Interakcje / Deferazyroks / Deferazyroks i repaglinid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia deferazyroksu z repaglinidem i rozważ zmianę leku przeciwcukrzycowego na taki, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2C8.
Nie zmieniaj sam dawek, częściej mierz cukier we krwi, noś przy sobie coś słodkiego i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz lek na nadmiar żelaza.
Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ RepaglinidUnikaj łączenia deferazyroksu z repaglinidem i rozważ zmianę leku przeciwcukrzycowego na taki, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2C8.Nie zmieniaj sam dawek, częściej mierz cukier we krwi, noś przy sobie coś słodkiego i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz lek na nadmiar żelaza.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, częściej mierz cukier we krwi, noś przy sobie coś słodkiego i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz lek na nadmiar żelaza.
Lek na nadmiar żelaza może spowolnić usuwanie z organizmu leku na cukrzycę. Wtedy lek na cukrzycę działa mocniej i dłużej, a cukier we krwi może spaść za nisko. Lekarze zwykle unikają takiego połączenia, a gdy jest ono konieczne, potrzebne są częstsze pomiary cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- nagły silny głód
- zawroty głowy lub osłabienie
- rozdrażnienie, splątanie lub trudności z koncentracją
- niski wynik pomiaru cukru we krwi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia deferazyroksu z repaglinidem i rozważ zmianę leku przeciwcukrzycowego na taki, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2C8.[1] Jeżeli skojarzenie jest niezbędne, zachowaj ostrożność, prowadź staranną obserwację kliniczną i kontroluj stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza po włączeniu deferazyroksu i przy zmianach dawek obu leków.[2] Rozważ rozpoczęcie od najmniejszej skutecznej dawki repaglinidu i stopniowe jej dostosowywanie do wyników glikemii.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia repaglinidu nasila i wydłuża jego działanie hipoglikemizujące, co zwiększa ryzyko hipoglikemii. W badaniu na zdrowych ochotnikach odnotowano małe, ale istotne statystycznie zmniejszenie stężenia glukozy we krwi już po pojedynczej dawce 0,5 mg repaglinidu.[3] Wielkości efektu przy terapeutycznych, większych dawkach repaglinidu i przy wielokrotnym dawkowaniu nie ustalono, więc może on być większy.
Mechanizm
Deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8 i CYP3A4, czyli głównych enzymów metabolizujących repaglinid, przy czym dominującą rolę odgrywa CYP2C8.[2] U zdrowych ochotników deferazyroks w dawce 30 mg/kg mc. na dobę przez 4 dni zwiększył AUC repaglinidu podanego w pojedynczej dawce 0,5 mg 2,3 razy (90% CI 2,03–2,63), a Cmax 1,6 raza (90% CI 1,42–1,84).[1] Przy zahamowaniu CYP2C8 rośnie udział CYP3A4 w metabolizmie repaglinidu, a deferazyroks hamuje oba szlaki.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi (samokontrola glikemii, szczególnie przed posiłkami i w nocy)
- objawy hipoglikemii
- HbA1c przy dłuższym leczeniu skojarzonym
Bezpieczniejsze alternatywy
linagliptynasitagliptyna
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 0,5 mgrepaglinid | ryzyko rośnie | Interakcji z repaglinidem w dawkach większych niż 0,5 mg nie ustalono, a przy dawkach terapeutycznych ryzyko hipoglikemii może być większe niż w badaniu. |
| Włączenie lub odstawienie deferazyroksu u pacjenta stosującego repaglinidkolejność włączenia · deferazyroks | inne zalecenie | Po dołączeniu deferazyroksu do ustalonej dawki repaglinidu rośnie ryzyko hipoglikemii, a po jego odstawieniu ekspozycja na repaglinid maleje i glikemia może wzrosnąć. W obu sytuacjach należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby dostosować dawkę repaglinidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoNorm 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novonorm-100000652/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prandin 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prandin-100313049/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDeferazyroksa alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek może obciążać wątrobę, nerki i żołądek, a alkohol działa podobnie. Razem mogą zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych i uszkodzenia wątroby. Dokładnych badań na ten temat nie ma, dlatego ostrożność jest zalecana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból w nadbrzuszu lub silne nudności
- wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy z kawy
- czarne, smoliste stolce
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie. Jeśli pacjent pije, ustal ilość i regularność oraz sprawdź inne leki drażniące żołądek lub zwiększające ryzyko krwawienia (NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe), bo wtedy ryzyko rośnie. Przy objawach z przewodu pokarmowego lub wątroby skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie podrażnienia i owrzodzeń przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, oraz dodatkowe obciążenie wątroby. U chorych z przeładowaniem żelazem wątroba bywa już uszkodzona (np. przez żelazo lub wirusowe zapalenie wątroby), więc margines bezpieczeństwa jest mniejszy. Pojedyncza niewielka ilość alkoholu najpewniej nie wywoła poważnych skutków, ale danych na ten temat brak.
Mechanizm
Nie ma badań nad bezpośrednim połączeniem deferazyroksu z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. Deferazyroks może uszkadzać wątrobę i nerki oraz drażnić przewód pokarmowy, a alkohol jest hepatotoksyczny i uszkadza błonę śluzową żołądka. ChPL ostrzega, że jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami sprzyjającymi owrzodzeniom (np. NLPZ, kortykosteroidy, doustne bisfosfoniany) może zwiększać ryzyko toksycznego działania na przewód pokarmowy[1]. Alkohol działa drażniąco na przewód pokarmowy podobnie, więc ostrożne jest przyjęcie analogicznego ryzyka. To wniosek z mechanizmu, a nie z badania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią)
- aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z harmonogramem monitorowania deferazyroksu
- kreatynina i klirens kreatyniny
- ferrytyna w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy mocniej podkreślić zalecenie abstynencji i rozważyć częstsze kontrole wątroby. |
| Choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z chorobą wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, wątroba uszkodzona przez żelazo) alkohol należy wykluczyć. Margines bezpieczeństwa jest tu mniejszy. |
| Jednoczesne NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany doustne lub leki przeciwzakrzepowedawka · pacjent | ryzyko rośnie | Jednoczesne stosowanie leków sprzyjających owrzodzeniom lub krwawieniom zwiększa ryzyko toksyczności żołądkowo-jelitowej, a alkohol dodatkowo je nasila. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na objawy krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaRepaglinida alkoholNie jest to połączenie przeciwwskazane.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.
Alkohol może zaburzać działanie repaglinidu na poziom cukru we krwi. Najczęściej zwiększa ryzyko niedocukrzenia, szczególnie gdy pije się go bez jedzenia albo w większej ilości. Objawy niedocukrzenia łatwo pomylić z działaniem alkoholu, więc można nie zauważyć, że dzieje się coś groźnego. Ulotka leku zaleca zwracać uwagę na objawy niedocukrzenia po spożyciu alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, kołatanie serca
- nadmierne pocenie się, uczucie głodu
- osłabienie, zawroty głowy, ból głowy
- drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją
- splątanie, senność, zaburzenia mowy
- utrata przytomności (wezwij pomoc)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest to połączenie przeciwwskazane. Pacjentowi z cukrzycą leczonemu repaglinidem należy zalecić unikanie alkoholu albo ścisłe ograniczenie jego ilości, picie wyłącznie razem z posiłkiem i nigdy bez jedzenia. Pacjent powinien znać objawy hipoglikemii i umieć ją rozpoznać. Należy zwrócić uwagę na pojawiające się objawy hipoglikemii.[1] Repaglinid przyjmuje się tuż przed posiłkiem, więc przy pominięciu posiłku dawkę również się pomija.
Skutek kliniczny
Ryzyko hipoglikemii, także opóźnionej i przedłużonej, oraz nieprzewidywalne wahania glikemii. Objawy niedocukrzenia (zawroty głowy, drażliwość, splątanie, senność) mogą być pomylone z upojeniem alkoholowym, więc rozpoznanie i leczenie bywa spóźnione. U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki beta-adrenolityczne objawy hipoglikemii mogą być dodatkowo maskowane.[1]
Mechanizm
Alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie i utrudnia organizmowi odbudowę poziomu glukozy, a repaglinid zwiększa wydzielanie insuliny niezależnie od tego, czy pacjent zjadł posiłek. Oba działania sumują się w kierunku hipoglikemii. ChPL wymienia alkohol wśród substancji, które mogą zwiększać i przedłużać działanie hipoglikemizujące repaglinidu.[1] Ulotka dla pacjenta opisuje zjawisko odwrotnie, bo mówi o możliwym zmniejszeniu zdolności leku do obniżania glikemii po alkoholu.[1] Oba kierunki to zaburzenie wyrównania glikemii. Klinicznie groźniejsza jest hipoglikemia, zwłaszcza gdy alkohol pije się bez jedzenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy hipoglikemii w trakcie i po spożyciu alkoholu, także następnego dnia
- samokontrola glikemii przy planowanym spożyciu alkoholu i po nim
- jednoczesne stosowanie leków beta-adrenolitycznych, które mogą maskować objawy hipoglikemii
- regularność posiłków u pacjenta, który pije alkohol
- funkcja wątroby u pacjentów regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu silniej hamuje glukoneogenezę i nasila ryzyko ciężkiej, przedłużonej hipoglikemii, a zaburzenia świadomości utrudniają samodzielne rozpoznanie objawów. Takim pacjentom należy jednoznacznie odradzać picie alkoholu. |
| Przewlekłe, regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Regularne picie alkoholu może uszkadzać wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do repaglinidu, więc u takich pacjentów należy rozważyć ocenę wątroby i ewentualną zmianę leczenia przez lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Inne interakcje tych leków 314
Połączenie przeciwwskazaneDeferazyroks+ CydofowirNie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.
Oba leki mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takiego połączenia się nie stosuje. Uszkodzenie nerek może sprawić, że nie będziesz mógł dalej przyjmować żadnego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej lub znacznie więcej oddawanego moczu
- pienisty mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności i brak apetytu
- skurcze lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Jeśli leczenie przeciw wirusowi cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez istotnego działania nefrotoksycznego albo, w porozumieniu z hematologiem, wstrzymaj deferazyroks lub zamień go na chelator bez działania nefrotoksycznego. Jednoczesne stosowanie dwóch chelatorów żelaza jest przeciwwskazane, dlatego zamiana musi być pełna, a nie dołączenie drugiego leku[2]. Przed rozpoczęciem cydofowiru po odstawieniu deferazyroksu oceń czynność nerek.
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym zaburzenia czynności kanalików proksymalnych o obrazie zespołu Fanconiego, z białkomoczem, cukromoczem i wzrostem stężenia kreatyniny. Uszkodzenie nerek może być ciężkie i nie zawsze w pełni odwracalne.
Mechanizm
Oba leki działają toksycznie na nerki, przede wszystkim na kanaliki proksymalne, więc ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki i jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Deferazyroks jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane jednym lekiem może więc uniemożliwić dalsze stosowanie drugiego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny
- białkomocz
- cukromocz przy prawidłowej glikemii
- stężenie fosforanów i potasu w surowicy
- stężenie ferrytyny przy zmianie leczenia chelatującego
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawirdeferypron
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany niezależnie od cydofowiru, a cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. W tej sytuacji żaden z leków nie powinien być stosowany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ DeferazyroksNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego.Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna to antybiotyk, który po wchłonięciu może szkodzić nerkom i słuchowi. Deferazyroks, lek usuwający nadmiar żelaza, także może obciążać nerki i słuch. Razem te leki mogą nasilać to szkodliwe działanie, dlatego nie łączy się ich nawet wtedy, gdy neomycyna jest w postaci aerozolu na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego. Neomycyny nie łączy się z lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Jeśli lekarz mimo to uzna krótkie użycie neomycyny na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry za konieczne, ogranicz czas leczenia do minimum i kontroluj czynność nerek oraz słuch.
Skutek kliniczny
Możliwe sumowanie się działania uszkadzającego nerki i słuch – wzrost kreatyniny, spadek eGFR, białkomocz, szumy uszne, niedosłuch. Deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[3], więc pogorszenie czynności nerek może wymusić przerwanie leczenia chelatującego.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a deferazyroks również może uszkadzać nerki (wzrost kreatyniny, uszkodzenie kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek) i narząd słuchu. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi lub nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale rośnie przy uszkodzonej skórze, dużej powierzchni aplikacji i długim leczeniu, a pogorszenie czynności nerek przez deferazyroks może sprzyjać kumulacji wchłoniętego aminoglikozydu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR (klirens kreatyniny)
- białkomocz w badaniu moczu
- słuch (szumy uszne, niedosłuch)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocynakwas fusydowysulfadiazyna srebra
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę – mała, nieuszkodzona powierzchnia, krótkodroga podania · neomycyna | ryzyko maleje | Przy krótkim stosowaniu na niewielką, nieuszkodzoną skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale połączenie pozostaje przeciwwskazane z uwagi na nefro- i ototoksyczność obu leków. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Klirens kreatyniny <60 ml/mineGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Deferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min, a upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ Kwas salicylowyNie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem.Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz repaglinid, nie usuwaj odcisków plastrami ani maściami z kwasem salicylowym. Te preparaty mogą uszkodzić skórę stopy, a u osób z cukrzycą nawet mała rana goi się gorzej i łatwo się zakaża. Kwas salicylowy stosowany na dużą powierzchnię skóry może też przenikać do krwi i nasilać obniżanie cukru przez repaglinid.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub ból skóry w miejscu stosowania
- rana na stopie, która się nie goi
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód, osłabienie lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Zmiany na stopach u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztworu kwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące[2]. Przy stosowaniu salicylanów razem z repaglinidem należy brać pod uwagę nasilenie działania hipoglikemizującego i kontrolować glikemię[3].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy z owrzodzeniem i zakażeniem, które u chorego na cukrzycę może prowadzić do zespołu stopy cukrzycowej. Przy znacznym wchłanianiu salicylanu możliwe jest nasilenie hipoglikemii.
Mechanizm
Plaster z kwasem salicylowym na odciski jest przeciwwskazany u chorych na cukrzycę, a więc u każdego pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Stężony kwas salicylowy działa silnie złuszczająco i może uszkodzić skórę stopy, co przy neuropatii i niedokrwieniu kończyn sprzyja owrzodzeniom i zakażeniom. Salicylany wchłonięte do krążenia ogólnego mogą dodatkowo nasilać i przedłużać hipoglikemizujące działanie repaglinidu[3]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie zwykle jest niewielkie, ale zwiększa się na dużej powierzchni, na uszkodzonej skórze i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęcherze, rany, owrzodzenia
- stężenie glukozy we krwi przy stosowaniu kwasu salicylowego na większą powierzchnię skóry
- objawy hipoglikemii
Bezpieczniejsze alternatywy
mocznik (kremy zmiękczające zrogowaciały naskórek)
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór na skórę 2% stosowany krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy roztworze o niskim stężeniu stosowanym krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami wchłanianie salicylanu jest niewielkie i nasilenie działania repaglinidu jest mało prawdopodobne. Roztworu nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ FenylefrynaDoustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Repaglinid przyjmujesz z powodu cukrzycy, a fenylefryny w tabletkach i saszetkach na przeziębienie nie powinny przyjmować osoby chore na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie leku na cukrzycę. Może też podnosić ciśnienie i przyspieszać pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie tętnicze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy[1][2]. Przy objawach przeziębienia należy zaproponować leczenie miejscowe o krótkim czasie stosowania lub preparaty bez sympatykomimetyków. Jeżeli pacjent już przyjął fenylefrynę, powinien częściej kontrolować glikemię i ciśnienie tętnicze do czasu jej odstawienia.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie czynności serca. U chorych z towarzyszącymi chorobami układu krążenia rośnie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną pobudzającą receptory alfa-adrenergiczne. Leki sympatykomimetyczne mogą podnosić stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych, w tym repaglinidu. Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Fenylefryna zwiększa też ciśnienie tętnicze i obciąża układ krążenia, co u chorych na cukrzycę, często z chorobami serca i naczyń, ma szczególne znaczenie. Nie stosuje się jej w nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej i zaburzeniach rytmu serca[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (do nosa)oksymetazolina (do nosa)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podawana do nosa przez krótki czas wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, więc ryzyko wpływu na glikemię i ciśnienie jest małe. Należy ograniczyć stosowanie do kilku dni i nie łączyć z doustnymi sympatykomimetykami. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, ale przy wyższych stężeniach może podnosić ciśnienie tętnicze. U chorych na cukrzycę z chorobami układu krążenia warto kontrolować ciśnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki obniżające odporność, takie jak mykofenolan mofetylu, leflunomid czy tofacytynib, oraz leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron czy deferazyroks, mogą razem silniej osłabić obronę organizmu przed zakażeniami. Deferypron może obniżyć liczbę białych krwinek, a w połączeniu z lekiem obniżającym odporność nawet zwykła infekcja może przebiec ciężko. Deferazyroks razem z leflunomidem lub teriflunomidem może dodatkowo obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia lub afty w jamie ustnej
- nawracające lub nietypowo długie infekcje
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia[1]. Połączenia deferypronu z mykofenolanem mofetylu, kwasem mykofenolowym, leflunomidem, teriflunomidem, tofacytynibem lub belataceptem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, bezwzględnie przestrzegać cotygodniowej kontroli bezwzględnej liczby neutrofilów wymaganej w ChPL deferypronu. Deferypron należy wstrzymać przy neutropenii lub objawach zakażenia do czasu wyjaśnienia przyczyny. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem trzeba dodatkowo częściej oznaczać aminotransferazy i bilirubinę oraz rozważyć zamianę chelatora. Leki biologiczne z grupy, takie jak natalizumab, inebilizumab czy rawulizumab, nie są mielotoksyczne, ale nasilają ryzyko zakażeń, dlatego zasada czujności wobec infekcji obowiązuje także przy nich.
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogłębienie neutropenii aż do agranulocytozy oraz ciężkie, także oportunistyczne zakażenia, które u pacjenta immunosupresyjnego mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko się uogólniać. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem dochodzi ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks cytopenie oraz uszkodzenie wątroby i nerek[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność, a część z nich działa dodatkowo mielotoksycznie (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) albo hepatotoksycznie (leflunomid, teriflunomid). W efekcie spada liczba granulocytów lub limfocytów i rośnie ryzyko ciężkiego zakażenia, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie z deferazyroksem także ryzyko uszkodzenia wątroby. Interakcja nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich leków obu grup. Najsilniej wyrażona jest dla deferypronu w połączeniu z lekami mielotoksycznymi, a nie dotyczy deferoksaminy i apremilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- aminotransferazy i bilirubina przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem
- stężenie kreatyniny przy stosowaniu deferazyroksu
- liczba limfocytów przy fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie i tofacytynibie
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid lub teriflunomid odstawiony bez procedury przyspieszonej eliminacji przed włączeniem chelatora żelazakolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Przed włączeniem deferypronu lub deferazyroksu u pacjenta niedawno leczonego tymi lekami należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i prowadzić monitorowanie jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na deferazyroks i jego nefrotoksyczność oraz utrudnia eliminację części leków immunosupresyjnych, co nasila ryzyko działań niepożądanych połączenia. Wymaga to częstszej kontroli kreatyniny i morfologii oraz ostrożnego dawkowania zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Piga A, Roggero S, Salussolia I, Massano D, Serra M, Longo F. Deferiprone. Ann N Y Acad Sci. 2010;1202:75-8. doi: 10.1111/j.1749-6632.2010.05586.x. PMID: 20712776.
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ DeferazyroksPołączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę.Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Lek na żelazo może z czasem osłabiać działanie buprenorfiny. Ból może wtedy słabiej ustępować, a przy leczeniu uzależnienia mogą pojawić się objawy odstawienia. Gdy przestaniesz brać lek na żelazo, buprenorfina może z kolei działać mocniej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie bólu mimo przyjmowania buprenorfiny
- niepokój, ziewanie, łzawienie, katar, biegunka lub bóle mięśni
- silna senność lub płytki, wolny oddech po odstawieniu leku na żelazo
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę. Ostrożność obowiązuje przy łączeniu deferazyroksu z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 ze względu na możliwe zmniejszenie ich skuteczności[1]. Po odstawieniu deferazyroksu przy niezmienionej dawce buprenorfiny należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Nie zmienia się leczenia substytucyjnego wyłącznie z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwbólowego buprenorfiny, a w leczeniu substytucyjnym – objawy odstawienia opioidu. Po odstawieniu deferazyroksu stężenie buprenorfiny może wrócić do wyższego poziomu i nasilić sedację.
Mechanizm
Deferazyroks słabo indukuje CYP3A4 – w badaniu u zdrowych ochotników zmniejszył ekspozycję na midazolam o 17%, a w warunkach klinicznych efekt może być silniejszy[1]. Buprenorfina jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej stężenie może się zmniejszyć. Buprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami zmieniającymi aktywność CYP3A4, ponieważ znaczenie kliniczne takiej indukcji lub hamowania nie zostało wyjaśnione[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność przeciwbólowa buprenorfiny
- objawy odstawienia opioidu (niepokój, ziewanie, łzawienie, biegunka, bóle mięśni)
- nadmierna senność i spowolnienie oddechu po odstawieniu deferazyroksu
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfontapentadol
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie deferazyroksu przy stałej dawce buprenorfinykolejność włączenia · deferazyroks | inne zalecenie | Po odstawieniu deferazyroksu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie buprenorfiny może wzrosnąć, jeśli wcześniej zwiększono jej dawkę. Należy obserwować pacjenta pod kątem sedacji i depresji oddechowej oraz rozważyć powrót do wcześniejszej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ HydroksychlorochinaJeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.
Oba leki mogą w rzadkich przypadkach szkodzić oczom, słuchowi i obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko się sumuje. Lekarz może zdecydować, że połączenie jest potrzebne, ale wtedy konieczne są regularne badania wzroku, słuchu i krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyraźne lub zamglone widzenie, mroczki, trudność z czytaniem, zaburzenia widzenia barw
- szumy uszne lub pogorszenie słuchu
- gorączka, ból gardła, częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem[1]. Gdy połączenie jest konieczne, wykonaj badanie okulistyczne (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, najlepiej z OCT) przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego i powtarzaj je regularnie, a także kontroluj morfologię krwi z rozmazem i słuch. Kontroluj czynność nerek – deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny <60 ml/min[2], a pogorszenie czynności nerek sprzyja kumulacji hydroksychlorochiny. Przy pojawieniu się zaburzeń widzenia, słuchu lub cytopenii rozważ odstawienie jednego z leków.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko uszkodzenia narządu wzroku (retinopatia, makulopatia, zaburzenia soczewki i nerwu wzrokowego), zaburzeń słuchu oraz cytopenii z ryzykiem zakażeń i krwawień. Interakcja nie została potwierdzona w badaniach klinicznych, ryzyko wynika z nakładania się profili toksyczności.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działań niepożądanych na narząd wzroku i układ krwiotwórczy. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami o potencjalnym działaniu toksycznym na narząd wzroku lub hemotoksycznym ze względu na działanie addytywne[1]. Deferazyroks może powodować zmętnienie soczewki, zmiany siatkówki i zapalenie nerwu wzrokowego oraz cytopenie, w tym neutropenię, agranulocytozę i małopłytkowość. Oba leki mogą też uszkadzać słuch. Dodatkowo deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[2], a hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP2C8, bez większego udziału pojedynczego CYP[1], więc możliwe jest umiarkowane zwiększenie jej ekspozycji o nieustalonej wielkości.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], hydroksychlorochina – substrat CYP2C8[4]
- Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], hydroksychlorochina – substrat CYP3A4[4]
- Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
- Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- badanie okulistyczne przed leczeniem i okresowo (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, OCT)
- morfologia krwi z rozmazem
- badanie słuchu (audiometria) przed leczeniem i okresowo
- kreatynina i klirens kreatyniny
- objawy zakażenia i skazy krwotocznej
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 59pacjent | interakcja nie dotyczy | Deferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min, więc połączenie nie powinno w tej sytuacji wystąpić. Pogorszenie czynności nerek sprzyja też kumulacji hydroksychlorochiny i zwiększa ryzyko jej toksyczności. |
| Leczenie wieloletnieczas leczenia · hydroksychlorochina | ryzyko rośnie | Ryzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem trwania leczenia i dawką skumulowaną, dlatego u pacjentów leczonych długo dołączenie deferazyroksu wymaga szczególnie starannej kontroli okulistycznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
Niekorzystna interakcjaGlin+ DeferazyroksNie łączy się deferazyroksu z doustnymi lekami zobojętniającymi zawierającymi glin.Nie przyjmuj leków na zgagę z glinem razem z lekiem wiążącym żelazo – zapytaj farmaceutę o preparat bez glinu, a jeśli już go stosujesz, nie bierz obu leków o tej samej porze dnia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj leków na zgagę z glinem razem z lekiem wiążącym żelazo – zapytaj farmaceutę o preparat bez glinu, a jeśli już go stosujesz, nie bierz obu leków o tej samej porze dnia.
Lek wiążący nadmiar żelaza może łączyć się w żołądku z glinem z niektórych leków na zgagę. Przez to może słabiej działać i gorzej usuwać żelazo z organizmu. Dlatego na zgagę lepiej wybrać lek bez glinu. Pamiętaj też, że ból brzucha lub zgaga mogą być objawem podrażnienia żołądka przez lek na żelazo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny lub nawracający ból brzucha
- zgaga utrzymująca się mimo leczenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się deferazyroksu z doustnymi lekami zobojętniającymi zawierającymi glin[1]. Jeśli lek zobojętniający jest potrzebny, wybiera się preparat bez glinu, a gdy pacjent mimo to przyjmuje lek z glinem, nie podaje się go o tej samej porze dnia co deferazyroks[2]. Nawracająca zgaga lub ból w nadbrzuszu u pacjenta leczonego deferazyroksem wymaga oceny lekarskiej, ponieważ deferazyroks może uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania deferazyroksu i mniej skuteczne usuwanie nadmiaru żelaza przy regularnym przyjmowaniu leków zobojętniających z glinem.
Mechanizm
Deferazyroks wiąże glin w przewodzie pokarmowym, choć ma do niego mniejsze powinowactwo niż do żelaza[1]. Tworzenie kompleksów z glinem z leku zobojętniającego może zmniejszać wchłanianie deferazyroksu i jego dostępność do wiązania żelaza. Formalnych badań tego połączenia nie przeprowadzono[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie ferrytyny w surowicy przy regularnym stosowaniu leku zobojętniającego z glinem
- objawy krwawienia lub owrzodzenia przewodu pokarmowego
Bezpieczniejsze alternatywy
wapńwodorotlenek magnezualginian sodu
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · glin | interakcja nie dotyczy | Glin w postaci do stosowania zewnętrznego nie jest podawany doustnie, więc nie wiąże deferazyroksu w przewodzie pokarmowym. |
| Inna pora dniaodstep · pacjent | ryzyko maleje | Jeśli lek zobojętniający z glinem jest niezbędny, nie podaje się go o tej samej porze dnia co deferazyroks. |
| eGFR ≤ 60 ml/minpacjent | inne zalecenie | Przy klirensie kreatyniny <60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany, a fosforan glinu jest przeciwwskazany w ciężkiej i przewlekłej niewydolności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferasirox Accord 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferasirox-accord-100429912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.