Interakcje / Ertugliflozyna / Ertugliflozyna i orlistat
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek.
Pij regularnie wodę, unikaj tłustych posiłków, a przy silnej biegunce, wymiotach lub zawrotach głowy skontaktuj się z lekarzem.
Interakcja o niejasnym znaczeniuErtugliflozyna+ OrlistatPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Pij regularnie wodę, unikaj tłustych posiłków, a przy silnej biegunce, wymiotach lub zawrotach głowy skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij regularnie wodę, unikaj tłustych posiłków, a przy silnej biegunce, wymiotach lub zawrotach głowy skontaktuj się z lekarzem.
Te dwa leki zwykle można bezpiecznie przyjmować razem. Lek na cukrzycę zwiększa ilość oddawanego moczu, a lek na odchudzanie może powodować luźne stolce lub biegunkę, zwłaszcza po tłustym posiłku. Gdy oba te efekty wystąpią jednocześnie, łatwiej o odwodnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długo trwająca biegunka
- wzmożone pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub osłabienie przy wstawaniu
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Poinformuj pacjenta o konieczności odpowiedniego nawodnienia oraz ograniczenia tłuszczu w posiłkach, aby zmniejszyć ryzyko biegunki. Przy ciężkiej lub uporczywej biegunce, wymiotach albo objawach odwodnienia pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, który rozważy czasowe wstrzymanie ertugliflozyny do czasu wyrównania stanu nawodnienia.
Skutek kliniczny
U większości pacjentów połączenie jest dobrze tolerowane. Przy nasilonej lub przedłużającej się biegunce po orlistacie łączna utrata płynów może sprzyjać odwodnieniu, niedociśnieniu ortostatycznemu i przednerkowemu pogorszeniu czynności nerek, zwłaszcza u osób starszych, z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących leki moczopędne.
Mechanizm
Nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej istotnej klinicznie – orlistat działa miejscowo w świetle jelita, hamując lipazy, a ertugliflozyna jest eliminowana głównie przez glukuronidację z udziałem UGT1A9 i UGT2B7[1]. Możliwe jest natomiast teoretyczne sumowanie działań niepożądanych. Ertugliflozyna wywołuje diurezę osmotyczną i może zwiększać ryzyko odwodnienia i niedociśnienia tętniczego[1], a orlistat często powoduje luźne, tłuszczowe stolce i biegunkę, które przy dużej podaży tłuszczu w diecie mogą prowadzić do utraty płynów.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy odwodnienia i częstość wypróżnień
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- kreatynina i eGFR przy nasilonej biegunce lub jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaErtugliflozynaa alkoholZalecaj ograniczenie alkoholu do okazjonalnych małych ilości spożywanych z posiłkiem i przy dobrym nawodnieniu, a odradzaj upijanie się i picie na czczo.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, zawsze z jedzeniem i wodą, a gdy pojawią się nudności, wymioty, ból brzucha lub trudności z oddychaniem, od razu zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, zawsze z jedzeniem i wodą, a gdy pojawią się nudności, wymioty, ból brzucha lub trudności z oddychaniem, od razu zgłoś się do lekarza.
Niewielka ilość alkoholu do posiłku zwykle nie szkodzi, ale nie pij dużo naraz ani na pusty żołądek. Ten lek wyprowadza z organizmu cukier i wodę z moczem, a alkohol dodatkowo odwadnia i może sprzyjać rzadkiemu, ale groźnemu zakwaszeniu organizmu ciałami ketonowymi. Ryzyko jest większe, gdy pijesz dużo, mało jesz, wymiotujesz albo przyjmujesz też insulinę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- ból brzucha
- silne pragnienie i suchość w ustach
- szybki, głęboki oddech
- owocowy zapach z ust
- nietypowa senność lub splątanie
- zawroty głowy przy wstawaniu
- drżenie, poty i uczucie głodu przy jednoczesnym stosowaniu insuliny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Zalecaj ograniczenie alkoholu do okazjonalnych małych ilości spożywanych z posiłkiem i przy dobrym nawodnieniu, a odradzaj upijanie się i picie na czczo. U osób nadużywających alkoholu ChPL zaleca ostrożność w stosowaniu inhibitorów SGLT2, dlatego warto omówić z lekarzem zasadność leczenia ertugliflozyną.[1] Przy nudnościach, wymiotach, bólu brzucha, nadmiernym pragnieniu lub zaburzeniach oddychania po alkoholu pacjent powinien pilnie zgłosić się do lekarza, który oceni ciała ketonowe niezależnie od wartości glikemii i rozważy przerwanie ertugliflozyny.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest cukrzycowa kwasica ketonowa, która u leczonych inhibitorami SGLT2 może przebiegać przy prawidłowym lub tylko umiarkowanie podwyższonym stężeniu glukozy, co opóźnia rozpoznanie. Picie alkoholu, zwłaszcza dużych ilości naraz i bez posiłku, sprzyja też odwodnieniu, niedociśnieniu ortostatycznemu i zawrotom głowy. U chorych leczonych jednocześnie insuliną lub pochodną sulfonylomocznika alkohol zwiększa ryzyko hipoglikemii, które ChPL opisuje już dla samego skojarzenia ertugliflozyny z tymi lekami.[1]
Mechanizm
Alkohol nasila działania ertugliflozyny, które sprzyjają odwodnieniu i kwasicy ketonowej, dlatego jego spożycie trzeba ograniczać, a nadużywanie wyklucza bezpieczne leczenie bez ścisłej kontroli. Ertugliflozyna hamuje kotransporter SGLT2 w kanaliku proksymalnym, zwiększa wydalanie glukozy z moczem i wywołuje diurezę osmotyczną, a obniżając glikemię i zapotrzebowanie na insulinę, przesuwa metabolizm w kierunku lipolizy i ketogenezy. Etanol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, a jego utlenianie zwiększa stosunek NADH do NAD+ i sprzyja powstawaniu ciał ketonowych, zwłaszcza przy jednoczesnym głodzeniu i wymiotach. Etanol hamuje też wydzielanie wazopresyny i nasila diurezę, co sumuje się z działaniem moczopędnym ertugliflozyny. ChPL ertugliflozyny wymienia nadużywanie alkoholu wśród stanów zwiększających zapotrzebowanie na insulinę i ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej oraz zaleca u tych pacjentów ostrożność w stosowaniu inhibitorów SGLT2.[1] Według informacji dla pacjenta ryzyko kwasicy ketonowej może być zwiększone w przypadku nadmiernego spożycia alkoholu.[1] ChPL ertugliflozyny nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w punkcie dotyczącym interakcji.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciała ketonowe we krwi lub w moczu przy objawach sugerujących kwasicę, także przy prawidłowej glikemii
- stan nawodnienia i ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- glikemia u chorych leczonych także insuliną lub pochodną sulfonylomocznika
- ilość i wzorzec spożycia alkoholu w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości wypite jednorazowo lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu, zwłaszcza bez posiłku lub z wymiotami, wyraźnie zwiększa ryzyko kwasicy ketonowej i odwodnienia, dlatego takiego picia należy całkowicie unikać. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | ChPL wymienia nadużywanie alkoholu wśród czynników ryzyka cukrzycowej kwasicy ketonowej i zaleca ostrożność w stosowaniu inhibitorów SGLT2, dlatego u takich pacjentów należy z lekarzem rozważyć zasadność leczenia ertugliflozyną. |
| Okazjonalnie niewielka ilość do posiłkuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu z posiłkiem u dobrze nawodnionego pacjenta nie wiąże się z udokumentowanym istotnym wzrostem ryzyka, wystarczy poinformować o objawach kwasicy ketonowej i odwodnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
Interakcja nieistotna klinicznieOrlistata alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania orlistatu ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu, ponieważ ChPL wskazuje na brak interakcji w badaniu lek-lek.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj przy tym tłustych przekąsek i pamiętaj o kaloriach z alkoholu.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj przy tym tłustych przekąsek i pamiętaj o kaloriach z alkoholu.
Alkohol nie wpływa na działanie tego leku na odchudzanie, a lek nie wzmacnia działania alkoholu. Pamiętaj jednak, że alkohol ma dużo kalorii i może utrudniać chudnięcie. Tłuste jedzenie, które często towarzyszy piciu, może nasilić dolegliwości jelitowe, takie jak tłuste stolce czy nagła potrzeba skorzystania z toalety.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tłuste lub oleiste stolce po tłustym posiłku z alkoholem
- nagła potrzeba skorzystania z toalety
- wzdęcia i bóle brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania orlistatu ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu, ponieważ ChPL wskazuje na brak interakcji w badaniu lek-lek[1]. Warto przypomnieć pacjentowi, że alkohol jest źródłem kalorii utrudniającym odchudzanie i że posiłki z alkoholem często są tłuste, co nasila działania niepożądane orlistatu. U osób nadużywających alkoholu należy ocenić, czy nie występują przeciwwskazania do orlistatu, takie jak cholestaza lub przewlekły zespół złego wchłaniania[1].
Skutek kliniczny
Nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania orlistatu i alkoholu. Napoje alkoholowe dostarczają jednak dużo kalorii i mogą osłabiać efekt redukcji masy ciała, a tłuste przekąski spożywane przy alkoholu nasilają typowe dla orlistatu dolegliwości jelitowe, takie jak tłuszczowe stolce i parcie na stolec. Nie jest to interakcja z alkoholem, lecz skutek diety.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia działania orlistatu, a orlistat nie zmienia losów alkoholu w organizmie. ChPL orlistatu w punkcie 4.5 wymienia alkohol wśród substancji, z którymi w specyficznych badaniach nad interakcjami nie zaobserwowano interakcji[1]. Charakterystyka produktu nie zaleca unikania alkoholu ani zachowania ostrożności i nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach[1]. Orlistat działa miejscowo w świetle przewodu pokarmowego jako inhibitor lipaz żołądkowej i trzustkowej i w bardzo niewielkim stopniu wchłania się do krwi. Nie wpływa więc na wchłanianie etanolu ani na jego metabolizm wątrobowy. Etanol nie hamuje działania orlistatu na trawienie tłuszczów.
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy przed rozpoczęciem leczenia wykluczyć cholestazę i przewlekły zespół złego wchłaniania, na przykład w przebiegu alkoholowego przewlekłego zapalenia trzustki, ponieważ są to przeciwwskazania do orlistatu. Sama interakcja z etanolem pozostaje nieistotna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
Inne interakcje tych leków 58
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ ErtugliflozynaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu ertugliflozyną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.
Tabletki i kapsułki na przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób z cukrzycą. Ertugliflozynę przyjmuje się właśnie z powodu cukrzycy, więc tych leków nie łączy się ze sobą. Fenylefryna może podnieść ciśnienie, przyspieszyć bicie serca i utrudnić utrzymanie prawidłowego poziomu cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- wysokie wartości ciśnienia na ciśnieniomierzu
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu ertugliflozyną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. W objawowym leczeniu przeziębienia zaproponuj krótkotrwałe donosowe leki obkurczające błonę śluzową, irygację nosa roztworem soli i paracetamol bez dodatku sympatykomimetyku. Jeśli pacjent już przyjął doustną fenylefrynę, zaleć odstawienie oraz kontrolę ciśnienia tętniczego, tętna i glikemii.
Skutek kliniczny
U pacjenta z cukrzycą leczonego ertugliflozyną doustna fenylefryna może podnieść ciśnienie tętnicze i przyspieszyć lub zaburzyć rytm serca, a u osób z chorobą wieńcową lub nadciśnieniem zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Może też pogorszyć wyrównanie cukrzycy przez działanie sympatykomimetyczne.
Mechanizm
Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a ertugliflozynę stosuje się w leczeniu cukrzycy typu 2, więc praktycznie każdy pacjent przyjmujący ertugliflozynę ma przeciwwskazanie do doustnej fenylefryny[1][2]. Fenylefryna jako agonista receptorów α1-adrenergicznych obkurcza naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, co działa przeciwnie do niewielkiego efektu hipotensyjnego ertugliflozyny i może utrudniać kontrolę ciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych często współistniejących z cukrzycą. Doustnej fenylefryny nie stosuje się także w nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej, zaburzeniach rytmu serca i zaburzeniach krążenia mózgowego[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ ertugliflozyna jest metabolizowana głównie przez UGT1A9 i UGT2B7, a możliwe zmiany jej ekspozycji przy hamowaniu UGT nie są uznawane za istotne klinicznie[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- glikemia
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Miejscowe podanie fenylefryny daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, dlatego przy krótkotrwałym stosowaniu w zalecanych dawkach ryzyko jest małe, ale u pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową warto zachować ostrożność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steglatro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/steglatro-100405521/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ OrlistatNależy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.
Akarboza i orlistat działają w jelitach i oba mogą powodować wzdęcia, biegunkę i tłuste stolce. Przyjmowane razem mogą te dolegliwości nasilać. Nie sprawdzono też dokładnie, jak te leki wpływają na siebie nawzajem, dlatego zwykle się ich nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długo trwająca biegunka
- nasilone wzdęcia i bóle brzucha
- tłuste, trudne do kontrolowania stolce
- objawy odwodnienia, np. silne pragnienie, zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.[1] Jeśli lekarz uzna połączenie za konieczne, trzeba kontrolować tolerancję ze strony przewodu pokarmowego i glikemię. Przy leczeniu otyłości u chorego na cukrzycę warto rozważyć zamianę akarbozy na metforminę, z którą orlistat nie wchodzi w interakcje.[1]
Skutek kliniczny
Można się spodziewać nasilenia wzdęć, biegunki, bólów brzucha i tłuszczowych stolców, co pogarsza tolerancję i przestrzeganie leczenia. Nie ma danych o tym, jak połączenie wpływa na skuteczność któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Nie wiadomo, czy leki wpływają na swoją farmakokinetykę, bo nie przeprowadzono badań interakcji, i z tego powodu należy unikać ich łączenia.[1] Akarboza hamuje rozkład węglowodanów w jelicie cienkim, a niestrawione cukry ulegają fermentacji w jelicie grubym, co wywołuje wzdęcia i biegunkę.[2] Orlistat hamuje lipazy przewodu pokarmowego i zwiększa ilość niewchłoniętego tłuszczu w stolcu. Oba leki działają miejscowo w jelitach, więc ich działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą się sumować.
Monitorować
- tolerancja ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunka, ból brzucha, tłuszczowe stolce)
- glikemia
- nawodnienie przy nasilonej biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaAbakawir+ OrlistatOrlistat u pacjenta leczonego abakawirem włącza się tylko po dokładnym rozważeniu korzyści i ryzyka, najlepiej w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.Nie zaczynaj stosować orlistatu bez rozmowy z lekarzem, który leczy twoje zakażenie HIV, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przy najbliższej wizycie i nie przerywaj leków na HIV.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj stosować orlistatu bez rozmowy z lekarzem, który leczy twoje zakażenie HIV, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przy najbliższej wizycie i nie przerywaj leków na HIV.
Lek na odchudzanie zawierający orlistat może osłabiać działanie leków na HIV, w tym abakawiru. U niektórych osób po rozpoczęciu takiego odchudzania leczenie HIV przestawało działać tak dobrze jak wcześniej. Może to prowadzić do wzrostu ilości wirusa we krwi i uodpornienia się wirusa na leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długo trwająca biegunka
- wzrost ilości wirusa we krwi w kontrolnym badaniu
- nawracające infekcje, gorączka lub osłabienie bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Orlistat u pacjenta leczonego abakawirem włącza się tylko po dokładnym rozważeniu korzyści i ryzyka, najlepiej w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV[1]. Po włączeniu orlistatu należy kontrolować wiremię HIV, a przy jej wzroście odstawić orlistat i ocenić przestrzeganie zaleceń oraz oporność wirusa. Warto rozważyć leczenie otyłości lekiem o innym mechanizmie działania.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności terapii przeciwretrowirusowej z utratą kontroli wiremii HIV u pacjentów wcześniej dobrze kontrolowanych, co niesie ryzyko rozwoju oporności wirusa[1].
Mechanizm
Mechanizm nie jest wyjaśniony. Najbardziej prawdopodobne jest zmniejszenie wchłaniania leku przeciwretrowirusowego z przewodu pokarmowego w wyniku hamowania lipaz przez orlistat, zaburzeń wchłaniania tłuszczów oraz biegunki i przyspieszonego pasażu jelitowego. Interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna, ponieważ cytochrom P450 nie odgrywa głównej roli w metabolizmie abakawiru[2]. Orlistat nie działa ogólnoustrojowo na enzymy metabolizujące leki, a zmniejszenie skuteczności opisano dla leków przeciwretrowirusowych jako grupy[1].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po włączeniu orlistatu
- liczba limfocytów CD4 przy kolejnych kontrolach
- nasilenie i czas trwania biegunki lub stolców tłuszczowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Orlistat włączony do ustabilizowanej terapii przeciwretrowirusowejkolejność włączenia · orlistat | inne zalecenie | Ryzyko dotyczy głównie pacjentów z wcześniej skutecznym leczeniem przeciwretrowirusowym, u których rozpoczyna się terapię orlistatem. W tej sytuacji należy skontrolować wiremię HIV po włączeniu orlistatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ziagen 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ziagen-100095210/
Niekorzystna interakcjaAmiodaron+ OrlistatPołączenie można stosować pod warunkiem wzmożonej obserwacji klinicznej i kontroli EKG.Zanim zaczniesz brać orlistat, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie serca i zrób kontrolne EKG.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać orlistat, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie serca i zrób kontrolne EKG.
Lek na odchudzanie z orlistatem może sprawić, że do krwi wchłonie się trochę mniej amiodaronu. Wtedy lek na serce może słabiej pilnować prawidłowego rytmu. Silna biegunka, która czasem pojawia się po orlistacie, może też obniżyć poziom potasu, a to przy amiodaronie zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- uporczywa, silna biegunka
- osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem wzmożonej obserwacji klinicznej i kontroli EKG[1]. Przed dołączeniem orlistatu wykonaj wyjściowe EKG i powtarzaj je w trakcie leczenia, zwracając uwagę na nawrót arytmii i odstęp QT. Przy nasilonej lub przewlekłej biegunce oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory[2]. Ze względu na wpływ obu leków na tarczycę warto okresowo kontrolować TSH.
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie amiodaronu może osłabić kontrolę rytmu serca i sprzyjać nawrotowi arytmii. U chorych leczonych przewlekle znaczenie kliniczne tego zjawiska jest nieznane, ale w niektórych przypadkach może być istotne[1]. Ciężka biegunka po orlistacie może ponadto prowadzić do hipokaliemii, która przy amiodaronie zwiększa ryzyko torsade de pointes[2].
Mechanizm
Orlistat może nieznacznie zmniejszać stężenie amiodaronu w osoczu. U zdrowych ochotników, którzy przyjmowali orlistat, po jednorazowej dawce amiodaronu obserwowano niewielki spadek jego stężenia[1]. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest gorsze wchłanianie silnie lipofilnego amiodaronu, gdy orlistat hamuje lipazy w jelicie i ogranicza trawienie oraz wchłanianie tłuszczów z posiłku. Dodatkowo orlistat w rzadkich przypadkach osłabia czynność tarczycy, prawdopodobnie przez gorsze wchłanianie soli jodu[1]. Amiodaron sam w sobie często zaburza czynność tarczycy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (rytm serca, odstęp QT)
- objawy nawrotu arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
- stężenie potasu i magnezu przy biegunce
- TSH
Kiedy ocena się zmienia
| Orlistat dołączany do ustalonego leczenia amiodaronemkolejność włączenia · orlistat | inne zalecenie | Gdy orlistat dołącza się do ustabilizowanej terapii amiodaronem, wykonaj EKG przed włączeniem i kontroluj je w trakcie leczenia, obserwując chorego pod kątem nawrotu arytmii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCholekalcyferol+ OrlistatCholekalcyferol podawaj co najmniej 2 godziny po przyjęciu orlistatu albo przed snem.Bierz witaminę D co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Bierz witaminę D co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem.
Orlistat sprawia, że organizm wchłania mniej tłuszczu z jedzenia. Razem z tłuszczem gorzej wchłania się też witamina D. Jeśli weźmiesz oba leki jednocześnie, witamina D może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- utrzymujące się zmęczenie i osłabienie mięśni
- bóle kości lub mięśni
- niski wynik witaminy D w badaniu krwi mimo regularnego przyjmowania
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Cholekalcyferol podawaj co najmniej 2 godziny po przyjęciu orlistatu albo przed snem[1]. Przy długotrwałym leczeniu orlistatem lub u pacjentów z niedoborem witaminy D rozważ kontrolę stężenia 25(OH)D i w razie potrzeby korektę dawki cholekalcyferolu.
Skutek kliniczny
Przyjmowanie cholekalcyferolu razem z orlistatem może zmniejszyć ilość wchłoniętej witaminy D i osłabić skuteczność suplementacji lub leczenia niedoboru. U ogromnej większości pacjentów przyjmujących orlistat przez cztery lata stężenia witamin A, D, E i K pozostawały w granicach normy[1]. Ryzyko niedoboru dotyczy głównie osób z wyjściowo niskim stężeniem witaminy D, stosujących dietę niskokaloryczną lub leczonych długotrwale.
Mechanizm
Orlistat hamuje lipazy w przewodzie pokarmowym i zmniejsza wchłanianie tłuszczów z pożywienia, a razem z nimi witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy D[1]. Leki wpływające na wchłanianie tłuszczu, takie jak orlistat, mogą zmniejszać wchłanianie cholekalcyferolu[2][3].
Monitorować
- stężenie 25(OH)D w surowicy przy długotrwałym leczeniu orlistatem lub leczeniu niedoboru witaminy D
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 h po orlistacie lub przed snemcholekalcyferol | ryzyko maleje | Podanie cholekalcyferolu co najmniej 2 godziny po orlistacie lub przed snem ogranicza zmniejszenie jego wchłaniania. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · orlistat | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu orlistatu, zwłaszcza na diecie niskokalorycznej, rośnie ryzyko niedoboru witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – rozważ kontrolę 25(OH)D. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitamin D3 Krka 500 IU, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitamin-d3-krka-100408867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuvit D3 2000 IU 2000 IU, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuvit-d3-2000-iu-100413880/
Niekorzystna interakcjaFitomenadion+ OrlistatDoustny fitomenadion należy przyjmować co najmniej 2 godziny po orlistacie albo przed snem.Przyjmuj witaminę K co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem, a jeśli bierzesz lek przeciwzakrzepowy, kontroluj INR tak, jak zaleci lekarz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj witaminę K co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem, a jeśli bierzesz lek przeciwzakrzepowy, kontroluj INR tak, jak zaleci lekarz.
Lek na odchudzanie z orlistatem zmniejsza wchłanianie tłuszczu z jedzenia, a razem z nim witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy K. Jeśli przyjmiesz oba leki w tym samym czasie, witamina K może wchłonąć się słabiej i działać gorzej. Rozdzielenie ich w czasie zwykle rozwiązuje problem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarne stolce
- nieprawidłowy wynik INR
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustny fitomenadion należy przyjmować co najmniej 2 godziny po orlistacie albo przed snem[1]. Gdy fitomenadion podaje się w celu korekty INR u pacjenta leczonego antagonistą witaminy K, należy kontrolować INR, bo orlistat sam w sobie wymaga monitorowania INR u pacjentów leczonych przeciwzakrzepowo[1]. W sytuacjach wymagających pewnego efektu można rozważyć podanie pozajelitowe fitomenadionu.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania doustnego fitomenadionu, czyli słabsze uzupełnienie niedoboru witaminy K albo mniej skuteczne odwrócenie działania leków przeciwzakrzepowych z grupy antagonistów witaminy K. U większości pacjentów przyjmujących orlistat przez cztery lata stężenia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy K, pozostawały w granicach normy[1]. Znaczenie interakcji rośnie, gdy fitomenadion stosuje się w konkretnym celu leczniczym, a nie profilaktycznie.
Mechanizm
Fitomenadion przyjmowany doustnie to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, a jej wchłanianie zależy od trawienia tłuszczów w jelicie. Orlistat hamuje lipazy żołądkowo-jelitowe, przez co część tłuszczu z posiłku nie jest wchłaniana i może zaburzać wchłanianie witamin A, D, E i K[1]. Przyjęcie obu leków jednocześnie może więc zmniejszyć ilość wchłoniętego fitomenadionu.
Monitorować
- INR u pacjentów leczonych antagonistami witaminy K
- objawy niedoboru witaminy K (łatwe siniaczenie, krwawienia)
- skuteczność leczenia fitomenadionem w zależności od wskazania
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · fitomenadion | interakcja nie dotyczy | Fitomenadion podany pozajelitowo omija przewód pokarmowy, więc orlistat nie wpływa na jego wchłanianie. |
| odstep ≥ 2 h po orlistaciepacjent | ryzyko maleje | Przyjmowanie preparatów witaminowych co najmniej 2 godziny po orlistacie lub przed snem ogranicza zaburzenie wchłaniania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
Niekorzystna interakcjaKalcyfediol+ OrlistatKalcyfediol podawaj w odstępie co najmniej 2 godzin od orlistatu.Przyjmuj witaminę D co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj witaminę D co najmniej 2 godziny po orlistacie albo wieczorem przed snem.
Lek na odchudzanie z orlistatem zmniejsza wchłanianie tłuszczu z jedzenia. Witamina D rozpuszcza się w tłuszczach, więc przyjęta razem z orlistatem może się gorzej wchłaniać i słabiej działać. Wystarczy przyjmować oba leki o różnych porach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle kości lub mięśni
- osłabienie mięśni
- skurcze mięśni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kalcyfediol podawaj w odstępie co najmniej 2 godzin od orlistatu[1]. Najprościej zalecić przyjmowanie preparatu witaminy D co najmniej 2 godziny po dawce orlistatu albo przed snem[2]. Przy długotrwałym leczeniu orlistatem warto skontrolować stężenie 25(OH)D.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności kalcyfediolu i niższe od oczekiwanego stężenie 25(OH)D w surowicy, szczególnie przy jednoczesnym przyjmowaniu obu leków z posiłkiem. U ogromnej większości pacjentów przyjmujących orlistat przez cztery lata stężenia witamin A, D, E i K pozostawały w granicach normy[2].
Mechanizm
Orlistat hamuje lipazy w przewodzie pokarmowym i zmniejsza wchłanianie tłuszczów, przez co może upośledzać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy D[2]. Leki zmniejszające wchłanianie kalcyfediolu, w tym orlistat, mogą osłabiać jego działanie[1].
Monitorować
- stężenie 25(OH)D w surowicy przy długotrwałym stosowaniu orlistatu
- stężenie wapnia w surowicy przy modyfikacji dawki kalcyfediolu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 hpacjent | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 2 godzin między orlistatem a kalcyfediolem ogranicza zaburzenie wchłaniania. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · orlistat | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu orlistatu rozważ kontrolę stężenia 25(OH)D i preparaty witaminowe przyjmowane z odstępem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calfos 0,266 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calfos-100366347/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
Niekorzystna interakcjaKwas walproinowy+ OrlistatU pacjenta leczonego kwasem walproinowym orlistat można stosować tylko przy monitorowaniu częstości i ciężkości napadów drgawek.Zanim zaczniesz przyjmować orlistat, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki i nie zmieniaj samodzielnie dawki kwasu walproinowego.nieznanyopisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz przyjmować orlistat, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki i nie zmieniaj samodzielnie dawki kwasu walproinowego.
Lek na odchudzanie orlistat może osłabić działanie kwasu walproinowego, czyli leku na padaczkę. U niektórych osób przyjmujących oba leki pojawiły się napady drgawek. Ryzyko dotyczy zwłaszcza osób, u których padaczka była dotąd dobrze kontrolowana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nowe objawy zapowiadające napad
- nasilona biegunka utrzymująca się kilka dni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
U pacjenta leczonego kwasem walproinowym orlistat można stosować tylko przy monitorowaniu częstości i ciężkości napadów drgawek[1]. Przy pogorszeniu kontroli napadów należy oznaczyć stężenie walproinianu we krwi i rozważyć odstawienie orlistatu lub korektę leczenia przeciwpadaczkowego. Orlistatu nie powinno się wydawać bez porady pacjentowi z padaczką, który nie skonsultował jego stosowania z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
U chorych leczonych jednocześnie orlistatem i lekami przeciwpadaczkowymi, w tym walproinianem, opisywano drgawki i nie można wykluczyć, że były skutkiem interakcji[1]. Możliwe jest pogorszenie kontroli napadów, czyli zwiększenie ich częstości lub ciężkości.
Mechanizm
Mechanizm nie został ustalony. Najbardziej prawdopodobne jest zmniejszenie wchłaniania kwasu walproinowego z przewodu pokarmowego w wyniku hamowania lipaz trzustkowych przez orlistat, zmian w trawieniu tłuszczów oraz biegunki i stolców tłuszczowych.
Metabolizm i transportery
- Kwas walproinowy: substrat UGT2B7[2]
Monitorować
- częstość i ciężkość napadów drgawek
- stężenie kwasu walproinowego we krwi przy pogorszeniu kontroli napadów
- nasilenie biegunki i stolców tłuszczowych
Kiedy ocena się zmienia
| Orlistat dołączony do ustabilizowanego leczenia kwasem walproinowymkolejność włączenia · orlistat | inne zalecenie | Największą czujność należy zachować w pierwszych tygodniach po włączeniu orlistatu do wcześniej dobrze dobranego leczenia przeciwpadaczkowego, z oceną częstości napadów i w razie potrzeby oznaczeniem stężenia walproinianu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.