Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cyklosporyna / Cyklosporyna i repaglinid

Cyklosporyna i repaglinid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać jednoczesnego stosowania repaglinidu i cyklosporyny.

Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi o obu lekach i częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza na początku leczenia i po każdej zmianie dawki cyklosporyny.

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ RepaglinidNależy unikać jednoczesnego stosowania repaglinidu i cyklosporyny.Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi o obu lekach i częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza na początku leczenia i po każdej zmianie dawki cyklosporyny.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi o obu lekach i częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza na początku leczenia i po każdej zmianie dawki cyklosporyny.

Cyklosporyna sprawia, że repaglinid dłużej utrzymuje się w organizmie i działa silniej. Przez to cukier we krwi może spaść za nisko. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, trzeba częściej sprawdzać poziom cukru.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk
  • zimne poty
  • kołatanie serca
  • nagły silny głód
  • zawroty głowy lub dezorientacja
  • senność lub trudności z koncentracją
  • wynik glukometru poniżej 70 mg/dl
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania repaglinidu i cyklosporyny[1]. Jeżeli połączenie jest niezbędne, trzeba zachować ostrożność i kontrolować stężenie glukozy we krwi[1]. W praktyce warto rozważyć zmianę leku przeciwcukrzycowego na taki, którego stężenie nie zależy od transportu OATP1B1 i metabolizmu CYP, a przy kontynuacji – zaczynać od małej dawki repaglinidu i zwiększać ją według wyników glikemii.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie repaglinidu nasila i wydłuża jego działanie hipoglikemizujące, co zwiększa ryzyko hipoglikemii[2]. U zdrowych ochotników cyklosporyna w dawkach powtarzanych 100 mg zwiększała Cmax repaglinidu 1,8-krotnie, a AUC 2,5-krotnie[3]. Wielkość interakcji przy terapeutycznych dawkach repaglinidu większych niż 0,25 mg nie jest znana[3].

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje wątrobowy transporter OATP1B1, który odpowiada za wychwyt repaglinidu do hepatocytów[1]. Cyklosporyna jest też inhibitorem CYP3A4[2], a ten enzym uczestniczy w metabolizmie repaglinidu obok dominującego CYP2C8[1]. W efekcie zmniejsza się klirens repaglinidu i rośnie jego stężenie w osoczu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], repaglinid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[4], repaglinid – substrat OATP1B1[4]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[4], repaglinid – substrat OATP1B3[4]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Repaglinid: wrażliwy substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu cyklosporyny i po zmianie jej dawki
  • objawy hipoglikemii

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 0,5 mgrepaglinidryzyko rośnieWielkość interakcji przy dawkach repaglinidu większych niż 0,25 mg nie została ustalona, dlatego przy dawkach terapeutycznych ryzyko hipoglikemii może być większe niż w badaniu.
Cyklosporyna włączana lub odstawiana u pacjenta na stałej dawce repaglinidukolejność włączenia · cyklosporynainne zaleceniePo włączeniu cyklosporyny glikemia może spaść, a po jej odstawieniu lub zmniejszeniu dawki – wzrosnąć, dlatego w obu sytuacjach trzeba częściej kontrolować glukozę i w razie potrzeby skorygować dawkę repaglinidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoNorm 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novonorm-100000652/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaCyklosporynaa alkoholPacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku.Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.

Czerwone wino wypite w porze przyjmowania cyklosporyny może sprawić, że do organizmu wchłonie się mniej leku i lek będzie słabiej działał. Po przeszczepieniu narządu może to zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu. Niewielkie ilości innych napojów alkoholowych nie wpływają wyraźnie na działanie leku. Częste picie alkoholu obciąża jednak wątrobę i podnosi ciśnienie, podobnie jak sam lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub nowe obrzęki
  • gorączka albo ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu albo ciemny mocz
  • silny ból głowy lub wysokie wartości ciśnienia w pomiarach domowych
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku. Inne napoje alkoholowe można pić okazjonalnie i w umiarkowanych ilościach. U biorców przeszczepu, którzy regularnie piją czerwone wino lub zmienili nawyki dotyczące alkoholu, należy oznaczyć minimalne stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować dawkę. U pacjentów z chorobą alkoholową lub w trakcie leczenia uzależnienia warto uwzględnić zawartość etanolu w kapsułkach i rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.

Skutek kliniczny

Czerwone wino pite w porze dawki może osłabić immunosupresję i u biorców przeszczepu zwiększyć ryzyko odrzucenia, zwłaszcza gdy powtarza się to regularnie. Dane o tym efekcie pochodzą z pojedynczego badania farmakokinetycznego, dlatego jego wielkość u konkretnego pacjenta po przeszczepieniu jest niepewna. Regularne picie większych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i uszkodzenie wątroby, które są znanymi działaniami niepożądanymi cyklosporyny.

Mechanizm

Klinicznie istotna jest głównie interakcja z czerwonym winem, a nie z samym etanolem. Czerwone wino spożyte w okolicy pory dawkowania zmniejsza wchłanianie cyklosporyny z przewodu pokarmowego. W badaniu obniżyło AUC cyklosporyny o ok. 30%, a Cmax o ok. 38%. Przyczyną jest prawdopodobnie wpływ składników wina innych niż etanol na jelitowy transport i metabolizm leku, ale mechanizmu nie wyjaśniono w pełni. Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny. Duże ilości alkoholu mogą dodatkowo nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny na zasadzie addycji farmakodynamicznej, co jest przesłanką teoretyczną. Charakterystyki poszczególnych produktów różnią się zapisem o etanolu jako substancji pomocniczej. W kapsułkach zawierających 18,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 798 mg etanolu. ChPL tych kapsułek ostrzega, że może to być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową i powinno być brane pod uwagę u kobiet w ciąży i karmiących, u pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci.[1] W kapsułkach z 11,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 500 mg etanolu. ChPL tych kapsułek stwierdza, że „mała ilość alkoholu w tym leku nie będzie powodowała zauważalnych skutków”.[1] Żadna z tych charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani nie zaleca unikania napojów alkoholowych.[1]

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi (C0) u biorców przeszczepu
  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Okazjonalne, umiarkowane spożycie napojów innych niż czerwone winoilość alkoholu · pacjentryzyko malejeUmiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny, dlatego przy okazjonalnym piciu napojów innych niż czerwone wino interakcja farmakokinetyczna jest nieistotna.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny, dlatego należy monitorować ciśnienie tętnicze i parametry wątrobowe.
Kapsułki zawierające 18,8% obj. etanolupostać · alkoholinne zalecenieDawka 500 mg cyklosporyny w tej postaci zawiera 798 mg etanolu, co według ChPL może być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową. U pacjentów uzależnionych lub w trakcie leczenia uzależnienia warto rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRepaglinida alkoholNie jest to połączenie przeciwwskazane.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.

Alkohol może zaburzać działanie repaglinidu na poziom cukru we krwi. Najczęściej zwiększa ryzyko niedocukrzenia, szczególnie gdy pije się go bez jedzenia albo w większej ilości. Objawy niedocukrzenia łatwo pomylić z działaniem alkoholu, więc można nie zauważyć, że dzieje się coś groźnego. Ulotka leku zaleca zwracać uwagę na objawy niedocukrzenia po spożyciu alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk, kołatanie serca
  • nadmierne pocenie się, uczucie głodu
  • osłabienie, zawroty głowy, ból głowy
  • drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją
  • splątanie, senność, zaburzenia mowy
  • utrata przytomności (wezwij pomoc)
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest to połączenie przeciwwskazane. Pacjentowi z cukrzycą leczonemu repaglinidem należy zalecić unikanie alkoholu albo ścisłe ograniczenie jego ilości, picie wyłącznie razem z posiłkiem i nigdy bez jedzenia. Pacjent powinien znać objawy hipoglikemii i umieć ją rozpoznać. Należy zwrócić uwagę na pojawiające się objawy hipoglikemii.[1] Repaglinid przyjmuje się tuż przed posiłkiem, więc przy pominięciu posiłku dawkę również się pomija.

Skutek kliniczny

Ryzyko hipoglikemii, także opóźnionej i przedłużonej, oraz nieprzewidywalne wahania glikemii. Objawy niedocukrzenia (zawroty głowy, drażliwość, splątanie, senność) mogą być pomylone z upojeniem alkoholowym, więc rozpoznanie i leczenie bywa spóźnione. U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki beta-adrenolityczne objawy hipoglikemii mogą być dodatkowo maskowane.[1]

Mechanizm

Alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie i utrudnia organizmowi odbudowę poziomu glukozy, a repaglinid zwiększa wydzielanie insuliny niezależnie od tego, czy pacjent zjadł posiłek. Oba działania sumują się w kierunku hipoglikemii. ChPL wymienia alkohol wśród substancji, które mogą zwiększać i przedłużać działanie hipoglikemizujące repaglinidu.[1] Ulotka dla pacjenta opisuje zjawisko odwrotnie, bo mówi o możliwym zmniejszeniu zdolności leku do obniżania glikemii po alkoholu.[1] Oba kierunki to zaburzenie wyrównania glikemii. Klinicznie groźniejsza jest hipoglikemia, zwłaszcza gdy alkohol pije się bez jedzenia.

Metabolizm i transportery

  • Repaglinid: wrażliwy substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2]

Monitorować

  • objawy hipoglikemii w trakcie i po spożyciu alkoholu, także następnego dnia
  • samokontrola glikemii przy planowanym spożyciu alkoholu i po nim
  • jednoczesne stosowanie leków beta-adrenolitycznych, które mogą maskować objawy hipoglikemii
  • regularność posiłków u pacjenta, który pije alkohol
  • funkcja wątroby u pacjentów regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu silniej hamuje glukoneogenezę i nasila ryzyko ciężkiej, przedłużonej hipoglikemii, a zaburzenia świadomości utrudniają samodzielne rozpoznanie objawów. Takim pacjentom należy jednoznacznie odradzać picie alkoholu.
Przewlekłe, regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zalecenieRegularne picie alkoholu może uszkadzać wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do repaglinidu, więc u takich pacjentów należy rozważyć ocenę wątroby i ewentualną zmianę leczenia przez lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 356

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ KolchicynaNie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Kolchicyna i cyklosporyna nie powinny być przyjmowane razem. Cyklosporyna sprawia, że kolchicyna gromadzi się w organizmie, co może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, nerek i innych narządów. Takie zatrucie bywało groźne dla życia. Objawy mogą pojawić się po kilku dniach albo dopiero po wielu miesiącach wspólnego stosowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • nudności, wymioty, biegunka lub ból brzucha
  • mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
  • nietypowe zmęczenie, siniaki lub częste infekcje
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.[1] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.[2] Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby, dawkę kolchicyny zmniejsza się 4-krotnie, a leczenie ostrego napadu dny powtarza nie wcześniej niż po 3 dobach.[2] Pacjenta trzeba wtedy bardzo ściśle obserwować pod kątem objawów toksyczności kolchicyny, kontrolować czynność nerek i stężenie cyklosporyny, a przy podejrzeniu toksyczności przerwać podawanie kolchicyny.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka toksyczność kolchicyny, w tym miopatia, rabdomioliza, neuromiopatia, objawy żołądkowo-jelitowe i pancytopenia, niekiedy z niewydolnością wielonarządową. Zgłaszano przypadki zgonów podczas jednoczesnego stosowania obu leków.[1] Możliwy jest też wzrost stężenia cyklosporyny i pogorszenie czynności nerek.[2]

Mechanizm

Cyklosporyna silnie hamuje glikoproteinę P i hamuje CYP3A4, czyli główne drogi eliminacji kolchicyny, przez co znacznie zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Po pojedynczej dawce 100 mg cyklosporyny Cmax kolchicyny zwiększało się o 324%, a AUC o 317%.[2] Nefrotoksyczność cyklosporyny dodatkowo ogranicza nerkowe wydalanie kolchicyny i sprzyja jej kumulacji. Obie substancje mogą same wywoływać miopatię, więc ich działanie miotoksyczne sumuje się. Kolchicyna może też zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi i ryzyko nefrotoksyczności.[3][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], kolchicyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], kolchicyna – substrat P-gp[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Kolchicyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • kinaza kreatynowa (prawidłowy wynik nie wyklucza miopatii)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • morfologia krwi
  • enzymy wątrobowe i bilirubina
  • nudności, wymioty, biegunka

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 50 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od cyklosporyny, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory glikoproteiny P połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane i nie dopuszcza się redukcji dawki jako rozwiązania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Cyklosporyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko znacznie rośnie. Tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie. Jeśli masz dostać cydofowir, a przyjmujesz cyklosporynę, lekarz powinien o tym wiedzieć, bo najczęściej wybierze inny lek przeciwwirusowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • pienisty moczu
  • nasilone zmęczenie i osłabienie
  • nudności lub utrata apetytu
  • gorączka lub dreszcze (możliwy spadek białych krwinek)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi[1]. W zakażeniu wirusem cytomegalii należy wybrać lek przeciwwirusowy bez istotnej nefrotoksyczności. Jeśli lekarz prowadzący uzna podanie cydofowiru za niezbędne, decyzja wykracza poza ChPL i wymaga oceny ośrodka specjalistycznego, ścisłej kontroli czynności nerek przed każdą dawką oraz kontroli stężenia cyklosporyny.

Skutek kliniczny

Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, białkomoczu, zespołu Fanconiego i niewydolności nerek, która może wymagać dializy. Pogorszenie czynności nerek dodatkowo zwiększa toksyczność cydofowiru, który jest wydalany przez nerki, a u biorców przeszczepu może zagrozić funkcji przeszczepionego narządu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir gromadzi się w komórkach kanalików proksymalnych i może wywołać ich martwicę oraz zespół Fanconiego, a cyklosporyna powoduje skurcz tętniczek doprowadzających, zmniejszenie przesączania kłębuszkowego i przewlekłe zmiany śródmiąższowe. ChPL cydofowiru zabrania jednoczesnego podawania innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL cyklosporyny zaleca ostrożność i ścisłą kontrolę czynności nerek przy łączeniu z innymi lekami nefrotoksycznymi, choć nie wymienia cydofowiru z nazwy[2].

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
  • białkomocz i glikozuria w badaniu moczu
  • stężenie fosforanów, potasu i wodorowęglanów w surowicy
  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej
  • morfologia krwi z rozmazem (neutropenia po cydofowirze)

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowirwalgancyklowir

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczupostać · cyklosporynaryzyko malejeCyklosporyna stosowana do oka daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie należy się spodziewać sumowania działania nefrotoksycznego z cydofowirem.
Niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyNiewydolność nerek jest samodzielnym przeciwwskazaniem do cydofowiru niezależnie od cyklosporyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.

Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • owrzodzenia i ból w jamie ustnej
  • drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
  • silne osłabienie
  • biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], paklitaksel – substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[5], paklitaksel – substrat OATP1B1[5]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[5], paklitaksel – substrat OATP1B3[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy neuropatii obwodowej
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • stężenie kreatyniny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · cyklosporynaryzyko rośnieDożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CyklosporynaNie łączyć preparatów z dziurawcem z cyklosporyną.Nie kupuj ani nie pij żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym jak najszybciej lekarzowi prowadzącemu, który zleci badanie stężenia cyklosporyny.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie kupuj ani nie pij żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym jak najszybciej lekarzowi prowadzącemu, który zleci badanie stężenia cyklosporyny.

Nie łącz dziurawca z cyklosporyną. Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się cyklosporyny i lek przestaje działać tak, jak powinien. U osób po przeszczepie może to doprowadzić do odrzucenia przeszczepionego narządu. Dotyczy to także herbatek i mieszanek ziołowych z dziurawcem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub złe samopoczucie bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • duszność, obrzęki lub szybkie męczenie się
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łączyć preparatów z dziurawcem z cyklosporyną. ChPL cyklosporyny wymienia leczenie skojarzone z produktami zawierającymi ziele dziurawca w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Jeśli pacjent już stosuje oba preparaty, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, który powinien w tym czasie często oznaczać stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować jej dawkę, ponieważ ChPL zaleca to szczególnie przy włączaniu lub odstawianiu leku działającego na jej stężenie.[1]

Skutek kliniczny

Spadek stężenia cyklosporyny może osłabić immunosupresję i doprowadzić do ostrego lub przewlekłego odrzucenia przeszczepu. Opisano przypadki ciężkiego odrzucenia przeszczepu wątroby i serca u pacjentów, którzy włączyli preparat dziurawca w trakcie stabilnego leczenia cyklosporyną. Po odstawieniu dziurawca stężenie cyklosporyny wraca do wcześniejszego poziomu, co przy dawce zwiększonej w międzyczasie grozi jej działaniem toksycznym, zwłaszcza nefrotoksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec indukuje CYP3A4 i P-gp, czyli enzym i transporter odpowiedzialne za metabolizm i biodostępność cyklosporyny, co prowadzi do spadku jej stężenia we krwi. ChPL cyklosporyny wymienia ziele dziurawca wśród induktorów CYP3A4 i (lub) P-gp, które zmniejszają stężenie cyklosporyny.[1] ChPL wyciągu z dziurawca podaje, że hiperycyna i hiperforyna indukują podjednostki 1A2, 3A4 i 2C9 cytochromu P450, a obniżenie stężenia obserwowano m.in. po łączeniu z cyklosporyną.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej
  • objawy odrzucenia przeszczepu i parametry czynności przeszczepionego narządu
  • czynność nerek (kreatynina) po odstawieniu dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dziurawca u pacjenta stosującego cyklosporynękolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca stężenie cyklosporyny wzrasta, dlatego w tym okresie konieczne jest częste oznaczanie jej stężenia i ewentualna korekta dawki, zgodnie z zaleceniem ChPL dotyczącym włączania i odstawiania leków wpływających na jej stężenie.
Przyjmowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieChPL preparatu z dziurawcem wskazuje, że to systematyczne przyjmowanie aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie cyklosporyny. Pojedyncze przyjęcie nie zmienia jednak oceny połączenia jako przeciwwskazanego.
Stan po przeszczepie narządukolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU biorców przeszczepu spadek stężenia cyklosporyny grozi ostrym lub przewlekłym odrzuceniem przeszczepu, a ChPL wyciągu z dziurawca przeciwwskazuje jego stosowanie po przebytej transplantacji narządu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ CyklosporynaNie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego cyklosporyną i wybierz inny lek przeciwbakteryjny do stosowania miejscowego.Nie używaj neomycyny na skórę, gdy przyjmujesz cyklosporynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na zakażenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj neomycyny na skórę, gdy przyjmujesz cyklosporynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na zakażenie skóry.

Neomycyna w aerozolu na skórę i cyklosporyna mogą razem szkodzić nerkom. Neomycyna może też uszkadzać słuch, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • oddawanie mniejszej ilości moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • szumy lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego cyklosporyną i wybierz inny lek przeciwbakteryjny do stosowania miejscowego[1]. Jeśli połączenia nie udało się uniknąć, prowadź ścisłą kontrolę czynności nerek, a przy istotnym jej pogorszeniu odstaw neomycynę[2].

Skutek kliniczny

Możliwe jest pogorszenie czynności nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu. Upośledzenie czynności nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny, co zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.

Mechanizm

Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a cyklosporyna również uszkadza nerki, więc toksyczne działanie obu leków na nerki się sumuje[2]. Wchłanianie neomycyny ze skóry jest zwykle niewielkie, ale rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, na duże powierzchnie i przez długi czas. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1].

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
  • diureza
  • słuch i równowaga (szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy)

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Uszkodzona skóra, duża powierzchnia, zmiany sączące lub owrzodzeniapostać · pacjentryzyko rośnieNa uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, a takie zastosowanie jest przeciwwskazane niezależnie od cyklosporyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ Kwas salicylowyNie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem.Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.

Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz repaglinid, nie usuwaj odcisków plastrami ani maściami z kwasem salicylowym. Te preparaty mogą uszkodzić skórę stopy, a u osób z cukrzycą nawet mała rana goi się gorzej i łatwo się zakaża. Kwas salicylowy stosowany na dużą powierzchnię skóry może też przenikać do krwi i nasilać obniżanie cukru przez repaglinid.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie, pęcherz, rana lub ból skóry w miejscu stosowania
  • rana na stopie, która się nie goi
  • drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód, osłabienie lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Zmiany na stopach u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztworu kwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące[2]. Przy stosowaniu salicylanów razem z repaglinidem należy brać pod uwagę nasilenie działania hipoglikemizującego i kontrolować glikemię[3].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy z owrzodzeniem i zakażeniem, które u chorego na cukrzycę może prowadzić do zespołu stopy cukrzycowej. Przy znacznym wchłanianiu salicylanu możliwe jest nasilenie hipoglikemii.

Mechanizm

Plaster z kwasem salicylowym na odciski jest przeciwwskazany u chorych na cukrzycę, a więc u każdego pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Stężony kwas salicylowy działa silnie złuszczająco i może uszkodzić skórę stopy, co przy neuropatii i niedokrwieniu kończyn sprzyja owrzodzeniom i zakażeniom. Salicylany wchłonięte do krążenia ogólnego mogą dodatkowo nasilać i przedłużać hipoglikemizujące działanie repaglinidu[3]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie zwykle jest niewielkie, ale zwiększa się na dużej powierzchni, na uszkodzonej skórze i pod opatrunkiem okluzyjnym.

Metabolizm i transportery

  • Repaglinid: wrażliwy substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęcherze, rany, owrzodzenia
  • stężenie glukozy we krwi przy stosowaniu kwasu salicylowego na większą powierzchnię skóry
  • objawy hipoglikemii

Bezpieczniejsze alternatywy

mocznik (kremy zmiękczające zrogowaciały naskórek)

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór na skórę 2% stosowany krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię poza stopamipostać · kwas salicylowyryzyko malejePrzy roztworze o niskim stężeniu stosowanym krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami wchłanianie salicylanu jest niewielkie i nasilenie działania repaglinidu jest mało prawdopodobne. Roztworu nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ FenylefrynaDoustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.

Repaglinid przyjmujesz z powodu cukrzycy, a fenylefryny w tabletkach i saszetkach na przeziębienie nie powinny przyjmować osoby chore na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie leku na cukrzycę. Może też podnosić ciśnienie i przyspieszać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
  • nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silny ból głowy
  • wysokie ciśnienie tętnicze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Doustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy[1][2]. Przy objawach przeziębienia należy zaproponować leczenie miejscowe o krótkim czasie stosowania lub preparaty bez sympatykomimetyków. Jeżeli pacjent już przyjął fenylefrynę, powinien częściej kontrolować glikemię i ciśnienie tętnicze do czasu jej odstawienia.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie czynności serca. U chorych z towarzyszącymi chorobami układu krążenia rośnie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Mechanizm

Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną pobudzającą receptory alfa-adrenergiczne. Leki sympatykomimetyczne mogą podnosić stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych, w tym repaglinidu. Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Fenylefryna zwiększa też ciśnienie tętnicze i obciąża układ krążenia, co u chorych na cukrzycę, często z chorobami serca i naczyń, ma szczególne znaczenie. Nie stosuje się jej w nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej i zaburzeniach rytmu serca[1][2].

Metabolizm i transportery

  • Repaglinid: wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • stężenie glukozy we krwi
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

ksylometazolina (do nosa)oksymetazolina (do nosa)

Kiedy ocena się zmienia

Donosowadroga podania · fenylefrynaryzyko malejeFenylefryna podawana do nosa przez krótki czas wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, więc ryzyko wpływu na glikemię i ciśnienie jest małe. Należy ograniczyć stosowanie do kilku dni i nie łączyć z doustnymi sympatykomimetykami.
Do okadroga podania · fenylefrynaryzyko malejeFenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, ale przy wyższych stężeniach może podnosić ciśnienie tętnicze. U chorych na cukrzycę z chorobami układu krążenia warto kontrolować ciśnienie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.