Interakcje / Deferypron / Deferypron i żelazo
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie podawaj preparatów żelaza pacjentowi leczonemu deferypronem.
Nie przyjmuj żadnych preparatów ani suplementów z żelazem, gdy leczysz się deferypronem, a jeśli lekarz lub ktoś inny je zalecił, zapytaj o to lekarza prowadzącego leczenie deferypronem.
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ ŻelazoNie podawaj preparatów żelaza pacjentowi leczonemu deferypronem.Nie przyjmuj żadnych preparatów ani suplementów z żelazem, gdy leczysz się deferypronem, a jeśli lekarz lub ktoś inny je zalecił, zapytaj o to lekarza prowadzącego leczenie deferypronem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żadnych preparatów ani suplementów z żelazem, gdy leczysz się deferypronem, a jeśli lekarz lub ktoś inny je zalecił, zapytaj o to lekarza prowadzącego leczenie deferypronem.
Deferypron usuwa z organizmu nadmiar żelaza, a preparaty z żelazem dostarczają go jeszcze więcej. Przyjmowanie ich razem przekreśla sens leczenia i może szkodzić sercu oraz wątrobie. Dotyczy to także suplementów i witamin, które zawierają żelazo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie lub duszność
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj preparatów żelaza pacjentowi leczonemu deferypronem. Sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje bez recepty suplementów ani preparatów wielowitaminowych z żelazem. Jeśli żelazo zalecono jako lek wiążący fosforany u pacjenta dializowanego, skontaktuj się z lekarzem w sprawie zamiany na lek wiążący fosforany bez żelaza. Gdy podejrzewasz niedobór żelaza w trakcie chelatacji, przekaż pacjenta lekarzowi prowadzącemu leczenie chelatujące – decyzja dotyczy zwykle dawki chelatora, a nie dołączenia żelaza.
Skutek kliniczny
Podawanie żelaza osłabia lub znosi efekt leczenia chelatującego i pogłębia przeładowanie żelazem, w tym przeładowanie mięśnia sercowego zagrażające życiu[1]. Żelaza nie stosuje się przy nadmiernych zasobach żelaza w organizmie, w hemosyderozie ani w talasemii[2]. Żelaza nie stosuje się też u pacjentów otrzymujących wielokrotne przetoczenia krwi[3]. Przeciwwskazaniem jest również każde zaburzenie akumulacji żelaza[4].
Mechanizm
Żelazo działa przeciwnie do deferypronu, bo dostarcza metal, który deferypron ma usuwać z organizmu. Deferypron jest środkiem chelatującym żelazo i stosuje się go w przeładowaniu żelazem, głównie w talasemii typu major[1]. Deferypron wiąże kationy metali, dlatego możliwe są interakcje z produktami zawierającymi kationy trójwartościowe[1]. Żelazo trójwartościowe przyjęte doustnie razem z deferypronem może więc tworzyć z nim kompleks już w przewodzie pokarmowym, co zmniejsza wchłanianie żelaza i zużywa część dawki chelatora.
Monitorować
- stężenie ferrytyny w surowicy
- zasoby żelaza w mięśniu sercowym w badaniu MRI T2*
- przegląd leków bez recepty i suplementów pod kątem zawartości żelaza
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferrum Lek 50 mg Fe3+/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferrum-lek-100112010/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Feraccru 30 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/feraccru-100366838/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velphoro 500 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velphoro-100326520/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDeferyprona alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania deferypronu. Ten lek może jednak wpływać na wątrobę i na liczbę białych krwinek, a picie dużych ilości alkoholu również szkodzi wątrobie i może osłabiać odporność. Przy nadmiarze żelaza w organizmie alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, dlatego najlepiej pić go rzadko i w małych ilościach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości. U pacjentów pijących regularnie warto zwrócić szczególną uwagę na wyniki rutynowej kontroli morfologii krwi i prób wątrobowych prowadzonej w trakcie leczenia deferypronem. Pacjenta należy poinformować o objawach infekcji i uszkodzenia wątroby, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne picie alkoholu nie powinno istotnie zmieniać działania ani bezpieczeństwa deferypronu. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu możliwe jest nasilenie uszkodzenia wątroby obciążonej żelazem oraz utrudniona ocena przyczyny ewentualnych zaburzeń morfologii krwi lub wzrostu enzymów wątrobowych. Brak opisów poważnych powikłań wynikających wprost z tego połączenia.
Mechanizm
Bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna deferypronu z etanolem nie jest znana, a obawy dotyczą wyłącznie możliwego sumowania się działań na wątrobę i szpik. ChPL deferypronu w postaci roztworu doustnego i w postaci tabletek powlekanych nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc oba produkty mają ten sam status.[1] ChPL zabrania łączenia deferypronu z innymi środkami leczniczymi, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany.[1] Etanol nie jest lekiem objętym tym zapisem, ale przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może hamować czynność szpiku i upośledzać obronę przeciwbakteryjną, co teoretycznie może nakładać się na ryzyko hematologiczne deferypronu. Deferypron może zwiększać aktywność aminotransferaz, a alkohol nasila uszkodzenie wątroby u osób z przeładowaniem żelazem i sprzyja dalszemu gromadzeniu żelaza w wątrobie.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- aktywność aminotransferaz
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność szpiku i nasilać uszkodzenie wątroby obciążonej żelazem, co utrudnia ocenę działań niepożądanych deferypronu. W tej sytuacji należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia i uważniej śledzić morfologię oraz próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
Interakcja o niejasnym znaczeniuŻelazoa alkoholPrzy okazjonalnym piciu nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować pacjenta o możliwym nasileniu dolegliwości żołądkowych.Nie popijaj żelaza alkoholem, a jeśli pijesz regularnie, przyjmuj żelazo tylko po potwierdzeniu niedoboru w badaniu krwi i powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie popijaj żelaza alkoholem, a jeśli pijesz regularnie, przyjmuj żelazo tylko po potwierdzeniu niedoboru w badaniu krwi i powiedz o tym lekarzowi.
Okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie przeszkadza w leczeniu żelazem. Alkohol i żelazo mogą jednak razem bardziej podrażniać żołądek i nasilać nudności lub bóle brzucha. Regularne picie większych ilości alkoholu zwiększa przyswajanie żelaza i może prowadzić do jego nadmiaru, który szkodzi wątrobie. Osoby pijące regularnie powinny przyjmować żelazo tylko wtedy, gdy badanie krwi potwierdzi jego niedobór.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone bóle brzucha, nudności lub wymioty
- czarne, smoliste stolce z bólem brzucha lub osłabieniem
- ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- przewlekłe zmęczenie mimo leczenia żelazem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy okazjonalnym piciu nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować pacjenta o możliwym nasileniu dolegliwości żołądkowych. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu przed rozpoczęciem lub kontynuacją suplementacji należy potwierdzić niedobór żelaza badaniami laboratoryjnymi, a w trakcie leczenia okresowo kontrolować gospodarkę żelazem i parametry wątrobowe. Przy podejrzeniu hemochromatozy lub innego przeładowania żelazem preparatów żelaza nie należy stosować[1] U noworodków nie należy podawać syropu z kompleksem wodorotlenku żelaza(III) razem z innymi lekami zawierającymi etanol lub inne substraty dehydrogenazy alkoholowej[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu alkoholu nie należy się spodziewać klinicznie istotnych skutków poza możliwym nasileniem dolegliwości żołądkowych. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu suplementacja żelaza bez potwierdzonego niedoboru może prowadzić do nadmiernego gromadzenia żelaza i nasilać alkoholowe uszkodzenie wątroby. U takich osób niedokrwistość często nie wynika z niedoboru żelaza, tylko z niedoboru kwasu foliowego lub witaminy B12, toksycznego działania alkoholu na szpik albo zaburzeń wbudowywania żelaza. ChPL syropu z kompleksem wodorotlenku żelaza(III) przeciwwskazuje stosowanie w niedokrwistości syderoblastycznej i w niedokrwistości niespowodowanej niedoborem żelaza, np. megaloblastycznej[1] Ilość etanolu w syropie jest dla dorosłych i starszych dzieci pomijalna[1]
Mechanizm
Okazjonalne picie alkoholu nie zmienia w istotny sposób działania doustnych preparatów żelaza, ale przewlekłe picie zwiększa wchłanianie żelaza i sprzyja jego gromadzeniu w wątrobie. Etanol hamuje wątrobową syntezę hepcydyny, co nasila jelitowe wchłanianie żelaza i zwiększa wysycenie transferyny. Nadmiar żelaza w hepatocytach razem z metabolizmem etanolu nasila stres oksydacyjny i przyspiesza włóknienie wątroby. Żelazo podawane doustnie i alkohol działają też drażniąco na błonę śluzową żołądka, więc mogą addytywnie nasilać nudności i bóle w nadbrzuszu. Charakterystyki preparatów żelaza nie zalecają unikania alkoholu, a jako przeciwwskazanie wymieniają nadmierne zasoby żelaza w organizmie, np. hemochromatozę lub hemosyderozę[1] Produkty różnią się zapisem o etanolu. ChPL syropu z kompleksem wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą podaje, że 5 ml zawiera 16,25 mg etanolu, co odpowiada mniej niż 1 ml piwa lub wina, oraz ostrzega, że zawarty w syropie glikol propylenowy podawany razem z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków[1] ChPL maltolu żelaza(III) oraz kompleksu tlenowodorotlenku żelaza(III) z sacharozą i skrobią nie wspominają o spożyciu alkoholu[1] Kompleks tlenowodorotlenku żelaza(III) jest lekiem wiążącym fosforany u chorych dializowanych, a żelazo wchłania się z niego w niewielkim stopniu, dlatego mechanizm nasilonego wchłaniania ma dla niego małe znaczenie.
Monitorować
- ferrytyna i wysycenie transferyny
- morfologia krwi z MCV
- AlAT, AspAT i GGTP u osób regularnie pijących alkohol
- stężenie kwasu foliowego i witaminy B12 przy niedokrwistości makrocytowej
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie większych ilości alkoholu lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa wchłanianie żelaza i sprzyja jego gromadzeniu w wątrobie, a niedokrwistość w tej grupie często nie jest niedoborowa. Suplementację należy prowadzić tylko przy potwierdzonym niedoborze, z kontrolą ferrytyny, wysycenia transferyny i parametrów wątrobowych. |
| Noworodki (do 28. dnia życia) – syrop zawierający etanol i glikol propylenowywiek · alkohol | inne zalecenie | ChPL syropu z kompleksem wodorotlenku żelaza(III) ostrzega, że glikol propylenowy podawany razem z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków U noworodków należy unikać jednoczesnego podawania innych leków zawierających etanol lub glikol propylenowy. |
| Kompleks tlenowodorotlenku żelaza(III) z sacharozą i skrobią – lek wiążący fosforanypostać · alkohol | ryzyko maleje | Żelazo z leku wiążącego fosforany wchłania się w niewielkim stopniu, dlatego nasilenie wchłaniania przez alkohol nie ma praktycznego znaczenia. U chorych dializowanych o spożyciu alkoholu decydują przede wszystkim ograniczenia płynów i choroba podstawowa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferrum Lek 50 mg Fe3+/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferrum-lek-100112010/
Inne interakcje tych leków 123
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ DeferypronNie łącz deferypronu z azatiopryną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Może to prowadzić do ciężkich, niebezpiecznych dla życia infekcji. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz deferypronu z azatiopryną. Pacjentom leczonym deferypronem nie podaje się leków, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, a azatiopryna do nich należy[1][2]. Jeśli to możliwe, unika się łączenia azatiopryny z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym[3]. Gdy pacjent wymaga leczenia immunosupresyjnego azatiopryną, należy zmienić lek chelatujący żelazo w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń.
Mechanizm
Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, a azatiopryna hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje leukopenię. Oba leki sumują działanie toksyczne na układ krwiotwórczy.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofilów
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron.Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.
Deferypronu nie łączy się z chemioterapią zawierającą bleomycynę. Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a razem to ryzyko jest dużo większe. Może to prowadzić do ciężkich, groźnych dla życia infekcji. Deferypron może też osłabiać działanie bleomycyny na nowotwór.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron[1][2]. Jeśli chelatacja żelaza jest w tym okresie konieczna, należy z hematologiem rozważyć inny chelator. Ponowne włączenie deferypronu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy, przy regularnej kontroli morfologii.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym sepsą. Teoretycznie możliwe jest także osłabienie działania przeciwnowotworowego bleomycyny.
Mechanizm
Deferypronu nie łączy się z lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany[1][2]. Bleomycyna jest lekiem cytotoksycznym o słabszym niż większość cytostatyków działaniu mielosupresyjnym, ale zwykle podaje się ją w schematach wielolekowych silnie hamujących szpik, co sumuje się z ryzykiem agranulocytozy po deferypronie. Dodatkowo działanie cytotoksyczne bleomycyny zależy od tworzenia kompleksu z żelazem, więc chelator żelaza może teoretycznie osłabiać jej skuteczność przeciwnowotworową.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu chemioterapii i normalizacji liczby neutrofiliodstep · bleomycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy deferypron można rozważyć ponownie, przy regularnej kontroli bezwzględnej liczby neutrofili. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DeferypronNie łącz chloramfenikolu z deferypronem.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikolu nie wolno łączyć z deferypronem. Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i razem zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji. Dotyczy to także maści i kropli z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz chloramfenikolu z deferypronem[1][2]. U pacjenta leczonego deferypronem wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Jeśli chloramfenikol jest jedyną skuteczną opcją, decyzję o czasowym przerwaniu deferypronu lub zmianie leku chelatującego podejmuje lekarz prowadzący leczenie chelatujące, a w tym czasie trzeba ściśle kontrolować morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest agranulocytoza z ciężkim, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem. Możliwe są też neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a u pacjentów z talasemią i innymi chorobami krwi rezerwa szpiku jest dodatkowo ograniczona.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, bo oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Chloramfenikol hamuje czynność szpiku kostnego i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[3].
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna, dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Chloramfenikol podawany ogólnoustrojowo daje największą ekspozycję i najwyższe ryzyko sumowania mielotoksyczności z deferypronem. Połączenie bezwzględnie wymaga zmiany antybiotyku albo decyzji lekarza o przerwaniu deferypronu. |
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale uszkodzenie szpiku nie jest wykluczone. Nadal wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ DeferypronDeferypronu nie stosuje się u pacjenta leczonego dakarbazyną.Nie przyjmuj deferypronu w czasie leczenia dakarbazyną i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający nadmiar żelaza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj deferypronu w czasie leczenia dakarbazyną i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający nadmiar żelaza.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą spowodować bardzo duży spadek tych krwinek i groźne zakażenie. Dlatego tych leków nie stosuje się jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- częste lub nietypowe zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Deferypronu nie stosuje się u pacjenta leczonego dakarbazyną[1][2]. Na czas chemioterapii należy odstawić deferypron i w porozumieniu z hematologiem rozważyć inny lek chelatujący żelazo. O ewentualnym powrocie do deferypronu po zakończeniu chemioterapii decyduje lekarz na podstawie morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Ryzyko dotyczy całego okresu leczenia dakarbazyną i utrzymywania się po niej obniżonej liczby leukocytów.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i ich działania się sumują. Dakarbazyna jest cytostatykiem o działaniu mielotoksycznym, który wywołuje leukopenię i małopłytkowość, a jednoczesne leczenie innymi lekami szkodliwymi dla szpiku nasila to działanie[3]. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z lekami, które same mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ FedratynibNie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niebezpiecznego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek usuwający nadmiar żelaza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Jeśli pacjent z mielofibrozą zależny od przetoczeń wymaga leczenia chelatującego, należy wybrać inny chelator żelaza i uzgodnić wybór z hematologiem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, a dodatkowo może nasilać niedokrwistość i małopłytkowość u pacjentów z mielofibrozą, którzy często już mają obniżone parametry morfologii.
Mechanizm
Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego jego ChPL zabrania łączenia go z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Ten sam zakaz zawiera charakterystyka deferypronu w postaci tabletek powlekanych.[2] Fedratynib jako inhibitor kinazy JAK2 działa mielosupresyjnie i może powodować neutropenię, a także niedokrwistość i małopłytkowość, więc należy do grupy leków objętej tym przeciwwskazaniem. Interakcja polega na sumowaniu działania hamującego szpik, a nie na wpływie na stężenia leków. ChPL fedratynibu nie wymienia deferypronu ani leków chelatujących żelazo.[3]
Metabolizm i transportery
- Fedratynib: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ DeferypronNie łącz doustnego ani pozajelitowego diklofenaku z deferypronem.Nie przyjmuj diklofenaku w tabletkach ani zastrzykach razem z deferypronem i zapytaj lekarza, jakiego leku przeciwbólowego możesz bezpiecznie używać.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj diklofenaku w tabletkach ani zastrzykach razem z deferypronem i zapytaj lekarza, jakiego leku przeciwbólowego możesz bezpiecznie używać.
Deferypron może rzadko bardzo mocno obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Diklofenak także bardzo rzadko może to zrobić. Razem te leki mogą zwiększać ryzyko groźnych zakażeń, dlatego nie należy ich łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nietypowe zakażenia
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz doustnego ani pozajelitowego diklofenaku z deferypronem[1]. Przy bólu u pacjenta leczonego deferypronem, w tym przy bólach stawów wywołanych deferypronem, decyzję o wyborze leku przeciwbólowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie chelatujące. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o krótkotrwałym podaniu, konieczna jest regularna kontrola liczby neutrofilów i natychmiastowe przerwanie obu leków przy objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Możliwe sumowanie ryzyka neutropenii i agranulocytozy, prowadzące do ciężkich zakażeń zagrażających życiu. Utrudniona jest też ocena przyczyny spadku liczby neutrofilów u pacjenta leczonego deferypronem.
Mechanizm
Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą powodować neutropenię lub agranulocytozę[1]. Diklofenak, jak inne NLPZ, bardzo rzadko powoduje agranulocytozę i inne zaburzenia morfologii krwi, więc należy do tej grupy. Diklofenaku nie stosuje się przy zahamowaniu czynności szpiku ani przy zaburzeniach morfologii krwi w wywiadzie[2].
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- liczba neutrofilów (morfologia z rozmazem)
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- czynność nerek i wątroby u pacjentów z przeładowaniem żelazem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany na skórę daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko zaburzeń morfologii krwi jest mniejsze. Stosuj krótko, na niewielką powierzchnię skóry i tylko po uzgodnieniu z lekarzem, przy utrzymanej kontroli liczby neutrofilów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Majamil PPH 25 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/majamil-pph-100216091/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.
Maść z fenylobutazonem i deferypron, czyli lek usuwający nadmiar żelaza, mogą oba obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Dlatego tych leków nie wolno łączyć, nawet gdy fenylobutazon jest w maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nietypowe zakażenia
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści[1][2][3]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego wybierz inny lek przeciwzapalny stosowany na skórę. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zaleć odstawienie fenylobutazonu i kontrolę morfologii krwi z rozmazem u lekarza prowadzącego leczenie chelatujące.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, które mogą prowadzić do zagrażających życiu zakażeń. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[3].
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i hamować wytwarzanie granulocytów. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[3]. Fenylobutazon sam w sobie wiąże się z ryzykiem agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, więc jego działanie toksyczne na szpik sumuje się z działaniem deferypronu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (żel)diklofenak (żel)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Ryzyko wchłonięcia rośnie także przy dużej powierzchni smarowania. |
| Maśćpostać · fenylobutazon | inne zalecenie | Postać miejscowa ogranicza, ale nie wyklucza ekspozycji ogólnej, dlatego połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ DeferypronNie stosuj deferypronu razem z gancyklowirem podawanym dożylnie.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz deferypron.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo osłabić odporność i doprowadzić do groźnej infekcji. Dlatego tych leków nie stosuje się jednocześnie, chyba że lekarz zdecyduje inaczej i będzie często badał ci krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- częste lub nawracające zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj deferypronu razem z gancyklowirem podawanym dożylnie[1][2]. Jeśli leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, na czas terapii przeciwwirusowej zmień chelator żelaza na lek, który nie wywołuje neutropenii, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciążenia żelazem. Gdy połączenia nie da się uniknąć, decyzja należy do lekarza specjalisty i wymaga częstej kontroli morfologii z rozmazem.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek liczby neutrofilów.
Mechanizm
Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku i często wywołuje neutropenię, a niekiedy agranulocytozę. Deferypron sam może wywołać neutropenię i agranulocytozę przez nieznany mechanizm. Działanie mielotoksyczne obu leków się sumuje. Deferypronu nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- gorączka i objawy zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do oczudroga podania · gancyklowir | ryzyko maleje | Gancyklowir w żelu do oczu daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko addycyjnej mielotoksyczności jest znacznie mniejsze niż przy podaniu dożylnym. Połączenie można rozważyć przy utrzymaniu rutynowej kontroli morfologii zalecanej przy deferypronie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.