wybieraj napoje bez soków i dodatków ziołowych, a po wypiciu wstawaj powoli.
Niewielka ilość alkoholu zwykle nie przeszkadza w leczeniu tym lekiem, ale alkohol może dodatkowo obniżyć ciśnienie i wywołać zawroty głowy. Picie dużych ilości alkoholu przez dłuższy czas podnosi ciśnienie i sprawia, że lek działa słabiej. Soki owocowe i napoje ziołowe zmniejszają wchłanianie tego leku, dlatego nie pij drinków z sokiem ani nalewek i likierów ziołowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- uczucie osłabienia lub zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub upadek
- wymioty lub biegunka z oznakami odwodnienia
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki pomiaru ciśnienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki aliskirenu przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu alkoholu, ale warto poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia. Pacjent powinien unikać drinków z sokiem owocowym oraz nalewek i likierów ziołowych, bo ChPL aliskirenu zaleca niepicie soku owocowego i napojów z wyciągami roślinnymi[1]. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu należy ocenić kontrolę ciśnienia i zalecić ograniczenie spożycia. Przy wymiotach, biegunce lub odwodnieniu po alkoholu pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Po jednorazowym spożyciu alkoholu możliwe są zawroty głowy, osłabienie i niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdlenia lub upadku. Przewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza kontrolę ciśnienia tętniczego. Wymioty i odwodnienie po intensywnym piciu zwiększają ryzyko niedociśnienia i pogorszenia czynności nerek u osób leczonych lekiem hamującym układ renina-angiotensyna-aldosteron. Drinki na sokach owocowych mogą zmniejszyć wchłanianie aliskirenu. Jednoczesne podanie soku grejpfrutowego, pomarańczowego lub jabłkowego z aliskirenem w dawce 150 mg zmniejszało AUC aliskirenu o 61–63%[1].
Mechanizm
Umiarkowane picie alkoholu przy aliskirenie jest dopuszczalne, ale pacjent powinien znać objawy nadmiernego spadku ciśnienia. ChPL aliskirenu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol rozszerza naczynia obwodowe i po jednorazowym spożyciu obniża ciśnienie tętnicze. Ten efekt może się sumować z działaniem aliskirenu, który hamuje reninę i zmniejsza wytwarzanie angiotensyny II. Przewlekłe regularne picie większych ilości alkoholu podnosi ciśnienie tętnicze i osłabia skuteczność leczenia przeciwnadciśnieniowego. Nie ma przesłanek do interakcji farmakokinetycznej samego etanolu z aliskirenem. Aliskiren jest w niewielkim stopniu metabolizowany, a jego wchłanianie zależy od glikoproteiny P i polipeptydów transportujących aniony organiczne. Sok owocowy zmniejsza wchłanianie aliskirenu, dlatego w czasie leczenia nie należy pić soku owocowego ani napojów z wyciągami roślinnymi[1]. Dotyczy to również drinków przygotowanych na sokach oraz nalewek i likierów ziołowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy niedociśnienia ortostatycznego
- skuteczność kontroli nadciśnienia u osób regularnie pijących
- ilość i rodzaj spożywanego alkoholu
- czynność nerek i stężenie potasu przy odwodnieniu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upicie się zwiększa ryzyko znacznego niedociśnienia, a wymioty i odwodnienie mogą pogorszyć czynność nerek u pacjenta leczonego lekiem hamującym układ RAA. |
| Regularne, przewlekłe picie większych ilościczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu podnosi ciśnienie tętnicze i osłabia efekt aliskirenu, dlatego wymaga oceny kontroli ciśnienia i zalecenia ograniczenia spożycia. |
| Drinki z sokiem owocowym, nalewki i likiery ziołowepostać · pacjent | inne zalecenie | Sok owocowy i napoje z wyciągami roślinnymi zmniejszają wchłanianie aliskirenu i ChPL zaleca ich niepicie w czasie leczenia. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne po alkoholu częściej prowadzi do upadków i urazów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 206
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ AliskirenNie łącz aliskirenu z itrakonazolem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz kurację przeciwgrzybiczą, powiedz lekarzowi, że bierzesz aliskiren, żeby dobrał inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz kurację przeciwgrzybiczą, powiedz lekarzowi, że bierzesz aliskiren, żeby dobrał inny lek.
Lek przeciwgrzybiczy itrakonazol bardzo mocno zwiększa ilość aliskirenu – leku na nadciśnienie – we krwi. Może to spowodować zbyt duży spadek ciśnienia, zaburzenia pracy nerek i zbyt wysoki poziom potasu. Tych leków nie wolno przyjmować razem ani przez 2 tygodnie po zakończeniu kuracji itrakonazolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- silne osłabienie
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- drętwienie lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz aliskirenu z itrakonazolem[1][2]. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania glikoproteiny P albo na czas kuracji zastąp aliskiren innym lekiem hipotensyjnym w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Aliskiren można wznowić najwcześniej po 2 tygodniach od ostatniej dawki itrakonazolu[3], a u pacjentów z marskością wątroby lub przyjmujących inne inhibitory CYP3A4 eliminacja itrakonazolu może trwać dłużej[3].
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost ekspozycji na aliskiren, znacznie przekraczający efekt podwojenia maksymalnej dawki, grozi nasileniem jego działania i działań niepożądanych, w tym niedociśnieniem, hiperkaliemią i pogorszeniem czynności nerek. Inhibitory glikoproteiny P mogą dodatkowo zwiększać stężenie aliskirenu w tkankach bardziej niż w osoczu[1].
Mechanizm
Itrakonazol jest bardzo silnym inhibitorem glikoproteiny P, która odpowiada za ograniczanie wchłaniania aliskirenu w jelicie i jego wydalanie z żółcią[1]. Itrakonazol w dawce 100 mg zwiększa AUC aliskirenu 6,5-krotnie, a Cmax 5,8-krotnie (aliskiren 150 mg, zdrowi ochotnicy)[1]. Itrakonazol hamuje też CYP3A4 i glikoproteinę P w sposób przedłużony – jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero po 7–14 dniach od odstawienia[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze (przy przypadkowym jednoczesnym przyjęciu)
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazol | inne zalecenie | Po odstawieniu itrakonazolu jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero po 7–14 dniach, dlatego aliskirenu nie włącza się wcześniej niż po 2 tygodniach. U pacjentów z marskością wątroby lub przyjmujących inne inhibitory CYP3A4 okres ten może być dłuższy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ipozumax 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ipozumax-100323250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
Połączenie przeciwwskazaneRytonawir+ AliskirenNie łącz aliskirenu z rytonawirem, także gdy rytonawir jest podawany w małej dawce jako lek wzmacniający inny inhibitor proteazy.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na nadciśnienie, a rytonawiru nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na nadciśnienie, a rytonawiru nie odstawiaj samodzielnie.
Rytonawir zatrzymuje w organizmie aliskiren, lek na nadciśnienie. Stężenie aliskirenu we krwi może wtedy wzrosnąć kilkukrotnie. Może to spowodować zbyt niskie ciśnienie, za dużo potasu we krwi i kłopoty z nerkami. Tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duże osłabienie mięśni
- nierówne lub wolne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz aliskirenu z rytonawirem, także gdy rytonawir jest podawany w małej dawce jako lek wzmacniający inny inhibitor proteazy. Jednoczesne stosowanie aliskirenu z silnymi inhibitorami glikoproteiny P jest przeciwwskazane[1]. U pacjenta, który wymaga leczenia rytonawirem, aliskiren należy zamienić na inny lek przeciwnadciśnieniowy bez tej interakcji. Nie dodaje się inhibitora ACE ani sartanu do aliskirenu – to zamiana, a nie połączenie. Po zmianie leczenia trzeba skontrolować ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Można się spodziewać wielokrotnego wzrostu ekspozycji na aliskiren, podobnego jak po innych silnych inhibitorach glikoproteiny P. Cyklosporyna zwiększała AUC aliskirenu około 5-krotnie, a itrakonazol około 6,5-krotnie[1]. Grozi to nadmiernym spadkiem ciśnienia tętniczego, hiperkaliemią i pogorszeniem czynności nerek.
Mechanizm
Rytonawir silnie hamuje glikoproteinę P[2]. Glikoproteina P jest głównym białkiem transportowym, które ogranicza wchłanianie aliskirenu w jelicie i odpowiada za jego wydalanie z żółcią[1]. Jej zahamowanie zwiększa wchłanianie aliskirenu, zmniejsza jego wydalanie i podnosi jego stężenie w osoczu. Inhibitory glikoproteiny P mogą bardziej zwiększać stężenie aliskirenu w tkankach niż w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w pierwszych dniach po zmianie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
Bezpieczniejsze alternatywy
ramiprylperyndopryllizynoprylkandesartan
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 100 mg dwa razy na dobę (rytonawir jako lek wzmacniający)rytonawir | inne zalecenie | Mała dawka rytonawiru stosowana do wzmacniania innego inhibitora proteazy nie znosi przeciwwskazania, bo hamowanie glikoproteiny P występuje także w tym schemacie. Należy dodatkowo sprawdzić interakcje aliskirenu z inhibitorem proteazy podawanym razem z rytonawirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ BusulfanChloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem.Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Busulfan osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol też może uszkadzać szpik, czasem trwale. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Dotyczy to także maści z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone wybroczyny na skórze
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a leczenie busulfanem oznacza taki stan. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem bez działania mielotoksycznego, dobranym do wskazania i lokalizacji. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, trzeba go odstawić i skontrolować morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką pancytopenią z zakażeniami i krwawieniami, w tym niedokrwistością aplastyczną. Ryzyko jest największe przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu i dużych dawkach busulfanu. Objawy pojawiają się zwykle po kilku dniach lub tygodniach i mogą się utrzymywać po odstawieniu leków.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, a ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Busulfan jest lekiem cytotoksycznym, którego głównym działaniem jest zahamowanie czynności szpiku. Chloramfenikol wywołuje zależne od dawki, zwykle odwracalne zahamowanie hemopoezy, a rzadko także niezależną od dawki, często nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby[1], ale busulfan jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z glutationem, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- liczba neutrofilów
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna lub dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu narażenie jest znacznie większe niż po zastosowaniu maści, a ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i ciężkiej pancytopenii najwyższe. |
| Duże dawki (kondycjonowanie przed przeszczepieniem szpiku)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Duże dawki busulfanu prowadzą do głębokiej mieloablacji, więc każdy dodatkowy lek mielotoksyczny zwiększa ryzyko przedłużonej aplazji i zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ CyzaprydNie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie.Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w kroplówce może zwiększać ilość cyzaprydu we krwi. Za dużo cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Maść na skórę i krople do oczu z chloramfenikolem nie mają takiego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie. Cyzaprydu nie stosuje się jednocześnie z doustnymi ani pozajelitowymi silnymi inhibitorami CYP3A4 ani z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Gdy chloramfenikol ogólnie jest niezbędny, odstaw cyzapryd na czas antybiotykoterapii i wybierz lek prokinetyczny niezależny od CYP3A4. Gdy połączenia nie da się uniknąć, wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie wymaga zmiany leczenia cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu serca. Mogą wystąpić częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1].
Mechanizm
Chloramfenikol podawany ogólnie zwiększa stężenie cyzaprydu, bo hamuje jego metabolizm wątrobowy. Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają jego stężenie w surowicy[1]. Chloramfenikol jest inhibitorem CYP3A4, dlatego przy podaniu doustnym lub dożylnym należy spodziewać się kumulacji cyzaprydu.
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany na skórę lub do oka osiąga znikome stężenie ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu cyzaprydu. Przeciwwskazanie dotyczy inhibitorów CYP3A4 podawanych doustnie lub pozajelitowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory konwertazy (np. ramipryl, peryndopryl, lizynopryl)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.
Leki z grupy inhibitorów konwertazy, np. ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. U osób z cukrzycą lub chorymi nerkami takie połączenie jest zakazane, a u innych osób też nie jest zalecane. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, nie tylko wymienionych przykładów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- wyraźne osłabienie mięśni lub mrowienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
- nudności i duża senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów konwertazy, w tym ramiprylu, peryndoprylu, enalaprylu, lizynoprylu, a także cylazaprylu, imidaprylu i zofenoprylu, dla których nie ma osobnych danych. Jeśli pacjent otrzymuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich i zastąpienia go lekiem przeciwnadciśnieniowym działającym poza układem renina–angiotensyna–aldosteron. Nie należy też zamieniać inhibitora konwertazy na sartan, ponieważ połączenie sartanu z aliskirenem niesie to samo ryzyko. Jeśli w wyjątkowej sytuacji poza przeciwwskazaniami lekarz utrzymuje połączenie pod nadzorem specjalisty, konieczna jest ścisła kontrola potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia, w tym objawowego, oraz ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia ich czynności. W dużym badaniu klinicznym u chorych na cukrzycę typu 2 dodanie aliskirenu do leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem nie przyniosło korzyści sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a zwiększyło częstość działań niepożądanych, w tym udaru, co doprowadziło do przerwania badania. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu.
Mechanizm
Inhibitory konwertazy i aliskiren hamują ten sam układ renina–angiotensyna–aldosteron w dwóch różnych miejscach, co prowadzi do podwójnej blokady tego układu. Aliskiren hamuje reninę i ogranicza powstawanie angiotensyny I, a inhibitory konwertazy blokują jej przekształcanie w angiotensynę II. Skutkiem jest nasilone zmniejszenie wydzielania aldosteronu, co ogranicza wydalanie potasu, oraz osłabienie autoregulacji przepływu kłębuszkowego w nerkach. Jest to efekt farmakodynamiczny wspólny dla wszystkich inhibitorów konwertazy, niezależny od ich budowy, farmakokinetyki i sposobu wydalania, dlatego brak części par w bazie oznacza brak danych, a nie inne zachowanie leku.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i niedociśnienia
- jednoczesne stosowanie innych leków podnoszących potas, np. spironolaktonu, eplerenonu, amilorydu, trimetoprimu, suplementów potasu i zamienników soli kuchennej
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.