Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dapson / Dapson i imatynib

Dapson i imatynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, ale pod ścisłą kontrolą hematologiczną i wątrobową.

Przyjmuj oba leki tylko pod kontrolą lekarza, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.

Niekorzystna interakcjaDapson+ ImatynibPołączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, ale pod ścisłą kontrolą hematologiczną i wątrobową.Przyjmuj oba leki tylko pod kontrolą lekarza, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tylko pod kontrolą lekarza, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.

Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek, a dapson dodatkowo może niszczyć czerwone krwinki i utrudniać przenoszenie tlenu przez krew. Gdy przyjmujesz je razem, ryzyko niedokrwistości i spadku odporności jest większe. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Dlatego lekarz będzie częściej zlecał badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone zmęczenie, bladość, kołatanie serca
  • duszność lub sinawe zabarwienie ust i paznokci
  • gorączka, ból gardła, częste infekcje
  • ciemny mocz lub zażółcenie skóry i oczu
  • łatwe siniaczenie lub krwawienia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, ale pod ścisłą kontrolą hematologiczną i wątrobową. Przed włączeniem dapsonu oznacz morfologię z rozmazem, retikulocyty, próby wątrobowe i aktywność dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Kontroluj morfologię często w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego, a później regularnie. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę dapsonu. Przy spadku hemoglobiny, neutropenii, objawach methemoglobinemii lub wzroście aminotransferaz rozważ odstawienie dapsonu albo zmianę leczenia, a w razie mielosupresji postępuj zgodnie z zasadami modyfikacji dawki imatynibu. Ciężka choroba wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].

Skutek kliniczny

Możliwa jest głębsza niedokrwistość z udziałem hemolizy i mielosupresji, nasilona methemoglobinemia, większe ryzyko neutropenii i agranulocytozy oraz uszkodzenia wątroby. Ryzyko rośnie u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej i u osób z niedokrwistością już na początku leczenia.

Mechanizm

Główny problem to sumowanie toksyczności hematologicznej. Imatynib powoduje mielosupresję z niedokrwistością, neutropenią i małopłytkowością[2]. Dapson wywołuje zależną od dawki hemolizę, methemoglobinemię i rzadko agranulocytozę. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a w trakcie leczenia skojarzonego imatynibem jego hepatotoksyczność może się nasilać[2]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym[2]. Dapson jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc nie można wykluczyć wzrostu jego ekspozycji, ale nie zostało to zbadane.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba retikulocytów i parametry hemolizy (bilirubina, LDH)
  • stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
  • aminotransferazy i bilirubina
  • objawy zakażenia przy neutropenii

Kiedy ocena się zmienia

Dapson włączany u pacjenta leczonego imatynibemkolejność włączenia · dapsoninne zaleceniePrzy włączaniu dapsonu do trwającej terapii imatynibem oznacz przed startem morfologię, retikulocyty, próby wątrobowe i aktywność dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, a następnie kontroluj morfologię często w pierwszych tygodniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • sinawe zabarwienie ust lub paznokci
  • duszność lub szybkie męczenie się
  • silny ból głowy lub zawroty głowy
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.

Mechanizm

Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z retikulocytami
  • stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuImatyniba alkoholNie ma podstaw do zakazu bezwzględnego.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.

Producent leku nie zakazuje picia alkoholu w czasie leczenia imatynibem. Nie ma jednak badań, które pokazałyby, że to bezpieczne. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i drażnić żołądek, więc przy regularnym piciu to obciążenie może się sumować. Najbezpieczniej pić możliwie mało albo wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białkówek oczu
  • ciemny mocz i jasny stolec
  • silne, nietypowe zmęczenie
  • uporczywe nudności lub wymioty
  • ból w górnej części brzucha
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma podstaw do zakazu bezwzględnego. Zaleca się ograniczenie alkoholu do minimum albo rezygnację z niego, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby lub dolegliwościach żołądkowych. Pacjent powinien zgłaszać objawy uszkodzenia wątroby. Kontrolę czynności wątroby prowadzi lekarz według standardowego schematu monitorowania imatynibu.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym, okazjonalnym piciu nie opisano poważnych skutków. Teoretycznie alkohol może zwiększać obciążenie wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe w trakcie leczenia imatynibem. U osób pijących regularnie lub dużo ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe, a wzrost aktywności enzymów wątrobowych mógłby wymusić przerwanie albo modyfikację terapii.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera przeciwwskazania ani ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a punkt 4.3 obejmuje wyłącznie nadwrażliwość[1]. Nie ma też badań klinicznych nad połączeniem imatynibu z etanolem. Ryzyko jest więc wnioskiem z farmakologii, nie z danych. Imatynib jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a etanol może zmieniać aktywność tego enzymu (ostro hamuje, przewlekle indukuje). Skutek dla ekspozycji na imatynib nie jest udokumentowany. Ważniejszy jest możliwy efekt addycyjny na wątrobę, bo ChPL wskazuje, że działania niepożądane imatynibu, takie jak hepatotoksyczność, mogą się nasilać w połączeniu z innymi lekami[1]. Alkohol jest znaną substancją hepatotoksyczną. Dodatkowo oba czynniki mogą drażnić przewód pokarmowy i nasilać nudności.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubina zgodnie ze schematem kontroli imatynibu
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, ból w nadbrzuszu)
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie)
  • ilość i częstość spożywanego alkoholu (wywiad)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie ryzykowne lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym, dużym spożyciu alkoholu addycja z potencjalną hepatotoksycznością imatynibu jest bardziej prawdopodobna. Zalecić abstynencję i omówić z lekarzem częstsze kontrole enzymów wątrobowych.
Okazjonalne, małe ilościilość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy okazjonalnym piciu małych ilości u pacjenta z prawidłowymi próbami wątrobowymi ryzyko jest prawdopodobnie niewielkie, choć brak badań potwierdzających bezpieczeństwo. Wystarczy porada ograniczenia i obserwacji objawów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 323

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocno zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane z tej pary nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu nowotworu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • opryszczka lub półpasiec
  • nietypowe osłabienie, zmiany widzenia albo zaburzenia mowy i ruchu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[1][2][3] Wybór innego leczenia stwardnienia rozsianego wymaga decyzji neurologa uzgodnionej z onkologiem. Przy przechodzeniu z fingolimodu na leczenie przeciwnowotworowe trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się jeszcze po odstawieniu – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń wynikających z nasilonej immunosupresji. Możliwe jest też umiarkowane zwiększenie ekspozycji na fingolimod i jego aktywny metabolit, co może nasilać jego działania niepożądane. Niezależnie od interakcji stosowanie imatynibu oznacza zwykle aktywną chorobę nowotworową, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do fingolimodu.[1]

Mechanizm

Główny problem wynika z sumowania działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a imatynib jako lek przeciwnowotworowy może wywoływać mielosupresję. ChPL fingolimodu zastrzega, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1] Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4, co potwierdza 2-krotne zwiększenie Cmax i 3,5-krotne zwiększenie AUC symwastatyny.[4] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, ale CYP3A4 ma udział w jego metabolizmie, a ChPL zaleca ostrożność przy inhibitorach CYP3A4.[1] Nie należy oczekiwać, by fingolimod zmieniał farmakokinetykę substratów CYP3A4, w tym imatynibu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • aktywność aminotransferaz

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramerinterferon beta-1ainterferon beta-1b

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie fingolimodu przed rozpoczęciem imatynibukolejność włączenia · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy wygasa stopniowo – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu imatynibu w tym okresie należy uwzględnić utrzymującą się immunosupresję i monitorować morfologię oraz objawy zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib.Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.

Imatynib spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może znacznie wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy, omdlenia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Oba leki mogą też obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
  • suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib[1][2]. Ponieważ leczenia przeciwnowotworowego zwykle nie da się zmienić, należy zastąpić kwetiapinę lekiem przeciwpsychotycznym metabolizowanym inną drogą. Jeżeli lekarz prowadzący uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę należy włączać od najmniejszej dawki, zwiększać ją powoli i ściśle monitorować sedację, ciśnienie tętnicze, EKG i morfologię krwi.

Skutek kliniczny

Można się spodziewać wzrostu stężenia kwetiapiny z nasileniem senności, zawrotów głowy, niedociśnienia ortostatycznego, objawów antycholinergicznych i ryzykiem wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania mielosupresyjnego może zwiększać ryzyko neutropenii i zakażeń.

Mechanizm

Imatynib hamuje CYP3A4 i zwiększa Cmax oraz AUC symwastatyny odpowiednio 2- i 3,5-krotnie, może więc podnosić stężenie innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tej drogi przez ketokonazol zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie[1]. Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4[1][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę leukocytów i neutrofilów, co sumuje ryzyko mielosupresji.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], imatynib – substrat CYP3A4[7]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • elektrolity (potas, magnez)
  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulprydpaliperydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.

Imatynib osłabia odporność organizmu. Leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii, z którymi organizm musi sobie poradzić. Przy słabszej odporności bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym ciele i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie pęcherza działa gorzej. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie mija lub wraca po wlewce
  • dreszcze i silne osłabienie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Leczenia BCG nie stosuje się u osób otrzymujących leki cytostatyczne ani u osób z zaburzeniem odporności wywołanym lekami.[2][3] O wyborze innej metody leczenia raka pęcherza decyduje urolog wspólnie z onkologiem lub hematologiem prowadzącym leczenie imatynibem. Jeśli pacjent otrzymał już wlewkę BCG w trakcie leczenia imatynibem, należy pilnie ocenić go pod kątem objawów zakażenia ogólnoustrojowego.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego, ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, i jednocześnie zmniejsza skuteczność leczenia raka pęcherza. Białaczka, w tym przewlekła białaczka szpikowa leczona imatynibem, sama w sobie również wyklucza leczenie BCG.[1]

Mechanizm

Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i może powodować neutropenię oraz limfopenię, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków, a jej skuteczność i bezpieczeństwo zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. U osoby z odpornością osłabioną przez leczenie przeciwnowotworowe organizm gorzej kontroluje prątki, a odpowiedź przeciwnowotworowa na BCG słabnie.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdą decyzją o leczeniu dopęcherzowym
  • objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG – utrzymująca się gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka
  • nasilone lub przedłużające się dolegliwości ze strony pęcherza moczowego

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieWszystkie dostępne produkty BCG do leczenia raka pęcherza są przeciwwskazane u osób leczonych przeciwnowotworowo lub z zaburzeniem odporności, niezależnie od producenta.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka przeciw cholerzeU pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności.Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.

Imatynib może osłabiać twoją odporność. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osób z obniżoną odpornością może wywołać chorobę albo słabiej chronić. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii i jest bezpieczniejsza, ale nie przyjmuj jej razem z tabletką imatynibu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka lub wymioty po szczepieniu
  • gorączka
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny przed i po jej podaniu od dawki imatynibu oraz od jedzenia i picia[2]. Decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne po ocenie morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niedostateczna ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym ryzykiem jest słabsza odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza przy cytopenii.

Mechanizm

Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który często powoduje mielosupresję z neutropenią i limfopenią, co osłabia odpowiedź immunologiczną. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób z niedoborem odporności lub stosujących terapię immunosupresyjną[1]. U pacjenta z osłabioną odpornością żywy szczep szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna może być słabsza. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jest wrażliwa na kwas żołądkowy i wymaga odstępu od innych leków doustnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed szczepieniem (liczba neutrofilów i limfocytów)
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Wymaga odstępu 1 godziny przed i po podaniu od imatynibu i innych leków doustnych. Odpowiedź poszczepienna może być słabsza przy cytopenii.
odstep ≥ 1 godzina przed i po szczepieniu (szczepionka inaktywowana)szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejePrzy szczepionce inaktywowanej zachowanie odstępu 1 godziny od innych leków doustnych zapobiega osłabieniu jej działania. Pozostaje jedynie możliwość słabszej odpowiedzi immunologicznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ImatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.

Klozapiny i imatynibu zwykle nie łączy się, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Jeśli lekarze uznają, że musisz przyjmować oba leki, będziesz potrzebować częstych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków. ChPL klozapiny ujmuje w przeciwwskazaniach jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga imatynibu, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem powinien rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Jeśli kontynuacja klozapiny jest niezbędna, decyzja jest indywidualna i wymaga zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem, oceny prób wątrobowych oraz jasnego ustalenia, który lek odstawia się przy spadku neutrofilów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Spadek liczby neutrofilów u pacjenta przyjmującego oba leki utrudnia ustalenie przyczyny i może wymusić przerwanie skutecznej klozapiny albo leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też sumowanie działania hepatotoksycznego oraz niewielki wzrost stężenia klozapiny z nasileniem jej działań niepożądanych.

Mechanizm

Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się i zwiększa ryzyko neutropenii oraz agranulocytozy. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, a wśród leków o takim działaniu wymienia środki cytotoksyczne[1]. Według ChPL klozapiny leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem[2]. ChPL imatynibu wskazuje, że mielosupresja i hepatotoksyczność imatynibu mogą się nasilać w skojarzeniach z innymi lekami działającymi podobnie[3]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy substratach tych enzymów o wąskim indeksie terapeutycznym[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a ChPL klozapiny określa interakcje z inhibitorami CYP3A4 jako mało prawdopodobne, choć opisywane[1], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż sumowanie mielotoksyczności.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – słaby inhibitor CYP2D6[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], klozapina – substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
  • stężenie klozapiny w surowicy, jeśli jest dostępne
  • objawy nasilonych działań niepożądanych klozapiny, takich jak senność i niedociśnienie

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaarypiprazolrisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · imatynibinne zalecenieZakaz rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy dotyczy sytuacji, gdy imatynib jest już stosowany. Gdy imatynib trzeba włączyć u pacjenta skutecznie leczonego klozapiną, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem decyduje o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o kontynuacji klozapiny przy zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ ImatynibNie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz onkologowi lub hematologowi, że lekarz przepisał ci oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz onkologowi lub hematologowi, że lekarz przepisał ci oba leki.

Lek na stwardnienie rozsiane podawany we wlewie i lek przeciwnowotworowy w tabletkach razem mogą mocno osłabić odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, w tym rzadką, ale bardzo groźną chorobą mózgu. Lek na stwardnienie rozsiane nie powinien być też stosowany, gdy trwa aktywne leczenie nowotworu. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe osłabienie ręki lub nogi albo niezgrabność ruchów
  • zaburzenia mowy lub widzenia
  • kłopoty z pamięcią, myśleniem lub zmiana zachowania
  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego imatynibem[1][2]. Jeśli pacjent przyjmujący natalizumab wymaga leczenia imatynibem, decyzję o przerwaniu natalizumabu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego powinni podjąć wspólnie neurolog i onkolog lub hematolog. Po zakończeniu terapii imatynibem natalizumab można rozważyć dopiero po ocenie, czy odporność pacjenta nie pozostaje upośledzona[1][2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. Dodatkowo stosowanie natalizumabu u chorego z aktywnym nowotworem jest samo w sobie przeciwwskazane[1][2].

Mechanizm

Natalizumabu nie należy łączyć z imatynibem, bo oba leki osłabiają obronę immunologiczną, a imatynib stosuje się zwykle u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z upośledzoną odpornością po wcześniejszej terapii[1][2]. Ta sama charakterystyka przeciwwskazuje natalizumab przy potwierdzonym aktywnym procesie nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry[1][2]. Imatynib jako lek przeciwnowotworowy może powodować mielosupresję, co sumuje się z działaniem natalizumabu ograniczającym napływ limfocytów do tkanek[3]. ChPL imatynibu nie wymienia natalizumabu[4][5]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[6], inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], umiarkowany inhibitor CYP3A4[7], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów przed ewentualnym włączeniem natalizumabu po terapii imatynibem
  • nowe lub narastające objawy neurologiczne, poznawcze i psychiczne sugerujące PML
  • objawy zakażeń oportunistycznych

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon beta-1aglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib zakończony przed włączeniem natalizumabukolejność włączenia · imatynibinne zalecenieChPL natalizumabu przeciwwskazuje go także przy upośledzeniu odporności spowodowanym poprzednio stosowaną terapią, dlatego po zakończeniu imatynibu przed włączeniem natalizumabu trzeba ocenić stan odporności i to, czy nowotwór nie jest aktywny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Glivec 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glivec-100080415/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-accord-100310737/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ ImatynibNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu imatynibem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.

Doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu, która zawiera żywe, osłabione bakterie, nie wolno przyjmować w trakcie leczenia imatynibem. Imatynib może osłabiać odporność, przez co bakterie ze szczepionki mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może słabiej chronić. Istnieje szczepionka do wstrzykiwań, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • ból brzucha
  • wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu imatynibem.[1] Gdy szczepienie jest potrzebne, na przykład przed podróżą, skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego w sprawie szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań. Termin szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia imatynibem ustala lekarz prowadzący.

Skutek kliniczny

Możliwe zakażenie wywołane szczepem szczepionkowym i niepełna ochrona przed durem brzusznym. Ryzyko jest największe u pacjentów z neutropenią lub limfopenią w trakcie leczenia imatynibem.

Mechanizm

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu (szczep Ty 21a) nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1] Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i może osłabiać odporność komórkową, dlatego leczenie nim traktuje się jak stan obniżonej odporności. W tych warunkach żywy, atenuowany szczep bakterii może się nadmiernie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na szczepienie jest słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
  • morfologia krwi z rozmazem przy decyzji o szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana, do wstrzykiwańszczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi, do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii i nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale w trakcie leczenia imatynibem odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaInhibitora kinazy BCR-ABL nie łączy się z cyzaprydem.Jeśli przyjmujesz lek na przewlekłą białaczkę szpikową z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie przyjmuj cyzaprydu i przed każdym lekiem na trawienie zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go stosować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na przewlekłą białaczkę szpikową z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie przyjmuj cyzaprydu i przed każdym lekiem na trawienie zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go stosować.

Leki na przewlekłą białaczkę szpikową, takie jak imatynib, nilotynib czy dazatynib, mogą zwiększać ilość cyzaprydu we krwi, a niektóre z nich same wpływają na rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Inne leki poprawiające pracę żołądka, czyli itopryd i metoklopramid, nie działają w ten sposób i zwykle można je stosować.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Inhibitora kinazy BCR-ABL nie łączy się z cyzaprydem. Jeśli pacjent leczony imatynibem, dazatynibem, nilotynibem, bosutynibem, ponatynibem lub asciminibem wymaga leku prokinetycznego, zastosuj itopryd albo krótko metoklopramid w najmniejszej skutecznej dawce. Przy nilotynibie i dazatynibie przed włączeniem metoklopramidu wyrównaj potas i magnez oraz rozważ kontrolę EKG. Domperydonu również nie traktuj jako bezpiecznej zamiany, bo on także jest metabolizowany przez CYP3A4 i wydłuża QT. Po odstawieniu inhibitora kinazy nie włączaj cyzaprydu, zanim lek nie zostanie wyeliminowany z organizmu, czyli przez co najmniej kilka dni.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu serca, w tym częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy nilotynibie, który działa w obu mechanizmach jednocześnie, oraz u pacjentów z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca lub wrodzonym zespołem długiego QT.

Mechanizm

Cyzapryd jest metabolizowany prawie wyłącznie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny. Przy zbyt wysokim stężeniu blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża odstęp QT. Imatynib i nilotynib są umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, a dazatynib i bosutynib hamują ten enzym słabiej, więc mogą zwiększać stężenie cyzaprydu. Do tego nilotynib, dazatynib i bosutynib same wydłużają odstęp QT, co sumuje się z działaniem cyzaprydu. Ponatynib i asciminib słabo wpływają na CYP3A4 i odstęp QT, ale ponatynib wiąże się z kardiotoksycznością, w tym z zaburzeniami rytmu i niewydolnością serca. Dlatego także przy tych lekach połączenia z cyzaprydem się unika.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie, zwłaszcza przy nilotynibie i dazatynibie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca, czyli kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
  • przy metoklopramidzie objawy pozapiramidowe i czas trwania leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni od odstawienia inhibitora kinazy BCR-ABLodstep · inhibitory kinazy BCR-ABLinne zalecenieHamowanie CYP3A4 i wpływ na QT utrzymują się do czasu eliminacji inhibitora kinazy, dlatego cyzapryd można rozważyć dopiero po kilku dniach od odstawienia leku, a przy nilotynibie ostrożniej ze względu na kumulację.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT także przy metoklopramidzie łączonym z nilotynibem lub dazatynibem.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.