Interakcje / Esketamina / Esketamina i ksylometazolina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli ciśnienia tętniczego w dniu podania esketaminy.
Używaj kropli obkurczających tylko w zalecanej dawce i przez krótki czas, nie stosuj ich tuż przed sesją z lekiem na depresję i powiedz personelowi, że ich używasz.
Niekorzystna interakcjaEsketamina+ KsylometazolinaPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli ciśnienia tętniczego w dniu podania esketaminy.Używaj kropli obkurczających tylko w zalecanej dawce i przez krótki czas, nie stosuj ich tuż przed sesją z lekiem na depresję i powiedz personelowi, że ich używasz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj kropli obkurczających tylko w zalecanej dawce i przez krótki czas, nie stosuj ich tuż przed sesją z lekiem na depresję i powiedz personelowi, że ich używasz.
Krople i aerozole do nosa obkurczające naczynia mogą podnosić ciśnienie krwi, szczególnie gdy używasz ich za często lub zbyt długo. Lek na depresję podawany do nosa w przychodni też na krótko podnosi ciśnienie. Razem mogą je podnieść bardziej niż każdy z osobna. Kropli nie stosuj tuż przed podaniem leku na depresję, bo mogą wpłynąć na jego wchłanianie z nosa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- kołatanie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia
- nagłe zawroty głowy lub uczucie silnego niepokoju
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli ciśnienia tętniczego w dniu podania esketaminy[1]. Ksylometazolinę stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, bez przekraczania zaleceń dawkowania. W dniu sesji z esketaminą nie podawaj ksylometazoliny bezpośrednio przed sesją, a o jej użyciu poinformuj personel prowadzący sesję. U pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem rozważ rezygnację z leków obkurczających naczynia na rzecz płukania nosa roztworem soli lub donosowego glikokortykosteroidu.
Skutek kliniczny
Możliwy większy niż zwykle wzrost ciśnienia tętniczego po podaniu esketaminy, szczególnie u osób z nadciśnieniem lub chorobą sercowo-naczyniową oraz przy nadużywaniu ksylometazoliny. Przy zwykłych dawkach donosowych ksylometazoliny ryzyko jest małe.
Mechanizm
Esketamina przejściowo zwiększa ciśnienie tętnicze krwi i przy jednoczesnym stosowaniu leków podnoszących ciśnienie należy uważnie je monitorować[1]. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne i po wchłonięciu z błony śluzowej nosa, zwłaszcza przy przedawkowaniu, może działać ogólnoustrojowo, w tym podnosić ciśnienie[2]. Działania presyjne obu leków mogą się sumować. Teoretycznie skurcz naczyń błony śluzowej nosa wywołany ksylometazoliną podaną bezpośrednio przed esketaminą donosową może zmieniać wchłanianie esketaminy, choć nie ma danych o istotnym klinicznie znaczeniu tego zjawiska.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze krwi przed podaniem esketaminy i po nim
- częstość pracy serca
- objawy przełomu nadciśnieniowego (silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecane (nadużywanie, przedawkowanie)dawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Przy przedawkowaniu ksylometazoliny wzrasta ryzyko ogólnoustrojowego działania sympatykomimetycznego i sumowania się działania presyjnego z esketaminą. |
| Bezpośrednio przed podaniem esketaminy w dniu sesjiodstep · ksylometazolina | inne zalecenie | Nie podawaj ksylometazoliny tuż przed esketaminą donosową ze względu na możliwy wpływ na wchłanianie i sumowanie działania na ciśnienie. |
| Stosowanie dłuższe niż zalecane w ulotceczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie ksylometazoliny zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko działań presyjnych w dniach podania esketaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato 28 mg, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spravato-100427468/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spravato-100427468/
Alkohol przy tych lekach
Esketamina a alkohol: brak opisu w bazie.
Ksylometazolina a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 37
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KsylometazolinaNie stosuj ksylometazoliny w trakcie leczenia ergotaminą.Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, gdy przyjmujesz ergotaminę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny sposób na zatkany nos, na przykład sól morską do nosa.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, gdy przyjmujesz ergotaminę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny sposób na zatkany nos, na przykład sól morską do nosa.
Ergotamina na migrenę i krople lub aerozol do nosa z ksylometazoliną zwężają naczynia krwionośne. Razem mogą zbyt mocno ograniczyć przepływ krwi w dłoniach, stopach i sercu oraz podnieść ciśnienie. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból dłoni i stóp
- ból nóg podczas chodzenia
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj ksylometazoliny w trakcie leczenia ergotaminą.[1] Przy przekrwieniu nosa zaproponuj płukanie nosa roztworem soli lub glikokortykosteroid donosowy, a w razie potrzeby leczenia napadu migreny u pacjenta stosującego lek obkurczający śluzówkę nosa rozważ lek przeciwbólowy bez działania naczynioskurczowego. Jeśli pacjent przyjął oba leki, oceń objawy niedokrwienia obwodowego i wieńcowego oraz ciśnienie tętnicze, a przy ich wystąpieniu skieruj go pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie skurczu naczyń z niedokrwieniem kończyn, bólem i sinicą palców, wzrostem ciśnienia tętniczego oraz niedokrwieniem mięśnia sercowego. Ergotamina w połączeniu z innymi lekami o działaniu naczynioskurczowym może prowadzić do obwodowego niedokrwienia i niedotlenienia aż do martwicy dłoni i stóp.[1] Ryzyko rośnie przy stosowaniu ksylometazoliny częściej lub dłużej niż zalecono oraz u osób z chorobami naczyń lub nadciśnieniem.
Mechanizm
Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia, a ksylometazolina jest agonistą receptorów alfa-adrenergicznych o działaniu naczynioskurczowym.[1] Ergotamina silnie kurczy naczynia obwodowe i wieńcowe, więc ogólnoustrojowo wchłonięta część ksylometazoliny może sumować się z tym działaniem. Skurcz naczyń wywołany ergotaminą nasila się także w połączeniu z innymi lekami wpływającymi na receptory adrenergiczne, co prowadzi do niedokrwienia obwodowego z bólem i sinicą.[1]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- kolor, temperatura i czucie palców rąk i stóp
- ból w klatce piersiowej i inne objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ból kończyn dolnych podczas chodzenia
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny do nosa)mometazon donosowobudezonid donosowoibuprofennaproksenparacetamol
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe lub stosowanie częstsze niż zalecane, przedawkowaniedawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Przy przedawkowaniu lub nadmiernie częstym stosowaniu ksylometazoliny rośnie jej wchłanianie ogólnoustrojowe, a tym samym ryzyko sumowania działania naczynioskurczowego z ergotaminą. |
| Stosowanie dłuższe niż zalecaneczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Przedłużone stosowanie ksylometazoliny zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko działań sympatykomimetycznych, co nasila ryzyko interakcji z ergotaminą. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
Połączenie przeciwwskazaneKsylometazolina+ LinezolidW trakcie leczenia linezolidem nie stosuje się ksylometazoliny ani innych donosowych leków obkurczających naczynia.Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, dopóki przyjmujesz linezolid, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny środek na katar.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, dopóki przyjmujesz linezolid, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny środek na katar.
Linezolid to antybiotyk, który wzmacnia działanie leków podnoszących ciśnienie krwi. Ksylometazolina z kropli i aerozoli na katar obkurcza naczynia i też może podnieść ciśnienie. Razem mogą spowodować niebezpieczny wzrost ciśnienia, ból głowy i kołatanie serca. Na zatkany nos w czasie leczenia linezolidem wybierz sól fizjologiczną lub wodę morską w aerozolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie lub przyspieszone bicie serca
- bardzo wysokie ciśnienie na ciśnieniomierzu
- niepokój, poty, zaczerwienienie twarzy
- ból w klatce piersiowej lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia linezolidem nie stosuje się ksylometazoliny ani innych donosowych leków obkurczających naczynia. Linezolidu nie łączy się z lekami o bezpośrednim lub pośrednim działaniu sympatykomimetycznym, chyba że zapewniona jest ścisła obserwacja pacjenta i monitorowanie ciśnienia tętniczego.[1][2][3] Leki działające wazopresyjnie podczas leczenia linezolidem dawkuje się ostrożnie i stopniowo.[1] Jeśli obkurczenie śluzówki jest niezbędne, a pacjent jest pod obserwacją, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i kontroluje ciśnienie. Na niedrożność nosa w pierwszej kolejności zaleca się roztwory chlorku sodu.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, ból głowy, kołatanie serca, a w skrajnych przypadkach przełom nadciśnieniowy. U zdrowych ochotników linezolid podany z pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą zwiększał ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg, wobec 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku i 11–15 mmHg po samym linezolidzie.[1] Podobnych badań nie wykonano u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.[1] Dla ksylometazoliny podanej donosowo skala efektu nie jest znana i przy prawidłowym dawkowaniu prawdopodobnie jest mniejsza niż dla doustnych sympatykomimetyków.
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy i nasila działanie presyjne leków sympatykomimetycznych.[1] Ksylometazolina jest bezpośrednim agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, a po wchłonięciu z błony śluzowej nosa może działać ogólnoustrojowo i podnosić ciśnienie tętnicze. Jak w przypadku wszystkich sympatykomimetyków, nie można wykluczyć nasilenia ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów monoaminooksydazy, zwłaszcza po przedawkowaniu.[4] Sam linezolid również nieznacznie podnosi ciśnienie, więc efekty obu leków się sumują.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- ból głowy, kołatanie serca, niepokój
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny do nosa)mometazon donosowobudezonid donosowoflutykazon donosowo
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecane lub stosowanie częstsze niż zalecanedawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Ryzyko ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny i nasilenia jej działania przez inhibitory monoaminooksydazy rośnie zwłaszcza po przedawkowaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Krka 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-krka-100339735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Polpharma 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-polpharma-100345345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
Połączenie przeciwwskazaneKsylometazolina+ SelegilinaPołączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego selegiliną nie stosuje się ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków.Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, gdy przyjmujesz selegilinę – zapytaj farmaceutę o płukanie nosa solą lub inny bezpieczny lek na katar.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną, gdy przyjmujesz selegilinę – zapytaj farmaceutę o płukanie nosa solą lub inny bezpieczny lek na katar.
Selegilina, lek stosowany w chorobie Parkinsona, wzmacnia działanie substancji, które obkurczają naczynia i podnoszą ciśnienie krwi. Ksylometazolina z kropli i aerozoli na katar działa właśnie w ten sposób. Razem mogą wywołać wzrost ciśnienia, kołatanie serca i silny ból głowy. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy, zwłaszcza z tyłu głowy
- kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
- nagły wzrost ciśnienia krwi
- zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- niepokój lub drżenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego selegiliną nie stosuje się ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków[1][2]. Na niedrożność nosa wybiera się leczenie bez działania sympatykomimetycznego, np. płukanie nosa roztworem soli albo donosowy glikokortykosteroid. Po odstawieniu selegiliny ksylometazolinę można zastosować dopiero po co najmniej 14 dniach[1].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub zaburzenia rytmu serca, ból głowy i kołatanie serca. Selegiliny nie łączy się z sympatykomimetykami ze względu na ryzyko nadciśnienia[1].
Mechanizm
Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne i obkurczającym naczynia. Selegilina hamuje monoaminooksydazę i nasila działanie amin katecholowych (dopaminy, epinefryny, norepinefryny)[1]. Wchłonięta do krwi część ksylometazoliny może więc działać silniej na układ krążenia, a oba leki sumują wpływ podnoszący ciśnienie tętnicze. Ryzyko ogólnoustrojowego nasilenia działania ksylometazoliny przy łączeniu z inhibitorami MAO dotyczy zwłaszcza przedawkowania[3].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- ból głowy
- kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny do płukania nosa)mometazon donosowoflutykazon donosowobudezonid donosowo
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana lub stosowanie częstsze i dłuższe niż zalecanedawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Przedawkowanie ksylometazoliny zwiększa jej wchłanianie do krwi i ryzyko nasilenia działania ogólnoustrojowego przy jednoczesnym hamowaniu MAO. |
| Doustnie (przypadkowe połknięcie)droga podania · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Połknięcie ksylometazoliny powoduje znacznie większą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie donosowe i nasila ryzyko reakcji nadciśnieniowej. |
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilina | interakcja nie dotyczy | Po zakończeniu leczenia selegiliną zachowuje się co najmniej 14 dni odstępu przed zastosowaniem leku wchodzącego z nią w interakcje. Ksylometazoliny nie zaleca się także w ciągu 2 tygodni od odstawienia inhibitora MAO. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Selegilina w dawkach większych niż zalecane może tracić selektywność wobec MAO-B, co zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji nadciśnieniowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/selgres-100084896/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
Połączenie przeciwwskazaneTetryzolina+ EsketaminaNie stosuj tetryzoliny u pacjentów leczonych esketaminą.Nie stosuj kropli z tetryzoliną w czasie leczenia esketaminą i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające lub przeciwalergiczne, które nie zwężają naczyń.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli z tetryzoliną w czasie leczenia esketaminą i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające lub przeciwalergiczne, które nie zwężają naczyń.
Krople na zaczerwienienie oczu z tetryzoliną zwężają naczynia krwionośne i mogą podnieść ciśnienie krwi. Esketamina w aerozolu do nosa też podnosi ciśnienie po każdej dawce. Razem mogą podnieść je bardziej niż każdy z tych leków osobno, dlatego nie łączy się ich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- kołatanie serca
- nagłe zaburzenia widzenia
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj tetryzoliny u pacjentów leczonych esketaminą. Tetryzoliny nie łączy się z lekami, które mogą podwyższać ciśnienie tętnicze, a esketamina do nich należy[1][2]. Gdy pacjent przyjmuje inne leki zwiększające ciśnienie, ciśnienie krwi trzeba uważnie monitorować w trakcie podawania esketaminy[3]. Przy zaczerwienieniu lub podrażnieniu oczu zaproponuj krople nawilżające, a przy objawach alergicznych krople przeciwhistaminowe bez składnika obkurczającego naczynia.
Skutek kliniczny
Możliwy większy niż zwykle wzrost ciśnienia tętniczego po podaniu esketaminy, szczególnie u pacjentów z chorobą układu krążenia lub nadciśnieniem. U osób, u których wzrost ciśnienia stanowi poważne ryzyko, takie nasilenie może prowadzić do groźnych powikłań sercowo-naczyniowych.
Mechanizm
Tetryzolina pobudza receptory alfa-adrenergiczne i zwęża naczynia krwionośne, a po wchłonięciu do krążenia może podwyższać ciśnienie tętnicze. Esketamina przejściowo zwiększa ciśnienie tętnicze po każdym podaniu. Oba działania presyjne sumują się.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze przed podaniem i po podaniu esketaminy
- objawy przełomu nadciśnieniowego (silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas hialuronowyketotyfenolopatadyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin Free 0,5 mg/mL, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-free-100381252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin redFREE 0,5 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-redfree-100439260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato 28 mg, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spravato-100427468/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spravato-100427468/
Niekorzystna interakcjaDoksepina+ KsylometazolinaUnikaj łączenia doksepiny z ksylometazoliną i w pierwszej kolejności zaproponuj leczenie objawowe kataru bez sympatykomimetyku.Jeśli bierzesz doksepinę, nie używaj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem, a na katar wybierz najpierw sól morską lub fizjologiczną do nosa.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz doksepinę, nie używaj kropli ani aerozolu z ksylometazoliną bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem, a na katar wybierz najpierw sól morską lub fizjologiczną do nosa.
Doksepina może nasilać działanie kropli lub aerozolu do nosa z ksylometazoliną na serce i naczynia krwionośne. Może to podnieść ciśnienie krwi i przyspieszyć bicie serca. Ryzyko jest większe, gdy używasz kropli częściej, dłużej lub w większej ilości niż zalecono, oraz gdy masz chore serce albo nadciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- niepokój i drżenie
- ból oka z zaczerwienieniem i pogorszeniem widzenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia doksepiny z ksylometazoliną i w pierwszej kolejności zaproponuj leczenie objawowe kataru bez sympatykomimetyku. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania obu leków[1]. Jeżeli lek obkurczający śluzówkę jest konieczny, pacjent powinien stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i nie przekraczać dawek zalecanych dla produktu. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu połączenia należy unikać. Doksepina i ksylometazolina są przeciwwskazane w jaskrze z wąskim kątem przesączania[2][1].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie czynności serca i zaburzenia rytmu serca. Przy krótkim stosowaniu ksylometazoliny w zalecanych dawkach ryzyko jest małe, ale rośnie przy przedawkowaniu i długotrwałym stosowaniu. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne podawane z sympatykomimetykami mogą zwiększać ryzyko arytmii oraz nadciśnienia[2].
Mechanizm
Doksepina hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dlatego nasila działanie leków sympatykomimetycznych na receptory adrenergiczne. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem działającym na receptory alfa i po wchłonięciu z błony śluzowej nosa może działać ogólnoustrojowo. Doksepiny nie łączy się z lekami sympatykomimetycznymi[2]. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie ksylometazoliny, zwłaszcza po przedawkowaniu[1].
Metabolizm i transportery
- Doksepina: substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- kołatanie serca i zaburzenia rytmu
- ból głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny do nosa)mometazon (donosowo)flutykazon (donosowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana lub częstsze stosowaniedawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilenia ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny dotyczy zwłaszcza przedawkowania. |
| Stosowanie dłuższe niż zalecane dla produktuczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie zwiększa łączną ekspozycję ogólnoustrojową na ksylometazolinę i ryzyko działań sercowo-naczyniowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Niekorzystna interakcjaKlomipramina+ KsylometazolinaUnikaj łączenia klomipraminy z ksylometazoliną.Zamiast kropli obkurczających nos wybierz sól fizjologiczną do nosa, a jeśli musisz ich użyć, nie przekraczaj dawki ani czasu stosowania z ulotki i zapytaj farmaceutę o radę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zamiast kropli obkurczających nos wybierz sól fizjologiczną do nosa, a jeśli musisz ich użyć, nie przekraczaj dawki ani czasu stosowania z ulotki i zapytaj farmaceutę o radę.
Lek na depresję lub natręctwa, który przyjmujesz, może nasilać działanie kropli obkurczających nos na serce i ciśnienie. Przy zbyt częstym lub zbyt długim używaniu kropli może wzrosnąć ciśnienie i pojawić się kołatanie serca. Jeśli masz jaskrę, takie krople mogą dodatkowo zaszkodzić oczom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- nagły wzrost ciśnienia
- nierówne bicie serca
- ból oka, zaczerwienione oko lub zamglone widzenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia klomipraminy z ksylometazoliną. Jednoczesnego stosowania nie zaleca się[1]. Jeśli lek obkurczający błonę śluzową nosa jest konieczny, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas bez przekraczania dawkowania i kontroluj ciśnienie tętnicze oraz tętno, szczególnie u pacjentów z chorobą serca lub nadciśnieniem. Ksylometazoliny nie stosuje się u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania[2].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie czynności serca, kołatanie serca i zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie przy przedawkowaniu kropli, ich długotrwałym stosowaniu oraz u osób z chorobą serca lub nadciśnieniem. U osób z wąskim kątem przesączania możliwy jest napad jaskry.
Mechanizm
Klomipramina hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i może nasilać działanie leków sympatykomimetycznych na układ sercowo-naczyniowy[3]. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, a po wchłonięciu z błony śluzowej nosa, zwłaszcza po przedawkowaniu, jej działanie ogólnoustrojowe może się nasilać podczas stosowania trój- lub czteropierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[1]. Dodatkowo działanie przeciwcholinergiczne klomipraminy i alfa-mimetyczne ksylometazoliny może się sumować w zakresie rozszerzenia źrenicy, co ma znaczenie u osób z wąskim kątem przesączania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- objawy wzrostu ciśnienia w oku (ból oka, zamglone widzenie) u osób z wąskim kątem przesączania
Bezpieczniejsze alternatywy
roztwór chlorku sodu do nosa (izotoniczny lub hipertoniczny)mometazon donosowy (w alergicznym nieżycie nosa)budezonid donosowy (w alergicznym nieżycie nosa)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecanadawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Przedawkowanie ksylometazoliny zwiększa jej wchłanianie ogólnoustrojowe i ryzyko nasilenia działania sercowo-naczyniowego przez klomipraminę. |
| Dłużej niż zaleca ulotkaczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie ksylometazoliny zwiększa narażenie ogólnoustrojowe i ryzyko interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xylometazolin APTEO MED 0,5 mg/ml, krople do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xylometazolin-apteo-med-100382926/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Niekorzystna interakcjaKsylometazolina+ MirtazapinaJeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL.Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.
Krople lub aerozol do nosa z ksylometazoliną mogą działać silniej na serce i ciśnienie, gdy przyjmujesz mirtazapinę. Zwykle nie jest to groźne, jeśli używasz ich krótko i zgodnie z ulotką. Ryzyko rośnie, gdy stosujesz je częściej lub dłużej niż zalecono albo masz nadciśnienie lub chorobę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- niepokój lub drżenie
- kłopoty ze snem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL. ChPL ksylometazoliny nie zaleca łączenia jej z czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu rozważ w pierwszej kolejności postępowanie bez sympatykomimetyku, np. płukanie nosa roztworem soli, a przy alergicznym nieżycie nosa glikokortykosteroid donosowy. Przy pojawieniu się kołatania serca, silnego bólu głowy lub wzrostu ciśnienia odstaw ksylometazolinę.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie ogólnoustrojowych objawów sympatykomimetycznych, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub nierówna praca serca, niepokój, bóle głowy i zaburzenia snu. Przy prawidłowym, krótkotrwałym stosowaniu donosowym ryzyko jest małe, a rośnie przy przekraczaniu dawek, długim stosowaniu oraz u pacjentów z nadciśnieniem lub chorobami serca.
Mechanizm
Ksylometazolinę u osoby leczonej mirtazapiną należy stosować krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, bo oba leki mogą sumować działanie na układ adrenergiczny. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, a jej część wchłania się z błony śluzowej nosa do krążenia ogólnego. Mirtazapina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, który blokuje presynaptyczne receptory alfa2 i w ten sposób zwiększa przekaźnictwo noradrenergiczne. ChPL ksylometazoliny wskazuje, że trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie ksylometazoliny, zwłaszcza przy przedawkowaniu, i nie zaleca jednoczesnego stosowania[1]. ChPL mirtazapiny nie wymienia ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem
- częstość i miarowość pracy serca
- bóle głowy, niepokój, bezsenność
- czas stosowania i liczba dawek ksylometazoliny
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana w ChPLdawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | ChPL ksylometazoliny wskazuje, że nasilenie działania ogólnoustrojowego jest szczególnie prawdopodobne przy przedawkowaniu. |
| Dłużej niż maksymalny czas stosowania z ChPLczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie ksylometazoliny zwiększa łączną ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko sumowania działania z mirtazapiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaKsylometazolina+ RasagilinaNie zaleca się łączenia rasagiliny z lekami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej nosa.Jeśli przyjmujesz rasagilinę, unikaj kropli i aerozoli do nosa z ksylometazoliną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy sposób na katar.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz rasagilinę, unikaj kropli i aerozoli do nosa z ksylometazoliną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy sposób na katar.
Rasagilina, lek na chorobę Parkinsona, może nasilać działanie kropli i aerozoli do nosa udrażniających nos, takich jak ksylometazolina. Razem mogą podnieść ciśnienie krwi i przyspieszyć bicie serca. Zwykle krople działają miejscowo, ale przy częstym lub zbyt dużym dawkowaniu ryzyko rośnie. Bezpieczniej jest udrażniać nos solą fizjologiczną lub wodą morską.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub nagły ból głowy
- kołatanie serca lub szybkie, nierówne bicie serca
- wysokie ciśnienie krwi
- niepokój, drżenie, poty
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie zaleca się łączenia rasagiliny z lekami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej nosa[1]. Jednoczesnego stosowania ksylometazoliny z inhibitorami MAO lub w ciągu 2 tygodni od ich odstawienia się nie zaleca[2]. U pacjenta przyjmującego rasagilinę w pierwszej kolejności zaproponuj roztwór soli do nosa albo donosowy glikokortykosteroid. Jeśli ksylometazolina jest niezbędna, zastosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, nie przekraczaj dawkowania z ulotki i kontroluj ciśnienie tętnicze. Pacjent nie powinien też sięgać po doustne preparaty na przeziębienie z pseudoefedryną lub efedryną[1].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub zaburzenia rytmu serca, ból głowy i niepokój. W skrajnym przypadku, zwłaszcza przy przedawkowaniu ksylometazoliny, możliwy jest przełom nadciśnieniowy. Ryzyko jest mniejsze niż przy nieselektywnych inhibitorach MAO, bo rasagilina w dawce leczniczej hamuje wybiórczo MAO-B, a ksylometazolina działa miejscowo.
Mechanizm
Rasagilina hamuje monoaminooksydazę i zwiększa dostępność amin katecholowych w synapsach adrenergicznych. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, więc przy jej wchłonięciu do krążenia działania obu leków na układ sercowo-naczyniowy mogą się nasilać. Inhibitory MAO wchodzą w interakcje z lekami sympatykomimetycznymi, w tym z lekami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej nosa[1]. Nie można wykluczyć nasilenia ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny podczas stosowania inhibitorów MAO, zwłaszcza przy przedawkowaniu[2].
Metabolizm i transportery
- Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i miarowość rytmu serca
- ból głowy, kołatanie serca, niepokój
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny do nosa)mometazon (donosowo)flutykazon (donosowo)budezonid (donosowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecanadawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilenia ogólnoustrojowego działania ksylometazoliny podczas stosowania inhibitorów MAO dotyczy zwłaszcza przedawkowania. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od odstawienia rasagilinyrasagilina | interakcja nie dotyczy | Ostrzeżenie dotyczy także pacjentów, którzy przyjmowali inhibitor MAO w ciągu ostatnich 2 tygodni. Po upływie tego czasu od odstawienia rasagiliny interakcja nie występuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.