Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amitryptylina / Amitryptylina i olopatadyna

Amitryptylina i olopatadyna

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.

Stosuj oba leki jak dotychczas, a przy uczuciu suchości oczu zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.

Interakcja nieistotna klinicznieAmitryptylina+ OlopatadynaNie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj oba leki jak dotychczas, a przy uczuciu suchości oczu zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Stosuj oba leki jak dotychczas, a przy uczuciu suchości oczu zapytaj farmaceutę o krople nawilżające.

Krople do oczu z olopatadyną i tabletki z amitryptyliną możesz stosować razem. Krople działają głównie w oku i prawie nie przenikają do krwi, więc nie wpływają na działanie amitryptyliny. Amitryptylina sama może czasem wysuszać oczy, dlatego możesz odczuwać ich większą suchość.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • suchość oczu
  • pieczenie lub uczucie piasku pod powiekami
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Jeśli pacjent zgłasza nasiloną suchość oczu, można doraźnie zastosować preparat nawilżający bez konserwantów z zachowaniem kilkuminutowego odstępu od kropli z olopatadyną.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. U części pacjentów może wystąpić nieco większe uczucie suchości lub pieczenia oczu.

Mechanizm

Olopatadynę w kroplach do oczu można bezpiecznie łączyć z amitryptyliną, bo istotna interakcja jest mało prawdopodobna. Olopatadyna nie hamuje izoenzymów 1A2, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4 cytochromu P-450, więc interakcje metaboliczne z innymi lekami są mało prawdopodobne[1]. Amitryptylina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, CYP1A2 i CYP2C9[2]. Po podaniu do oka olopatadyna przenika do krążenia w bardzo małym stopniu, nie działa istotnie przeciwcholinergicznie i nie wydłuża odstępu QT. Teoretycznie możliwe jest jedynie miejscowe sumowanie działania wysuszającego na powierzchnię oka, ponieważ amitryptylina działa przeciwcholinergicznie i może nasilać działania przeciwcholinergiczne na oczy[2].

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · olopatadynaryzyko rośniePrzy ogólnoustrojowym podaniu olopatadyny możliwe jest sumowanie działania uspokajającego z amitryptyliną, która nasila działanie innych leków hamujących OUN. Należy poinformować pacjenta o możliwej senności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Opatanol 1 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opatanol-100118477/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAmitryptylinaa alkoholPodczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu.Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.

Alkohol i amitryptylina działają uspokajająco, więc razem mogą bardzo mocno nasilić senność, spowolnienie i trudności z koncentracją. Alkohol może też zmieniać stężenie leku we krwi. Połączenie jest szczególnie niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu i obsłudze maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • splątanie, zaburzenia równowagi i mowy
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • uczucie dużego osłabienia lub omdlenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu. Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go uprzedzić o nasileniu senności i o zakazie prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn w tym czasie. Szczególną ostrożność zachowuje się u osób z depresją, u których istnieje ryzyko samobójcze, ponieważ alkohol zwiększa toksyczność leku przy przedawkowaniu.[1]

Skutek kliniczny

Nasilone senność, spowolnienie i zaburzenia uwagi oraz koncentracji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.[1] Po przedawkowaniu amitryptyliny jednoczesne spożycie alkoholu nasila jego skutki.[1]

Mechanizm

Amitryptylina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i upośledzające sprawność psychomotoryczną się sumuje.[1] Dodatkowo w obecności etanolu zwiększa się stężenie wolnej amitryptyliny w osoczu i stężenie jej metabolitu, nortryptyliny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[2], substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i spowolnienia w ciągu dnia
  • zaburzenia koncentracji, równowagi i uwagi
  • regularne spożywanie alkoholu podczas leczenia
  • objawy świadczące o zatruciu lekiem, np. nasilona senność, zaburzenia rytmu serca, splątanie

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila działanie uspokajające i ryzyko zaburzeń psychomotorycznych. Przy przedawkowaniu amitryptyliny połączenie z alkoholem pogarsza skutki zatrucia.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych można spodziewać się silniejszego działania uspokajającego i większego ryzyka upadków. To wniosek z ogólnej wiedzy farmakologicznej, bez odrębnego zapisu w dostarczonym fragmencie ChPL.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki senność bywa największa, więc w tym okresie szczególnie należy odradzać alkohol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Olopatadyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 194

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.

Amitryptylina i escytalopram działają podobnie na serce i układ nerwowy, a przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca. Mogą też razem wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym, który objawia się między innymi niepokojem, drżeniem i gorączką. Escytalopram może dodatkowo zwiększać ilość amitryptyliny we krwi, co nasila jej działania niepożądane. Producent escytalopramu zabrania łączenia go z lekami takimi jak amitryptylina.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • drżenie, skurcze lub drganie mięśni
  • wysoka gorączka, poty, biegunka
  • drgawki
  • bardzo silna senność, zatrzymanie moczu lub uporczywe zaparcia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Przy wykryciu takiego połączenia należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków, na przykład escytalopramu na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania z lekami wydłużającymi QT albo amitryptyliny na lek przeciwbólowy lub nasenny o innym mechanizmie działania. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są wyjściowe i kontrolne EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu, najmniejsze skuteczne dawki oraz ocena stężenia amitryptyliny, gdy jest dostępna.[4] Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i zespołu serotoninowego.

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest także zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, mioklonią i hipertermią oraz napady drgawek. Wzrost stężenia amitryptyliny nasila jej działania antycholinergiczne, uspokajające i kardiotoksyczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca, bradykardii i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub serotoninergicznych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] ChPL amitryptyliny zalicza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT do niezalecanych ze względu na ryzyko arytmii komorowych.[4] Oba leki działają serotoninergicznie i obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia leki trójpierścieniowe wśród leków obniżających próg drgawkowy, przy których należy zachować ostrożność.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI hamują CYP2D6, główny szlak metabolizmu amitryptyliny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Escytalopram jest słabym do umiarkowanego inhibitorem CYP2D6, więc składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań na serce i układ serotoninowy.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[6], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, biegunka)
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie)
  • stężenie amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu, jeśli jest dostępne

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ SakwinawirPołączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może być groźne dla życia. Lek na HIV dodatkowo spowalnia usuwanie amitryptyliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane są silniejsze. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • silna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. U pacjenta leczonego sakwinawirem należy zastąpić amitryptylinę lekiem bez wpływu na QT i bez istotnej zależności od CYP3A4 albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent zgłosi się z oboma lekami, nie należy wydawać leku bez kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie innych działań toksycznych amitryptyliny wskutek wzrostu jej stężenia – sedacji, działań antycholinergicznych i obniżenia progu drgawkowego.

Mechanizm

Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, a amitryptylina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny również wydłuża QT, więc oba działania się sumują[1]. Leki wydłużające QT zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2]. Dodatkowo rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sakwinawir jest substratem i inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P[1]. Amitryptylina jest metabolizowana częściowo przez CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, można spodziewać się klinicznie istotnych interakcji[2]. Wzrost stężenia amitryptyliny dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczne.

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinagabapentynadolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AmitryptylinaNie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.

Cytalopram i amitryptylina to dwa leki przeciwdepresyjne, które mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które czasem prowadzą do omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w mózgu, a jej nadmiar może dawać gorączkę, drżenie i pobudzenie. Tych leków nie należy stosować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • gorączka z drżeniem, sztywnością lub skurczami mięśni
  • silny niepokój, splątanie lub pobudzenie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań. Gdy pacjent otrzymał oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich, a pacjent nie powinien sam nagle odstawiać żadnego z leków. Jeżeli przed zmianą leczenia oba leki są jeszcze stosowane, należy wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz unikać dodatkowych leków wydłużających QT i powodujących hipokaliemię.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo możliwe jest nasilenie działania serotoninergicznego aż do zespołu serotoninowego oraz zwiększone ryzyko napadów drgawek.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających odstęp QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, i zaznacza, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Oba leki nasilają też przekaźnictwo serotoninergiczne, co teoretycznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego, bo ChPL cytalopramu podaje, że przy łączeniu z amitryptyliną nie obserwowano zmian farmakokinetyki albo były one bardzo małe i nieistotne klinicznie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[3], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[3], amitryptylina – substrat CYP2C19[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[3], amitryptylina – substrat CYP2D6[4]
  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[4], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • objawy kardiologiczne – kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, zwłaszcza przy chorobach serca, zaburzeniach elektrolitowych i wielu lekach jednocześnie.
Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · cytalopramryzyko rośnieWpływ cytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko arytmii w połączeniu z amitryptyliną.
Mała dawka stosowana w bólu lub bezsennościdawka · amitryptylinainne zalecenieMała dawka amitryptyliny nie znosi przeciwwskazania z ChPL cytalopramu, ale gdy lekarz świadomie utrzymuje połączenie do czasu zmiany leczenia, konieczne są EKG z oceną QTc i kontrola elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ AmitryptylinaPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie.Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem robią to znacznie silniej. Takie połączenie może wywołać groźną arytmię, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie[1]. Jeśli pacjent wymaga amitryptyliny, cyzapryd należy odstawić i rozważyć prokinetyk bez wpływu na odstęp QT. Jeśli leczenie cyzaprydem jest konieczne, trzeba zastąpić amitryptylinę lekiem przeciwdepresyjnym o małym ryzyku wydłużenia QT po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i groźnymi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór i częstoskurczem typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT[1].

Mechanizm

Cyzapryd i amitryptylina wydłużają odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak amitryptylina[1]. Leki wydłużające odstęp QT, w tym cyzapryd, zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaitopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmitryptylinaNie łącz difenhydraminy z amitryptyliną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się amitryptyliną, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na alergię albo lekarza o pomoc przy bezsenności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się amitryptyliną, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na alergię albo lekarza o pomoc przy bezsenności.

Difenhydramina i amitryptylina razem mogą zaburzać rytm serca. Oba leki wywołują też senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu, a przyjęte jednocześnie nasilają te objawy. U osób starszych takie połączenie może powodować splątanie i upadki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna senność albo splątanie
  • brak oddawania moczu mimo parcia
  • silne zaparcie, wzdęty i bolesny brzuch
  • wysoka gorączka
  • nieostre widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z amitryptyliną.[1][2][3] Leków przeciwcholinergicznych nie stosuje się razem z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.[4] Przy objawach alergicznych wybierz niesedatywny lek przeciwhistaminowy o znikomym działaniu antycholinergicznym. Przy bezsenności u pacjenta leczonego amitryptyliną skieruj go do lekarza prowadzącego zamiast dokładać lek nasenny bez recepty.

Skutek kliniczny

Nasilona senność i spowolnienie psychoruchowe, splątanie, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, ciężkie zaparcia aż do porażennej niedrożności jelit oraz wysoka gorączka.[4] Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.[1][4] Wzrost stężenia amitryptyliny przez zahamowanie CYP2D6 dodatkowo nasila jej działania niepożądane.

Mechanizm

Obie substancje działają przeciwmuskarynowo, więc ich działania antycholinergiczne na oko, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy się sumują.[1][4] Obie nasilają hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i działanie uspokajające.[1][4] Amitryptylina zwiększa ryzyko arytmii komorowych przy łączeniu z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT, a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes.[4][1] Difenhydramina hamuje CYP2D6, a amitryptylina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP2C19, więc jej stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1][4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], amitryptylina – substrat CYP2D6[6]
  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], substrat CYP2C19[6], substrat CYP2C9[6], substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy antycholinergiczne: zatrzymanie moczu, zaparcia, suchość w ustach, zaburzenia widzenia
  • stan świadomości i sedacja, zwłaszcza u osób starszych
  • temperatura ciała

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynaloratadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Wiek podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie działania antycholinergicznego i sedatywnego częściej prowadzi do majaczenia, zatrzymania moczu, zaparć i upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ AmitryptylinaPołączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią.Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.

Hydroksyzyna i amitryptylina nasilają wzajemnie senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu. U osób starszych mogą wywołać splątanie i upadki. Oba leki wpływają też na przewodzenie w sercu i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, zwłaszcza u osób z chorobą serca. Lekarz powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje oba leki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub zasłabnięcie
  • splątanie
  • zatrzymanie moczu
  • bardzo silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią[1]. Gdy lekarz uzna je za konieczne, hydroksyzynę podaje się w najmniejszej dawce i najkrócej, a EKG wykonuje się przed leczeniem i po jego rozpoczęciu. Przy świądzie alergicznym hydroksyzynę można zastąpić feksofenadyną lub bilastyną.

Skutek kliniczny

Połączenie nasila senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia, a u osób starszych sprzyja splątaniu i upadkom. U pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT może dojść do groźnych zaburzeń rytmu serca[1].

Mechanizm

Oba leki blokują receptory H1 i muskarynowe, więc sumuje się działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne. Oba wydłużają odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG, co zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6, a amitryptylina i jej metabolit nortryptylina są przez ten enzym hydroksylowane, więc stężenie amitryptyliny może wzrosnąć.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[2], amitryptylina – substrat CYP2C19[3]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C9[2], amitryptylina – substrat CYP2C9[3]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[2], amitryptylina – substrat CYP2D6[3]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[2], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • potas i magnez
  • senność i splątanie
  • zatrzymanie moczu i zaparcia

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych dawka hydroksyzyny nie powinna przekraczać 50 mg na dobę, a obciążenie przeciwcholinergiczne obu leków zwiększa ryzyko majaczenia i upadków.
dawka ≥ 75 mg amitryptyliny na dobęamitryptylinaryzyko rośniePrzy dawkach przeciwdepresyjnych amitryptyliny wydłużenie QT i działanie przeciwcholinergiczne są silniejsze niż przy 10–25 mg stosowanych w bólu.

Źródła

  1. Schlit AF, Delaunois A, Colomar A, Claudio B, Cariolato L, Boev R, et al. Risk of QT prolongation and torsade de pointes associated with exposure to hydroxyzine: re-evaluation of an established drug. Pharmacol Res Perspect. 2017;5(3):e00309. doi: 10.1002/prp2.309. PMID: 28480041.
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelegilina+ AmitryptylinaNie stosować selegiliny i amitryptyliny jednocześnie.Jeśli masz przepisane oba leki, skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem i nie zaczynaj drugiego leku bez jego decyzji, a nie przerywaj też samodzielnie leczenia.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki, skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem i nie zaczynaj drugiego leku bez jego decyzji, a nie przerywaj też samodzielnie leczenia.

Selegiliny i amitryptyliny nie wolno przyjmować razem. Te dwa leki łącznie mogą wywołać groźną reakcję organizmu, która objawia się m.in. pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, poceniem się, gorączką i skokami ciśnienia. Jeśli jeden z tych leków zostanie odstawiony, drugi można zacząć dopiero po odstępie wyznaczonym przez lekarza, zwykle co najmniej 14 dni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
  • drżenie, mimowolne skurcze mięśni
  • obfite pocenie się i gorączka
  • kołatanie serca lub bardzo wysokie albo bardzo niskie ciśnienie
  • silne zawroty głowy
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosować selegiliny i amitryptyliny jednocześnie. Charakterystyki obu produktów wymieniają to połączenie w przeciwwskazaniach[1][2][3]. Przy zamianie leków zachować odstęp co najmniej 14 dni po odstawieniu selegiliny przed włączeniem amitryptyliny[1] oraz 14 dni po odstawieniu amitryptyliny przed włączeniem inhibitora MAO[3]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie może wywołać zespół serotoninowy i ciężkie zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. ChPL selegiliny wymienia obfite pocenie, podwyższenie ciepłoty ciała, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, tachykardię, niepokój, zawroty głowy i drgawki[1]. ChPL amitryptyliny opisuje zespół serotoninowy jako połączenie niepokoju, splątania, drżenia, mioklonii i hipertermii[3].

Mechanizm

Selegilina nieodwracalnie hamuje MAO-B i nasila działanie amin katecholowych, a amitryptylina hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, przez co oba leki łącznie nadmiernie zwiększają przekaźnictwo serotoninergiczne i noradrenergiczne. Dodatkowo sumuje się działanie antycholinergiczne amitryptyliny z działaniami niepożądanymi selegiliny oraz wpływ obu leków na ciśnienie tętnicze i ośrodkowy układ nerwowy.

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, poty, gorączka)
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • temperatura ciała
  • stan psychiczny i świadomość
  • przestrzeganie odstępów przy zamianie leków

Bezpieczniejsze alternatywy

pramipeksolropinirol

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilinainne zalecenieInterakcja utrzymuje się po odstawieniu selegiliny, dlatego amitryptylinę można włączyć dopiero po co najmniej 14 dniach.
odstep ≤ 14 dni od odstawienia amitryptylinyamitryptylinainne zalecenieInhibitor MAO można wprowadzić 14 dni po przerwaniu stosowania amitryptyliny.
Większa niż zalecanadawka · selegilinaryzyko rośnieSelegilina w dawkach większych niż zalecane traci selektywność wobec MAO-B, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/selgres-100084896/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTrójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, opipramol, doksepina)+ Odtrutki (np. flumazenil, metylotioniniowa) klasaU pacjenta przyjmującego trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny lub nim zatrutego nie należy rutynowo podawać flumazenilu ani błękitu metylenowego, a jeśli odtrutka jest niezbędna dla ratowania życia, podaje się ją tylko w warunkach ścisłego monitorowania.Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z tej grupy, zawsze mów o tym lekarzowi w szpitalu lub na pogotowiu, zanim dostaniesz odtrutkę.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z tej grupy, zawsze mów o tym lekarzowi w szpitalu lub na pogotowiu, zanim dostaniesz odtrutkę.

Niektóre leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina, klomipramina czy doksepina, mogą groźnie współdziałać z dwiema odtrutkami podawanymi w szpitalu – błękitem metylenowym i flumazenilem. Błękit metylenowy razem z tymi lekami może wywołać gorączkę, drżenie mięśni, pobudzenie i kołatanie serca. Flumazenil podany po przedawkowaniu takiego leku może wywołać drgawki i zaburzenia rytmu serca. Inne odtrutki, na przykład nalokson czy protamina, nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki
  • wysoka gorączka i silne poty
  • drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • splątanie, silny niepokój lub pobudzenie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U pacjenta przyjmującego trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny lub nim zatrutego nie należy rutynowo podawać flumazenilu ani błękitu metylenowego, a jeśli odtrutka jest niezbędna dla ratowania życia, podaje się ją tylko w warunkach ścisłego monitorowania. Flumazenil jest przeciwwskazany przy podejrzeniu zatrucia trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, zwłaszcza gdy w EKG widoczne jest poszerzenie zespołu QRS, a depresję oddechową po benzodiazepinach leczy się wtedy wspomaganiem oddychania. Przed planowym podaniem błękitu metylenowego, na przykład w zabiegach chirurgicznych, należy rozważyć odstawienie leku przeciwdepresyjnego z odpowiednim wyprzedzeniem, pamiętając o długim działaniu klomipraminy. W ciężkiej methemoglobinemii zagrażającej życiu korzyść z błękitu metylenowego zwykle przeważa, wtedy stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy opipramolu ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest małe, ale zakaz rutynowego podawania flumazenilu w zatruciu pozostaje.

Skutek kliniczny

Połączenie z błękitem metylenowym może wywołać zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, hipertermią, klonusami, drżeniem, tachykardią i wahaniami ciśnienia, a w ciężkich przypadkach z zagrożeniem życia. Podanie flumazenilu pacjentowi zatrutemu trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, szczególnie w zatruciu mieszanym z benzodiazepiną, może wywołać napady drgawkowe, komorowe zaburzenia rytmu i zgon. Obie interakcje rozwijają się szybko, zwykle w ciągu minut do kilku godzin od podania odtrutki.

Mechanizm

Interakcja dotyczy tylko dwóch odtrutek z tej grupy i ma dwa odrębne mechanizmy farmakodynamiczne. Chlorek metylotioniniowy (błękit metylenowy) jest silnym, odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy typu A, a większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, co razem może prowadzić do nadmiaru serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Ryzyko jest największe przy klomipraminie, istotne przy amitryptylinie i doksepinie, a mniejsze przy maprotylinie, która działa głównie noradrenergicznie. Flumazenil znosi działanie benzodiazepin, w tym ich efekt przeciwdrgawkowy, który w zatruciu mieszanym może maskować proarytmiczne i prodrgawkowe działanie trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, dlatego jego podanie może ujawnić drgawki i zaburzenia rytmu. Opipramol nie hamuje wychwytu serotoniny, więc ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest przy nim małe, ale w przedawkowaniu obniża próg drgawkowy jak inne leki tej grupy, więc ostrożność przy flumazenilu dotyczy także jego. Pozostałe odtrutki z tej grupy nie wchodzą w istotne interakcje z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Monitorować

  • EKG z oceną szerokości zespołu QRS i odstępu QT
  • napady drgawkowe i stan świadomości
  • objawy zespołu serotoninowego – temperatura ciała, klonusy, wzmożone odruchy, pobudzenie
  • ciśnienie tętnicze i częstość rytmu serca
  • saturacja i wydolność oddechowa po odwróceniu działania benzodiazepin

Kiedy ocena się zmienia

Dawka toksyczna (przedawkowanie lub zatrucie)dawka · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjneryzyko rośnieRyzyko drgawek i arytmii po flumazenilu dotyczy przede wszystkim zatrucia trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, zwłaszcza z poszerzonym zespołem QRS w EKG, i w tej sytuacji flumazenil jest przeciwwskazany.
Dawki lecznicze podawane dożylnie, wyższe niż w zastosowaniach diagnostycznychdawka · odtrutkiryzyko rośnieRyzyko zespołu serotoninowego rośnie wraz z dawką dożylną błękitu metylenowego, ponieważ wraz z nią nasila się hamowanie monoaminooksydazy typu A.
Kilka okresów półtrwania leku przeciwdepresyjnego od jego odstawieniaodstep · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjneryzyko malejeOdpowiednio wczesne odstawienie trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego przed planowym podaniem błękitu metylenowego zmniejsza ryzyko zespołu serotoninowego, przy czym klomipramina i jej aktywny metabolit utrzymują się w organizmie długo. Odstawienie wymaga decyzji lekarza i oceny ryzyka nawrotu depresji.
Opipramolpostać · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjneryzyko malejeOpipramol nie hamuje wychwytu zwrotnego serotoniny, więc ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest przy nim małe, ale w zatruciu obniża próg drgawkowy i przeciwwskazanie flumazenilu pozostaje aktualne.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.