Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fedratynib / Fedratynib a alkohol

Fedratynib a alkohol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Zalecaj ograniczenie alkoholu do minimum, a najlepiej jego unikanie przez cały okres leczenia fedratynibem.

Najlepiej nie pij alkoholu przez cały czas leczenia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii.

Niekorzystna interakcjaFedratyniba alkoholZalecaj ograniczenie alkoholu do minimum, a najlepiej jego unikanie przez cały okres leczenia fedratynibem.Najlepiej nie pij alkoholu przez cały czas leczenia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu przez cały czas leczenia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii.

Ten lek może powodować niedobór witaminy B1, co w rzadkich przypadkach prowadzi do poważnego uszkodzenia mózgu. Alkohol zwiększa ryzyko niedoboru tej witaminy, a do tego może nasilać nudności, wymioty i biegunkę oraz obciążać wątrobę. Przy obniżonej liczbie płytek krwi alkohol zwiększa też ryzyko krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • splątanie, dezorientacja lub kłopoty z pamięcią
  • chwiejny chód lub zaburzenia równowagi
  • podwójne widzenie lub niekontrolowane ruchy gałek ocznych
  • nasilone nudności, wymioty lub biegunka
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silna senność lub osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj ograniczenie alkoholu do minimum, a najlepiej jego unikanie przez cały okres leczenia fedratynibem. U pacjentów pijących regularnie lub nadużywających alkoholu przed rozpoczęciem leczenia i w jego trakcie należy szczególnie starannie oceniać stężenie tiaminy i stan odżywienia oraz rozważyć jej uzupełnianie zgodnie z zaleceniami lekarza. Przy każdym podejrzeniu encefalopatii lek należy odstawić, a pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej i podania tiaminy.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym możliwym skutkiem jest encefalopatia Wernickego, objawiająca się splątaniem, zaburzeniami równowagi i chodu oraz zaburzeniami widzenia, która nieleczona może prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych lub zgonu. Alkohol może też nasilać nudności, wymioty i biegunkę, zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz ryzyko krwawień przy małopłytkowości.

Mechanizm

Interakcja farmakokinetyczna z etanolem jest mało prawdopodobna, a ryzyko dotyczy nakładania się działań niepożądanych. Fedratynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 z mniejszym udziałem CYP2C19 i FMO[1], a etanol nie jest istotnym modulatorem tych szlaków. ChPL fedratynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Najważniejszym problemem jest encefalopatia Wernickego związana z niedoborem tiaminy, przed którą ostrzega charakterystyka fedratynibu[1]. Przewlekłe picie alkoholu jest klasycznym czynnikiem ryzyka niedoboru tiaminy, ponieważ zmniejsza jej wchłanianie, magazynowanie w wątrobie i podaż w diecie. Nudności, wymioty i biegunka, częste w trakcie leczenia fedratynibem, nasilają się po alkoholu i dodatkowo pogłębiają niedobór tiaminy. Alkohol sumuje się też z hepatotoksycznością fedratynibu oraz z jego działaniem mielosupresyjnym, w tym z małopłytkowością.

Metabolizm i transportery

  • Fedratynib: inhibitor BCRP[2], umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • stężenie tiaminy przed leczeniem i okresowo w jego trakcie
  • objawy neurologiczne – splątanie, ataksja, zaburzenia widzenia
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • nasilenie nudności, wymiotów i biegunki oraz stan nawodnienia i odżywienia

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób pijących regularnie lub uzależnionych od alkoholu ryzyko niedoboru tiaminy i encefalopatii Wernickego jest wyraźnie większe. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stężenie tiaminy i stan odżywienia, rozważyć suplementację i częściej kontrolować objawy neurologiczne oraz parametry wątrobowe.
Wymioty lub biegunka utrzymujące się w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe wymioty i biegunka zwiększają ryzyko niedoboru tiaminy, a alkohol dodatkowo nasila objawy żołądkowo-jelitowe. W tej sytuacji należy bezwzględnie zalecić abstynencję i ocenić stężenie tiaminy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inrebic-100448594/

Inne interakcje tych leków 49

Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ FedratynibNie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.

Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niebezpiecznego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek usuwający nadmiar żelaza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • nasilone zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Jeśli pacjent z mielofibrozą zależny od przetoczeń wymaga leczenia chelatującego, należy wybrać inny chelator żelaza i uzgodnić wybór z hematologiem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, a dodatkowo może nasilać niedokrwistość i małopłytkowość u pacjentów z mielofibrozą, którzy często już mają obniżone parametry morfologii.

Mechanizm

Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego jego ChPL zabrania łączenia go z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Ten sam zakaz zawiera charakterystyka deferypronu w postaci tabletek powlekanych.[2] Fedratynib jako inhibitor kinazy JAK2 działa mielosupresyjnie i może powodować neutropenię, a także niedokrwistość i małopłytkowość, więc należy do grupy leków objętej tym przeciwwskazaniem. Interakcja polega na sumowaniu działania hamującego szpik, a nie na wpływie na stężenia leków. ChPL fedratynibu nie wymienia deferypronu ani leków chelatujących żelazo.[3]

Metabolizm i transportery

  • Fedratynib: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • bezwzględna liczba neutrofili
  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

deferazyroksdeferoksamina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inrebic-100448594/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ FedratynibKlozapiny nie łączy się z fedratynibem.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę – jak najszybciej porozmawiaj z psychiatrą i hematologiem o zmianie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę – jak najszybciej porozmawiaj z psychiatrą i hematologiem o zmianie leczenia.

Klozapina i fedratynib mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mocno zwiększają ryzyko bardzo niskiej liczby białych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może zagrozić życiu. Fedratynib może też zwiększać ilość klozapiny we krwi i nasilać jej działania niepożądane. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • duże osłabienie i bladość
  • nasilona senność
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z fedratynibem. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy ani u pacjenta z zaburzeniami czynności szpiku kostnego[1]. Mielofibroza, w której stosuje się fedratynib, sama jest takim zaburzeniem. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga fedratynibu, psychiatra i hematolog powinni wspólnie zaplanować zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny przed włączeniem fedratynibu. Klozapinę odstawia się stopniowo, chyba że wystąpi neutropenia – wtedy przerywa się ją natychmiast. Do czasu zmiany leczenia konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem i objawów zakażenia.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, a także nasilenie niedokrwistości i małopłytkowości. Przy wzroście stężenia klozapiny mogą się nasilić jej działania niepożądane, takie jak sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, ślinotok i drgawki.

Mechanizm

Działania obu leków hamujące czynność szpiku kostnego sumują się. Fedratynib często wywołuje niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenię, a klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku nie wolno stosować razem z klozapiną[1]. Fedratynib hamuje też CYP3A4, CYP2C19 i CYP2D6 – zwiększał AUC midazolamu, omeprazolu i metoprololu odpowiednio 3,8-, 2,8- i 1,8-krotnie[2]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a w mniejszym stopniu przez inne izoenzymy, dlatego wzrost jej stężenia jest możliwy, choć prawdopodobnie umiarkowany. Inhibitory CYP3A4 rzadko istotnie zmieniają stężenie klozapiny, jednak opisywano takie przypadki[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fedratynib – umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Fedratynib – słaby inhibitor CYP2D6[3], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Fedratynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], klozapina – substrat CYP3A4[4]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Fedratynib: inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
  • stężenie klozapiny w surowicy, jeśli dostępne
  • działania niepożądane klozapiny (sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, ślinotok, drgawki)

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Fedratynib planowany u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieU pacjenta stabilnie leczonego klozapiną nie przerywa się jej nagle bez planu, chyba że wystąpi neutropenia. Psychiatra i hematolog powinni uzgodnić zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny przed włączeniem fedratynibu, a w okresie przejściowym morfologię z rozmazem trzeba kontrolować częściej niż zwykle.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie wietrznej)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. ruksolitynib, fedratynib) klasaW trakcie leczenia inhibitorem kinaz janusowych nie podaje się żywych szczepionek przeciw ospie wietrznej i półpaścowi ani replikujących szczepionek przeciw ospie prawdziwej.Jeśli przyjmujesz lek z tej grupy, przed każdym szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie o swoim leczeniu i nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej bez zgody lekarza prowadzącego.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z tej grupy, przed każdym szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie o swoim leczeniu i nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej bez zgody lekarza prowadzącego.

Leki takie jak ruksolitynib i fedratynib osłabiają odporność. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera żywego, osłabionego wirusa, który u osoby przyjmującej te leki może się namnożyć i wywołać ciężką chorobę. Szczepionka przeciw półpaścowi dostępna w Polsce nie zawiera żywego wirusa i jest dla ciebie bezpieczna, a nawet zalecana, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa lub w kilku miejscach ciała
  • gorączka po szczepieniu utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • silny ból głowy, sztywność karku, splątanie
  • piekący ból i pęcherzyki po jednej stronie ciała (objawy półpaśca)
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

W trakcie leczenia inhibitorem kinaz janusowych nie podaje się żywych szczepionek przeciw ospie wietrznej i półpaścowi ani replikujących szczepionek przeciw ospie prawdziwej. Żywą szczepionkę przeciw ospie wietrznej u osoby seroujemnej należy podać przed rozpoczęciem leczenia ruksolitynibem lub fedratynibem, z odstępem co najmniej 4 tygodni, jeśli stan chorego pozwala odroczyć terapię. Po odstawieniu inhibitora kinaz janusowych o terminie szczepienia żywą szczepionką decyduje lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności chorego. Rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi zaleca się chorym kwalifikowanym do leczenia lub leczonym inhibitorem kinaz janusowych, najlepiej przed rozpoczęciem terapii. Niereplikującą szczepionkę MVA przeciw ospie prawdziwej i mpox można podać w trakcie leczenia, licząc się ze słabszą odpowiedzią. Po kontakcie seroujemnego chorego z ospą wietrzną lub półpaścem należy rozważyć immunoglobulinę przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca lub profilaktykę acyklowirem albo walacyklowirem.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej (lub replikującej szczepionki przeciw ospie prawdziwej) w trakcie leczenia inhibitorem kinaz janusowych grozi rozsianym zakażeniem szczepem szczepionkowym z zajęciem skóry, płuc, wątroby lub ośrodkowego układu nerwowego, które może zagrażać życiu. Dodatkowo u chorych z mielofibrozą lub czerwienicą prawdziwą, leczonych tymi lekami, odporność jest często osłabiona przez samą chorobę i cytopenie. Przy szczepionkach nieżywych i niereplikujących skutkiem jest przede wszystkim słabsza ochrona poszczepienna.

Mechanizm

Inhibitory kinaz janusowych hamują przekazywanie sygnału przez receptory wielu cytokin (m.in. interferonów, IL-2, IL-6, IL-7, IL-15) i w ten sposób osłabiają odporność komórkową, czynność limfocytów T i komórek NK oraz odpowiedź przeciwwirusową zależną od interferonów. Po podaniu żywej, atenuowanej szczepionki (szczep Oka wirusa ospy wietrznej i półpaśca, replikujący wirus krowianki) układ odpornościowy nie jest w stanie skutecznie ograniczyć namnażania wirusa szczepionkowego, co może prowadzić do zakażenia uogólnionego. Jednocześnie zahamowanie sygnalizacji cytokinowej osłabia wytwarzanie przeciwciał i pamięci immunologicznej, więc każda szczepionka, także nieżywa, może być mniej skuteczna. Mechanizm wynika z działania immunosupresyjnego całej klasy i dotyczy w takim samym stopniu ruksolitynibu i fedratynibu.

Monitorować

  • Przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych – wywiad dotyczący przebytej ospy wietrznej i szczepień, w razie wątpliwości oznaczenie przeciwciał przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca
  • Weryfikacja rodzaju szczepionki (żywa, rekombinowana, niereplikująca) przed każdym szczepieniem w trakcie leczenia
  • Po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – obserwacja w kierunku wysypki pęcherzykowej, gorączki, objawów zapalenia płuc, wątroby lub opon mózgowo-rdzeniowych w ciągu kolejnych tygodni
  • Objawy półpaśca i innych zakażeń wirusowych w trakcie całego leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka nieżywa lub niereplikująca (rekombinowana przeciw półpaścowi, MVA przeciw ospie prawdziwej)postać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowiinne zalecenieSzczepionki niezawierające wirusa zdolnego do replikacji nie grożą zakażeniem szczepem szczepionkowym i można je podawać w trakcie leczenia inhibitorem kinaz janusowych. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej wykonać przed rozpoczęciem terapii.
Żywa szczepionka podana przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinaz janusowychkolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowiinne zalecenieŻywą szczepionkę przeciw ospie wietrznej u osoby seroujemnej można podać przed włączeniem ruksolitynibu lub fedratynibu, z zachowaniem odstępu co najmniej 4 tygodni do rozpoczęcia leczenia, jeśli stan chorego pozwala odroczyć terapię.
Po odstawieniu inhibitora kinaz janusowychodstep · inhibitory kinaz janusowychinne zaleceniePo zakończeniu leczenia inhibitorem kinaz janusowych termin podania żywej szczepionki ustala lekarz prowadzący na podstawie czasu od odstawienia leku, stanu choroby podstawowej i oceny odporności chorego.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. ruksolitynib, fedratynib) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się osobie leczonej inhibitorem kinaz janusowych.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą do tropików porozmawiaj z lekarzem prowadzącym lub lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą do tropików porozmawiaj z lekarzem prowadzącym lub lekarzem medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki z grupy inhibitorów kinaz janusowych, takie jak ruksolitynib czy fedratynib, osłabiają odporność, przez co organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może to wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę z gorączką, żółtaczką i uszkodzeniem wątroby lub mózgu. Szczepienie może też nie dać ci ochrony przed żółtą febrą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze i bóle mięśni w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
  • krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się osobie leczonej inhibitorem kinaz janusowych. Dotyczy to zarówno ruksolitynibu, jak i fedratynibu. Jeśli szczepienie jest potrzebne, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem leczenia, zwykle co najmniej 4 tygodnie wcześniej, o ile stan chorego pozwala odroczyć terapię. Po odstawieniu inhibitora kinaz janusowych odstęp przed szczepieniem ustala lekarz prowadzący lub lekarz medycyny podróży, biorąc pod uwagę chorobę podstawową, która sama osłabia odporność. Podróżnemu, którego nie można zaszczepić, wystawia się zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia w Międzynarodowej Książeczce Szczepień i doradza rezygnację z podróży do obszaru występowania żółtej febry albo ścisłą ochronę przed komarami. Po przypadkowym podaniu szczepionki chorego trzeba obserwować w kierunku gorączki, żółtaczki i objawów neurologicznych przez kilka tygodni i zgłosić zdarzenie jako niepożądany odczyn poszczepienny.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym, czyli chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z gorączką, żółtaczką, uszkodzeniem wątroby i nerek oraz niewydolnością wielonarządową, albo chorobą neurologiczną z zapaleniem mózgu. Oba powikłania mogą zakończyć się śmiercią. Dodatkowo szczepienie może nie dać skutecznej ochrony przed żółtą febrą.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i wymaga sprawnej odpowiedzi odpornościowej, aby został opanowany. Inhibitory kinaz janusowych blokują przekazywanie sygnału z receptorów wielu cytokin, w tym interferonów i interleukin, które kierują odpornością przeciwwirusową oraz aktywacją limfocytów T i B. Hamują też wytwarzanie krwinek, co w mielofibrozie dodatkowo pogłębia niedobór odporności. W efekcie wirus szczepionkowy może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna może być słaba. Dotyczy to całej klasy, bo wynika z działania immunosupresyjnego wspólnego dla ruksolitynibu i fedratynibu, a nie z właściwości pojedynczego leku.

Monitorować

  • gorączka, bóle mięśni i złe samopoczucie w ciągu kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
  • żółtaczka i aktywność aminotransferaz
  • czynność nerek i diureza
  • objawy neurologiczne: ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
  • morfologia krwi z płytkami

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinaz janusowychkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrzeryzyko malejeSzczepienie wykonane z wyprzedzeniem przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych pozwala na opanowanie wirusa szczepionkowego i wytworzenie odporności, zanim lek osłabi układ odpornościowy. Późniejsze rozpoczęcie leczenia nie wymaga ponownego szczepienia ani przerywania terapii.
Odstęp po odstawieniu inhibitora kinaz janusowych ustalony przez lekarzaodstep · inhibitory kinaz janusowychinne zaleceniePo zakończeniu leczenia inhibitorem kinaz janusowych szczepienie można rozważyć dopiero po odstępie ustalonym przez lekarza prowadzącego, z oceną odporności i choroby podstawowej, która sama może stanowić przeciwwskazanie do żywych szczepionek.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. ruksolitynib, fedratynib) klasaPrzy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia poza ściśle wskazanymi sytuacjami hematologicznymi, a jeśli jest konieczne – prowadzić je pod kontrolą specjalisty z częstą oceną morfologii i czujnością w kierunku zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i inhibitor kinaz janusowych lub brałeś jeden z nich w ostatnich miesiącach, powiedz o tym każdemu lekarzowi, regularnie rób badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i inhibitor kinaz janusowych lub brałeś jeden z nich w ostatnich miesiącach, powiedz o tym każdemu lekarzowi, regularnie rób badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Oba leki osłabiają szpik kostny i odporność, a razem robią to znacznie silniej. Mogą wtedy spaść białe krwinki, płytki krwi i czerwone krwinki, co grozi ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i osłabieniem. Dotyczy to na przykład kladrybiny, fludarabiny czy merkaptopuryny przyjmowanych razem z ruksolitynibem lub fedratynibem. Ryzyko może trwać jeszcze wiele miesięcy po zakończeniu leczenia kladrybiną lub fludarabiną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • kaszel, duszność
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
  • silne zmęczenie, bladość, kołatanie serca
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie kończyn
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia poza ściśle wskazanymi sytuacjami hematologicznymi, a jeśli jest konieczne – prowadzić je pod kontrolą specjalisty z częstą oceną morfologii i czujnością w kierunku zakażeń. Przed włączeniem drugiego leku trzeba ocenić morfologię z rozmazem, liczbę limfocytów, w tym CD4, oraz status zakażenia HBV, HCV, VZV i gruźlicy. Inhibitora kinaz janusowych nie należy rozpoczynać, dopóki liczba limfocytów i neutrofili nie wróci do bezpiecznego poziomu po kursie kladrybiny lub fludarabiny. Należy rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciw Pneumocystis jirovecii zgodnie z lokalnymi standardami. Dawkę ruksolitynibu lub fedratynibu trzeba modyfikować albo czasowo wstrzymywać w razie cytopenii. Ruksolitynibu nie odstawia się nagle bez decyzji lekarza ze względu na ryzyko nawrotu objawów. W trakcie leczenia nie podaje się szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej cytopenii, w tym neutropenii, małopłytkowości z krwawieniami i niedokrwistości wymagającej przetoczeń. Rośnie też ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, takich jak półpasiec, zakażenia grzybicze, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, gruźlica i postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Możliwa jest także reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B. Ryzyko utrzymuje się długo po zakończeniu kursu analogu puryn, ponieważ limfopenia może trwać wiele miesięcy.

Mechanizm

Analogi puryn hamują syntezę i naprawę DNA, przez co uszkadzają dzielące się komórki szpiku oraz limfocyty. Część z nich, zwłaszcza kladrybina i fludarabina, powoduje głęboką i długotrwałą limfopenię. Inhibitory kinaz janusowych blokują przekazywanie sygnału z receptorów cytokin krwiotwórczych i zapalnych. Skutkiem są niedokrwistość, małopłytkowość, neutropenia oraz osłabienie odporności komórkowej. Oba mechanizmy sumują się na poziomie szpiku i układu odpornościowego. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Nie ma istotnego klinicznie wspólnego szlaku metabolicznego, który zmieniałby stężenia leków.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem co 1–2 tygodnie na początku, potem regularnie
  • bezwzględna liczba limfocytów i limfocyty CD4
  • liczba płytek krwi i objawy krwawienia
  • objawy zakażenia, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
  • markery HBV i aktywność aminotransferaz
  • nowe objawy neurologiczne (podejrzenie PML)

Kiedy ocena się zmienia

Doustna kladrybina w stwardnieniu rozsianymdroga podania · analogi purynryzyko rośnieKladrybiny doustnej nie rozpoczyna się u pacjenta otrzymującego leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne, w tym ruksolitynib lub fedratynib. Połączenie jest przeciwwskazane.
Inhibitor kinaz janusowych włączany po kursie kladrybiny lub fludarabinykolejność włączenia · analogi puryninne zalecenieLimfopenia po kladrybinie i fludarabinie utrzymuje się miesiącami. Przed włączeniem ruksolitynibu lub fedratynibu trzeba potwierdzić odnowę limfocytów i neutrofili oraz rozważyć profilaktykę zakażeń.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują ciężkie cytopenie, zakażenia oportunistyczne i reaktywacja półpaśca, dlatego monitorowanie powinno być częstsze.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. fedratynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora kinaz janusowych kontroluj stężenie potasu i czynność nerek, szczególnie po włączeniu leku lub zmianie dawki.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu razem z lekiem z grupy inhibitorów kinaz janusowych, nie zmieniaj samodzielnie dawek, regularnie badaj poziom potasu we krwi i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu razem z lekiem z grupy inhibitorów kinaz janusowych, nie zmieniaj samodzielnie dawek, regularnie badaj poziom potasu we krwi i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez rozmowy z lekarzem.

Niektóre leki z tych dwóch grup mogą razem zwiększać ilość potasu we krwi. Dotyczy to głównie fedratynibu przyjmowanego z eplerenonem lub finerenonem, bo fedratynib spowalnia usuwanie tych leków z organizmu. Za dużo potasu może zaburzać pracę serca i mięśni. Spironolakton i ruksolitynib nie wchodzą ze sobą w taką interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub drętwienie mięśni
  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • mrowienie dłoni, stóp lub wokół ust
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora kinaz janusowych kontroluj stężenie potasu i czynność nerek, szczególnie po włączeniu leku lub zmianie dawki. Największe znaczenie ma połączenie fedratynibu z eplerenonem lub finerenonem. U pacjenta przyjmującego fedratynib nie przekracza się 25 mg eplerenonu na dobę, a leczenie eplerenonem rozpoczyna się od najmniejszej dawki. Przy finerenonie po włączeniu fedratynibu sprawdza się stężenie potasu i w razie potrzeby zmniejsza dawkę lub wstrzymuje lek. Po odstawieniu fedratynibu działanie eplerenonu i finerenonu słabnie, więc dawkę ocenia się ponownie. Połączenia ze spironolaktonem, kanrenonem lub ruksolitynibem nie wymagają zmiany dawki z powodu tej interakcji, ale ogólna kontrola potasu przy antagonistach aldosteronu nadal obowiązuje.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to hiperkaliemia, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni, a w ciężkich przypadkach do zagrożenia życia. Możliwe są też nasilone obniżenie ciśnienia tętniczego i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko rośnie przy upośledzonej czynności nerek, cukrzycy, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków podnoszących potas.

Mechanizm

Fedratynib umiarkowanie hamuje CYP3A4, czyli główny szlak eliminacji eplerenonu i finerenonu. Wzrasta przez to stężenie antagonisty aldosteronu we krwi i nasila się jego działanie oszczędzające potas. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy antagonistów aldosteronu zależnych od CYP3A4 (eplerenon, finerenon) w połączeniu z inhibitorem kinaz janusowych hamującym CYP3A4 (fedratynib). Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od tego szlaku, a ruksolitynib nie hamuje CYP3A4.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem, po kilku dniach i okresowo w trakcie leczenia
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu

Kiedy ocena się zmienia

Eplerenon powyżej 25 mg na dobędawka · antagoniści aldosteronuinne zaleceniePrzy jednoczesnym stosowaniu fedratynibu dawkę eplerenonu zmniejsza się do 25 mg na dobę.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ryzyko hiperkaliemii, dlatego potas i kreatyninę kontroluje się częściej.
Fedratynib włączany u pacjenta leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · inhibitory kinaz janusowychinne zaleceniePrzed włączeniem fedratynibu oceń dawkę antagonisty aldosteronu i oznacz potas, a kolejne oznaczenie wykonaj w pierwszych dniach leczenia. Po odstawieniu fedratynibu dawkę antagonisty aldosteronu oceń ponownie.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAntyandrogeny (np. enzalutamid, apalutamid)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. ruksolitynib, fedratynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i inhibitora kinaz janusowych lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych może działać wyraźnie słabiej, dlatego połączenia należy unikać albo prowadzić je przy ścisłej kontroli skuteczności leczenia.Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i hematologowi, i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i hematologowi, i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Niektóre leki stosowane w raku prostaty, takie jak enzalutamid i apalutamid, przyspieszają rozkład ruksolitynibu i fedratynibu w organizmie. Przez to lek na chorobę szpiku może działać słabiej, a choroba może dawać znowu o sobie znać. Bikalutamid, flutamid i darolutamid nie mają takiego wpływu. Gdy enzalutamid lub apalutamid zostanie odstawiony, lek na szpik może z kolei zacząć działać za mocno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ponowne uczucie pełności lub ból w lewym boku brzucha (powiększona śledziona)
  • nasilone zmęczenie, poty nocne, swędzenie skóry lub chudnięcie
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • częste infekcje lub gorączka
  • bladość i duszność przy wysiłku
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i inhibitora kinaz janusowych lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych może działać wyraźnie słabiej, dlatego połączenia należy unikać albo prowadzić je przy ścisłej kontroli skuteczności leczenia. Dotyczy to enzalutamidu i apalutamidu, a nie bikalutamidu, flutamidu i darolutamidu. Fedratynibu nie należy łączyć z enzalutamidem ani apalutamidem. Jeśli leczenie antyandrogenowe jest konieczne, preferuje się darolutamid. Przy ruksolitynibie połączenie jest możliwe pod warunkiem regularnej oceny odpowiedzi i stopniowego zwiększania dawki ruksolitynibu w razie utraty skuteczności. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu dawkę ruksolitynibu trzeba ponownie ocenić i w razie potrzeby zmniejszyć, kontrolując morfologię krwi przez kilka tygodni, aż indukcja wygaśnie.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia ruksolitynibu lub fedratynibu może osłabić kontrolę mielofibrozy lub czerwienicy prawdziwej. Może to oznaczać ponowne powiększenie śledziony, nawrót objawów ogólnych i utratę odpowiedzi hematologicznej. Fedratynibu w połączeniu z silnym induktorem CYP3A4 może nie dać się skutecznie dawkować. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu u chorego, któremu wcześniej zwiększono dawkę inhibitora kinaz janusowych, stężenie tego leku rośnie. Grozi to wtedy cytopeniami, zwłaszcza małopłytkowością i niedokrwistością.

Mechanizm

Enzalutamid i apalutamid są silnymi induktorami CYP3A4 (a także innych enzymów, m.in. CYP2C9 i CYP2C19). Ruksolitynib i fedratynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4. Indukcja tego enzymu przyspiesza ich eliminację i obniża ekspozycję ogólnoustrojową. Fedratynib jest dodatkowo metabolizowany przez CYP2C19, który apalutamid również indukuje. Efekt indukcyjny narasta stopniowo przez kilka tygodni od włączenia antyandrogenu i równie stopniowo wygasa po jego odstawieniu. Odwrotny kierunek interakcji, czyli wpływ fedratynibu jako umiarkowanego inhibitora CYP3A4 na antyandrogeny, ma małe znaczenie kliniczne.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek, częściej w pierwszych tygodniach po włączeniu lub odstawieniu enzalutamidu albo apalutamidu
  • wielkość śledziony w badaniu przedmiotowym lub obrazowym
  • objawy ogólne choroby mieloproliferacyjnej (zmęczenie, poty nocne, świąd, utrata masy ciała)
  • hematokryt u chorych z czerwienicą prawdziwą leczonych ruksolitynibem
  • objawy cytopenii (krwawienia, siniaki, infekcje) po odstawieniu induktora

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidu w trakcie leczenia ruksolitynibemkolejność włączenia · antyandrogenyinne zaleceniePo odstawieniu induktora stężenie ruksolitynibu stopniowo rośnie w miarę wygasania indukcji. Jeśli dawkę ruksolitynibu wcześniej zwiększano, trzeba ją ponownie ocenić i kontrolować morfologię krwi przez kilka tygodni ze względu na ryzyko małopłytkowości i niedokrwistości.
Włączenie enzalutamidu lub apalutamidu u chorego ustabilizowanego na inhibitorze kinaz janusowychkolejność włączenia · antyandrogenyinne zalecenieSpadek skuteczności inhibitora kinaz janusowych pojawia się z opóźnieniem, w miarę narastania indukcji. Ocena odpowiedzi powinna obejmować kilka pierwszych tygodni po włączeniu antyandrogenu. W przypadku fedratynibu należy rozważyć darolutamid zamiast induktora.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAntyestrogeny (np. tamoksyfen, elacestrant, toremifen)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. fedratynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyestrogenu i inhibitora kinaz janusowych należy w miarę możliwości wybrać leki, które nie wpływają na swój metabolizm, a gdy to niemożliwe, ściśle kontrolować skuteczność i działania niepożądane antyestrogenu.Jeśli przyjmujesz lek antyestrogenowy i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach, i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek antyestrogenowy i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach, i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Fedratynib, lek stosowany w chorobach szpiku, może zmieniać sposób, w jaki organizm przetwarza niektóre leki hormonalne stosowane w raku piersi. Tamoksyfen może wtedy działać słabiej, a toremifen i elacestrant mogą gromadzić się w organizmie i częściej powodować działania niepożądane. Toremifen w większym stężeniu może zaburzać rytm serca. Fulwestrant oraz ruksolitynib nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie, zasłabnięcie lub silne zawroty głowy
  • nasilone nudności, wymioty lub wyraźne osłabienie
  • nowy guzek w piersi lub pod pachą, nowe bóle kości
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antyestrogenu i inhibitora kinaz janusowych należy w miarę możliwości wybrać leki, które nie wpływają na swój metabolizm, a gdy to niemożliwe, ściśle kontrolować skuteczność i działania niepożądane antyestrogenu. Tamoksyfenu nie należy łączyć z fedratynibem, jeśli istnieje skuteczna alternatywa. Rozważ fulwestrant, a u kobiet po menopauzie inhibitor aromatazy, albo zmianę fedratynibu na ruksolitynib. U pacjentów leczonych toremifenem połączenia z fedratynibem lepiej unikać. Jeśli jest konieczne, wykonaj EKG przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez. Elacestrantu nie łączy się z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, dlatego przy fedratynibie należy go zastąpić innym lekiem albo prowadzić leczenie pod ścisłą kontrolą onkologa. Połączenia z fulwestrantem oraz wszystkie połączenia z ruksolitynibem nie wymagają zmian z powodu tej interakcji.

Skutek kliniczny

Przy tamoksyfenie głównym zagrożeniem jest osłabienie skuteczności leczenia hormonalnego raka piersi i większe ryzyko nawrotu. Przy toremifenie większe stężenie leku nasila wydłużenie odstępu QT i zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Przy elacestrancie większe stężenie nasila działania niepożądane, zwłaszcza nudności, wymioty, zmęczenie i zaburzenia lipidowe.

Mechanizm

Interakcję wywołuje fedratynib, który umiarkowanie hamuje CYP3A4 i CYP2D6, a słabiej także CYP2C19. Tamoksyfen jest prolekiem, a jego najaktywniejszy metabolit endoksyfen powstaje głównie z udziałem CYP2D6. Zahamowanie tego enzymu zmniejsza stężenie endoksyfenu i może osłabić działanie przeciwnowotworowe. Toremifen i elacestrant są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc fedratynib zwiększa ich stężenie we krwi. Antyestrogeny nie wpływają istotnie na farmakokinetykę inhibitorów kinaz janusowych. Interakcja nie dotyczy całej klasy, ponieważ nie występuje przy fulwestrancie ani przy ruksolitynibie.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy toremifenie – przed włączeniem fedratynibu i po kilku tygodniach leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy przy toremifenie
  • nudności, wymioty i zmęczenie oraz lipidogram przy elacestrancie
  • ocena odpowiedzi onkologicznej i objawy progresji choroby przy tamoksyfenie
  • przegląd innych leków hamujących CYP2D6 lub CYP3A4 albo wydłużających odstęp QT

Kiedy ocena się zmienia

Fedratynib włączany u pacjenta stale leczonego toremifenem lub elacestrantemkolejność włączenia · inhibitory kinaz janusowychinne zalecenieWłączenie fedratynibu u pacjenta ustabilizowanego na toremifenie lub elacestrancie stopniowo zwiększa stężenie antyestrogenu w ciągu kolejnych dni. Wykonaj EKG i oznacz elektrolity przed włączeniem oraz po osiągnięciu stanu stacjonarnego, a przy elacestrancie rozważ zmianę leczenia hormonalnego. Po odstawieniu fedratynibu stężenie antyestrogenu wraca do wyjściowego dopiero po kilku dniach.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.