Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dekstrometorfan / Dekstrometorfan i lefamulina

Dekstrometorfan i lefamulina

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie jest wymagana zmiana dawkowania ani dodatkowe monitorowanie.

Możesz przyjmować oba leki razem, a lek na kaszel stosuj zgodnie z ulotką.

Interakcja nieistotna klinicznieDekstrometorfan+ LefamulinaNie jest wymagana zmiana dawkowania ani dodatkowe monitorowanie.Możesz przyjmować oba leki razem, a lek na kaszel stosuj zgodnie z ulotką.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz przyjmować oba leki razem, a lek na kaszel stosuj zgodnie z ulotką.

Lek na suchy kaszel z dekstrometorfanem i antybiotyk lefamulinę możesz przyjmować w tym samym czasie. Nie wiadomo, aby te leki wpływały na siebie w sposób, który miałby znaczenie dla zdrowia. Lek na kaszel stosuj w dawkach podanych w ulotce.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawkowania ani dodatkowe monitorowanie. Przed wydaniem dekstrometorfanu warto sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje silnych inhibitorów CYP2D6 lub leków wydłużających odstęp QT.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Teoretycznie możliwe jest niewielkie zwiększenie stężenia dekstrometorfanu, które mogłoby mieć znaczenie jedynie u wolnych metabolizerów CYP2D6 albo przy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP2D6.

Mechanizm

Klinicznie istotnej interakcji nie należy się spodziewać, bo leki nie dzielą głównej drogi metabolizmu ani mechanizmu działania. Dekstrometorfan jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia[1]. Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i nie ma potencjału indukcyjnego[2]. CYP3A4 odpowiada jedynie za poboczny szlak N-demetylacji dekstrometorfanu, dlatego jego zahamowanie przy prawidłowej aktywności CYP2D6 nie powinno istotnie zmieniać ekspozycji na dekstrometorfan. Dekstrometorfan w dawkach przeciwkaszlowych nie jest zaliczany do leków wydłużających odstęp QT, więc nie dochodzi do sumowania tego działania z lefamuliną.

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · lefamulinaryzyko malejeZwiększenie stężenia substratów CYP3A opisano dla lefamuliny podawanej doustnie. Przy podaniu dożylnym teoretyczny wpływ na dekstrometorfan jest jeszcze mniejszy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDekstrometorfana alkoholNa czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.

Podczas przyjmowania leku na kaszel z dekstrometorfanem lepiej nie pić alkoholu. Oba te środki działają uspokajająco, więc razem mogą mocno nasilić senność i zawroty głowy. Trudniej się wtedy skupić, a to bywa niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu lub obsłudze maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy
  • trudności z koncentracją
  • uczucie osłabienia czujności
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Na czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.[1] Jeśli pacjent mimo to wypił alkohol, powinien nie prowadzić pojazdów i nie obsługiwać maszyn, aż senność i osłabienie koncentracji ustąpią.[1]

Skutek kliniczny

Podczas leczenia dekstrometorfanem należy unikać alkoholu. Po jego wypiciu nasilają się zawroty głowy, senność i osłabienie koncentracji.[1] Zaburzona koncentracja może być niebezpieczna podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]

Mechanizm

Alkohol i dekstrometorfan działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające się sumują. Według ChPL uspokajające działanie leku przeciwkaszlowego nasila się pod wpływem alkoholu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[2]

Monitorować

  • senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia
  • zdolność koncentracji u osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny
  • łączne stosowanie z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy

Kiedy ocena się zmienia

ilość alkoholu ≤ 18 mg etanolu w 5 ml syropu (ilość zawarta w preparacie)alkoholinne zalecenieEtanol obecny jako substancja pomocnicza w syropie nie wymaga osobnego postępowania. Według ChPL jego mała ilość nie będzie powodowała zauważalnych skutków. Zalecenie unikania alkoholu dotyczy picia napojów alkoholowych i stosowania innych leków zawierających alkohol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieLefamulinaa alkoholPrzy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.

Nie wiadomo, by alkohol osłabiał działanie lefamuliny albo prowadził do groźnej interakcji z nią. Ten lek często wywołuje nudności, wymioty i biegunkę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Picie dużych ilości alkoholu może też obniżać poziom potasu i magnezu we krwi, co przy tym leku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. W czasie leczenia infekcji najlepiej ograniczyć alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • silne lub uporczywe wymioty albo biegunka
  • osłabienie i skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. W czasie terapii zakażenia warto jednak ograniczyć alkohol i unikać upijania się. U osób przewlekle nadużywających alkoholu przed włączeniem lefamuliny należy sprawdzić stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG. Zaburzenia elektrolitowe trzeba wyrównać przed leczeniem, a przy stwierdzonym wydłużeniu QT lefamulina jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa lefamuliny. Upijanie się może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Wymioty i biegunka, które wtedy występują, mogą prowadzić do utraty potasu i magnezu, a to zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu częściej występują niedobory elektrolitów, które same w sobie mogą wykluczać leczenie lefamuliną.

Mechanizm

Nie należy się spodziewać interakcji farmakokinetycznej, ponieważ etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A i P-gp, a to od nich zależą ważne klinicznie interakcje lefamuliny. ChPL lefamuliny nie wymienia alkoholu ani etanolu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Teoretycznie możliwe jest addycyjne nasilenie nudności, wymiotów i biegunki, które często występują po doustnej lefamulinie. Jest też możliwy pośredni wpływ na ryzyko arytmii, bo intensywne albo przewlekłe picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii. Lefamulina jest przeciwwskazana przy stwierdzonym wydłużeniu odstępu QT i przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii.[1]

Metabolizm i transportery

  • Lefamulina: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu u osób nadużywających alkoholu
  • EKG z oceną QTc u osób nadużywających alkoholu lub z wymiotami i biegunką
  • nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
  • aminotransferazy przy przewlekłym piciu alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Upijanie się (duża jednorazowa ilość alkoholu)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpijanie się może nasilić działania niepożądane lefamuliny ze strony przewodu pokarmowego. Wymioty i biegunka sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza niewyrównana hipokaliemia, są przeciwwskazaniem do lefamuliny. Zalecaj unikanie upijania się przez cały czas leczenia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub zespół abstynencyjnyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU osób przewlekle nadużywających alkoholu częste są hipokaliemia i hipomagnezemia, a także zaburzenia rytmu serca. Przed włączeniem lefamuliny należy oznaczyć potas i magnez oraz wykonać EKG. Stwierdzone wydłużenie QT i niewyrównana hipokaliemia są przeciwwskazaniem do leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 143

Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ MetylotioniniowaDekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO.Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.

Dekstrometorfan to lek na suchy kaszel. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, na przykład przy niektórych zatruciach lub zabiegach. Te dwa leki razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z drżeniem, splątaniem, poceniem i kołataniem serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie lub skurcze mięśni
  • splątanie lub silne pobudzenie
  • nadmierne pocenie się
  • szybkie bicie serca
  • biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Dekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO[1]. Jeśli chlorek metylotioniniowy trzeba podać w stanie nagłym pacjentowi przyjmującemu dekstrometorfan, odstawia się dekstrometorfan, stosuje najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania[2]. Przy planowym podaniu chlorku metylotioniniowego kaszel leczy się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[2]. Objawia się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką[3].

Mechanizm

Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny[2]. Dekstrometorfan nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego łączenie z inhibitorami MAO grozi zespołem serotoninowym[3]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna 2 mg/kg mc. chlorku metylotioniniowego nie zmieniała istotnie farmakokinetyki dekstrometorfanu[2].

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1[5], silny inhibitor MATE2-K[5], silny inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego: drżenie, splątanie, pobudzenie, nadmierne pocenie, biegunka
  • częstość akcji serca (tachykardia)
  • stan świadomości przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego

Bezpieczniejsze alternatywy

butamiratlewodropropizyna

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnie w stanie nagłym, gdy podania nie można uniknąćdroga podania · metylotioniniowainne zalecenieGdy chlorek metylotioniniowy jest niezbędny w stanie nagłym, podaje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ CynakalcetNie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.

Lek na kaszel z dekstrometorfanem i cynakalcet, stosowany przy chorobach przytarczyc, nie powinny być przyjmowane razem. Cynakalcet sprawia, że organizm dużo wolniej usuwa dekstrometorfan, więc jego ilość we krwi rośnie wielokrotnie. Może to dać objawy przedawkowania, takie jak pobudzenie, splątanie, drżenie, bezsenność, biegunka, a nawet osłabienie oddechu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pobudzenie lub niepokój
  • splątanie, dezorientacja
  • drżenie mięśni
  • bezsenność
  • biegunka
  • przyspieszone bicie serca i nadmierne pocenie się
  • spłycony lub zwolniony oddech, nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.[1] W razie potrzeby leczenia suchego kaszlu wybierz lek przeciwkaszlowy, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6. Gdy jednoczesnego podania nie da się uniknąć, pacjenta trzeba monitorować, a dawkę dekstrometorfanu może być konieczne zmniejszyć.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane, bo prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia dekstrometorfanu w osoczu z objawami przedawkowania.[1] Rośnie ryzyko toksycznego działania dekstrometorfanu – pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej – oraz zespołu serotoninowego.[1]

Mechanizm

Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, czyli głównego enzymu metabolizującego dekstrometorfan, który ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia.[3] Wielokrotne dawki 50 mg cynakalcetu zwiększają AUC dekstrometorfanu podanego w dawce 30 mg 11-krotnie u osób szybko metabolizujących z udziałem CYP2D6.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cynakalcet – umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], dekstrometorfan – wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Cynakalcet: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP1A2[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy toksyczności ze strony OUN (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność)
  • objawy zespołu serotoninowego (tachykardia, nadmierne pocenie się, biegunka, splątanie)
  • czynność oddechowa – ryzyko depresji oddechowej

Bezpieczniejsze alternatywy

butamiratlewodropropizyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mimpara-100102921/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mimpara-100102921/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ LinezolidDekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.

Linezolid to antybiotyk, który działa też na układ nerwowy podobnie jak niektóre leki przeciwdepresyjne. Dekstrometorfan, obecny w wielu syropach i tabletkach na suchy kaszel, może razem z nim wywołać groźny stan nazywany zespołem serotoninowym. Objawia się on drżeniem, potami, szybkim biciem serca, biegunką i splątaniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie lub drgawki mięśni
  • silne pocenie się
  • szybkie bicie serca
  • biegunka
  • niepokój i pobudzenie
  • splątanie lub dezorientacja
  • wysoka gorączka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Dekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.[1] U chorego leczonego linezolidem suchy kaszel łagodzi się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, dekstrometorfan należy odstawić i obserwować pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.

Skutek kliniczny

Połączenie dekstrometorfanu z nieselektywnym inhibitorem MAO grozi zespołem serotoninowym z biegunką, tachykardią, nadmierną potliwością, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką.[2] U zdrowych ochotników, którzy otrzymali dwie dawki po 20 mg dekstrometorfanu w odstępie 4 godzin razem z linezolidem, nie obserwowano objawów zespołu serotoninowego.[3] Po wprowadzeniu linezolidu do obrotu opisano jeden przypadek objawów podobnych do zespołu serotoninowego po jednoczesnym podaniu obu leków, które ustąpiły po ich odstawieniu.[3]

Mechanizm

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[3] Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc w połączeniu z inhibitorem MAO sumuje się działanie serotoninergiczne i rośnie ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Linezolid nie hamuje CYP2D6 ani innych izoenzymów CYP o znaczeniu klinicznym, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[3]

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego (drżenie, pobudzenie, splątanie, potliwość)
  • temperatura ciała
  • tętno
  • ciśnienie tętnicze
  • stan świadomości

Bezpieczniejsze alternatywy

butamiratlewodropropizyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolidinterakcja nie dotyczyDekstrometorfan można stosować po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia inhibitora MAO.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.

Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu wielu leków, w tym tego antybiotyku. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem, a działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka nie spada lub wraca po kilku dniach leczenia
  • kaszel lub duszność nasilają się
  • ogólne samopoczucie nie poprawia się mimo przyjmowania antybiotyku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Gdy pacjent przyjmuje dziurawiec, należy wybrać inny antybiotyk albo odstawić dziurawiec przed rozpoczęciem leczenia, pamiętając, że indukcja enzymów utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu. Odstawienie dziurawca u pacjenta leczonego przeciwdepresyjnie wymaga konsultacji z lekarzem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia lefamuliny może zmniejszyć jej działanie terapeutyczne i prowadzić do niepowodzenia leczenia zakażenia.[1] Zbyt niskie stężenie antybiotyku sprzyja też selekcji opornych bakterii.

Mechanizm

Dziurawiec indukuje CYP3A i P-gp, a lefamulina jest substratem obu tych dróg, dlatego jej stężenie w osoczu może znacząco spaść.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2] Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszał AUC lefamuliny do 0,28, a Cmax do 0,43 wartości wyjściowej.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia zakażenia (gorączka, kaszel, duszność, ogólne samopoczucie)
  • wywiad w kierunku stosowania preparatów z dziurawcem, także herbatek i suplementów

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym

Kiedy ocena się zmienia

Niedawne odstawienie dziurawcaodstep · dziurawiecinne zalecenieIndukcja CYP3A i P-gp nie ustępuje od razu po odstawieniu dziurawca, dlatego niedawno zakończone przyjmowanie również należy traktować jako ryzyko niedostatecznego stężenia lefamuliny i rozważyć inny antybiotyk.
Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieAktywacja cytochromu P450 dotyczy przede wszystkim systematycznego przyjmowania dziurawca, więc u pacjentów stosujących go regularnie ryzyko niepowodzenia leczenia jest największe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]

Skutek kliniczny

Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]

Mechanizm

Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[2], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Ketokonazol – inhibitor P-gp[2], lefamulina – substrat P-gp[3]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinaamoksycylinadoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · lefamulinainne zaleceniePrzy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu.
Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneOpioidowe leki przeciwkaszlowe (np. dekstrometorfan)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaJednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B.Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.

Leki na suchy kaszel z dekstrometorfanem nie mogą być łączone z lekami na chorobę Parkinsona takimi jak rasagilina, selegilina czy safinamid. Razem mogą wywołać groźną reakcję, w której organizm jest przeciążony serotoniną. Objawia się ona między innymi silnym pobudzeniem, drżeniem, gorączką i kołataniem serca. Dekstrometorfan jest w wielu lekach bez recepty na kaszel i przeziębienie, dlatego przed zakupem zawsze powiedz farmaceucie o swoich lekach na chorobę Parkinsona.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
  • drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
  • gorączka i silne pocenie się
  • kołatanie serca
  • nagły ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
  • omamy lub dziwne zachowanie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B. W ChPL preparatów z dekstrometorfanem przyjmowanie inhibitorów MAO jest przeciwwskazaniem. W ChPL rasagiliny, selegiliny i safinamidu łączenie z dekstrometorfanem jest przeciwwskazane albo niezalecane. Dekstrometorfan jest dostępny bez recepty, także w preparatach złożonych na przeziębienie, dlatego przy każdej sprzedaży leku na kaszel trzeba zapytać o leczenie choroby Parkinsona. U pacjenta przyjmującego rasagilinę, selegilinę lub safinamid suchy kaszel należy leczyć lekiem nieopioidowym. Jeśli doszło już do przyjęcia obu leków, należy odstawić dekstrometorfan i obserwować pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy objawach umiarkowanych lub ciężkich pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.

Skutek kliniczny

Połączenie może wywołać zespół serotoninowy. Jego objawy to pobudzenie, splątanie, drżenie, sztywność i drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy, potliwość, gorączka, tachykardia i wahania ciśnienia tętniczego. Ciężka postać zagraża życiu. Możliwe są też epizody psychotyczne i nietypowe zachowania. Ryzyko jest największe przy wysokich dawkach któregokolwiek leku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.

Mechanizm

Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory sigma-1 oraz NMDA. Inhibitory monoaminooksydazy typu B zmniejszają rozkład amin biogennych w ośrodkowym układzie nerwowym. W dawkach terapeutycznych hamowanie jest wybiórcze wobec MAO-B, ale ta wybiórczość nie jest bezwzględna. Przy wyższych dawkach, u osób wrażliwych lub przy przedawkowaniu dekstrometorfanu wybiórczość częściowo zanika i rośnie stężenie serotoniny w synapsach. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Selegilina i rasagilina hamują enzym nieodwracalnie, a safinamid odwracalnie. Mechanizm i zalecenia są jednak wspólne dla całej klasy. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna i żaden z inhibitorów MAO-B nie zmienia w istotny sposób metabolizmu dekstrometorfanu.

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy)
  • temperatura ciała
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • stan psychiczny i zachowanie
  • inne leki serotoninergiczne przyjmowane jednocześnie (przeciwdepresyjne, tramadol, tryptany)

Kiedy ocena się zmienia

Okres wymagany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B (dla rasagiliny i selegiliny co najmniej dwa tygodnie)odstep · inhibitory monoaminooksydazy typu Binne zalecenieDziałanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu, dlatego przeciwwskazanie obowiązuje także po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. W przypadku safinamidu należy kierować się okresem odstawienia podanym w jego ChPL.
Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu Bryzyko rośniePrzy dawkach wyższych od zalecanych inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego.
Dawka większa niż zalecana w ulotcedawka · opioidowe leki przeciwkaszloweryzyko rośniePrzekraczanie dawek dekstrometorfanu, także przy jego niewłaściwym stosowaniu, nasila działanie serotoninergiczne i ośrodkowe oraz zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu interakcji.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ LorazepamJeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.

Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lorazepam działają uspokajająco na mózg, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardziej senny, mieć kłopot ze skupieniem i wolniej reagować. U osób starszych i chorych na płuca może to też osłabić oddychanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • splątanie lub zawroty głowy
  • chwiejny chód
  • płytki lub wolny oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.[1] Pacjenta należy uprzedzić o nasileniu senności i zakazie prowadzenia pojazdów oraz spożywania alkoholu.[2] Przy przewlekłym leczeniu lorazepamem warto rozważyć lek przeciwkaszlowy działający obwodowo.

Skutek kliniczny

Nasilona senność, osłabienie koncentracji i spowolnienie reakcji, co stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[2] U osób z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku lub przy dawkach dekstrometorfanu większych niż zalecane możliwe jest nasilenie depresji oddechowej.

Mechanizm

Dekstrometorfan działa ośrodkowo uspokajająco, a lorazepam jako benzodiazepina hamuje czynność ośrodkowego układu nerwowego. Skojarzenie leków hamujących OUN nasila ich depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.[2] Jednoczesne stosowanie lorazepamu z innymi środkami tłumiącymi czynność OUN może powodować interaktywne nasilenie działania depresyjnego.[1] Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ dekstrometorfan jest metabolizowany przez CYP2D6, a lorazepam nie hamuje tego enzymu.

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej
  • częstość i głębokość oddechów u pacjentów z grupy ryzyka

Bezpieczniejsze alternatywy

lewodropropizyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku większa wrażliwość na leki hamujące OUN zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i depresji oddechowej.
Dawka większa niż zalecanadawka · dekstrometorfanryzyko rośniePrzekraczanie zalecanych dawek dekstrometorfanu nasila jego działanie ośrodkowe i zwiększa ryzyko ciężkiej sedacji oraz depresji oddechowej w skojarzeniu z lorazepamem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ MemantynaNależy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.

Memantyna i dekstrometorfan, czyli popularny lek na suchy kaszel, działają w mózgu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą nasilać zawroty głowy, senność, splątanie lub niepokój, a rzadko wywołać omamy. U osób starszych z problemami z pamięcią takie objawy łatwo przeoczyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe splątanie lub dezorientacja
  • widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
  • silny niepokój lub pobudzenie
  • silne zawroty głowy lub upadki
  • nadmierna senność
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.[1] Kaszel suchy lepiej leczyć lekiem przeciwkaszlowym, który nie działa na receptor NMDA. Jeśli dekstrometorfan zostanie mimo to użyty, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i obserwować pacjenta pod kątem splątania i pobudzenia.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, splątanie, pobudzenie, senność i omamy, a w skrajnym przypadku objawy psychotyczne.[1] Ryzyko jest szczególnie istotne u starszych pacjentów z otępieniem, u których splątanie łatwo przeoczyć lub przypisać chorobie podstawowej.

Mechanizm

Memantyna i dekstrometorfan są antagonistami receptora NMDA i działają na ten sam układ receptorowy w ośrodkowym układzie nerwowym.[1] Ich działania na ten receptor sumują się, co zwiększa częstość i nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych.[2] Analogiczne połączenie memantyny z amantadyną wiąże się z ryzykiem psychozy farmakotoksycznej i to samo może dotyczyć dekstrometorfanu.[3]

Metabolizm i transportery

  • Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • stan świadomości i orientacja
  • pobudzenie, niepokój, omamy
  • zawroty głowy i ryzyko upadków
  • senność

Bezpieczniejsze alternatywy

butamiratlewodropropizyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Axura 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/axura-100116604/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ebixa 5 mg/dawkę, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ebixa-100114730/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nemdatine 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nemdatine-100296894/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.