Interakcje / Fludeoksyglukozę / Fludeoksyglukozę i pegfilgrastym
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Badanie PET z fludeoksyglukozą (18F) planuj co najmniej 5 dni po podaniu pegfilgrastymu.
Powiedz lekarzowi lub pracowni PET, kiedy dostałeś ostatni zastrzyk z pegfilgrastymu, bo badanie najlepiej wykonać co najmniej 5 dni po nim.
Niekorzystna interakcjaFludeoksyglukozę+ PegfilgrastymBadanie PET z fludeoksyglukozą (18F) planuj co najmniej 5 dni po podaniu pegfilgrastymu.Powiedz lekarzowi lub pracowni PET, kiedy dostałeś ostatni zastrzyk z pegfilgrastymu, bo badanie najlepiej wykonać co najmniej 5 dni po nim.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub pracowni PET, kiedy dostałeś ostatni zastrzyk z pegfilgrastymu, bo badanie najlepiej wykonać co najmniej 5 dni po nim.
Pegfilgrastym pobudza szpik kostny do produkcji białych krwinek. Przez kilka dni po zastrzyku szpik i śledziona silniej wychwytują substancję podawaną przed badaniem PET. Może to zafałszować wynik badania, ale nie szkodzi twojemu zdrowiu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- termin badania PET wypada mniej niż 5 dni po zastrzyku z pegfilgrastymu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Badanie PET z fludeoksyglukozą (18F) planuj co najmniej 5 dni po podaniu pegfilgrastymu[1]. Jeśli zachowanie odstępu nie jest możliwe, przekaż pracowni medycyny nuklearnej datę ostatniego podania pegfilgrastymu, aby uwzględniono ten wpływ przy interpretacji obrazu[1]. Pegfilgrastym działa dłużej niż krótko działające czynniki wzrostu, dlatego przy niejednoznacznym obrazie szpiku warto rozważyć dłuższy odstęp.
Skutek kliniczny
Rozlane wzmożone gromadzenie znacznika w szpiku i śledzionie może być mylnie odczytane jako naciek nowotworowy lub zmiany przerzutowe albo maskować prawdziwe ogniska w kościach. Grozi to błędną oceną zaawansowania choroby lub odpowiedzi na leczenie. Lek nie powoduje szkody dla zdrowia pacjenta, a zaburza wynik badania diagnostycznego.
Mechanizm
Pegfilgrastym pobudza namnażanie komórek szpiku i zwiększa ich zapotrzebowanie na glukozę. Przez kilka dni po podaniu czynnika stymulującego tworzenie kolonii szpik kostny i śledziona pobierają więcej fludeoksyglukozy (18F)[1]. Rozlane gromadzenie znacznika w szpiku i śledzionie zmienia rozkład znacznika w organizmie i utrudnia ocenę obrazu PET.
Monitorować
- data ostatniego podania pegfilgrastymu względem terminu badania PET
- opis rozlanego gromadzenia znacznika w szpiku i śledzionie w wyniku PET
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni między podaniem pegfilgrastymu a badaniem PETpacjent | ryzyko maleje | Odstęp co najmniej 5 dni między podaniem czynnika stymulującego tworzenie kolonii a obrazowaniem PET zmniejsza wpływ na wychwyt znacznika w szpiku i śledzionie. |
| Badanie PET wykonane przed podaniem pegfilgrastymukolejność włączenia · fludeoksyglukozę | interakcja nie dotyczy | Gdy badanie PET wykonano przed pierwszym podaniem pegfilgrastymu, wpływ na wychwyt znacznika nie występuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Alkohol przy tych lekach
Fludeoksyglukozę a alkohol: brak opisu w bazie.
Pegfilgrastym a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 26
Niekorzystna interakcjaGlukoza+ FludeoksyglukozęPrzed badaniem PET z fludeoksyglukozą pacjent pozostaje na czczo co najmniej 4 godziny i nie przyjmuje glukozy ani napojów z cukrem, ale pije wodę bez ograniczeń.Przez co najmniej 4 godziny przed badaniem PET nie jedz i nie przyjmuj glukozy ani słodkich napojów, pij tylko wodę i stosuj się do zaleceń pracowni.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przez co najmniej 4 godziny przed badaniem PET nie jedz i nie przyjmuj glukozy ani słodkich napojów, pij tylko wodę i stosuj się do zaleceń pracowni.
Glukoza wypita lub zjedzona przed badaniem PET może sprawić, że badanie będzie mniej dokładne i trzeba będzie je powtórzyć. Środek podawany do badania zachowuje się w organizmie podobnie jak cukier, więc cukier z jedzenia z nim konkuruje. Nie jest to groźne dla zdrowia, ale wpływa na wynik.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- objawy niedocukrzenia przed badaniem, takie jak drżenie, poty, kołatanie serca lub silny głód – zjedz cukier i powiedz o tym personelowi pracowni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przed badaniem PET z fludeoksyglukozą pacjent pozostaje na czczo co najmniej 4 godziny i nie przyjmuje glukozy ani napojów z cukrem, ale pije wodę bez ograniczeń[1]. Przed podaniem znacznika oznacza się glikemię, a u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą badania się unika[1]. Doustnego testu obciążenia glukozą nie wykonuje się w dniu badania przed podaniem znacznika. Wyjątkiem jest badanie żywotności mięśnia sercowego, w którym podaje się 50 g glukozy około 1 godziny przed fludeoksyglukozą albo stosuje wlew glukozy z insuliną[1]. Leczenie hipoglikemii ma pierwszeństwo przed badaniem – wtedy przesuwa się termin PET.
Skutek kliniczny
Glukoza przyjęta przed badaniem PET obniża czułość obrazowania onkologicznego i zapalnego, co grozi wynikiem fałszywie ujemnym i koniecznością powtórzenia badania z ponownym narażeniem na promieniowanie. Czułość spada zwłaszcza przy glikemii powyżej 8 mmol/l[1]. Glukoza nie zmienia bezpieczeństwa fludeoksyglukozy, która w dawkach diagnostycznych nie ma aktywności farmakodynamicznej[2].
Mechanizm
Fludeoksyglukoza jest analogiem glukozy i wnika do komórek tymi samymi transporterami, a jej wychwyt ma charakter wysycalny. Egzogenna glukoza konkuruje z nią o wychwyt komórkowy, a przy dużym stężeniu glukozy we krwi i niskiej aktywności insuliny wychwyt fludeoksyglukozy przez narządy i guzy jest zmniejszony[2]. Jednocześnie wychwyt glukozy przez mięsień sercowy zależy od insuliny, dlatego obciążenie glukozą zwiększa gromadzenie znacznika w sercu[1].
Monitorować
- glikemia bezpośrednio przed podaniem fludeoksyglukozy
- czas od ostatniego posiłku lub przyjęcia glukozy
Kiedy ocena się zmienia
| 50 g około 1 godziny przed podaniem fludeoksyglukozy w badaniu mięśnia sercowegodawka · glukoza | inne zalecenie | W badaniu żywotności mięśnia sercowego obciążenie glukozą jest celowe, bo zwiększa zależny od insuliny wychwyt znacznika przez serce. |
| odstep ≥ 4 h przed podaniem fludeoksyglukozyglukoza | ryzyko maleje | Co najmniej 4 godziny na czczo przed podaniem znacznika przy prawidłowej glikemii ogranicza wpływ glukozy na czułość badania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoksyglukoza Euro-PET 300-3100 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoksyglukoza-euro-pet-100192019/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ FludeoksyglukozęBadanie PET z fludeoksyglukozą (18F) planuj z odstępem co najmniej 5 dni od ostatniej dawki filgrastymu.Powiedz lekarzowi kierującemu i pracowni PET, kiedy dostałeś ostatni zastrzyk filgrastymu, aby można było zachować co najmniej 5 dni odstępu przed badaniem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi kierującemu i pracowni PET, kiedy dostałeś ostatni zastrzyk filgrastymu, aby można było zachować co najmniej 5 dni odstępu przed badaniem.
Filgrastym pobudza szpik kostny do pracy. Przez kilka dni po zastrzyku szpik i śledziona mogą wyglądać w badaniu PET inaczej niż zwykle. Może to utrudnić lekarzowi prawidłowe odczytanie wyniku badania. Lek nie szkodzi ci w połączeniu z badaniem, ale może zafałszować jego wynik.
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Badanie PET z fludeoksyglukozą (18F) planuj z odstępem co najmniej 5 dni od ostatniej dawki filgrastymu[1]. Gdy odstęp nie jest możliwy, poinformuj pracownię medycyny nuklearnej o leczeniu filgrastymem, aby uwzględniono to przy interpretacji obrazu[1]. Nie odstawiaj filgrastymu bez decyzji onkologa, jeśli jest potrzebny do leczenia neutropenii.
Skutek kliniczny
Rozlane wzmożone gromadzenie znacznika w szpiku kostnym i śledzionie może maskować ogniska nowotworowe w kościach lub być błędnie interpretowane jako naciek szpiku albo śledziony. Może to prowadzić do fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych wyników PET i błędnej oceny zaawansowania albo odpowiedzi na leczenie. Działanie niepożądane u pacjenta nie występuje.
Mechanizm
Filgrastym pobudza szpik kostny do wytwarzania i uwalniania neutrofili, co zwiększa aktywność metaboliczną szpiku i śledziony. Po podaniu czynników stymulujących tworzenie kolonii przez kilka dni występuje zwiększone pobieranie fludeoksyglukozy (18F) w szpiku kostnym i śledzionie[1]. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, lecz zakłócenie obrazu diagnostycznego, które zmniejsza przydatność badania.
Monitorować
- data ostatniej dawki filgrastymu względem terminu badania PET
- informacja o leczeniu filgrastymem w skierowaniu na PET
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dnifilgrastym | ryzyko maleje | Odstęp co najmniej 5 dni między ostatnią dawką filgrastymu a badaniem PET zmniejsza wzmożony wychwyt znacznika w szpiku i śledzionie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaHydroksykarbamid+ PegfilgrastymPegfilgrastymu nie łączy się z ciągłym przyjmowaniem hydroksykarbamidu – jeśli jest potrzebny, hydroksykarbamid należy wstrzymać, a pegfilgrastym podać co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce.Zanim dostaniesz zastrzyk z pegfilgrastymem, powiedz lekarzowi, że bierzesz hydroksykarbamid, i zapytaj, kiedy go wstrzymać i kiedy do niego wrócić.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim dostaniesz zastrzyk z pegfilgrastymem, powiedz lekarzowi, że bierzesz hydroksykarbamid, i zapytaj, kiedy go wstrzymać i kiedy do niego wrócić.
Te dwa leki nie powinny działać w tym samym czasie, dlatego o kolejności i przerwach decyduje lekarz. Hydroksykarbamid hamuje wytwarzanie krwinek w szpiku, a pegfilgrastym pobudza szpik do produkcji białych krwinek. Przyjmowane razem mogą sobie przeszkadzać – zastrzyk może zadziałać słabiej, a szpik może zostać bardziej osłabiony.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ból w lewej górnej części brzucha albo w lewym barku
- silny ból kości, stawów lub klatki piersiowej, jeśli chorujesz na niedokrwistość sierpowatokrwinkową
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pegfilgrastymu nie łączy się z ciągłym przyjmowaniem hydroksykarbamidu – jeśli jest potrzebny, hydroksykarbamid należy wstrzymać, a pegfilgrastym podać co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce[1]. Neutropenię wywołaną hydroksykarbamidem leczy się przede wszystkim przerwaniem leku i ponownym doborem dawki, ponieważ hydroksykarbamidu nie stosuje się w toksycznym zakresie zahamowania szpiku[2]. Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy leukocytopenii poniżej 2,5 × 10^9/l, małopłytkowości poniżej 100 × 10^9/l ani ciężkiej niedokrwistości[3]. O momencie wznowienia hydroksykarbamidu decyduje lekarz na podstawie morfologii.
Skutek kliniczny
Możliwe jest słabsze działanie pegfilgrastymu oraz głębsza lub dłuższa neutropenia i małopłytkowość, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. U chorych z niedokrwistością sierpowatokrwinkową czynniki wzrostu granulocytów mogą dodatkowo wywołać przełom sierpowatokrwinkowy.
Mechanizm
Hydroksykarbamid działający w tym samym czasie co pegfilgrastym może osłabiać jego efekt i nasilać zahamowanie szpiku. Hydroksykarbamid jest antymetabolitem, który hamuje syntezę DNA i działa na komórki w fazie S cyklu komórkowego. Pegfilgrastym pobudza proliferację progenitorów granulocytów, a szybko dzielące się komórki szpiku są szczególnie wrażliwe na leki cytotoksyczne, dlatego pegfilgrastym podaje się co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii[1]. W badaniach na zwierzętach połączenie pegfilgrastymu z 5-fluorouracylem lub innymi antymetabolitami nasilało mielosupresję[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofili, płytki krwi, hemoglobina
- objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- ból w lewym podżebrzu lub barku – powiększenie śledziony
- u chorych z niedokrwistością sierpowatokrwinkową – objawy przełomu bólowego
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h od ostatniej dawki hydroksykarbamidupegfilgrastym | ryzyko rośnie | Podanie pegfilgrastymu wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce hydroksykarbamidu zwiększa ryzyko nasilenia mielosupresji i osłabienia działania pegfilgrastymu. |
| Leczenie ciągłe bez przerwy wokół podania pegfilgrastymuczas leczenia · hydroksykarbamid | inne zalecenie | Przy przewlekłym codziennym przyjmowaniu hydroksykarbamidu odstęp od pegfilgrastymu jest możliwy tylko po wstrzymaniu hydroksykarbamidu, a o wznowieniu decyduje lekarz na podstawie morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pelgraz 6 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pelgraz-100411680/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
Niekorzystna interakcjaInsulina aspart+ FludeoksyglukozęTermin dawki insuliny aspart w dniu badania PET z fludeoksyglukozą (18F) należy ustalić z pracownią medycyny nuklearnej, tak aby insulina nie była podawana krótko przed wstrzyknięciem znacznika.Przed badaniem PET ustal z pracownią lub lekarzem, kiedy wziąć insulinę i posiłek w dniu badania, i nie wstrzykuj jej tuż przed badaniem bez takiej zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed badaniem PET ustal z pracownią lub lekarzem, kiedy wziąć insulinę i posiłek w dniu badania, i nie wstrzykuj jej tuż przed badaniem bez takiej zgody.
Insulina wpływa na to, gdzie w organizmie gromadzi się substancja podawana przed badaniem PET. Jeśli wstrzykniesz insulinę tuż przed badaniem, obraz może być mniej dokładny i badanie trzeba będzie powtórzyć. Post przed badaniem przy jednoczesnym stosowaniu insuliny może też obniżyć ci cukier za bardzo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, osłabienie lub zawroty głowy
- splątanie albo trudności z koncentracją
- bardzo wysoki cukier w glukometrze w dniu badania
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Termin dawki insuliny aspart w dniu badania PET z fludeoksyglukozą (18F) należy ustalić z pracownią medycyny nuklearnej, tak aby insulina nie była podawana krótko przed wstrzyknięciem znacznika. Badanie najlepiej zaplanować w godzinach porannych, przed pierwszym posiłkiem i dawką insuliny okołoposiłkowej. Przed podaniem znacznika należy oznaczyć glikemię i uwzględnić jej wartość oraz wpływ insuliny podczas interpretacji obrazów[1]. Pacjenta trzeba poinstruować, jak postępować z dawką insuliny i posiłkiem po badaniu, aby uniknąć zarówno hipoglikemii podczas postu, jak i hiperglikemii po pominięciu dawki.
Skutek kliniczny
Insulina podana krótko przed wstrzyknięciem fludeoksyglukozy (18F) powoduje intensywne gromadzenie znacznika w mięśniach i tkance tłuszczowej oraz słabszy kontrast zmian chorobowych. Grozi to wynikiem fałszywie ujemnym, błędną oceną odpowiedzi na leczenie albo koniecznością powtórzenia badania. Wszystkie leki wpływające na stężenie glukozy we krwi mogą zmieniać czułość badania[1]. U chorego na cukrzycę, który pości przed badaniem i przyjmuje insulinę, istnieje dodatkowo ryzyko hipoglikemii.
Mechanizm
Insulina zwiększa wychwyt glukozy i jej analogu fludeoksyglukozy (18F) przez mięśnie szkieletowe i tkankę tłuszczową. Podanie insuliny zmienia więc rozkład znacznika w organizmie i zmniejsza jego dostępność dla guza oraz badanych narządów[1]. Na wychwyt znacznika wpływa także stężenie glukozy we krwi – przy hiperglikemii i niskiej aktywności insuliny w osoczu wchłanianie fludeoksyglukozy (18F) przez narządy i guzy jest zmniejszone[1]. Interakcja nie dotyczy skuteczności ani bezpieczeństwa insuliny, lecz jakości diagnostycznej badania PET.
Monitorować
- glikemia przed wstrzyknięciem fludeoksyglukozy (18F)
- godzina ostatniej dawki insuliny przed badaniem
- objawy hipoglikemii w czasie postu przed badaniem
- glikemia po badaniu i po wznowieniu insuliny
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka insuliny podana krótko przed wstrzyknięciem fludeoksyglukozy (18F)odstep · insulina aspart | ryzyko rośnie | Im krócej przed podaniem znacznika wstrzyknięto insulinę, tym silniejsze przesunięcie wychwytu do mięśni i tkanki tłuszczowej oraz większe ryzyko badania niediagnostycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaInsulina glargine+ FludeoksyglukozęBadanie PET z fludeoksyglukozą (18F) u chorego leczonego insuliną glargine planuje się zgodnie z protokołem pracowni medycyny nuklearnej, z oceną glikemii przed podaniem znacznika.Przed badaniem PET ustal z lekarzem lub pracownią, jaką dawkę insuliny wziąć dzień wcześniej i w dniu badania, i nie bierz dodatkowej insuliny bez ich zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed badaniem PET ustal z lekarzem lub pracownią, jaką dawkę insuliny wziąć dzień wcześniej i w dniu badania, i nie bierz dodatkowej insuliny bez ich zgody.
Insulina wpływa na to, gdzie w organizmie gromadzi się substancja podawana przed badaniem PET. Jeśli insulina zadziała tuż przed badaniem, obraz może być mniej dokładny. Zbyt wysoki cukier też pogarsza jakość badania. Podczas głodzenia przed badaniem przy stosowaniu insuliny łatwiej o zbyt niski cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- silny głód
- zawroty głowy lub splątanie w czasie głodzenia przed badaniem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Badanie PET z fludeoksyglukozą (18F) u chorego leczonego insuliną glargine planuje się zgodnie z protokołem pracowni medycyny nuklearnej, z oceną glikemii przed podaniem znacznika. Insulinę bazalną zwykle się kontynuuje, ale dawkę stosowaną przed okresem głodzenia ustala lekarz prowadzący lub pracownia, aby uniknąć hipoglikemii. Nie podaje się dodatkowych dawek insuliny w celu szybkiej korekty glikemii tuż przed wstrzyknięciem znacznika, bo zaburza to rozkład fludeoksyglukozy. Wpływ insuliny i glikemii należy uwzględnić przy interpretacji obrazu PET.[1]
Skutek kliniczny
Insulina podana w okresie bliskim wstrzyknięciu znacznika kieruje go do mięśni i tkanki tłuszczowej, przez co spada kontrast między guzem a tłem i maleje czułość badania PET. Leki wpływające na stężenie glukozy we krwi mogą zmieniać czułość badania.[1] Dobrze wyrównana glikemia dzięki stałej insulinie bazalnej sprzyja jakości badania, natomiast u pacjenta na czczo przyjmującego insulinę długodziałającą istnieje ryzyko hipoglikemii w okresie przygotowania do badania.
Mechanizm
Insulina zwiększa wychwyt glukozy i fludeoksyglukozy (18F) do mięśni szkieletowych i tkanki tłuszczowej przez nasilenie transportu błonowego glukozy, co zmienia rozkład znacznika w organizmie.[1] Wysokie stężenie glukozy we krwi i niska aktywność insuliny w osoczu zmniejszają wchłanianie fludeoksyglukozy (18F) przez narządy i guzy.[1] Insulina glargine nie wpływa na farmakokinetykę samego znacznika w inny sposób.
Monitorować
- glikemia przed podaniem fludeoksyglukozy (18F)
- objawy hipoglikemii w czasie głodzenia przed badaniem
- czas ostatniej dawki insuliny względem podania znacznika
Kiedy ocena się zmienia
| Dodatkowa dawka insuliny podana tuż przed wstrzyknięciem znacznikaodstep · insulina glargine | ryzyko rośnie | Doraźna dawka insuliny podana w krótkim czasie przed fludeoksyglukozą (18F) najsilniej przesuwa znacznik do mięśni i tkanki tłuszczowej i może uczynić badanie niediagnostycznym, dlatego badanie zwykle się przekłada. |
| Głodzenie przed badaniem przy stałej dawce insuliny bazalnejczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta na czczo stała dawka insuliny glargine może prowadzić do hipoglikemii, dlatego dawkę przed okresem głodzenia ustala lekarz prowadzący lub pracownia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaInsulina lizpro+ FludeoksyglukozęTermin i dawkę insuliny lizpro w dniu badania PET należy ustalić z pracownią medycyny nuklearnej i lekarzem prowadzącym leczenie cukrzycy.Przed badaniem PET zapytaj pracownię lub lekarza, kiedy i ile insuliny wstrzyknąć w dniu badania, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed badaniem PET zapytaj pracownię lub lekarza, kiedy i ile insuliny wstrzyknąć w dniu badania, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Insulina wstrzyknięta krótko przed badaniem PET może sprawić, że obraz będzie mniej czytelny i trzeba będzie powtórzyć badanie. Zbyt wysoki cukier we krwi też pogarsza wynik badania. Dlatego dawkę insuliny w dniu badania trzeba zaplanować z lekarzem i pracownią PET. Post przed badaniem razem z insuliną może obniżyć cukier za bardzo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, osłabienie, zawroty głowy
- splątanie albo trudności z koncentracją
- wysoki wynik glukozy w glukometrze rano przed badaniem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Termin i dawkę insuliny lizpro w dniu badania PET należy ustalić z pracownią medycyny nuklearnej i lekarzem prowadzącym leczenie cukrzycy. Insuliny nie podaje się rutynowo bezpośrednio przed wstrzyknięciem fludeoksyglukozy (18F), a glikemię mierzy się przed podaniem znacznika. Nie należy samodzielnie odstawiać insuliny, bo hiperglikemia także zmniejsza wychwyt znacznika przez guzy[1]. Wyniki badania interpretuje się z uwzględnieniem stężenia glukozy i czasu ostatniej dawki insuliny[1].
Skutek kliniczny
Interakcja nie stanowi zagrożenia dla pacjenta, ale obniża wartość diagnostyczną badania PET. Insulina podana krótko przed wstrzyknięciem znacznika powoduje rozlane gromadzenie fludeoksyglukozy (18F) w mięśniach i tkance tłuszczowej, co może maskować ogniska chorobowe i prowadzić do wyników fałszywie ujemnych albo konieczności powtórzenia badania. Pominięcie insuliny i hiperglikemia również pogarszają czułość badania[1]. Na czczo przed badaniem dawka insuliny posiłkowej grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Podanie insuliny lizpro przed badaniem PET zmienia rozmieszczenie fludeoksyglukozy (18F) w tkankach. Insulina i glukoza wpływają na pobieranie fludeoksyglukozy (18F) przez komórki[1]. Insulina zwiększa wychwyt znacznika przez mięśnie szkieletowe i tkankę tłuszczową, co zmniejsza ilość znacznika dostępną dla guzów i ognisk zapalnych. Z drugiej strony przy dużym stężeniu glukozy we krwi i niskiej aktywności insuliny w osoczu wychwyt fludeoksyglukozy (18F) przez narządy i guzy jest zmniejszony[1].
Monitorować
- glikemia przed podaniem fludeoksyglukozy (18F)
- objawy hipoglikemii w okresie postu przed badaniem
- godzina i rodzaj ostatniej dawki insuliny
Kiedy ocena się zmienia
| Insulina podana krótko przed wstrzyknięciem fludeoksyglukozy (18F)odstep · insulina lizpro | ryzyko rośnie | Im krótszy odstęp między dawką insuliny lizpro a podaniem znacznika, tym silniejszy wychwyt fludeoksyglukozy (18F) w mięśniach i tkance tłuszczowej i gorsza ocena ognisk chorobowych. |
| Mieszanka z insuliną lizpro protaminowąpostać · insulina lizpro | inne zalecenie | Mieszanki zawierające insulinę lizpro protaminową działają dłużej niż sama insulina lizpro, dlatego wymagają odrębnego zaplanowania dawki w dniu badania z pracownią PET. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaInsulina ludzka+ FludeoksyglukozęPrzed badaniem PET z fludeoksyglukozą (18F) ustal z pracownią medycyny nuklearnej i lekarzem prowadzącym cukrzycę indywidualny schemat podawania insuliny w dniu badania.Przed badaniem PET zapytaj pracownię i swojego lekarza, kiedy i w jakiej dawce wstrzyknąć insulinę w dniu badania, i nie podawaj dodatkowej dawki bez ich zgody.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przed badaniem PET zapytaj pracownię i swojego lekarza, kiedy i w jakiej dawce wstrzyknąć insulinę w dniu badania, i nie podawaj dodatkowej dawki bez ich zgody.
Insulina może zmienić to, gdzie w organizmie gromadzi się znacznik używany w badaniu PET. Przez to wynik badania może być mniej dokładny i czasem trzeba je powtórzyć. Twoja insulina działa przy tym normalnie, ale głodówka przed badaniem może u ciebie wywołać zbyt niski cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca lub silny głód w czasie oczekiwania na badanie
- zawroty głowy, osłabienie lub splątanie
- wysoki wynik cukru na glukometrze rano w dniu badania
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przed badaniem PET z fludeoksyglukozą (18F) ustal z pracownią medycyny nuklearnej i lekarzem prowadzącym cukrzycę indywidualny schemat podawania insuliny w dniu badania. Nie podaje się insuliny krótko przed wstrzyknięciem znacznika w celu obniżenia glikemii, bo pogarsza to jakość obrazowania. Przed podaniem znacznika oznacza się stężenie glukozy we krwi, a przy hiperglikemii decyzję o wykonaniu albo przełożeniu badania podejmuje pracownia. Wynik obrazowania interpretuje się z uwzględnieniem glikemii i czasu ostatniej dawki insuliny[1].
Skutek kliniczny
Insulina podana w okresie poprzedzającym wstrzyknięcie znacznika zmienia jego rozkład w organizmie – zwiększa się wychwyt w mięśniach i tkance tłuszczowej, a maleje w guzach i ogniskach zapalnych. Grozi to wynikiem fałszywie ujemnym albo trudnym do interpretacji badaniem PET i koniecznością jego powtórzenia. Interakcja nie dotyczy działania insuliny, ale jednoczesne przygotowanie do badania na czczo zwiększa ryzyko hipoglikemii u osoby leczonej insuliną.
Mechanizm
Insulina zwiększa przezbłonowy transport glukozy i jej analogów do mięśni szkieletowych i tkanki tłuszczowej, więc fludeoksyglukoza (18F) jest przechwytywana przez te tkanki zamiast gromadzić się w ogniskach chorobowych. Podanie glukozy i insuliny wpływa na pobieranie fludeoksyglukozy (18F) przez komórki[1]. Przy dużym stężeniu glukozy we krwi i niskiej aktywności insuliny w osoczu wychwyt znacznika przez narządy i guzy jest zmniejszony[1].
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi przed podaniem fludeoksyglukozy (18F)
- objawy hipoglikemii w czasie pozostawania na czczo przed badaniem
- godzina i rodzaj ostatniej dawki insuliny – do opisu badania
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · insulina ludzka | ryzyko rośnie | Insulina podana dożylnie działa natychmiast i najsilniej przesuwa wychwyt znacznika do mięśni, dlatego jej podanie w okresie okołoiniekcyjnym praktycznie uniemożliwia wiarygodną ocenę badania. |
| Insulina krótkodziałająca lub mieszanka z komponentem krótkodziałającympostać · insulina ludzka | ryzyko rośnie | Insulina o szybkim początku działania podana przed badaniem wywiera największy wpływ na rozkład znacznika, więc jej dawka w dniu badania wymaga szczególnie starannego zaplanowania z pracownią. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludeoxyglucose (18F) Synektik 200-2200 MBq/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludeoxyglucose-18f-synektik-100340655/
Niekorzystna interakcjaMetotreksat+ PegfilgrastymPegfilgrastym podaj co najmniej 24 godziny po zakończeniu podawania chemioterapii zawierającej metotreksat.Zrób zastrzyk z pegfilgrastymem dokładnie w dniu wskazanym przez lekarza – nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu chemioterapii.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zrób zastrzyk z pegfilgrastymem dokładnie w dniu wskazanym przez lekarza – nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu chemioterapii.
Zastrzyk z pegfilgrastymem pomaga odbudować białe krwinki i chroni cię przed zakażeniami po chemioterapii. Jeśli jednak zrobisz go za wcześnie, czyli w trakcie działania metotreksatu, może nasilić jego szkodliwy wpływ na szpik. Dlatego zastrzyk robi się dopiero po upływie co najmniej doby od zakończenia chemioterapii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka 38°C lub wyższa
- dreszcze
- ból gardła albo kaszel
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pegfilgrastym podaj co najmniej 24 godziny po zakończeniu podawania chemioterapii zawierającej metotreksat.[1] Nie podawaj pegfilgrastymu w dniu podania metotreksatu ani w ciągu następnej doby. Przy cotygodniowym lub ciągłym schemacie metotreksatu ustal z lekarzem prowadzącym termin wstrzyknięcia względem kolejnych dawek. Kontroluj morfologię krwi z rozmazem w trakcie cyklu.
Skutek kliniczny
Przy podaniu pegfilgrastymu w trakcie chemioterapii z metotreksatem lub krótko po niej możliwa jest głębsza i dłuższa neutropenia, a także nasilenie innych cytopenii. Zwiększa to ryzyko gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń. Przy prawidłowym odstępie skojarzenie jest standardowym, celowym leczeniem wspomagającym.
Mechanizm
Pegfilgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii granulocytowej w szpiku. Szybko dzielące się komórki są bardziej wrażliwe na leki cytotoksyczne, zwłaszcza antymetabolity działające w fazie syntezy DNA, do których należy metotreksat. Podanie pegfilgrastymu w czasie ekspozycji na metotreksat może więc pogłębić mielosupresję zamiast jej zapobiegać. W modelach zwierzęcych skojarzenie pegfilgrastymu z 5-fluorouracylem lub innymi antymetabolitami nasilało działanie mielosupresyjne.[1] Nie jest to interakcja farmakokinetyczna.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- data i godzina zakończenia ostatniego podania chemioterapii względem terminu wstrzyknięcia pegfilgrastymu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h po zakończeniu chemioterapiipegfilgrastym | ryzyko maleje | Podanie pegfilgrastymu co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem odpowiada zalecanemu schematowi i ogranicza ryzyko nasilenia mielosupresji. |
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu chemioterapiipegfilgrastym | ryzyko rośnie | Podanie pegfilgrastymu w dniu chemioterapii lub w ciągu doby od jej zakończenia może pogłębić mielosupresję wywołaną metotreksatem. |
| 14 dni przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · pegfilgrastym | ryzyko maleje | Podanie pegfilgrastymu na 14 dni przed rozpoczęciem chemioterapii było bezpieczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pelgraz 6 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pelgraz-100411680/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.