Interakcje / Denosumab / Denosumab i karmustyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania stężenia wapnia, czynności nerek i stanu jamy ustnej.
Przyjmuj wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, dbaj o zęby i dziąsła oraz przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o swoim leczeniu.
Niekorzystna interakcjaDenosumab+ KarmustynaPołączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania stężenia wapnia, czynności nerek i stanu jamy ustnej.Przyjmuj wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, dbaj o zęby i dziąsła oraz przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o swoim leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, dbaj o zęby i dziąsła oraz przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o swoim leczeniu.
Te dwa leki nie zmieniają wzajemnie swojego działania, ale mogą nasilać niektóre działania niepożądane. Razem mogą zwiększać ryzyko zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi, zakażeń oraz rzadkiego, ale poważnego uszkodzenia kości szczęki. Lekarz będzie regularnie sprawdzał twoje wyniki krwi i stan jamy ustnej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub drżenie mięśni
- mrowienie lub drętwienie wokół ust albo w palcach
- ból, obrzęk lub ranka w jamie ustnej, która się nie goi
- rozchwianie zębów lub widoczna kość w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania stężenia wapnia, czynności nerek i stanu jamy ustnej. Przed każdym podaniem denosumabu należy oznaczyć wapń i wyrównać hipokalcemię, a w trakcie leczenia zapewnić suplementację wapnia i witaminy D, o ile nie występuje hiperkalcemia. Przed rozpoczęciem leczenia warto przeprowadzić przegląd stomatologiczny i unikać inwazyjnych zabiegów w jamie ustnej w okresie nadiru po karmustynie. Karmustyny nie podaje się w ciężkich, schyłkowych zaburzeniach czynności nerek ani w ciężkiej depresji szpiku[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka martwicy kości szczęki, cięższej lub przedłużonej hipokalcemii oraz zakażeń. Hipokalcemia jest przeciwwskazaniem do stosowania denosumabu[2][3]. Przy dawce onkologicznej denosumabu przeciwwskazaniem są też niezagojone rany po zabiegach stomatologicznych lub chirurgicznych w jamie ustnej[4].
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo denosumab jako przeciwciało monoklonalne nie zmienia losów leków metabolizowanych przez CYP3A4[2]. Znaczenie ma sumowanie działań niepożądanych. Chemioterapia jest uznanym czynnikiem ryzyka martwicy kości szczęki u chorych leczonych denosumabem, a mielosupresja i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej po karmustynie sprzyjają zakażeniom i gorszemu gojeniu w obrębie jamy ustnej. Karmustyna może uszkadzać nerki, a pogorszenie czynności nerek zwiększa ryzyko hipokalcemii wywołanej denosumabem.
Monitorować
- stężenie wapnia (skorygowanego lub zjonizowanego) przed każdą dawką denosumabu i po kursie karmustyny
- stężenie kreatyniny i eGFR
- morfologia krwi z rozmazem
- stan jamy ustnej i uzębienia, objawy martwicy kości szczęki
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 120 mgdenosumab | ryzyko rośnie | Dawka onkologiczna denosumabu podawana częściej wiąże się z większym ryzykiem martwicy kości szczęki i hipokalcemii. Niezagojone rany po zabiegach w jamie ustnej są przy tej dawce przeciwwskazaniem. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Ciężka niewydolność nerek znacznie zwiększa ryzyko hipokalcemii po denosumabie. Ciężkie, schyłkowe zaburzenia czynności nerek są przeciwwskazaniem do karmustyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accordpharma 50 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accordpharma-100443987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acvybra 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acvybra-100528629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bomyntra 120 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bomyntra-100522232/
Alkohol przy tych lekach
Denosumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Karmustyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 156
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ KarmustynaKlozapiny nie łączy się z karmustyną.Nie przerywaj samodzielnie przyjmowania klozapiny, ale przed chemioterapią powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie przyjmowania klozapiny, ale przed chemioterapią powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do groźnego spadku odporności i ciężkich infekcji. Dlatego tych leków nie stosuje się razem. Lekarze zwykle zmieniają lek psychiatryczny przed rozpoczęciem takiej chemioterapii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z karmustyną. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii karmustyną, psychiatra i onkolog wspólnie decydują o odstawieniu klozapiny i zmianie leku przeciwpsychotycznego przed rozpoczęciem chemioterapii[1]. W trakcie leczenia karmustyną nie rozpoczyna się terapii klozapiną[2]. Należy unikać zastępowania klozapiny lekami przeciwpsychotycznymi w postaci depot, ponieważ w razie neutropenii nie da się ich szybko usunąć z organizmu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy oraz małopłytkowości. Mogą wystąpić zagrażające życiu zakażenia i krwawienia. Przy jednoczesnym stosowaniu nie da się też ustalić, który lek odpowiada za spadek liczby krwinek, a to utrudnia decyzje terapeutyczne.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania się sumują. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym, a karmustyna jako lek cytotoksyczny z grupy pochodnych nitrozomocznika powoduje silną, opóźnioną mielosupresję. Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2][3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy skazy krwotocznej
- stan psychiczny po zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonkwetiapinaolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii karmustyną i regeneracji szpikukolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Klozapinę można rozważyć po zakończeniu leczenia karmustyną i powrocie prawidłowej morfologii, przy standardowym monitorowaniu krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ KarmustynaNie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, a razem mogą doprowadzić do bardzo groźnych zakażeń, w tym rzadkiej, ciężkiej infekcji mózgu. Natalizumabu nie podaje się też osobom w trakcie leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- nowe osłabienie jednej strony ciała lub niezgrabność ruchów
- zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci
- zmiany zachowania albo splątanie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną[1][2]. Natalizumab jest przeciwwskazany także z powodu samej aktywnej choroby nowotworowej, więc rozpoczęcie chemioterapii karmustyną u pacjenta leczonego natalizumabem wymaga odstawienia natalizumabu i uzgodnienia dalszego leczenia stwardnienia rozsianego między neurologiem a onkologiem[1][2]. Przed ewentualnym ponownym włączeniem natalizumabu po zakończeniu chemioterapii lekarz powinien potwierdzić odbudowę odporności i brak aktywnego nowotworu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie grozi ciężkimi zakażeniami oportunistycznymi, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Do tego dochodzi nasilona mielosupresja z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Dodatkowo ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry, a karmustynę stosuje się właśnie w leczeniu nowotworów[1][2].
Mechanizm
Natalizumabu nie wolno podawać razem z karmustyną, ponieważ oba leki osłabiają odporność i ich działania się sumują. Natalizumab blokuje integrynę alfa-4 i hamuje przechodzenie limfocytów przez barierę krew–mózg, co ogranicza nadzór immunologiczny w ośrodkowym układzie nerwowym i zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) oraz innych zakażeń oportunistycznych. Karmustyna jest cytostatykiem alkilującym z grupy pochodnych nitrozomocznika, który hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje leukopenię oraz limfopenię. ChPL natalizumabu wymienia w przeciwwskazaniach pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszą terapią[1][2]. ChPL karmustyny nie wymienia natalizumabu[3][4][5].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne mogące wskazywać na PML
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Karmustyna stosowana wcześniej, leczenie zakończonekolejność włączenia · karmustyna | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniej stosowaną terapią, więc włączenie natalizumabu po zakończeniu chemioterapii wymaga potwierdzenia odbudowy odporności i braku aktywnego nowotworu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accordpharma 50 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accordpharma-100443987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Zentiva 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-zentiva-100405484/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accord 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accord-100427706/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ KarmustynaDopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych karmustyną ani innymi cytostatykami.Powiedz urologowi i onkologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami, zanim dostaniesz kolejną dawkę BCG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i onkologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami, zanim dostaniesz kolejną dawkę BCG.
Leczenie BCG do pęcherza i karmustyny nie łączy się ze sobą. Karmustyna osłabia odporność, a BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które działają tylko przy sprawnym układzie odpornościowym. Przy osłabionej odporności BCG może nie zadziałać, a bakterie mogą wywołać groźne zakażenie całego organizmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po podaniu BCG
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- krew w moczu
- kaszel lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych karmustyną ani innymi cytostatykami.[1][2][3] Leczenia BCG nie należy prowadzić równocześnie z cytostatykami i kortykosteroidami podawanymi układowo.[1] Przeciwwskazaniem jest każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami.[3] Termin ewentualnego rozpoczęcia lub wznowienia BCG po zakończeniu chemioterapii ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego cytostatykiem leczenie BCG może być nieskuteczne, a jednocześnie rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.
Mechanizm
Dopęcherzowa immunoterapia BCG działa przez wywołanie miejscowej odpowiedzi immunologicznej na żywe, atenuowane prątki. Karmustyna jako cytostatyk alkilujący z grupy pochodnych nitrozomocznika uszkadza szpik kostny i hamuje odpowiedź immunologiczną. Osłabienie odporności zmniejsza skuteczność leczenia BCG i ułatwia niekontrolowane namnażanie się żywych prątków.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o BCG
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie)
- objawy ze strony układu moczowego
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ KarmustynaŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym karmustyną.Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia karmustyną i zapytaj lekarza onkologa, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia karmustyną i zapytaj lekarza onkologa, czy i kiedy możesz się zaszczepić.
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie. Karmustyna mocno obniża odporność, dlatego w trakcie takiego leczenia te bakterie mogą wywołać zakażenie, a szczepienie może nie chronić. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale też może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka, bóle brzucha lub wymioty
- ogólne osłabienie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym karmustyną[1]. Jeżeli szczepienie jest potrzebne, decyzję o terminie i rodzaju szczepionki podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne, a preferowane jest szczepienie przed rozpoczęciem chemioterapii albo użycie szczepionki inaktywowanej ze świadomością słabszej odpowiedzi.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego karmustyną żywa szczepionka doustna niesie ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i daje niepewną ochronę przed durem brzusznym. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie grozi zakażeniem, ale odpowiedź na nią może być słabsza niż u osoby z prawidłową odpornością.
Mechanizm
Karmustyna jest cytostatykiem alkilującym o działaniu antymitotycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową i humoralną. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki Salmonella Typhi szczepu Ty 21a, a niedobór odporności, w tym wywołany lekami antymitotycznymi, wyklucza jej podanie[1]. U osoby z upośledzoną odpornością żywy szczep szczepionkowy może nie zostać skutecznie opanowany, a odpowiedź immunologiczna na szczepienie jest osłabiona.
Monitorować
- gorączka i dreszcze po szczepieniu
- biegunka, bóle brzucha, wymioty
- morfologia krwi z rozmazem w trakcie leczenia karmustyną
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzyknięcie)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana, zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów i nie jest przeciwwskazana z karmustyną, ale odpowiedź immunologiczna w trakcie chemioterapii może być osłabiona. Najlepiej zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia albo po uzgodnieniu terminu z onkologiem. Szczepionka ta jest przeciwwskazana u osób powyżej 60. roku życia. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia karmustynąkolejność włączenia · karmustyna | ryzyko maleje | Zakończenie szczepienia przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala uniknąć podania żywej szczepionki pacjentowi z niedoborem odporności. Odstęp między szczepieniem a pierwszym podaniem karmustyny ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw półpaścowi+ KarmustynaŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia karmustyną ani u chorych z immunosupresją po chemioterapii.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi, że jesteś leczony karmustyną, i ustal z onkologiem rodzaj szczepionki oraz najlepszy termin.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi, że jesteś leczony karmustyną, i ustal z onkologiem rodzaj szczepionki oraz najlepszy termin.
Karmustyna to lek przeciwnowotworowy, który mocno osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w czasie takiego leczenia. Bezpieczna jest szczepionka bez żywego wirusa, ale w trakcie chemioterapii może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
- gorączka lub dreszcze po szczepieniu
- ból, pieczenie lub mrowienie skóry w jednym miejscu ciała
- duszność, kaszel lub silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia karmustyną ani u chorych z immunosupresją po chemioterapii[1]. U chorego leczonego karmustyną stosuje się wyłącznie rekombinowaną szczepionkę z adiuwantem. Najlepiej podać ją przed rozpoczęciem chemioterapii, a gdy leczenie już trwa – termin szczepienia ustala się z onkologiem, unikając okresu najgłębszej mielosupresji.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje ryzyko rozsianego zakażenia szczepionkowym szczepem wirusa, które u chorego z immunosupresją może być ciężkie. Po szczepionce rekombinowanej podanej w trakcie chemioterapii odpowiedź ochronna może być słabsza, a ryzyko zakażenia nie rośnie.
Mechanizm
Karmustyna jest cytostatykiem alkilującym z grupy pochodnych nitrozomocznika, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. U osoby z taką immunosupresją żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może się niekontrolowanie namnażać. Jednocześnie osłabienie układu odpornościowego zmniejsza odpowiedź na każdą szczepionkę przeciw półpaścowi, także rekombinowaną.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (wysypka pęcherzykowa, gorączka)
- ocena odpowiedzi klinicznej – półpasiec mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi z adiuwantem
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, a problemem pozostaje jedynie osłabiona odpowiedź immunologiczna w trakcie mielosupresji. Termin podania należy zaplanować z onkologiem. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia karmustynąkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Podanie szczepionki rekombinowanej przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala uzyskać lepszą odpowiedź ochronną niż szczepienie w trakcie leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
Połączenie przeciwwskazaneModulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod)+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaModulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu nie stosuje się jednocześnie z pochodną nitrozomocznika.Jeśli przyjmujesz modulator receptora S1P i masz zacząć leczenie pochodną nitrozomocznika, powiedz o tym obu lekarzom przed rozpoczęciem chemioterapii i nie odstawiaj ani nie wznawiaj żadnego leku bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz modulator receptora S1P i masz zacząć leczenie pochodną nitrozomocznika, powiedz o tym obu lekarzom przed rozpoczęciem chemioterapii i nie odstawiaj ani nie wznawiaj żadnego leku bez ich decyzji.
Leki takie jak siponimod (na stwardnienie rozsiane) i etrasymod (na wrzodziejące zapalenie jelita grubego) zmniejszają liczbę krwinek odpornościowych we krwi. Karmustyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia szpik kostny i również obniża odporność. Razem mogą bardzo silnie osłabić organizm i narazić cię na groźne zakażenia. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie, a lekarze ustalają bezpieczną kolejność leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia jak przy grypie
- pęcherzykowa, bolesna wysypka na skórze
- silny ból głowy, sztywność karku, nudności lub nadwrażliwość na światło
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- narastająca duszność lub suchy kaszel
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu nie stosuje się jednocześnie z pochodną nitrozomocznika. Rozpoznanie nowotworu wymagającego leczenia karmustyną oznacza konieczność odstawienia siponimodu lub etrasymodu. Przed rozpoczęciem chemioterapii należy odczekać, aż liczba limfocytów wróci do normy. Czas tej odbudowy różni się między lekami tej grupy, a decyzję o terminie podejmuje onkolog wspólnie z neurologiem lub gastroenterologiem. Ponowne włączenie modulatora S1P po zakończeniu leczenia karmustyną rozważa się dopiero po remisji choroby nowotworowej i pełnej regeneracji szpiku. Wymaga to aktualnej morfologii z rozmazem. Nie podaje się żywych szczepionek w trakcie leczenia ani w okresie odbudowy limfocytów.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi głęboką immunosupresją z ciężkimi, także oportunistycznymi zakażeniami, takimi jak zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Zakażenia te mogą zagrażać życiu. Możliwe jest także przedłużone utrzymywanie się cytopenii i wolniejsza odbudowa układu odpornościowego po chemioterapii. Możliwe jest również nasilenie toksyczności płucnej.
Mechanizm
Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Powoduje to trwałe zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej przez cały okres leczenia i jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu. Karmustyna jest lekiem alkilującym, który uszkadza szpik kostny. Wywołuje opóźnioną, kumulującą się mielosupresję z leukopenią, limfopenią, neutropenią i małopłytkowością. Oba mechanizmy sumują się i pogłębiają niedobór odporności komórkowej. Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Nie zależy od metabolizmu, więc dotyczy zarówno siponimodu, jak i etrasymodu. Dodatkowo oba rodzaje leków mogą niekorzystnie wpływać na płuca. Modulatory S1P zmniejszają parametry czynności oddechowej, a karmustyna może wywołać zwłóknienie płuc. Ten wspólny efekt jest teoretyczny. Leczenie karmustyną oznacza czynny nowotwór złośliwy, a czynna choroba nowotworowa jest przeciwwskazaniem do stosowania modulatorów receptora S1P.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i w jej trakcie
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- czynność płuc – duszność, kaszel, spirometria lub DLCO
- parametry wątrobowe
Kiedy ocena się zmienia
| Implant dooponowy (do loży po resekcji guza mózgu)postać · pochodne nitrozomocznika | ryzyko maleje | Implant z karmustyną zapewnia głównie miejscową ekspozycję i niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjna mielosupresja jest mało prawdopodobna. Klasa nie zmienia się, bo czynny nowotwór złośliwy nadal wyklucza stosowanie modulatora S1P. |
| Czas do normalizacji liczby limfocytów po odstawieniu modulatora S1Podstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | inne zalecenie | Po odstawieniu siponimodu lub etrasymodu limfocyty wracają do normy z opóźnieniem, które różni się między lekami. Rozpoczęcie karmustyny przed odbudową limfocytów utrzymuje ryzyko addycyjnej immunosupresji. Termin chemioterapii warto ustalić na podstawie bezwzględnej liczby limfocytów. |
| Modulator S1P włączany po zakończonym leczeniu karmustynąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia karmustyną i uzyskaniu remisji można rozważyć modulator S1P, ale dopiero po pełnej regeneracji szpiku i normalizacji morfologii. Uwzględnia się także czynność płuc wobec ryzyka późnej toksyczności płucnej karmustyny. Decyzja wymaga indywidualnej oceny onkologa i lekarza prowadzącego. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie wietrznej)+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaŻywej szczepionki przeciw ospie wietrznej nie podaje się w trakcie leczenia pochodną nitrozomocznika ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji.Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj szczepionki przeciw ospie wietrznej bez zgody onkologa i zawsze mów przy szczepieniu, że jesteś w trakcie chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj szczepionki przeciw ospie wietrznej bez zgody onkologa i zawsze mów przy szczepieniu, że jesteś w trakcie chemioterapii.
Karmustyna to lek przeciwnowotworowy, który mocno osłabia odporność na wiele tygodni. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera żywego, osłabionego wirusa. U osoby z tak obniżoną odpornością ten wirus może wywołać ciężką chorobę zamiast chronić. Inaczej jest ze szczepionką przeciw półpaścowi i szczepionką przeciw ospie prawdziwej dostępnymi w Polsce. Nie zawierają one namnażającego się wirusa, ale w czasie leczenia mogą działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze
- gorączka
- kaszel lub duszność
- silny ból głowy, splątanie lub senność
- kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpasiec
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej nie podaje się w trakcie leczenia pochodną nitrozomocznika ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji. Karmustyna jest w tej grupie jedynym lekiem dostępnym w Polsce. Jeśli szczepienie jest potrzebne, podaje się je co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem chemioterapii. Po jej zakończeniu odracza się je zwykle o co najmniej 3 miesiące, do odbudowy odporności, w porozumieniu z onkologiem lub hematologiem. U chorego leczonego karmustyną, który miał kontakt z ospą wietrzną, rozważa się immunoglobulinę przeciw VZV lub profilaktyczne leczenie przeciwwirusowe. Domownicy chorego bez przebytej ospy powinni się zaszczepić. Jeśli u zaszczepionego domownika pojawi się wysypka, należy unikać bliskiego kontaktu z chorym do czasu przyschnięcia zmian. Rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi i nienamnażającą się szczepionkę przeciw ospie prawdziwej można podać. Najlepiej zrobić to przed chemioterapią albo poza okresem najgłębszego zahamowania szpiku.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej w okresie immunosupresji wywołanej karmustyną może dojść do uogólnionego zakażenia szczepionkowym wirusem. Może ono mieć postać rozsianej wysypki, zapalenia płuc, zapalenia wątroby lub zapalenia mózgu i może zakończyć się zgonem. Nawet bez powikłań szczepienie bywa nieskuteczne, a chory pozostaje bez ochrony przed ospą wietrzną.
Mechanizm
Karmustyna jest alkilującym lekiem cytostatycznym. Silnie i długotrwale hamuje czynność szpiku, w tym wytwarzanie limfocytów. Zmniejsza w ten sposób odporność komórkową i humoralną. Atenuowany wirus ospy wietrznej (VZV) z żywej szczepionki może się wtedy niekontrolowanie namnażać. Jednocześnie odpowiedź poszczepienna jest słaba albo nie występuje. Zahamowanie szpiku po karmustynie jest opóźnione i może się utrzymywać przez wiele tygodni po podaniu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili, przed decyzją o szczepieniu po chemioterapii
- wywiad w kierunku przebytej ospy wietrznej lub szczepienia oraz ewentualnie oznaczenie przeciwciał przeciw VZV
- wysypka pęcherzykowa, gorączka, kaszel lub duszność w ciągu kilku tygodni od przypadkowego podania żywej szczepionki
- kontakt chorego z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpasiec
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką karmustynykolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | interakcja nie dotyczy | Żywą szczepionkę przeciw ospie wietrznej podaną co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia karmustyną uznaje się za bezpieczną. Pozwala ona wytworzyć odporność przed okresem immunosupresji. |
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia karmustyną i odbudowa odpornościpochodne nitrozomocznika | inne zalecenie | Po zakończeniu chemioterapii żywą szczepionkę można rozważyć zwykle po co najmniej 3 miesiącach. Warunkiem jest remisja i odbudowa liczby limfocytów, a decyzję podejmuje się wspólnie z prowadzącym onkologiem lub hematologiem. |
| Szczepienie domownika, a nie choregokolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Szczepienie domowników chorego żywą szczepionką przeciw ospie wietrznej jest zalecane, bo chroni chorego przed zakażeniem dzikim wirusem. Ryzyko przeniesienia wirusa szczepionkowego jest bardzo małe. Pojawia się tylko wtedy, gdy u zaszczepionego wystąpi wysypka. Wówczas należy unikać bliskiego kontaktu z chorym do czasu przyschnięcia zmian. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom)+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaPrzy leczeniu pochodną nitrozomocznika nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek.Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom, jeśli otrzymuje ono leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna, i najpierw zapytaj lekarza prowadzącego, kiedy szczepienie będzie możliwe.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom, jeśli otrzymuje ono leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna, i najpierw zapytaj lekarza prowadzącego, kiedy szczepienie będzie możliwe.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które przy zdrowej odporności są bezpieczne. Leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna mocno osłabiają odporność, więc wirus ze szczepionki może wtedy wywołać ciężką, długotrwałą biegunkę. Szczepienie może też po prostu nie zadziałać. Jeśli chemioterapię dostaje ktoś z domowników, dziecko zwykle można zaszczepić, ale trzeba uważać na higienę przy pieluchach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka utrzymująca się dłużej niż kilka dni
- powtarzające się wymioty
- gorączka
- objawy odwodnienia – mało mokrych pieluch, suche usta, nadmierna senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy leczeniu pochodną nitrozomocznika nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek. Jeśli niemowlę wymaga chemioterapii z użyciem karmustyny, szczepienie przeprowadza się przed jej rozpoczęciem z odstępem ustalonym przez onkologa albo odracza się je do odbudowy odporności po zakończeniu leczenia. Szczepionkę przeciw rotawirusom można podać tylko w ściśle określonym oknie wiekowym, więc odroczenie często oznacza rezygnację ze szczepienia i trzeba to omówić z rodzicami. Inaktywowanej szczepionki przeciw rotawirusom nie ma, dlatego ochronę zapewnia wtedy higiena i unikanie kontaktu z chorymi. Szczepienie zdrowego niemowlęcia, którego domownik jest leczony karmustyną, jest dopuszczalne, ale osoba z immunosupresją nie powinna zmieniać pieluch ani mieć kontaktu z kałem dziecka przez kilka tygodni po szczepieniu, a domownicy muszą starannie myć ręce.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją po karmustynie żywy wirus szczepionkowy może wywołać przewlekłą lub ciężką biegunkę z odwodnieniem, a także przedłużone wydalanie wirusa z kałem. Odpowiedź poszczepienna jest słabsza, więc dziecko może pozostać niechronione przed zakażeniem rotawirusowym. Ryzyko jest największe w okresie nadiru i przez kilka miesięcy po zakończeniu chemioterapii.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w jelicie i dopiero w ten sposób wywołują odporność. Pochodne nitrozomocznika, takie jak karmustyna, są lekami alkilującymi o silnym i długotrwałym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Upośledzona odporność komórkowa i humoralna nie hamuje skutecznie namnażania szczepu szczepionkowego i jednocześnie osłabia wytwarzanie przeciwciał. Interakcja wynika z właściwości całych grup (żywa szczepionka i lek cytotoksyczny), dlatego dotyczy jednakowo wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- status szczepień dziecka przed rozpoczęciem chemioterapii
- czas od ostatniej dawki karmustyny i parametry odbudowy odporności przed szczepieniem żywą szczepionką
- przy przypadkowym podaniu – biegunka, wymioty, gorączka i objawy odwodnienia
- obecność w domu osoby z immunosupresją przy szczepieniu niemowlęcia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia karmustyną z odstępem zaakceptowanym przez onkologakolejność włączenia · szczepionki przeciw rotawirusom | ryzyko maleje | Podanie szczepionki przed rozpoczęciem chemioterapii, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odporności i ustąpienie namnażania wirusa, eliminuje ryzyko interakcji. |
| Odbudowa odporności po zakończeniu chemioterapii potwierdzona przez lekarza prowadzącegoodstep · pochodne nitrozomocznika | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia karmustyną i odbudowie odporności żywą szczepionkę można rozważyć, o ile dziecko mieści się jeszcze w dopuszczalnym wieku dla szczepienia przeciw rotawirusom. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.