Interakcje / Doksorubicyna / Doksorubicyna i propofol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przed planowym znieczuleniem lub sedacją propofolem u pacjenta leczonego obecnie lub w przeszłości doksorubicyną ustal dawkę skumulowaną antracyklin i aktualną ocenę czynności lewej komory.
Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że dostajesz lub dostawałeś doksorubicynę, i zabierz wynik ostatniego badania serca.
Niekorzystna interakcjaDoksorubicyna+ PropofolPrzed planowym znieczuleniem lub sedacją propofolem u pacjenta leczonego obecnie lub w przeszłości doksorubicyną ustal dawkę skumulowaną antracyklin i aktualną ocenę czynności lewej komory.Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że dostajesz lub dostawałeś doksorubicynę, i zabierz wynik ostatniego badania serca.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że dostajesz lub dostawałeś doksorubicynę, i zabierz wynik ostatniego badania serca.
Doksorubicyna to lek przeciwnowotworowy, który może osłabiać serce, czasem bez żadnych objawów. Propofol to lek usypiający podawany przed zabiegiem lub badaniem, który obniża ciśnienie krwi. U osoby z osłabionym sercem ciśnienie może wtedy spaść mocniej niż zwykle. Lekarz może temu zapobiec, jeśli wie o twoim leczeniu i wcześniej sprawdzi pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub uczucie braku powietrza
- obrzęki nóg
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne zawroty głowy lub omdlenie
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed planowym znieczuleniem lub sedacją propofolem u pacjenta leczonego obecnie lub w przeszłości doksorubicyną ustal dawkę skumulowaną antracyklin i aktualną ocenę czynności lewej komory. Przy obniżonej frakcji wyrzutowej lub objawach niewydolności serca podawaj propofol wolniej i w mniejszych dawkach, miareczkując do efektu, i przygotuj leczenie niedociśnienia. Monitoruj ciśnienie tętnicze, EKG i saturację w trakcie indukcji i podtrzymania. Przy pegylowanej liposomalnej postaci doksorubicyny sprawdź także, czy pacjent nie ma nadwrażliwości na soję lub orzeszki ziemne, bo wyklucza ona oba leki.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nasilone niedociśnienie, bradykardia lub ostra niewydolność krążenia podczas wprowadzenia do znieczulenia lub sedacji u pacjenta z kardiotoksycznym uszkodzeniem serca po doksorubicynie. Ryzyko rośnie z dawką skumulowaną doksorubicyny, przy wcześniejszej radioterapii śródpiersia oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków kardiotoksycznych lub działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy.
Mechanizm
U pacjenta leczonego doksorubicyną należy przed znieczuleniem propofolem ocenić wydolność serca, bo oba leki obciążają układ krążenia. Doksorubicyna uszkadza mięsień sercowy w sposób zależny od dawki skumulowanej i może prowadzić do kardiomiopatii z obniżoną frakcją wyrzutową, także bezobjawowej i ujawniającej się po latach. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza obciążenie wstępne i działa ujemnie inotropowo, co u pacjenta z ograniczoną rezerwą serca nasila spadek ciśnienia przy indukcji znieczulenia. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami. Doniesienia o ochronnym wpływie propofolu na stres oksydacyjny wywołany doksorubicyną pochodzą z badań doświadczalnych i nie mają przełożenia na praktykę.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie indukcji i podtrzymania znieczulenia
- EKG i częstość akcji serca
- saturacja i oddech
- frakcja wyrzutowa lewej komory przed zabiegiem (echokardiografia) u pacjentów po antracyklinach
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka skumulowana antracyklindawka · doksorubicyna | ryzyko rośnie | Ryzyko kardiomiopatii po doksorubicynie rośnie z dawką skumulowaną antracyklin, a wraz z nim ryzyko ciężkiego niedociśnienia po propofolu. Przed znieczuleniem wymagana jest aktualna ocena czynności lewej komory. |
| Pegylowana liposomalnapostać · doksorubicyna | inne zalecenie | Postać liposomalna i propofol są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na soję lub orzeszki ziemne, więc przed znieczuleniem trzeba wykluczyć taką alergię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Provive 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/provive-100215418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Caelyx pegylated liposomal 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/caelyx-pegylated-liposomal-100112718/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celdoxome pegylated liposomal 2 mg, koncentrat do sporządzania dyspersji do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celdoxome-pegylated-liposomal-100474828/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ZOLSKETIL pegylated liposomal 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania dyspersji do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zolsketil-pegylated-liposomal-100470730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji 20 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/propofol-lipuro-2-20-mg-ml-emulsja-do-wstrzykiwan-lub-infuzji-100177356/
Alkohol przy tych lekach
Doksorubicyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Propofol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 223
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DoksorubicynaNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego doksorubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej włączanie razem z substancjami o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku.Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Oba leki mogą też obciążać serce. Dlatego zwykle się ich nie łączy, a jeśli lekarze uznają to za konieczne, potrzebne są częste badania krwi i kontrola serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę, ogólne osłabienie
- kołatanie serca, ból w klatce piersiowej
- duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego doksorubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej włączanie razem z substancjami o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku. Jeśli pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga chemioterapii z doksorubicyną, decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć wspólnie onkolog i psychiatra z oceną ryzyka nawrotu psychozy po odstawieniu klozapiny. Kontynuacja klozapiny w takiej sytuacji jest stosowaniem wbrew ChPL i wymaga świadomej decyzji lekarza, zgody pacjenta oraz częstej kontroli morfologii z rozmazem i oceny czynności serca. Gorączka lub objawy zakażenia u takiego pacjenta wymagają pilnej kontroli liczby neutrofilów.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń, w tym posocznicy zagrażającej życiu. Spadek neutrofili w trakcie chemioterapii utrudnia ustalenie, który lek go wywołał, co może prowadzić do niepotrzebnego trwałego odstawienia klozapiny albo do opóźnienia chemioterapii. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia mięśnia sercowego z niewydolnością serca.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Doksorubicyna jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku i wywołuje neutropenię, a klozapina może powodować neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym. ChPL klozapiny zalicza środki cytotoksyczne do leków o działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, których nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną[1]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać mięsień sercowy – doksorubicyna przez kardiotoksyczność zależną od dawki skumulowanej, a klozapina przez zapalenie mięśnia sercowego i kardiomiopatię, co stwarza ryzyko addycji działania kardiotoksycznego. Nie ma przesłanek do klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów częściej niż w standardowym schemacie dla klozapiny, w tym w okresie spodziewanego nadiru po każdym cyklu
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- czynność serca – EKG z oceną QTc, echokardiografia z frakcją wyrzutową lewej komory, troponina przy objawach
- stan psychiczny pacjenta przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana w trakcie leczenia doksorubicynąkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie leczenia klozapiną u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Doksorubicyna włączana u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Połączenie pozostaje niezgodne z ChPL klozapiny, ale nagłe odstawienie leku u pacjenta z lekooporną schizofrenią grozi nawrotem psychozy. Decyzję o odstawieniu, zamianie lub kontynuacji klozapiny pod ścisłą kontrolą morfologii i czynności serca podejmuje wspólnie onkolog i psychiatra. |
| Po zakończeniu chemioterapii z przebytą neutropenią pochemioterapeutycznączas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Przed włączeniem należy potwierdzić odnowę szpiku w morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Leki osłabiające odporność, na przykład fingolimod, teriflunomid, tofacytynib czy natalizumab, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak doksorubicyna, epirubicyna czy mitoksantron, razem mogą bardzo mocno osłabić twój układ odpornościowy. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, a czasem także rzadkich infekcji mózgu. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po ich odstawieniu, dlatego ważne jest też to, co przyjmowałeś wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- pęcherzyki lub bolesna wysypka na skórze
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi albo osłabienie ręki lub nogi
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym nowotworem złośliwym oraz u osób z obniżoną odpornością, w tym po wcześniejszym leczeniu mitoksantronem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. U chorych na stwardnienie rozsiane przejście z mitoksantronu na fingolimod, ozanimod, ponesimod, teriflunomid, natalizumab lub inebilizumab wymaga odczekania do normalizacji morfologii i oceny ryzyka PML. Przed rozpoczęciem antracykliny u pacjenta leczonego teriflunomidem lub leflunomidem należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leku. U pacjentów otrzymujących antracyklinę w czasie leczenia tofacytynibem, mykofenolanem, abataceptem lub belataceptem decyzję o wstrzymaniu leku immunosupresyjnego podejmuje lekarz prowadzący wspólnie z onkologiem. Przy rawulizumabie należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienie przeciw meningokokom, ponieważ neutropenia po antracyklinie dodatkowo zwiększa ryzyko zakażenia. Szczepionek żywych nie należy podawać w trakcie takiego leczenia.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym posocznicy, reaktywacji wirusów opryszczki i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), a także głębokiej i przedłużonej cytopenii. Najpoważniejsze znaczenie ma sekwencja mitoksantron i natalizumab, ponieważ wcześniejsze leczenie immunosupresyjne jest uznanym czynnikiem ryzyka PML[1]. Przy teriflunomidzie i leflunomidzie dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a przy modulatorach receptora S1P możliwe jest nasilenie zaburzeń rytmu i przewodzenia u pacjentów z kardiotoksycznością poantracyklinową. Długotrwała immunosupresja może też teoretycznie zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów, w tym białaczki związanej z leczeniem.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Antracykliny oraz pokrewne im mitoksantron i piksantron uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, limfopenię i małopłytkowość, a leki immunosupresyjne dodatkowo hamują liczbę lub czynność limfocytów, przekaźnictwo cytokin, dopełniacz albo poziom przeciwciał. Skutkiem jest głębsze i dłuższe upośledzenie odporności niż przy każdym leku osobno. Efekt może utrzymywać się długo po odstawieniu leku, ponieważ mitoksantron powoduje przedłużoną immunosupresję, teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy, a po modulatorach receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) oraz lekach biologicznych (natalizumab, inebilizumab, abatacept) odnowa limfocytów trwa tygodnie do miesięcy. Dodatkowo teriflunomid i leflunomid sumują się z antracyklinami w działaniu hepatotoksycznym, a modulatory receptora S1P mogą nakładać się na kardiotoksyczność antracyklin poprzez bradykardię i zaburzenia przewodzenia. Interakcja nie wynika ze zmian stężeń leków.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów
- objawy zakażenia, w tym gorączka i stany podgorączkowe
- nowe objawy neurologiczne sugerujące PML przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i po mitoksantronie
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy teriflunomidzie i leflunomidzie
- EKG oraz frakcja wyrzutowa lewej komory przy modulatorach receptora S1P
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Mitoksantron przed natalizumabem lub innym lekiem immunosupresyjnymkolejność włączenia · antracykliny | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie mitoksantronem jest uznanym czynnikiem ryzyka PML i w ChPL natalizumabu stanowi przeciwwskazanie do jego stosowania u osób z obniżoną odpornością. Przy innych lekach immunosupresyjnych włączanych po mitoksantronie należy odczekać do pełnej normalizacji morfologii. |
| Teriflunomid lub leflunomid odstawiony w ostatnich miesiącachodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy po odstawieniu, dlatego przed antracykliną należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzić niskie stężenie leku. |
| Modulator receptora S1P lub lek biologiczny odstawiony niedawnoodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, natalizumabu lub inebilizumabu odnowa limfocytów trwa od tygodni do miesięcy, dlatego przed antracykliną należy ocenić liczbę limfocytów i uwzględnić utrzymującą się immunosupresję. |
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Wysoka dawka skumulowana antracykliny lub mitoksantronu zwiększa ryzyko kardiotoksyczności, co ma znaczenie przy modulatorach receptora S1P wpływających na rytm i przewodzenie, oraz zwiększa ryzyko wtórnej białaczki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, przedłużonej cytopenii i kardiotoksyczności jest większe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora S1P. |
Źródła
- Bloomgren G, Richman S, Hotermans C, Subramanyam M, Goelz S, Natarajan A, et al. Risk of natalizumab-associated progressive multifocal leukoencephalopathy. N Engl J Med. 2012;366(20):1870-80. doi: 10.1056/NEJMoa1107829. PMID: 22591293.
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PropofolPacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG.Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.
Sotalol zwalnia pracę serca i może obniżać ciśnienie. Propofol, lek do usypiania przy zabiegach i badaniach, też obniża ciśnienie i osłabia pracę serca. Razem mogą spowodować duży spadek ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca, dlatego lekarz musi wiedzieć o sotalolu przed znieczuleniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG. Sotalolu nie odstawia się nagle przed zabiegiem bez decyzji lekarza, bo grozi to nawrotem arytmii. Przed znieczuleniem należy wyrównać hipokaliemię i ocenić odstęp QT oraz częstość rytmu serca.[1] U pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, bradykardią lub blokiem przedsionkowo-komorowym należy wybrać technikę znieczulenia o mniejszym działaniu kardiodepresyjnym. Trzeba być przygotowanym na leczenie niedociśnienia i bradykardii.
Skutek kliniczny
Możliwe są głębokie niedociśnienie po wprowadzeniu do znieczulenia, nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u pacjentów z niewydolnością serca jej zaostrzenie. Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, rośnie przy bradykardii i hipokaliemii.[1]
Mechanizm
Sotalol hamuje receptory beta i wydłuża repolaryzację, przez co zwalnia rytm serca, osłabia przewodzenie i blokuje odruchowe przyspieszenie akcji serca w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza napięcie układu współczulnego i zależnie od dawki osłabia kurczliwość mięśnia sercowego. Działania obu leków na ciśnienie, częstość rytmu i kurczliwość serca sumują się, a sotalol znosi mechanizmy kompensacyjne. Sotalolu nie stosuje się w znieczuleniu ogólnym, które powoduje depresję mięśnia sercowego.[1][2][3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia
- częstość rytmu serca
- ciągłe EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed zabiegiem
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus lub duża dawka wprowadzająca do znieczuleniadawka · propofol | ryzyko rośnie | Działanie kardiodepresyjne i hipotensyjne propofolu narasta z dawką i szybkością podania, dlatego u pacjenta na sotalolu dawkę należy zwiększać stopniowo. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie przy łączeniu leków działających na układ krążenia występują łatwiej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaCyzaprydu nie łączy się z antracyklinami ani pokrewnymi lekami przeciwnowotworowymi, bo połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca.Jeśli jesteś leczony lub byłeś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj cyzaprydu i poproś lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony lub byłeś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj cyzaprydu i poproś lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit, może zaburzać rytm serca. Leki przeciwnowotworowe takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron osłabiają serce i także mogą zaburzać jego rytm. Razem mogą wywołać groźną, nawet śmiertelną arytmię, również po zakończeniu chemioterapii. Inne leki na trawienie, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie niosą takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- duszność lub obrzęki nóg
- uporczywe wymioty lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Cyzaprydu nie łączy się z antracyklinami ani pokrewnymi lekami przeciwnowotworowymi, bo połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca. Przed rozpoczęciem leczenia doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem cyzapryd należy odstawić i zastąpić prokinetykiem bez działania na odstęp QT, na przykład itoprydem. U pacjentów po zakończonej terapii antracyklinami cyzapryd także nie powinien być włączany, zwłaszcza przy obniżonej frakcji wyrzutowej lub po wysokiej dawce skumulowanej. Metoklopramid można stosować jako lek przeciwwymiotny w chemioterapii, pamiętając o kontroli elektrolitów i unikaniu łączenia z innymi lekami wydłużającymi QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko utrzymuje się również po zakończeniu chemioterapii, bo kardiotoksyczność antracyklin jest trwała i może narastać latami.
Mechanizm
Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i wydłuża repolaryzację komór. Antracykliny oraz pokrewne antracenodiony (mitoksantron, piksantron) uszkadzają kardiomiocyty, mogą powodować zaburzenia rytmu i wydłużenie odstępu QT, a z czasem niewydolność serca. Uszkodzony mięsień sercowy jest podłożem, na którym działanie cyzaprydu łatwiej wywołuje częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Ryzyko dodatkowo zwiększają typowe dla chemioterapii wymioty i biegunka prowadzące do hipokaliemii i hipomagnezemii. Interakcja dotyczy wszystkich leków grupy antracyklin, a po stronie prokinetyków tylko cyzaprydu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, szczególnie przy wymiotach lub biegunce
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii
- objawy kołatania serca, omdleń i zawrotów głowy
- pozostałe leki wydłużające QT i inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy)
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Im większa skumulowana dawka antracykliny, tym większe uszkodzenie mięśnia sercowego i ryzyko arytmii po dołączeniu cyzaprydu. |
| Po zakończeniu chemioterapiiodstep · antracykliny | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia antracykliną ryzyko maleje, ale nie znika, bo kardiotoksyczność jest trwała. Cyzapryd można rozważyć tylko przy prawidłowym EKG i frakcji wyrzutowej, a lepiej wybrać itopryd. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki przeciwnowotworowe, takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron, mocno osłabiają odporność, więc organizm nie radzi sobie nawet z osłabionym wirusem. Może to wywołać ciężką chorobę zagrażającą życiu, a samo szczepienie może nie zadziałać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie
- osłabienie lub drętwienie nóg i rąk
- wymioty, ból brzucha, krwawienia lub siniaki bez przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego. Jeśli wyjazd do rejonu endemicznego jest planowany przed rozpoczęciem leczenia doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem, szczepienie wykonuje się co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Gdy szczepienie jest niemożliwe, zaleca się odroczenie podróży albo wydanie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i ścisłą ochronę przed komarami. Decyzję o terminie szczepienia po zakończeniu leczenia podejmuje się wspólnie z onkologiem lub hematologiem, uwzględniając cały schemat chemioterapii, w tym kortykosteroidy i leczenie skojarzone.
Skutek kliniczny
Szczepienie osoby leczonej antracykliną grozi uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym, w tym chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz chorobą neurotropową (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niewystarczająca, przez co pacjent pozostaje niechroniony mimo szczepienia.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi namnożyć się w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie leki grupy B, czyli antracykliny (doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) oraz pokrewne antracenodiony (mitoksantron, piksantron), silnie hamują czynność szpiku i osłabiają odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. W stanie immunosupresji organizm nie kontroluje replikacji wirusa szczepionkowego, a jednocześnie wytwarza słabszą odpowiedź ochronną. Mechanizm wynika z działania mielosupresyjnego i immunosupresyjnego, więc jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- wywiad o chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy przed każdym szczepieniem żywą szczepionką
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów przed szczepieniem po zakończeniu leczenia
- gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
- aminotransferazy, bilirubina i kreatynina przy objawach po szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia antracyklinąantracykliny | inne zalecenie | Po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia chemioterapii i po potwierdzeniu odbudowy odporności szczepienie można rozważyć indywidualnie po konsultacji z onkologiem lub hematologiem. |
| kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed pierwszą dawką antracyklinyszczepionki przeciw żółtej febrze | interakcja nie dotyczy | Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i nie stwarza ryzyka replikacji wirusa w okresie immunosupresji. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób po 60. roku życia ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu jest większe, co dodatkowo przemawia za ostrożnością także po zakończeniu leczenia. |
Niekorzystna interakcjaDoksorubicyna+ PaklitakselPołączenie stosuje się wyłącznie w ramach ustalonego schematu onkologicznego z zaplanowaną kolejnością i odstępem między wlewami – doksorubicynę podaje się przed paklitakselem, a nie odwrotnie.Przychodź na wszystkie zaplanowane badania krwi i serca, a gorączkę, duszność lub obrzęki zgłaszaj lekarzowi od razu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przychodź na wszystkie zaplanowane badania krwi i serca, a gorączkę, duszność lub obrzęki zgłaszaj lekarzowi od razu.
Oba leki to chemioterapia, która osłabia szpik kostny, więc razem mocniej obniżają liczbę białych krwinek broniących przed zakażeniami. Paklitaksel może też zwiększyć ilość doksorubicyny we krwi, a to obciąża serce. Dlatego lekarz ustala kolejność i odstępy między wlewami oraz regularnie bada twoją krew i serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka 38 °C lub wyższa albo dreszcze
- duszność, zwłaszcza po wysiłku lub w pozycji leżącej
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej utrudniające jedzenie
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się wyłącznie w ramach ustalonego schematu onkologicznego z zaplanowaną kolejnością i odstępem między wlewami – doksorubicynę podaje się przed paklitakselem, a nie odwrotnie. Przed każdym cyklem należy ocenić morfologię z rozmazem i czynność serca, a przy narastającej toksyczności opóźnić cykl lub zmniejszyć dawki zgodnie ze schematem. Paklitakselu związanego z albuminą nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza zarejestrowanymi skojarzeniami[1]. Należy pilnować dawki skumulowanej doksorubicyny ze wszystkich dotychczasowych kursów leczenia.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest nasilona neutropenia z ryzykiem gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń oraz cięższe zapalenie błon śluzowych jamy ustnej. Większa ekspozycja na doksorubicynę zwiększa ryzyko kardiotoksyczności, w tym niewydolności serca, szczególnie przy dużej dawce skumulowanej antracykliny i niewłaściwej kolejności podawania. Pegylowana liposomalna doksorubicyna stosowana z taksanami u chorych z guzami litymi nie powodowała dodatkowej toksyczności, mimo to przy łączeniu z każdym lekiem uszkadzającym szpik zachowuje się ostrożność[2].
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik i błony śluzowe, więc ich działania niepożądane sumują się. Paklitaksel w postaci konwencjonalnej podany przed doksorubicyną albo równocześnie z nią zmniejsza klirens doksorubicyny i jej aktywnego metabolitu doksorubicynolu, prawdopodobnie przez hamowanie glikoproteiny P i metabolizmu doksorubicyny, co zwiększa jej ekspozycję. Doksorubicyna może nasilać toksyczność innych leków przeciwnowotworowych, zwłaszcza uszkadzających czynność szpiku[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem
- frakcja wyrzutowa lewej komory w badaniu echokardiograficznym lub MUGA
- objawy niewydolności serca
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
- gorączka i objawy zakażenia
- skumulowana dawka doksorubicyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Paklitaksel podany przed doksorubicynąkolejność włączenia · paklitaksel | ryzyko rośnie | Podanie paklitakselu przed doksorubicyną zmniejsza klirens doksorubicyny i nasila neutropenię, zapalenie błon śluzowych oraz kardiotoksyczność. Doksorubicynę podaje się jako pierwszą. |
| Doksorubicyna w pegylowanych liposomachpostać · doksorubicyna | ryzyko maleje | Postać liposomalna z taksanami nie powodowała dodatkowej toksyczności u chorych z guzami litymi, ale nadal wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami mielotoksycznymi. |
| Paklitaksel związany z albuminąpostać · paklitaksel | inne zalecenie | Paklitakselu związanego z albuminą nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza skojarzeniem z gemcytabiną lub karboplatyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Caelyx pegylated liposomal 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/caelyx-pegylated-liposomal-100112718/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPropofol+ LorazepamPołączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.
Propofol to lek podawany w szpitalu do znieczulenia lub uśpienia na czas zabiegu. Lorazepam również działa uspokajająco i nasennie, więc razem oba leki mogą mocniej osłabić oddychanie i obniżyć ciśnienie. Lekarze czasem celowo łączą te leki przed zabiegiem, ale wtedy dobierają mniejsze dawki i pilnują twojego oddechu. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny lub przerywany oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu. Przy premedykacji lorazepamem należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu[1]. Jeśli lorazepam musi być podany razem z lekiem znieczulającym, stosuje się jego mniejsze dawki[2]. Pacjent przyjmujący lorazepam przewlekle powinien zgłosić to przed zabiegiem, a po zabiegu wymaga obserwacji do pełnego wybudzenia i nie powinien sam wracać do domu ani prowadzić pojazdów.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje głębszą i dłuższą sedację, spadek częstości oddechów, bezdech oraz nasilenie niedociśnienia tętniczego. Przy podaniu pozajelitowym innego leku hamującego ośrodkowy układ nerwowy razem z propofolem może wystąpić ciężka niewydolność oddechowa i krążeniowa[1]. Po zabiegu wybudzanie może być wolniejsze, a senność utrzymywać się dłużej.
Mechanizm
Oba leki nasilają hamujące przekaźnictwo GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne i hamujące oddychanie sumuje się. Benzodiazepiny przedłużają znieczulenie propofolem i zmniejszają częstość oddechów[1]. Lorazepam w połączeniu z lekami znieczulającymi nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna nie ma tu istotnego znaczenia.
Monitorować
- częstość oddechów i saturacja (pulsoksymetria, kapnografia przy sedacji)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · lorazepam | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie lorazepamu razem z propofolem może wywołać ciężką niewydolność oddechową i krążeniową. Wymaga to stałego monitorowania oddechu i krążenia oraz gotowości do wentylacji. |
| Lorazepam podany przed propofolem (premedykacja lub leczenie przewlekłe)kolejność włączenia · lorazepam | inne zalecenie | U pacjenta po premedykacji lub przyjmującego lorazepam przewlekle należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu i ostrożne miareczkowanie do efektu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
Niekorzystna interakcjaPropofol+ AlfuzosynaPrzerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.
Lek na prostatę, który przyjmujesz, obniża ciśnienie krwi. Lek do usypiania podawany przed zabiegiem też je obniża. Gdy oba działają w tym samym czasie, ciśnienie może spaść za bardzo. Dlatego przed planowanym zabiegiem robi się krótką przerwę w przyjmowaniu leku na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- silne osłabienie po zabiegu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.[1] Jeśli nie było przerwy, np. w zabiegu pilnym, anestezjolog powinien wiedzieć o leczeniu alfuzosyną, zmniejszyć i powoli podawać dawkę indukcyjną propofolu, zadbać o wyrównanie objętości wewnątrznaczyniowej i mieć przygotowane leki obkurczające naczynia. Alfuzosynę wznawia się po zabiegu, gdy ciśnienie jest stabilne, a pacjent pionizuje się bez objawów niedociśnienia.
Skutek kliniczny
Znieczulenie ogólne u pacjenta leczonego alfuzosyną może wywołać nasilone niedociśnienie tętnicze.[1] Ryzyko jest największe w czasie wprowadzenia do znieczulenia oraz przy jednoczesnym podaniu innych leków obniżających ciśnienie, odwodnieniu lub hipowolemii.
Mechanizm
Alfuzosyna blokuje receptory α1-adrenergiczne w naczyniach i obniża ich opór, a propofol rozszerza naczynia i działa ujemnie inotropowo, przez co obniża ciśnienie tętnicze. Oba działania hipotensyjne sumują się, a zablokowanie receptorów α1 ogranicza odruchowy skurcz naczyń, który w czasie wprowadzenia do znieczulenia częściowo kompensuje spadek ciśnienia. Interakcja farmakokinetyczna nie jest opisana.
Metabolizm i transportery
- Alfuzosyna: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w czasie wprowadzenia do znieczulenia
- częstość pracy serca
- objawy niedociśnienia ortostatycznego przy pierwszej pionizacji po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przerwy przed zabiegiemalfuzosyna | ryzyko maleje | Przerwanie alfuzosyny na 24 godziny przed zabiegiem jest zalecanym sposobem ograniczenia ryzyka nasilonego niedociśnienia w czasie znieczulenia ogólnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.