Interakcje / Denosumab / Denosumab i prednizolon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale tylko przy zapewnionej suplementacji wapnia i witaminy D oraz kontroli stężenia wapnia.
Przyjmuj codziennie wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, zbadaj poziom wapnia przed każdym zastrzykiem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Niekorzystna interakcjaDenosumab+ PrednizolonPołączenie można stosować, ale tylko przy zapewnionej suplementacji wapnia i witaminy D oraz kontroli stężenia wapnia.Przyjmuj codziennie wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, zbadaj poziom wapnia przed każdym zastrzykiem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj codziennie wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniem lekarza, zbadaj poziom wapnia przed każdym zastrzykiem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Prednizolon razem z zastrzykiem z denosumabem może obniżyć poziom wapnia we krwi. Te leki często stosuje się razem celowo, bo denosumab chroni kości osłabione długim leczeniem sterydami. Dlatego ważne jest codzienne przyjmowanie wapnia i witaminy D zaleconych przez lekarza oraz badanie poziomu wapnia przed kolejnym zastrzykiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mrowienie lub drętwienie palców albo okolic ust
- skurcze lub drżenie mięśni
- nieregularne bicie serca
- splątanie lub silne osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale tylko przy zapewnionej suplementacji wapnia i witaminy D oraz kontroli stężenia wapnia. Denosumabu nie podaje się przy hipokalcemii, dlatego przed wstrzyknięciem należy ją wyrównać.[1][2] Stężenie wapnia oznacza się przed rozpoczęciem leczenia i przed kolejnymi wstrzyknięciami, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek także po podaniu. Połączenie jest często celowe, ponieważ denosumab stosuje się w utracie masy kostnej związanej z długotrwałym leczeniem glikokortykosteroidami.
Skutek kliniczny
Możliwa hipokalcemia, objawowa lub bezobjawowa, najczęściej w pierwszych tygodniach po wstrzyknięciu denosumabu. Ryzyko jest większe przy współistniejącej ciężkiej niewydolności nerek lub dializoterapii oraz bez suplementacji wapnia i witaminy D.[1][2]
Mechanizm
Glikokortykosteroidy, w tym prednizolon, zwiększają ryzyko hipokalcemii u pacjentów leczonych denosumabem, zwłaszcza bez suplementacji wapnia.[1][2] Prednizolon zmniejsza jelitowe wchłanianie wapnia i zwiększa jego wydalanie z moczem, a denosumab hamuje resorpcję kości, czyli uwalnianie wapnia z tkanki kostnej. Oba działania sumują się i obniżają stężenie wapnia we krwi. Denosumab nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna z prednizolonem jest mało prawdopodobna.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stężenie wapnia w surowicy (skorygowane o albuminy) przed każdym wstrzyknięciem denosumabu
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie 25(OH)D
- eGFR
- objawy hipokalcemii po wstrzyknięciu
Bezpieczniejsze alternatywy
alendronianryzedronianteryparatyd
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | Ciężka niewydolność nerek lub dializoterapia dodatkowo zwiększa ryzyko hipokalcemii po denosumabie. U takich pacjentów kontroluj wapń także po wstrzyknięciu. |
| dawka ≥ 120 mgdenosumab | ryzyko rośnie | Denosumab w dawce stosowanej w onkologii podaje się częściej, co zwiększa ryzyko hipokalcemii u pacjentów przyjmujących glikokortykosteroidy. Ciężka, nieleczona hipokalcemia wyklucza jego podanie. |
| Miejscowadroga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Prednizolon stosowany miejscowo, na przykład do oka, działa ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu i nie wpływa istotnie na gospodarkę wapniową. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acvybra 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acvybra-100528629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Alkohol przy tych lekach
Denosumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaPrednizolona alkoholW trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać.W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.
Prednizolon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko owrzodzeń oraz krwawień. Przy dłuższym leczeniu częste picie może też osłabiać kości. Niewielka ilość alkoholu raz na jakiś czas zwykle nie jest groźna, ale w trakcie leczenia lepiej pić jak najmniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w górnej części brzucha
- zgaga i nudności, które nie ustępują
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać. Połączenie nie jest przeciwwskazane i okazjonalna, niewielka ilość u osoby krótko leczonej zwykle nie wymaga przerywania terapii. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie NLPZ lub salicylany, ma chorobę wrzodową w wywiadzie albo czynniki ryzyka osteoporozy.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w czasie leczenia rośnie ryzyko podrażnienia żołądka, owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Przy dłuższej terapii nadmierne spożycie alkoholu zwiększa też ryzyko osteoporozy posteroidowej.[1]
Mechanizm
Alkohol i prednizolon niezależnie podrażniają błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ryzyko owrzodzeń i krwawień się sumuje. Glikokortykosteroidy mogą nasilać to ryzyko także przez wpływ na ochronne mechanizmy błony śluzowej, a ChPL ostrzega o takim zagrożeniu przy łączeniu z NLPZ. Przewlekłe nadużywanie alkoholu dodatkowo sumuje się z działaniem prednizolonu na kości, bo ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, osłabienie, bladość)
- przy leczeniu długotrwałym ocena ryzyka osteoporozy i profilaktyka wapniem
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dłuższej terapii rośnie ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i kości, więc zalecaj unikanie alkoholu, a nie tylko jego ograniczenie. ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej. |
| Nadmierne lub regularne spożycieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub nadmierne picie nasila ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego oraz osteoporozy. Pacjenta należy wyraźnie pouczyć o unikaniu alkoholu. |
| Jednoczesne stosowanie NLPZ lub salicylanówdawka · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że NLPZ, salicylany i indometacyna zwiększają ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego przy stosowaniu z prednizolonem, a alkohol dokłada kolejny czynnik drażniący. Unikanie alkoholu jest wtedy szczególnie wskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Inne interakcje tych leków 352
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Jeśli bierzesz prednizolon, nie każda szczepionka przeciw półpaścowi jest dla ciebie odpowiednia. Prednizolon w większych dawkach osłabia odporność. Jedna ze szczepionek zawiera żywego, osłabionego wirusa i u osoby z osłabioną odpornością może wywołać groźne zakażenie. Druga szczepionka nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- rozległa wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- wysoka gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach[1]. Szczepionka żywa nie jest przeciwwskazana przy kortykosteroidach stosowanych miejscowo lub wziewnie, przy małych dawkach o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy[1]. U pacjentów otrzymujących duże dawki wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie wymienia kortykosteroidów wśród przeciwwskazań[2]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Szczepionka żywa podana w trakcie leczenia dużymi dawkami prednizolonu grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym. Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale wytworzona po niej ochrona może być słabsza.
Mechanizm
Prednizolon w dużych dawkach o działaniu ogólnym hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie osłabionego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w szczepionce żywej. U osoby z immunosupresją wirus szczepionkowy może namnażać się w niekontrolowany sposób. Jednocześnie hamowanie odporności może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę, także rekombinowaną.
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- dawka, droga podania i czas stosowania prednizolonu przy kwalifikacji do szczepienia
- rozsiana wysypka pęcherzykowa lub zmiany poza miejscem wstrzyknięcia po szczepionce żywej
- gorączka i pogorszenie samopoczucia po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów w przeciwwskazaniach. Przy dużych dawkach prednizolonu odpowiedź może być słabsza, dlatego warto zaplanować termin szczepienia. |
| Mała dawka o działaniu ogólnymdawka · prednizolon | ryzyko maleje | ChPL szczepionki żywej nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym. |
| Miejscowo lub wziewniedroga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Dawka zastępcza w niewydolności nadnerczydawka · prednizolon | ryzyko maleje | Terapia zastępcza kortykosteroidami, np. w niewydolności nadnerczy, nie jest przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi, który przyjmuje prednizolon ogólnie.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, nie zaczynaj przyjmować prednizolonu bez rozmowy z urologiem lub onkologiem, a o każdym przepisanym sterydzie powiedz przed kolejnym wlewem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, nie zaczynaj przyjmować prednizolonu bez rozmowy z urologiem lub onkologiem, a o każdym przepisanym sterydzie powiedz przed kolejnym wlewem.
Prednizolon przyjmowany w tabletkach lub zastrzykach osłabia odporność. Leczenie BCG do pęcherza wykorzystuje żywe, osłabione bakterie, które mają pobudzić odporność do walki z nowotworem. Przy osłabionej odporności leczenie może nie działać, a bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po wlewie
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból stawów
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi, który przyjmuje prednizolon ogólnie. Decyzję o odroczeniu wlewów BCG do zakończenia kortykoterapii albo o zmianie leczenia podejmuje urolog lub onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie sterydami[1]. BCG nie stosuje się także u osób leczonych jednocześnie cytostatykami i sterydami podawanymi układowo[2]. Kortykosteroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do leczenia BCG[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zmniejszeniem skuteczności leczenia raka pęcherza oraz rozwojem uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może być zagrożeniem życia. Leczenia BCG nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, w tym kortykosteroidy[2][1]. Przeciwwskazaniem jest każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej, także wywołane lekami[3].
Mechanizm
Dopęcherzowe BCG działa przez wywołanie miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym. Prednizolon podawany układowo hamuje tę odpowiedź, a zarazem osłabia zdolność organizmu do opanowania żywych prątków BCG. Kortykosteroidy zwiększają podatność na zakażenia i mogą prowadzić do zaostrzenia lub ujawnienia zakażeń utajonych[4].
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- temperatura ciała i objawy zakażenia uogólnionego (dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność)
- objawy ze strony układu moczowego po wlewie
- aktualna lista leków przed każdym wlewem BCG, w tym kortykosteroidów doustnych i we wstrzyknięciach
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowadroga podania · prednizolon | interakcja nie dotyczy | Kortykosteroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do leczenia BCG. |
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Rekord dotyczy dopęcherzowego BCG. Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki, więc u osób na ogólnoustrojowej kortykoterapii decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym prednizolon w dawkach ogólnoustrojowych.Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu, gdy bierzesz prednizolon, i zapytaj lekarza, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu, gdy bierzesz prednizolon, i zapytaj lekarza, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.
Prednizolon osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie zadziałać. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale w czasie leczenia sterydem może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- ból brzucha
- wymioty
- ogólne osłabienie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym prednizolon w dawkach ogólnoustrojowych[1]. Szczepienie należy odroczyć do zakończenia leczenia i ustąpienia immunosupresji albo – gdy wyjazd lub ekspozycja nie pozwala czekać – zastosować szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań, licząc się ze słabszą odpowiedzią. Decyzję o szczepieniu w trakcie steroidoterapii podejmuje lekarz po ocenie dawki i czasu leczenia.
Skutek kliniczny
Przy żywej szczepionce doustnej możliwe jest uogólnione zakażenie szczepem szczepionkowym oraz brak ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza ochrona poszczepienna.
Mechanizm
Prednizolon w dawkach ogólnoustrojowych hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella Typhi Ty21a w szczepionce doustnej może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale wytworzenie przeciwciał może być słabsze.
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- ocena dawki i czasu trwania steroidoterapii przed kwalifikacją do szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemuinaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwań
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna w trakcie steroidoterapii może być słabsza. Rozważ szczepienie przed rozpoczęciem leczenia lub po jego zakończeniu. |
| Miejscowa (na skórę, do oka, wziewnie)droga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Prednizolon stosowany miejscowo nie wywołuje istotnej immunosupresji ogólnoustrojowej i nie wyklucza szczepienia żywą szczepionką doustną. |
| Leczenie zakończone i immunosupresja ustąpiłaczas leczenia · prednizolon | inne zalecenie | Po zakończeniu steroidoterapii i powrocie odporności szczepionkę doustną można podać – termin ustala lekarz zależnie od dawki i długości leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom w trakcie terapii immunosupresyjnej, w tym leczonym prednizolonem w dawkach immunosupresyjnych.Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz prednizolon, i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz prednizolon, i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.
Prednizolon może osłabiać odporność, więc szczepionka przeciw cholerze może chronić cię słabiej. Szczepionki zawierającej żywe, osłabione bakterie nie wolno ci przyjąć, jeśli prednizolon osłabia twoją odporność, bo może wywołać zakażenie. Lekarz może wtedy zaproponować szczepionkę z bakteriami nieżywymi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywa biegunka po szczepieniu
- gorączka
- wymioty
- silne bóle brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom w trakcie terapii immunosupresyjnej, w tym leczonym prednizolonem w dawkach immunosupresyjnych[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny przed i 1 godziny po jej podaniu od tabletek prednizolonu[2]. Czy dawka i czas leczenia prednizolonem oznaczają immunosupresję, ocenia lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce u osoby w trakcie immunosupresyjnego leczenia prednizolonem istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i słabszej ochrony przed cholerą. Inaktywowana szczepionka jest bezpieczna, ale jej skuteczność może być mniejsza.
Mechanizm
Prednizolon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź komórkową i humoralną, przez co osłabia wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze osłabiona odporność ogranicza też kontrolę nad namnażaniem szczepu szczepionkowego w jelicie. Stosowanie terapii immunosupresyjnej wyklucza podanie żywej szczepionki przeciw cholerze[1].
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy żołądkowo jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży z uwagi na możliwą słabszą ochronę
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (pełnokomórkowa z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana przy leczeniu prednizolonem, ale wymaga odstępu 1 godziny przed i 1 godziny po podaniu od leków doustnych, a jej skuteczność może być mniejsza. |
| Dawka niepowodująca immunosupresji (ocena lekarza)dawka · prednizolon | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy terapii immunosupresyjnej. Gdy lekarz uzna, że dawka i czas leczenia prednizolonem nie powodują immunosupresji, może dopuścić szczepienie żywą szczepionką. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ PrednizolonPołączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.
Erytromycyna może nasilać działanie prednizolonu w organizmie. Może to zwiększyć ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak wyższy cukier we krwi, wyższe ciśnienie, obrzęki czy niski poziom potasu. Niski potas razem z erytromycyną może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Leki zwykle można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie lub cukier
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu[1]. W czasie jednoczesnego stosowania należy ściśle kontrolować objawy charakterystyczne dla kortykosteroidów działających ogólnoustrojowo[2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy przed włączeniem erytromycyny skontrolować stężenie potasu i magnezu, a hipokaliemię wyrównać[2]. Gdy antybiotyk makrolidowy jest konieczny, warto rozważyć makrolid słabo hamujący CYP3A4.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizolonu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, zaburzenia nastroju i hipokaliemia[1]. Hipokaliemia wywołana kortykosteroidem może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca podczas stosowania erytromycyny[2]. Wpływ erytromycyny na stężenie prednizolonu jest prawdopodobnie mniejszy niż na kortykosteroidy metabolizowane głównie przez CYP3A4.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie w surowicy leków metabolizowanych z udziałem tego enzymu[2]. Prednizolon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą nasilać jego działanie ogólnoustrojowe[1]. Dodatkowo glikokortykosteroidy sprzyjają utracie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT w czasie leczenia erytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy nadmiernego działania kortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · prednizolon | ryzyko rośnie | Przy przewlekłej terapii prednizolonem ryzyko kumulacji działań ogólnoustrojowych i hipokaliemii jest większe, co wymaga ściślejszego monitorowania elektrolitów i glikemii. |
| Miejscowa (oczy, skóra)droga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm prednizolonu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i polipragmazja, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i działań niepożądanych kortykosteroidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Niekorzystna interakcjaPrednizolon+ KetokonazolUnikaj łączenia ketokonazolu doustnego z prednizolonem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz oba, a jeśli lekarz je zalecił razem, obserwuj u siebie objawy nadmiaru sterydu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz oba, a jeśli lekarz je zalecił razem, obserwuj u siebie objawy nadmiaru sterydu.
Ketokonazol w tabletkach może nasilać działanie prednizolonu, bo organizm wolniej się go pozbywa. Może to zwiększać ryzyko działań niepożądanych sterydu, takich jak wzrost cukru i ciśnienia, obrzęki, zaburzenia snu i nastroju oraz częstsze infekcje. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
- bezsenność, rozdrażnienie lub nagłe zmiany nastroju
- osłabienie i skurcze mięśni
- gorączka lub inne objawy infekcji
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia ketokonazolu doustnego z prednizolonem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu[1] i rozważ zmniejszenie dawki prednizolonu, a po odstawieniu ketokonazolu oceń ponownie potrzebną dawkę. U chorego z układowym zakażeniem grzybiczym prednizolonu nie stosuje się[2], z wyjątkiem krótkotrwałego leczenia stanów zagrożenia życia[1].
Skutek kliniczny
Nasilenie ogólnoustrojowych działań prednizolonu, takich jak hiperglikemia, nadciśnienie, zatrzymanie sodu i wody z obrzękami, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, objawy jatrogennego zespołu Cushinga oraz większa podatność na zakażenia. Ryzyko rośnie przy dłuższym łączeniu i wyższych dawkach prednizolonu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i zwalnia metabolizm prednizolonu, przez co zwiększa jego działanie[1]. Wzrost ekspozycji na glikokortykosteroid przekłada się na większe ryzyko jego ogólnoustrojowych działań niepożądanych[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- stężenie potasu w surowicy
- objawy zespołu Cushinga
- objawy zakażeń
- nastrój i sen
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga pomijalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje w istotnym stopniu metabolizmu prednizolonu. |
| Miejscowa (krople do oczu, maść)postać · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc zahamowanie jego metabolizmu ma małe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Encortolon 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/encortolon-100022010/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Niekorzystna interakcjaPrednizolon+ Lukrecja (lek)Unikaj stosowania korzenia lukrecji w czasie leczenia prednizolonem podawanym ogólnie.W czasie leczenia prednizolonem nie stosuj ziół, syropów ani słodyczy z lukrecją, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizolonem nie stosuj ziół, syropów ani słodyczy z lukrecją, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lukrecja może powodować utratę potasu i zatrzymywanie wody w organizmie. Prednizolon działa podobnie, więc razem mogą podnieść ciśnienie, wywołać obrzęki i spowodować niebezpieczny niedobór potasu. Lukrecja może też nasilać inne działania niepożądane prednizolonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wyższe niż zwykle ciśnienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj stosowania korzenia lukrecji w czasie leczenia prednizolonem podawanym ogólnie[1]. Jeśli pacjent już przyjmował oba preparaty, należy odstawić lukrecję oraz skontrolować stężenie potasu i ciśnienie tętnicze. Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci przyjmujący jednocześnie leki moczopędne, glikozydy nasercowe lub leki przeczyszczające, ponieważ każdy z nich dodatkowo nasila utratę potasu[2].
Skutek kliniczny
Hipokaliemia, zatrzymanie sodu i wody, obrzęki oraz wzrost ciśnienia tętniczego. Ciężka hipokaliemia może prowadzić do osłabienia i porażenia mięśni, rabdomiolizy oraz zaburzeń rytmu serca. Możliwe jest też nasilenie innych działań niepożądanych prednizolonu. Lukrecja może znosić działanie leków przeciwnadciśnieniowych[1].
Mechanizm
Glicyryzyna i jej metabolit kwas glicyretynowy hamują 11β-dehydrogenazę hydroksysteroidową, przez co kortyzol działa silniej na receptor mineralokortykoidowy w nerce i wywołuje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu. Prednizolon sam ma słabe działanie mineralokortykoidowe i zwiększa wydalanie potasu, więc oba działania się sumują. Hamowanie przemian prednizolonu przez glicyryzynę może dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi i nasilać działania ogólnoustrojowe. Korzenia lukrecji nie łączy się z kortykosteroidami ani z innymi lekami, które mogą nasilać zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej[1].
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- EKG przy hipokaliemii lub jednoczesnym stosowaniu glikozydów nasercowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, inhalacja)droga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc sumowanie działań mineralokortykoidowych jest mało prawdopodobne. |
| Stosowanie regularne przez wiele dniczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Działanie glicyryzyny narasta stopniowo i utrzymuje się po odstawieniu, dlatego ryzyko hipokaliemii i nadciśnienia rośnie przy dłuższym i regularnym stosowaniu lukrecji. |
| Jednoczesne leki moczopędne, przeczyszczające lub glikozydy nasercowedawka · pacjent | ryzyko rośnie | Leki moczopędne i przeczyszczające dodatkowo zwiększają utratę potasu, a hipokaliemia nasila działanie glikozydów nasercowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.