Interakcje / Deferazyroks / Deferazyroks i hydroksychlorochina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem.
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.
Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ HydroksychlorochinaJeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.
Oba leki mogą w rzadkich przypadkach szkodzić oczom, słuchowi i obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko się sumuje. Lekarz może zdecydować, że połączenie jest potrzebne, ale wtedy konieczne są regularne badania wzroku, słuchu i krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyraźne lub zamglone widzenie, mroczki, trudność z czytaniem, zaburzenia widzenia barw
- szumy uszne lub pogorszenie słuchu
- gorączka, ból gardła, częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem[1]. Gdy połączenie jest konieczne, wykonaj badanie okulistyczne (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, najlepiej z OCT) przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego i powtarzaj je regularnie, a także kontroluj morfologię krwi z rozmazem i słuch. Kontroluj czynność nerek – deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny <60 ml/min[2], a pogorszenie czynności nerek sprzyja kumulacji hydroksychlorochiny. Przy pojawieniu się zaburzeń widzenia, słuchu lub cytopenii rozważ odstawienie jednego z leków.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko uszkodzenia narządu wzroku (retinopatia, makulopatia, zaburzenia soczewki i nerwu wzrokowego), zaburzeń słuchu oraz cytopenii z ryzykiem zakażeń i krwawień. Interakcja nie została potwierdzona w badaniach klinicznych, ryzyko wynika z nakładania się profili toksyczności.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działań niepożądanych na narząd wzroku i układ krwiotwórczy. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami o potencjalnym działaniu toksycznym na narząd wzroku lub hemotoksycznym ze względu na działanie addytywne[1]. Deferazyroks może powodować zmętnienie soczewki, zmiany siatkówki i zapalenie nerwu wzrokowego oraz cytopenie, w tym neutropenię, agranulocytozę i małopłytkowość. Oba leki mogą też uszkadzać słuch. Dodatkowo deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[2], a hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP2C8, bez większego udziału pojedynczego CYP[1], więc możliwe jest umiarkowane zwiększenie jej ekspozycji o nieustalonej wielkości.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], hydroksychlorochina – substrat CYP2C8[4]
- Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], hydroksychlorochina – substrat CYP3A4[4]
- Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
- Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- badanie okulistyczne przed leczeniem i okresowo (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, OCT)
- morfologia krwi z rozmazem
- badanie słuchu (audiometria) przed leczeniem i okresowo
- kreatynina i klirens kreatyniny
- objawy zakażenia i skazy krwotocznej
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 59pacjent | interakcja nie dotyczy | Deferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min, więc połączenie nie powinno w tej sytuacji wystąpić. Pogorszenie czynności nerek sprzyja też kumulacji hydroksychlorochiny i zwiększa ryzyko jej toksyczności. |
| Leczenie wieloletnieczas leczenia · hydroksychlorochina | ryzyko rośnie | Ryzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem trwania leczenia i dawką skumulowaną, dlatego u pacjentów leczonych długo dołączenie deferazyroksu wymaga szczególnie starannej kontroli okulistycznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDeferazyroksa alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek może obciążać wątrobę, nerki i żołądek, a alkohol działa podobnie. Razem mogą zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych i uszkodzenia wątroby. Dokładnych badań na ten temat nie ma, dlatego ostrożność jest zalecana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból w nadbrzuszu lub silne nudności
- wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy z kawy
- czarne, smoliste stolce
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie. Jeśli pacjent pije, ustal ilość i regularność oraz sprawdź inne leki drażniące żołądek lub zwiększające ryzyko krwawienia (NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe), bo wtedy ryzyko rośnie. Przy objawach z przewodu pokarmowego lub wątroby skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie podrażnienia i owrzodzeń przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, oraz dodatkowe obciążenie wątroby. U chorych z przeładowaniem żelazem wątroba bywa już uszkodzona (np. przez żelazo lub wirusowe zapalenie wątroby), więc margines bezpieczeństwa jest mniejszy. Pojedyncza niewielka ilość alkoholu najpewniej nie wywoła poważnych skutków, ale danych na ten temat brak.
Mechanizm
Nie ma badań nad bezpośrednim połączeniem deferazyroksu z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. Deferazyroks może uszkadzać wątrobę i nerki oraz drażnić przewód pokarmowy, a alkohol jest hepatotoksyczny i uszkadza błonę śluzową żołądka. ChPL ostrzega, że jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami sprzyjającymi owrzodzeniom (np. NLPZ, kortykosteroidy, doustne bisfosfoniany) może zwiększać ryzyko toksycznego działania na przewód pokarmowy[1]. Alkohol działa drażniąco na przewód pokarmowy podobnie, więc ostrożne jest przyjęcie analogicznego ryzyka. To wniosek z mechanizmu, a nie z badania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią)
- aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z harmonogramem monitorowania deferazyroksu
- kreatynina i klirens kreatyniny
- ferrytyna w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy mocniej podkreślić zalecenie abstynencji i rozważyć częstsze kontrole wątroby. |
| Choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z chorobą wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, wątroba uszkodzona przez żelazo) alkohol należy wykluczyć. Margines bezpieczeństwa jest tu mniejszy. |
| Jednoczesne NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany doustne lub leki przeciwzakrzepowedawka · pacjent | ryzyko rośnie | Jednoczesne stosowanie leków sprzyjających owrzodzeniom lub krwawieniom zwiększa ryzyko toksyczności żołądkowo-jelitowej, a alkohol dodatkowo je nasila. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na objawy krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuHydroksychlorochinaa alkoholHydroksychlorochinę należy stosować ostrożnie u osób z chorobą alkoholową.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie i dużo albo masz cukrzycę lub chorobę wątroby, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie i dużo albo masz cukrzycę lub chorobę wątroby, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.
Hydroksychlorochina nie ma udokumentowanej groźnej interakcji z alkoholem. Mimo to alkohol może nasilać niektóre jej działania niepożądane, na przykład dolegliwości żołądkowe, i obciążać wątrobę. U osób, które piją dużo lub mają chorobę alkoholową, lek wymaga większej ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- osłabienie, drżenie rąk, nadmierne pocenie się lub uczucie głodu (możliwy niski poziom cukru)
- kołatanie serca, omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksychlorochinę należy stosować ostrożnie u osób z chorobą alkoholową.[1] U pozostałych pacjentów nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu, ale warto ograniczyć picie do niewielkich ilości, a u osób z cukrzycą, chorobą wątroby lub zaburzeniami rytmu serca zalecić szczególną ostrożność.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym piciu małych ilości alkoholu nie opisano klinicznie istotnych skutków. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową możliwe jest nasilenie działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, wątroby i glikemii, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka także zaburzeń rytmu serca.
Mechanizm
Nie ma badań, które wykazałyby bezpośrednią interakcję hydroksychlorochiny z alkoholem, a rejestracyjna ChPL preparatu Accord nie wspomina o etanolu (alkohol poliwinylowy w punkcie 6.1 to tylko substancja pomocnicza). Ostrożność przy chorobie alkoholowej podaje ChPL Plaquenil.[1] Możliwe są wyłącznie addycyjne działania teoretyczne. Alkohol obciąża wątrobę, zaburza gospodarkę glukozą i może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Hydroksychlorochina może nasilać hipoglikemię i w rzadkich przypadkach wydłuża odstęp QT, co przy nadużywaniu alkoholu może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka)
- glikemia u pacjentów z cukrzycą lub przyjmujących leki przeciwcukrzycowe
- aktywność enzymów wątrobowych u osób nadużywających alkoholu
- kołatania serca, omdlenia lub zawroty głowy jako możliwe objawy zaburzeń rytmu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób z chorobą alkoholową ChPL zaleca ostrożne stosowanie hydroksychlorochiny. Należy rozważyć kontrolę enzymów wątrobowych, glikemii i czynników ryzyka zaburzeń rytmu (elektrolity, inne leki wydłużające QT). |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
Inne interakcje tych leków 333
Połączenie przeciwwskazaneDeferazyroks+ CydofowirNie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.
Oba leki mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takiego połączenia się nie stosuje. Uszkodzenie nerek może sprawić, że nie będziesz mógł dalej przyjmować żadnego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej lub znacznie więcej oddawanego moczu
- pienisty mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności i brak apetytu
- skurcze lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Jeśli leczenie przeciw wirusowi cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez istotnego działania nefrotoksycznego albo, w porozumieniu z hematologiem, wstrzymaj deferazyroks lub zamień go na chelator bez działania nefrotoksycznego. Jednoczesne stosowanie dwóch chelatorów żelaza jest przeciwwskazane, dlatego zamiana musi być pełna, a nie dołączenie drugiego leku[2]. Przed rozpoczęciem cydofowiru po odstawieniu deferazyroksu oceń czynność nerek.
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym zaburzenia czynności kanalików proksymalnych o obrazie zespołu Fanconiego, z białkomoczem, cukromoczem i wzrostem stężenia kreatyniny. Uszkodzenie nerek może być ciężkie i nie zawsze w pełni odwracalne.
Mechanizm
Oba leki działają toksycznie na nerki, przede wszystkim na kanaliki proksymalne, więc ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki i jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Deferazyroks jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane jednym lekiem może więc uniemożliwić dalsze stosowanie drugiego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny
- białkomocz
- cukromocz przy prawidłowej glikemii
- stężenie fosforanów i potasu w surowicy
- stężenie ferrytyny przy zmianie leczenia chelatującego
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawirdeferypron
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany niezależnie od cydofowiru, a cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. W tej sytuacji żaden z leków nie powinien być stosowany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKolchicyna+ HydroksychlorochinaPołączenie można stosować przy zachowanej czynności nerek i wątroby, pod warunkiem kontroli objawów toksyczności kolchicyny i uszkodzenia mięśni.Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, i od razu skontaktuj się z nim, jeśli pojawi się biegunka, wymioty, ból lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, i od razu skontaktuj się z nim, jeśli pojawi się biegunka, wymioty, ból lub osłabienie mięśni.
Hydroksychlorochina może nieco zwiększać ilość kolchicyny w organizmie, a oba leki mogą osłabiać mięśnie i rzadko obniżać liczbę krwinek. Razem można je przyjmować, ale łatwiej wtedy o działania niepożądane kolchicyny. Ryzyko jest większe u osób starszych oraz przy chorobach nerek lub wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywa biegunka, nudności lub wymioty
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- ciemny mocz
- gorączka, ból gardła, częste infekcje
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować przy zachowanej czynności nerek i wątroby, pod warunkiem kontroli objawów toksyczności kolchicyny i uszkodzenia mięśni. Kolchicyny nie stosuje się przy eGFR < 50 ml/min ani w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby.[1] U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, a hydroksychlorochina wykazuje takie działanie.[2] Przy łączeniu hydroksychlorochiny z substratami glikoproteiny P o wąskim indeksie terapeutycznym należy monitorować działania niepożądane.[3] Przy podejrzeniu toksyczności kolchicyny trzeba niezwłocznie ocenić pacjenta i rozważyć przerwanie lub odstawienie kolchicyny.[1]
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko toksyczności kolchicyny, przede wszystkim miopatii lub neuromiopatii i zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Rzadziej może dojść do zahamowania czynności szpiku z leukopenią lub trombocytopenią. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami hemotoksycznymi ze względu na potencjalne działanie addytywne.[3] Ryzyko jest największe u osób starszych, przy upośledzonej czynności nerek lub wątroby i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków miotoksycznych, np. statyn lub fibratów.[1]
Mechanizm
Hydroksychlorochina może zwiększać ekspozycję na kolchicynę i sumować się z nią w działaniu toksycznym. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P, a w jej metabolizmie główną rolę odgrywa CYP3A4.[1] Hydroksychlorochina hamuje glikoproteinę P w wysokich stężeniach i hamuje CYP3A4 in vitro, a badań interakcji in vivo z wrażliwymi substratami brakuje.[3] Nie jest silnym inhibitorem żadnej z tych dróg, więc wzrost stężenia kolchicyny powinien być umiarkowany. Oba leki mogą też uszkadzać mięśnie szkieletowe i nerwy obwodowe oraz hamować czynność szpiku, więc ich działania niepożądane mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- eGFR i kreatynina przed włączeniem i okresowo
- parametry czynności wątroby
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy miopatii – ból, tkliwość, osłabienie mięśni, CK przy objawach
- objawy żołądkowo-jelitowe – biegunka, nudności, wymioty
- objawy neuropatii obwodowej – drętwienie, mrowienie kończyn
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR lub zaburzenie czynności wątrobyeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, a przy eGFR < 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od innych leków. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje upośledzona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko toksyczności kolchicyny, dlatego obserwacja powinna być ściślejsza. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · kolchicyna | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu obu leków rośnie ryzyko addytywnej miopatii i neuromiopatii, które rozwijają się stopniowo, dlatego objawy mięśniowe należy oceniać przy każdej wizycie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ DeferazyroksNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego.Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna to antybiotyk, który po wchłonięciu może szkodzić nerkom i słuchowi. Deferazyroks, lek usuwający nadmiar żelaza, także może obciążać nerki i słuch. Razem te leki mogą nasilać to szkodliwe działanie, dlatego nie łączy się ich nawet wtedy, gdy neomycyna jest w postaci aerozolu na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego. Neomycyny nie łączy się z lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Jeśli lekarz mimo to uzna krótkie użycie neomycyny na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry za konieczne, ogranicz czas leczenia do minimum i kontroluj czynność nerek oraz słuch.
Skutek kliniczny
Możliwe sumowanie się działania uszkadzającego nerki i słuch – wzrost kreatyniny, spadek eGFR, białkomocz, szumy uszne, niedosłuch. Deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[3], więc pogorszenie czynności nerek może wymusić przerwanie leczenia chelatującego.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a deferazyroks również może uszkadzać nerki (wzrost kreatyniny, uszkodzenie kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek) i narząd słuchu. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi lub nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale rośnie przy uszkodzonej skórze, dużej powierzchni aplikacji i długim leczeniu, a pogorszenie czynności nerek przez deferazyroks może sprzyjać kumulacji wchłoniętego aminoglikozydu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR (klirens kreatyniny)
- białkomocz w badaniu moczu
- słuch (szumy uszne, niedosłuch)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocynakwas fusydowysulfadiazyna srebra
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę – mała, nieuszkodzona powierzchnia, krótkodroga podania · neomycyna | ryzyko maleje | Przy krótkim stosowaniu na niewielką, nieuszkodzoną skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale połączenie pozostaje przeciwwskazane z uwagi na nefro- i ototoksyczność obu leków. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Klirens kreatyniny <60 ml/mineGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Deferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min, a upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSakwinawir+ HydroksychlorochinaPołączenie jest przeciwwskazane i sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie należy stosować razem z hydroksychlorochiną.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a dotychczasowych leków nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a dotychczasowych leków nie odstawiaj samodzielnie.
Sakwinawiru i hydroksychlorochiny nie wolno przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie należy stosować razem z hydroksychlorochiną.[1] Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwretrowirusowe i lekarzem zlecającym hydroksychlorochinę w celu zmiany jednego z leków – najczęściej schematu przeciwretrowirusowego na lek bez istotnego wpływu na QT. Jeśli zamiana została już przeprowadzona, przed jej zakończeniem pacjent wymaga oceny EKG i stężeń elektrolitów.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addytywnym wydłużeniem odstępu QT i PR oraz zagrażającymi życiu arytmiami komorowymi, w tym częstoskurczem typu torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i przy innych lekach wydłużających QT.[2]
Mechanizm
Sakwinawiru nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR, ponieważ sakwinawir wzmocniony rytonawirem sam wydłuża te odstępy w sposób zależny od dawki, a ich działanie się sumuje.[1] Hydroksychlorochina również wydłuża odstęp QT i zwiększa ryzyko arytmii komorowych, a sakwinawir należy do leków, przy których wymagana jest szczególna ostrożność.[2] Dodatkowo hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP3A4, a rytonawir stosowany do wzmocnienia sakwinawiru jest silnym inhibitorem CYP3A4, co może zwiększać ekspozycję na hydroksychlorochinę i jej działania niepożądane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność serca (bradykardia, zaburzenia rytmu)
- objawy niepożądane hydroksychlorochiny (wzrok, zawroty głowy, hipoglikemia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki obniżające odporność, takie jak mykofenolan mofetylu, leflunomid czy tofacytynib, oraz leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron czy deferazyroks, mogą razem silniej osłabić obronę organizmu przed zakażeniami. Deferypron może obniżyć liczbę białych krwinek, a w połączeniu z lekiem obniżającym odporność nawet zwykła infekcja może przebiec ciężko. Deferazyroks razem z leflunomidem lub teriflunomidem może dodatkowo obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia lub afty w jamie ustnej
- nawracające lub nietypowo długie infekcje
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia[1]. Połączenia deferypronu z mykofenolanem mofetylu, kwasem mykofenolowym, leflunomidem, teriflunomidem, tofacytynibem lub belataceptem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, bezwzględnie przestrzegać cotygodniowej kontroli bezwzględnej liczby neutrofilów wymaganej w ChPL deferypronu. Deferypron należy wstrzymać przy neutropenii lub objawach zakażenia do czasu wyjaśnienia przyczyny. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem trzeba dodatkowo częściej oznaczać aminotransferazy i bilirubinę oraz rozważyć zamianę chelatora. Leki biologiczne z grupy, takie jak natalizumab, inebilizumab czy rawulizumab, nie są mielotoksyczne, ale nasilają ryzyko zakażeń, dlatego zasada czujności wobec infekcji obowiązuje także przy nich.
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogłębienie neutropenii aż do agranulocytozy oraz ciężkie, także oportunistyczne zakażenia, które u pacjenta immunosupresyjnego mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko się uogólniać. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem dochodzi ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks cytopenie oraz uszkodzenie wątroby i nerek[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność, a część z nich działa dodatkowo mielotoksycznie (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) albo hepatotoksycznie (leflunomid, teriflunomid). W efekcie spada liczba granulocytów lub limfocytów i rośnie ryzyko ciężkiego zakażenia, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie z deferazyroksem także ryzyko uszkodzenia wątroby. Interakcja nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich leków obu grup. Najsilniej wyrażona jest dla deferypronu w połączeniu z lekami mielotoksycznymi, a nie dotyczy deferoksaminy i apremilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- aminotransferazy i bilirubina przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem
- stężenie kreatyniny przy stosowaniu deferazyroksu
- liczba limfocytów przy fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie i tofacytynibie
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid lub teriflunomid odstawiony bez procedury przyspieszonej eliminacji przed włączeniem chelatora żelazakolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Przed włączeniem deferypronu lub deferazyroksu u pacjenta niedawno leczonego tymi lekami należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i prowadzić monitorowanie jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na deferazyroks i jego nefrotoksyczność oraz utrudnia eliminację części leków immunosupresyjnych, co nasila ryzyko działań niepożądanych połączenia. Wymaga to częstszej kontroli kreatyniny i morfologii oraz ostrożnego dawkowania zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Piga A, Roggero S, Salussolia I, Massano D, Serra M, Longo F. Deferiprone. Ann N Y Acad Sci. 2010;1202:75-8. doi: 10.1111/j.1749-6632.2010.05586.x. PMID: 20712776.
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaAminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą każdy osobno zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Hydroksychlorochina i chlorochina długo pozostają w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- nadmierna senność, sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta przyjmującego hydroksychlorochinę lub chlorochinę ani w ciągu kilku tygodni po ich odstawieniu. U pacjenta leczonego aminochinoliną z powodu tocznia lub reumatoidalnego zapalenia stawów zwykle lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny niż przerywać leczenie podstawowe. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie jest nieuniknione, przed jego rozpoczęciem wykonuje się EKG i wyrównuje stężenia potasu i magnezu, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu, unika się podania dożylnego i powtarza EKG w trakcie leczenia. Należy odstawić haloperydol przy wyraźnym wydłużeniu QTc lub pojawieniu się kołatania serca, omdleń albo zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy haloperydolu podawanym dożylnie lub w dużych dawkach, u osób starszych, przy zaburzeniach elektrolitowych, bradykardii, chorobie serca lub wrodzonym zespole długiego QT. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych haloperydolu, takich jak sedacja i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Aminochinoliny i butyrofenony niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie kanałów potasowych hERG odpowiedzialnych za repolaryzację komór, więc ich działanie na serce się sumuje. Dotyczy to w tym samym stopniu hydroksychlorochiny i chlorochiny oraz haloperydolu, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Dodatkowo chlorochina i hydroksychlorochina słabo hamują CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie haloperydolu, co może podwyższać jego stężenie i nasilać działanie na serce. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania, więc ich wpływ na QT utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
- nadmierna senność i objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podawany dożylnie silniej i szybciej wydłuża odstęp QT, więc u pacjenta przyjmującego aminochinolinę ryzyko torsade de pointes jest wtedy największe. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia, dlatego duże dawki w połączeniu z aminochinoliną szczególnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol dodatkowo zwiększa ryzyko zgonu. |
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu i w tym czasie haloperydol również wymaga zachowania ostrożności oraz kontroli EKG. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Pochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna) klasaNie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane m.in. w toczniu i reumatoidalnym zapaleniu stawów, mogą zaburzać rytm serca. Hydroksyzyna, stosowana na świąd, lęk i problemy ze snem, działa podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- uczucie bliskiego omdlenia lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT. Dotyczy to zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny. U pacjenta leczonego hydroksychlorochiną lub chlorochiną z powodu świądu, lęku albo bezsenności należy wybrać lek bez wpływu na QT. Chlorochina i hydroksychlorochina bardzo długo utrzymują się w organizmie, dlatego ryzyko interakcji trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG i elektrolitów, z kontrolą EKG w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Łączne stosowanie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Aminochinoliny i hydroksyzyna wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Aminochinoliny blokują kanały potasowe hERG i inne prądy jonowe kardiomiocytów. Przy długim stosowaniu mogą też uszkadzać mięsień sercowy i powodować zaburzenia przewodzenia. Hydroksyzyna również blokuje kanały hERG. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, czyli zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny w połączeniu z hydroksyzyną. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana.
Monitorować
- EKG z oceną skorygowanego odstępu QT przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni po odstawieniu aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Chlorochina i hydroksychlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach. Po ich odstawieniu wpływ na QT może utrzymywać się kilka tygodni, dlatego hydroksyzyny nie należy włączać od razu po zakończeniu leczenia aminochinoliną. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. Hydroksyzyna u osób starszych nasila też ryzyko upadków i splątania. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie hydroksyzyny. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.