Interakcje / Alprazolam / Alprazolam i prasteron
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale po włączeniu prasteronu warto obserwować, czy alprazolam nadal skutecznie kontroluje objawy lękowe.
Możesz stosować oba leki, ale jeśli po włączeniu prasteronu lęk lub problemy ze snem się nasilą, nie zwiększaj sam dawki alprazolamu, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Interakcja o niejasnym znaczeniuAlprazolam+ PrasteronPołączenie można stosować, ale po włączeniu prasteronu warto obserwować, czy alprazolam nadal skutecznie kontroluje objawy lękowe.Możesz stosować oba leki, ale jeśli po włączeniu prasteronu lęk lub problemy ze snem się nasilą, nie zwiększaj sam dawki alprazolamu, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz stosować oba leki, ale jeśli po włączeniu prasteronu lęk lub problemy ze snem się nasilą, nie zwiększaj sam dawki alprazolamu, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Prasteron (DHEA) może trochę osłabiać działanie alprazolamu, czyli leku na lęk i niepokój. Dane na ten temat są skąpe i nie opisano groźnych skutków. Możesz jednak zauważyć, że lek uspokajający działa słabiej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie lęku lub niepokoju
- pogorszenie snu
- rozdrażnienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu prasteronu warto obserwować, czy alprazolam nadal skutecznie kontroluje objawy lękowe. Przy nasileniu lęku, niepokoju lub bezsenności należy ocenić zasadność dalszego przyjmowania prasteronu zamiast zwiększać dawkę alprazolamu.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwlękowego i uspokajającego alprazolamu oraz nawrót objawów lękowych lub bezsenności. Nie opisano poważnych skutków tego połączenia.
Mechanizm
Prasteron może osłabiać działanie leków psycholeptycznych, w tym pochodnych diazepiny, do których należy alprazolam[1]. Prawdopodobnym podłożem jest przeciwstawny wpływ na przekaźnictwo GABA-ergiczne – prasteron jako neurosteroid działa na receptor GABA-A odwrotnie niż benzodiazepiny. Nie wykazano wpływu prasteronu na metabolizm alprazolamu.
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- nasilenie objawów lękowych
- jakość snu
- niepokój i drażliwość
Kiedy ocena się zmienia
| Prasteron włączony u pacjenta ustabilizowanego na alprazolamiekolejność włączenia · prasteron | inne zalecenie | Przy włączaniu prasteronu u pacjenta z dobrze kontrolowanym lękiem na alprazolamie warto w pierwszych tygodniach ocenić, czy kontrola objawów się nie pogorszyła. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolama alkoholPacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.
Alprazolam działa uspokajająco i usypiająco, a alkohol mocno nasila to działanie. Połączenie może wywołać silną senność, zawroty głowy, chwiejny chód, upadki, a nawet groźne spowolnienie oddychania. Opisywano zgony u osób, które łączyły ten lek z alkoholem. Dlatego w czasie leczenia nie wolno pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- sine usta lub utrata przytomności – wezwij pogotowie (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia. Charakterystyka produktu stanowi, że nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia alprazolamem[1]. Alprazolamu nie należy stosować u osoby w stanie ostrego zatrucia alkoholem[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu w przeszłości benzodiazepiny należy stosować z bardzo dużą ostrożnością[1]. Pacjentom należy przepisywać jak najmniejszą ilość leku oraz poinformować ich o właściwym przechowywaniu i pozbywaniu się niewykorzystanych tabletek[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń równowagi i koordynacji, depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki i zgonu. Zgłaszano zgony związane z przedawkowaniem, gdy alprazolam był nadużywany z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z alkoholem[1]. Alkohol nasila sedację wywoływaną przez alprazolam, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu rośnie ponadto ryzyko uzależnienia od benzodiazepin[1].
Mechanizm
Alkohol i alprazolam sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym na ośrodek oddechowy. Benzodiazepiny wykazują addytywne działanie depresyjne na OUN, włączając depresję oddechową, gdy są stosowane jednocześnie z alkoholem[1]. Oba związki nasilają hamującą neurotransmisję zależną od receptora GABA-A, co tłumaczy nasilenie sedacji, zaburzeń koordynacji i osłabienia napędu oddechowego. Charakterystyki produktów alprazolamu różnią się siłą zapisu. Jedna wymienia ostre zatrucie alkoholem lub innymi substancjami działającymi na OUN wśród przeciwwskazań[1]. Inna stanowi, że „nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia”[1]. Kolejna zaleca pamiętać o możliwości addytywnego działania alprazolamu i alkoholu[1].
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
- objawy nadużywania alkoholu lub alprazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność podczas łączenia alprazolamu z substancjami działającymi depresyjnie na układ oddechowy. Osoby starsze są też bardziej narażone na upadki i złamania przy nasilonej sedacji. |
| Ostre zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem do podania alprazolamu. Nie należy podawać leku osobie nietrzeźwej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna kliniczniePrasterona alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania prasteronu ani zakazywać okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz go regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz go regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Nie stwierdzono, aby alkohol wchodził w istotną interakcję z prasteronem. Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu w czasie leczenia nie powinno ci szkodzić. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak uszkodzić wątrobę, a przy poważnej chorobie wątroby tego leku nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz
- Ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
- Nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania prasteronu ani zakazywać okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie działań estrogenowych, a w razie alkoholowego uszkodzenia wątroby stosowanie prasteronu może stać się przeciwwskazane.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między prasteronem a etanolem, a ChPL prasteronu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Wszystkie charakterystyki produktów prasteronu milczą w tej kwestii jednakowo[1]. Teoretycznie oba czynniki mogą wpływać na gospodarkę hormonów płciowych, ponieważ prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a przewlekłe picie alkoholu nasila obwodową aromatyzację androgenów do estrogenów i zaburza metabolizm hormonów steroidowych w wątrobie. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi też do uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu[1].
Monitorować
- Próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- Objawy nasilonego działania estrogenowego lub androgennego przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do prasteronu. Należy kontrolować próby wątrobowe i rozważyć zasadność leczenia. |
| Globulki dopochwowepostać · alkohol | ryzyko maleje | Prasteron podawany dopochwowo działa głównie miejscowo i ma niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc teoretyczne rozważania o wspólnym wpływie na hormony płciowe mają jeszcze mniejsze znaczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
Inne interakcje tych leków 232
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.
Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
- napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
- regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolam | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. |
| Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Przed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ FlumazenilFlumazenil podaje się dożylnie jako odtrutkę przy przedawkowaniu alprazolamu.Jeśli trafisz do szpitala lub wzywasz pogotowie, powiedz, że przyjmujesz alprazolam, jak długo i w jakiej dawce, oraz jakie inne leki bierzesz.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli trafisz do szpitala lub wzywasz pogotowie, powiedz, że przyjmujesz alprazolam, jak długo i w jakiej dawce, oraz jakie inne leki bierzesz.
Flumazenil to lek podawany w szpitalu lub przez ratowników, który odwraca działanie alprazolamu, na przykład gdy ktoś przyjmie go za dużo. Jeśli bierzesz alprazolam od dłuższego czasu, nagłe zniesienie jego działania może wywołać niepokój, drżenie, a rzadko drgawki. Działanie flumazenilu mija szybciej niż działanie alprazolamu, więc senność może wrócić i dlatego lekarze obserwują pacjenta przez pewien czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki
- silny niepokój lub pobudzenie
- ponowna senność lub płytki oddech po wybudzeniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Flumazenil podaje się dożylnie jako odtrutkę przy przedawkowaniu alprazolamu[1]. Flumazenilu nie podaje się, gdy benzodiazepina kontroluje stan zagrażający życiu, np. ciśnienie śródczaszkowe lub stan padaczkowy[2]. Nie stosuje się go też przy mieszanym zatruciu z trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, gdy występują objawy antycholinergiczne, neurologiczne lub sercowo-naczyniowe, ponieważ zniesienie działania benzodiazepiny odsłania toksyczność tych leków[3]. U pacjentów przewlekle leczonych alprazolamem flumazenil dawkuje się ostrożnie i obserwuje chorego w kierunku drgawek oraz objawów odstawienia. Po podaniu pacjent pozostaje pod obserwacją do czasu ustąpienia działania alprazolamu, ponieważ sedacja może powrócić.
Skutek kliniczny
Flumazenil znosi działanie alprazolamu i jest jego odtrutką przy przedawkowaniu[1]. Odwrócenie działania benzodiazepiny może wywołać drgawki[4]. U osób przyjmujących alprazolam przewlekle nagłe zablokowanie receptora może wywołać objawy odstawienia. Działanie flumazenilu przemija szybciej niż działanie alprazolamu, dlatego sedacja i depresja oddechowa mogą powrócić.
Mechanizm
Flumazenil kompetycyjnie blokuje receptor benzodiazepinowy i odwraca ośrodkowe działanie alprazolamu, w tym sedację i depresję oddechową[2]. Flumazenil nie zmienia farmakokinetyki badanych benzodiazepin, a one nie zmieniają jego farmakokinetyki[2].
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- stan świadomości i ponowna sedacja
- częstość oddechów i saturacja
- drgawki
- objawy odstawienia benzodiazepin (lęk, pobudzenie, drżenie)
- EKG przy podejrzeniu zatrucia mieszanego z lekami przeciwdepresyjnymi
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · alprazolam | ryzyko rośnie | U pacjentów przewlekle leczonych alprazolamem flumazenil może wywołać objawy odstawienia i drgawki, dlatego dawkuje się go ostrożnie i obserwuje chorego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-b-braun-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100193556/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-kabi-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100195012/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alpragen 0,25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alpragen-100105612/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ EpirubicynaNie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Prasteron (DHEA) to hormon, z którego organizm wytwarza estrogeny i testosteron. U osób chorujących na nowotwór, a epirubicynę podaje się właśnie w leczeniu nowotworów, taki hormon może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyjmowanie jakichkolwiek suplementów lub tabletek z DHEA w trakcie leczenia onkologicznego
- nowe zgrubienie lub guzek w piersi albo inne niepokojące zmiany, które zauważysz w trakcie leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.[1][2] Przeciwwskazanie dotyczy choroby nowotworowej, a nie samego czasu wlewów, dlatego prasteronu nie wprowadza się także po zakończeniu chemioterapii bez decyzji onkologa.[3] O dotychczasowym przyjmowaniu prasteronu należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest stymulacja hormonalna nowotworu, zwłaszcza raka sutka, i osłabienie skuteczności leczenia onkologicznego. Prasteron nie wnosi żadnej korzyści terapeutycznej, która uzasadniałaby to ryzyko u chorego na nowotwór.
Mechanizm
Epirubicynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z nowotworem, w tym z rakiem sutka, jajnika i innymi nowotworami estrogenozależnymi.[1] Przeciwwskazanie obejmuje także raka sutka u mężczyzn, przerost i raka gruczołu krokowego oraz inne nowotwory.[3][2] Prasteron jest prekursorem estrogenów i androgenów, więc może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych i przeciwdziałać efektowi leczenia przeciwnowotworowego. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania suplementów hormonalnych i preparatów DHEA u pacjenta onkologicznego
- przekazanie informacji o wcześniejszym stosowaniu prasteronu onkologowi
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ DabrafenibNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.
Prasteronu (DHEA) nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a dabrafenib to lek przeciwnowotworowy. Prasteron zmienia się w organizmie w hormony płciowe, które mogą niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Dotyczy to także suplementów diety z DHEA.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.[1][2][3] Jeśli pacjent już przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować onkologa prowadzącego. Dotyczy to także suplementów diety zawierających DHEA.
Skutek kliniczny
Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, więc u chorego na nowotwór może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Ewentualne osłabienie działania prasteronu przez dabrafenib ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Przeciwwskazanie wynika z choroby, a nie z samej interakcji farmakokinetycznej. Dabrafenib stosuje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, w tym z nowotworami estrogenozależnymi i rakiem gruczołu krokowego.[1][2][3] Dodatkowo dabrafenib jest induktorem CYP3A4, CYP2C i UGT, co może przyspieszać przemiany prasteronu i jego metabolitów hormonalnych.[4] Ten element jest teoretyczny i nie zmienia oceny.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], słaby induktor CYP2C9[6], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[5], substrat BCRP[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania prasteronu lub suplementów z DHEA w trakcie leczenia przeciwnowotworowego
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ TrabektedynaNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.
Prasteronu (DHEA) nie wolno stosować, gdy leczysz się na nowotwór, a trabektedyna jest lekiem przeciwnowotworowym. Prasteron działa jak hormon i może pobudzać wzrost niektórych nowotworów, przez co leczenie może działać słabiej. Oba leki mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz
- Ból pod prawym łukiem żebrowym
- Nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.[1][2][3] Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie efektu leczenia przeciwnowotworowego przez hormonalną stymulację nowotworu, szczególnie w raku jajnika. Dodatkowo prasteronu nie stosuje się w ciężkiej niewydolności wątroby, a trabektedyna działa toksycznie na wątrobę.[1][4]
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a trabektedynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, dlatego każde jednoczesne stosowanie obu leków dotyczy pacjenta, u którego prasteron jest przeciwwskazany.[1][2][3] Prasteron jest prekursorem hormonów płciowych i może zwiększać wytwarzanie estrogenów oraz nasilać działanie androgenne, co może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych, w tym raka jajnika.[1] Mechanizm ma charakter teoretyczny i wynika z działania hormonalnego prasteronu, a nie z bezpośredniego oddziaływania między lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Weryfikacja przyjmowania suplementów i leków zawierających prasteron (DHEA) przed każdym cyklem trabektedyny
- Parametry czynności wątroby zgodnie ze schematem leczenia trabektedyną
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ PrasteronNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną.Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.
DHEA (prasteron) nie powinno się przyjmować podczas leczenia tioguaniną. Tioguanina to lek stosowany w leczeniu białaczki, a DHEA jest hormonem, którego nie stosuje się u osób chorujących na nowotwór. Może on niekorzystnie wpływać na przebieg choroby.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną[1][2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, w tym jako preparat bez recepty, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe.
Skutek kliniczny
Możliwe niekorzystne oddziaływanie hormonalne prasteronu na przebieg choroby nowotworowej leczonej tioguaniną. Bezpośredniego wpływu prasteronu na stężenie ani skuteczność tioguaniny nie opisano.
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u chorych na nowotwory, w tym nowotwory estrogenozależne[1][2][3]. Tioguanina jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu białaczek, więc każdy pacjent ją przyjmujący ma chorobę nowotworową. Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a jego działanie hormonalne może teoretycznie niekorzystnie wpływać na przebieg choroby nowotworowej. Interakcja farmakokinetyczna między tymi lekami nie jest znana, a przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej tioguaniną.
Monitorować
- wywiad w kierunku samodzielnego przyjmowania preparatów DHEA
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ TopiramatPołączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.
Oba leki działają uspokajająco i mogą powodować senność. Przyjmowane razem mogą silniej spowalniać, osłabiać koncentrację i powodować zawroty głowy. Zwiększa to ryzyko upadków i wypadków, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- kłopoty z pamięcią, koncentracją lub mową
- spowolniony lub płytki oddech
- nagły ból oka lub pogorszenie widzenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu alprazolamu z lekami przeciwdrgawkowymi należy zachować ostrożność[2]. Dawki obu leków warto zwiększać stopniowo i nie zmieniać ich jednocześnie. Pacjent nie może pić alkoholu[2]. Na początku terapii należy odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn do czasu oceny reakcji na połączenie.
Skutek kliniczny
Można spodziewać się nasilonej senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego, zaburzeń koncentracji i pamięci oraz zaburzeń koordynacji z ryzykiem upadków. Benzodiazepiny w połączeniu z innymi lekami hamującymi OUN mogą nasilać depresję oddechową[2]. Ryzyko jest największe na początku leczenia, przy zwiększaniu dawek oraz u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i spowalniające się sumuje. Benzodiazepiny nasilają depresyjny wpływ innych leków działających hamująco na OUN, w tym leków przeciwdrgawkowych[2]. Topiramatu nie zaleca się łączyć z innymi lekami hamującymi OUN, a połączenia tego nie badano klinicznie[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, bo topiramat hamuje CYP2C19[1], a alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi, upadki
- funkcje poznawcze – koncentracja, pamięć, spowolnienie mowy
- oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub w podeszłym wieku
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i częściej oceniać pacjenta. |
| Włączenie lub zwiększanie dawkikolejność włączenia · topiramat | inne zalecenie | Największe ryzyko sumowania sedacji występuje przy włączaniu i zwiększaniu dawki któregokolwiek leku. Dawki należy zmieniać stopniowo, pojedynczo i oceniać tolerancję przed kolejnym krokiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MikonazolNie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.
Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który może spowolnić usuwanie alprazolamu z organizmu. Wtedy alprazolam działa silniej i dłużej, co może powodować dużą senność, osłabienie i spowolnienie oddechu. Dotyczy to głównie żelu do stosowania w jamie ustnej, bo krem lub aerozol na skórę prawie nie przenika do krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy, chwiejny chód
- spowolniony lub płytki oddech
- trudności z mówieniem lub zapamiętywaniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Przy leczeniu kandydozy jamy ustnej u pacjenta przyjmującego alprazolam lepiej wybrać lek niebędący azolem, np. nystatynę. Jeśli mikonazol w żelu doustnym jest konieczny, warto rozważyć zmniejszenie dawki alprazolamu na czas leczenia i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmiany postępowania, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia alprazolamu może nasilić i wydłużyć sedację, senność, zaburzenia koordynacji i pamięci, a przy dużych dawkach lub u osób z czynnikami ryzyka prowadzić do depresji oddechowej. Ryzyko jest większe u osób starszych, przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN i przy alkoholu.
Mechanizm
Mikonazol, jak inne azole przeciwgrzybicze, hamuje CYP3A4, a alprazolam jest metabolizowany głównie przez ten enzym. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie alprazolamu i nasilać jego działanie[1]. Mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po podaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona i istotne klinicznie interakcje występują rzadko[2]. Siła interakcji zależy więc głównie od drogi podania mikonazolu – największe narażenie ogólnoustrojowe daje żel doustny, małe postać dopochwowa, a znikome preparaty na skórę.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- zaburzenia koordynacji, ryzyko upadków u osób starszych
- spłycenie lub zwolnienie oddechu
- zaburzenia pamięci i koncentracji
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatynaterbinafina (miejscowo)cyklopiroks (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu na skórę dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest znikoma, więc zahamowanie metabolizmu alprazolamu nie ma znaczenia klinicznego. |
| Dopochwowadroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym mikonazol wchłania się w niewielkim stopniu i istotne klinicznie interakcje występują rzadko. Wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności. |
| Żel doustnypostać · mikonazol | inne zalecenie | Żel doustny jest częściowo połykany i daje istotne narażenie ogólnoustrojowe. Unikaj połączenia albo rozważ zmniejszenie dawki alprazolamu i monitoruj sedację. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na działanie benzodiazepin, a nasilona sedacja zwiększa u nich ryzyko upadków i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.