Interakcje / Flukonazol / Flukonazol i lomitapid
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Połączenie jest przeciwwskazane.
Jeśli przyjmujesz lomitapid, nie zaczynaj flukonazolu, także jednorazowej kapsułki na grzybicę, bez rozmowy z lekarzem, który wyjaśni, kiedy przerwać i kiedy wznowić lomitapid.
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ LomitapidPołączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lomitapid, nie zaczynaj flukonazolu, także jednorazowej kapsułki na grzybicę, bez rozmowy z lekarzem, który wyjaśni, kiedy przerwać i kiedy wznowić lomitapid.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lomitapid, nie zaczynaj flukonazolu, także jednorazowej kapsułki na grzybicę, bez rozmowy z lekarzem, który wyjaśni, kiedy przerwać i kiedy wznowić lomitapid.
Flukonazolu nie wolno przyjmować razem z lomitapidem. Flukonazol spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć wielokrotnie. Może to uszkodzić wątrobę i wywołać silną biegunkę, nudności lub wymioty. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub uporczywa biegunka
- nudności i wymioty
- ból brzucha, zwłaszcza pod prawym łukiem żebrowym
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeśli leczenie flukonazolem jest konieczne, lomitapid należy odstawić na cały czas jego stosowania[1]. Ponowne włączenie lomitapidu warto odłożyć do upływu 4–5 dni od ostatniej dawki flukonazolu, bo tak długo utrzymuje się hamowanie enzymów[2]. Jeśli to możliwe, zakażenie grzybicze lepiej leczyć lekiem przeciwgrzybiczym niehamującym CYP3A4 albo preparatem miejscowym, bez przerywania terapii lomitapidem.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu nasila jego działania niepożądane, przede wszystkim hepatotoksyczność ze wzrostem aktywności aminotransferaz i stłuszczeniem wątroby oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, wymioty i ból brzucha.
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4[2], a lomitapid jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol 200 mg dwa razy na dobę) zwiększał AUC lomitapidu około 27-krotnie, a Cmax około 15-krotnie, a dla umiarkowanych inhibitorów oczekuje się wzrostu narażenia na lomitapid 4–10 razy[1]. Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Flukonazol – silny inhibitor CYP2C19[3], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT po ponownym włączeniu lomitapidu
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
- stężenie LDL-C po przerwie w leczeniu lomitapidem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu. Lomitapid można wznowić dopiero po tym czasie, z kontrolą aminotransferaz. |
| dawka ≤ 150 mg jednorazowoflukonazol | inne zalecenie | Również pojedyncza dawka flukonazolu, ze względu na długi okres półtrwania, hamuje CYP3A4 przez kilka dni. Połączenie pozostaje przeciwwskazane, a lomitapid należy na ten czas odstawić. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieFlukonazola alkoholPrzy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu.Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.
Flukonazol nie wchodzi z alkoholem w groźną interakcję i nie wywołuje reakcji takiej jak po niektórych antybiotykach. Niewielka ilość alkoholu w trakcie krótkiego leczenia jest zwykle bezpieczna. Alkohol może jednak nasilać nudności, bóle brzucha czy zawroty głowy, a przy długim leczeniu i częstym piciu dodatkowo obciąża wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silne nudności lub wymioty
- nasilone zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby, leczonych przewlekle albo dużymi dawkami, należy zalecić ograniczenie alkoholu i rozważyć kontrolę parametrów wątrobowych. Małym dzieciom otrzymującym syrop nie należy podawać równocześnie innych leków zawierających etanol bez oceny lekarza.
Skutek kliniczny
U dorosłych umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia flukonazolem nie powoduje udokumentowanych istotnych skutków klinicznych. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak nudności, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach u osób nadużywających alkoholu albo z chorobą wątroby teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat, które otrzymują syrop, jednoczesna ekspozycja na etanol, na przykład z innych leków zawierających alkohol, może powodować działania niepożądane związane z glikolem propylenowym.[1]
Mechanizm
Flukonazol i etanol nie wchodzą w klinicznie istotną interakcję farmakokinetyczną. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 oraz inhibitorem CYP2C19 i CYP3A4.[1] Te izoenzymy mają niewielki udział w metabolizmie etanolu, a etanol nie zmienia w znaczący sposób stężenia flukonazolu. Flukonazol nie jest znany z wywoływania reakcji disulfiramopodobnej, w przeciwieństwie na przykład do metronidazolu. Teoretyczne znaczenie ma addycja działania hepatotoksycznego, ponieważ flukonazol rzadko uszkadza wątrobę, a regularne picie alkoholu dodatkowo ją obciąża. Produkty różnią się zapisami w charakterystyce, co wynika z ich składu. ChPL flukonazolu w kapsułkach nie wymienia alkoholu ani etanolu.[1] ChPL syropu podaje, że 10 ml syropu zawiera 164,8 mg glikolu propylenowego.[1] Według tej charakterystyki jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków oraz działania niepożądane u dzieci w wieku poniżej 5 lat.[1] Etanol konkuruje z glikolem propylenowym o dehydrogenazę alkoholową, co może sprzyjać kumulacji glikolu u dzieci o niedojrzałym metabolizmie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i bóle w prawym podżebrzu, przy leczeniu długotrwałym
- aktywność AlAT i AspAT u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby leczonych przewlekle
- inne leki zawierające etanol u dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop
Kiedy ocena się zmienia
| Syroppostać · alkohol | inne zalecenie | Syrop zawiera glikol propylenowy, a ChPL ostrzega przed jednoczesnym podawaniem z etanolem noworodkom i dzieciom w wieku poniżej 5 lat. U małych dzieci należy unikać równoczesnego podawania innych leków zawierających etanol. |
| wiek ≤ 4 latapacjent | ryzyko rośnie | U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop jednoczesna ekspozycja na etanol może powodować działania niepożądane, u noworodków ciężkie. Należy unikać łączenia z lekami zawierającymi etanol. |
| Regularne picie powyżej 2 standardowych porcji alkoholu dziennieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko addycji hepatotoksyczności, szczególnie przy dłuższej terapii. Warto zalecić ograniczenie alkoholu i obserwację objawów uszkodzenia wątroby. |
| Kilka tygodni lub dawki co najmniej 400 mg na dobęczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przewlekła terapia lub duże dawki flukonazolu u osób pijących regularnie zwiększają teoretyczne ryzyko uszkodzenia wątroby. Należy rozważyć kontrolę AlAT i AspAT oraz zalecić ograniczenie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Niekorzystna interakcjaLomitapida alkoholPacjent leczony lomitapidem nie powinien pić alkoholu przez cały okres terapii.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia i regularnie wykonuj badania wątroby zlecone przez lekarza.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia i regularnie wykonuj badania wątroby zlecone przez lekarza.
Ten lek może powodować odkładanie się tłuszczu w wątrobie i jej podrażnienie. Alkohol działa na wątrobę podobnie, więc razem mogą ją poważnie uszkodzić. Dotyczy to także niewielkich ilości alkoholu pitych regularnie. Uszkodzenie wątroby może zmusić lekarza do przerwania leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i wymioty
- utrata apetytu
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Pacjent leczony lomitapidem nie powinien pić alkoholu przez cały okres terapii. ChPL lomitapidu wskazuje, że podczas leczenia nie należy pić alkoholu, a w punkcie 4.4 stwierdza, że nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia[1]. Przed rozpoczęciem terapii warto zebrać wywiad dotyczący spożycia alkoholu, a u osób pijących regularnie lub w dużych ilościach rozważyć, czy leczenie jest bezpieczne. W razie wzrostu aktywności aminotransferaz należy w pierwszej kolejności ustalić, czy pacjent spożywał alkohol, i postępować zgodnie z zasadami modyfikacji dawki opisanymi w ChPL[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko stłuszczenia wątroby, wzrostu aktywności aminotransferaz i polekowego uszkodzenia wątroby. W badaniu fazy 3 trzech z czterech dorosłych pacjentów z aktywnością AlAT przekraczającą pięciokrotnie górną granicę normy przyznało się do spożycia alkoholu w ilości większej niż zalecana w protokole badania[1]. Utrzymujące się nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych mogą wymusić zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia lomitapidem, a umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do jego stosowania[1].
Mechanizm
Lomitapid hamuje mikrosomalne białko przenoszące triglicerydy (MTP) w wątrobie i jelicie, przez co ogranicza wydzielanie lipoprotein bogatych w triglicerydy i sprzyja gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Etanol niezależnie nasila stłuszczenie wątroby i działa hepatotoksycznie, więc oba czynniki sumują się w tym samym narządzie docelowym. ChPL lomitapidu podaje, że alkohol może zwiększać zawartość tłuszczu w wątrobie i spowodować lub nasilić uszkodzenie wątroby[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężenia lomitapidu we krwi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT
- stężenie bilirubiny
- aktywność fosfatazy zasadowej
- wywiad dotyczący spożycia alkoholu przy każdej wizycie
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie lub picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach ryzyko istotnego wzrostu aminotransferaz jest szczególnie duże, co potwierdzają obserwacje z badania fazy 3. Rozważ, czy leczenie jest bezpieczne, i zapewnij ścisłe monitorowanie prób wątrobowych. |
| Przewlekła choroba wątroby lub utrzymujące się nieprawidłowe próby wątroboweczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz niewyjaśnione, utrzymujące się nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych, również na tle alkoholowym, są przeciwwskazaniem do stosowania lomitapidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Inne interakcje tych leków 466
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ LomitapidLomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.
Lek przeciwwymiotny aprepitant mocno spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu. Lomitapid może się wtedy gromadzić we krwi w dużo większej ilości niż zwykle i uszkodzić wątrobę albo wywołać silną biegunkę i wymioty. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długotrwała biegunka
- nudności i wymioty
- ból brzucha, zwłaszcza pod prawym łukiem żebrowym
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.[1] Jeśli to możliwe, w zapobieganiu nudnościom i wymiotom wybierz lek przeciwwymiotny niehamujący CYP3A4, np. setron. Fosaprepitant jest słabym inhibitorem CYP3A4 i przy jego podaniu dawkę lomitapidu przyjmuje się w odstępie 12 godzin.[1] Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C, bo aprepitant po zakończeniu leczenia przejściowo pobudza CYP3A4, a towarzyszące schematom przeciwwymiotnym glikokortykosteroidy również są induktorami CYP3A4.[2][1]
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu nasila jego działania niepożądane, zwłaszcza uszkodzenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferaz i stłuszczeniem wątroby oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności i wymioty. Po zakończeniu leczenia aprepitantem możliwe jest przejściowe osłabienie działania obniżającego LDL-C.
Mechanizm
Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie doustnych substratów tego enzymu nawet około 3-krotnie.[2] Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy.[1] Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo zmniejszyć stężenie lomitapidu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[3], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- aktywność ALT i AST po wznowieniu lomitapidu
- stężenie LDL-C po wznowieniu lomitapidu
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia aprepitantemodstep · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo osłabić działanie lomitapidu. Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C i próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawkadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
- Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ LomitapidLomitapidu nie łączy się z chloramfenikolem podawanym ogólnie (dożylnie lub doustnie), ponieważ stosowanie umiarkowanych i silnych inhibitorów CYP3A4 z lomitapidem jest przeciwwskazane.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz lomitapid, i nie zaczynaj leczenia bez jego decyzji – maść lub krople możesz stosować normalnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz lomitapid, i nie zaczynaj leczenia bez jego decyzji – maść lub krople możesz stosować normalnie.
Chloramfenikol przyjmowany doustnie lub w zastrzykach spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu. Lomitapid może się wtedy gromadzić we krwi i silniej uszkadzać wątrobę oraz wywoływać ciężką biegunkę, nudności i wymioty. Takiego połączenia się nie stosuje. Maść, krople do oczu lub uszu z chloramfenikolem działają miejscowo i nie wpływają w istotny sposób na lomitapid.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka, nudności lub wymioty
- ból brzucha, zwłaszcza pod prawymi żebrami
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lomitapidu nie łączy się z chloramfenikolem podawanym ogólnie (dożylnie lub doustnie), ponieważ stosowanie umiarkowanych i silnych inhibitorów CYP3A4 z lomitapidem jest przeciwwskazane.[1] Jeśli leczenie ogólne chloramfenikolem jest konieczne, lomitapid należy na ten czas odstawić.[1] Preferowane jest jednak wybranie antybiotyku niehamującego CYP3A4. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę, do oka lub ucha można stosować razem z lomitapidem bez zmiany schematu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych zależnych od dawki – uszkodzenia wątroby ze wzrostem aminotransferaz i stłuszczeniem oraz ciężkich dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty. Silny inhibitor CYP3A4 zwiększył AUC lomitapidu około 27-krotnie, a Cmax około 15-krotnie.[1]
Mechanizm
Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[2] Podawany ogólnie hamuje CYP3A4 i jest zaliczany do umiarkowanych inhibitorów tego enzymu. Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy.[1] Przy podaniu miejscowym na skórę wchłanianie chloramfenikolu do krwi jest małe i nie należy oczekiwać istotnego hamowania metabolizmu lomitapidu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- AlAT i AspAT po wznowieniu lomitapidu
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
- LDL-C po wznowieniu lomitapidu
Bezpieczniejsze alternatywy
ceftriaksonmeropenemamoksycylina z kwasem klawulanowymlewofloksacynadoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie powinien istotnie hamować metabolizmu lomitapidu. Interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
| Doustnie lub dożylniedroga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu lomitapid należy odstawić na czas leczenia albo wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ LomitapidNie łącz cyprofloksacyny podawanej ogólnie z lomitapidem.Nie zaczynaj cyprofloksacyny, dopóki lekarz nie zdecyduje, czy zmienić antybiotyk albo czy przerwać lomitapid na czas kuracji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj cyprofloksacyny, dopóki lekarz nie zdecyduje, czy zmienić antybiotyk albo czy przerwać lomitapid na czas kuracji.
Cyprofloksacyna spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu, przez co lomitapidu może być we krwi za dużo. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby oraz silnej biegunki, nudności i wymiotów. Tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silna lub uporczywa biegunka
- nudności i wymioty
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyprofloksacyny podawanej ogólnie z lomitapidem. Wybierz antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4. Jeśli cyprofloksacyna jest niezbędna, wstrzymaj lomitapid na czas kuracji i wznów go po jej zakończeniu.
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na lomitapid zwiększa ryzyko jego działań zależnych od dawki – wzrostu aktywności aminotransferaz, stłuszczenia wątroby i nasilonych dolegliwości żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha).
Mechanizm
Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a cyprofloksacyna należy do umiarkowanych inhibitorów tego izoenzymu. Hamowanie CYP3A4 zmniejsza klirens lomitapidu i zwiększa jego stężenie w osoczu. Jednoczesne stosowanie lomitapidu z silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3]
- Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[2]
- Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], substrat OAT1[2], substrat OAT3[2]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- AlAT i AspAT
- bilirubina
- objawy żołądkowo-jelitowe
- lipidogram po wznowieniu lomitapidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna | ryzyko maleje | Po podaniu miejscowym do oka lub ucha ekspozycja ogólnoustrojowa na cyprofloksacynę jest znikoma i nie należy oczekiwać klinicznie istotnego hamowania CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ LomitapidPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj diltiazemu, jeśli bierzesz lomitapid, i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj diltiazemu, jeśli bierzesz lomitapid, i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.
Diltiazem bardzo silnie zwiększa ilość lomitapidu w organizmie. Może to uszkodzić wątrobę i nasilić dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- ból brzucha
- biegunka
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] Jeśli leczenie diltiazemem jest konieczne, lomitapid należy odstawić na czas jego stosowania.[3] Jeśli to możliwe, zamiast diltiazemu należy wybrać lek, który nie hamuje CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby z podwyższeniem aktywności aminotransferaz.[1] Można się też spodziewać nasilenia zależnych od dawki działań niepożądanych lomitapidu ze strony przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm lomitapidu, który jest wrażliwym substratem tego enzymu.[1] Oczekuje się, że umiarkowane inhibitory CYP3A4 zwiększą narażenie na lomitapid 4–10 razy, a silny inhibitor ketokonazol zwiększył AUC lomitapidu około 27-krotnie i Cmax około 15-krotnie.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Diltiazem – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[4], diltiazem – substrat CYP3A4[5]
- Diltiazem: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- objawy ze strony przewodu pokarmowego
- stężenie LDL-C po zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ FlukonazolErgotaminy nie łączy się z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, w tym z flukonazolem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz flukonazol, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz ergotaminę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz flukonazol, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz ergotaminę.
Flukonazol, lek na grzybicę, sprawia, że organizm znacznie wolniej pozbywa się ergotaminy, leku na migrenę. Ergotamina może się wtedy gromadzić i powodować groźny skurcz naczyń krwionośnych, który niedokrwi palce, dłonie, stopy, a nawet serce. Działanie flukonazolu utrzymuje się kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki, także po jednej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zimne, blade, sine lub drętwiejące palce rąk albo stóp
- Ból nóg lub rąk, zwłaszcza przy wysiłku
- Ból lub ucisk w klatce piersiowej
- Silne nudności lub wymioty
- Splątanie, zaburzenia widzenia lub mowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, w tym z flukonazolem[1]. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, należy odstawić ergotaminę i zastosować inny lek przeciwmigrenowy albo wybrać lek przeciwgrzybiczy bez wpływu na metabolizm ergotaminy. Ergotaminę można włączyć dopiero po upływie 4–5 dni od ostatniej dawki flukonazolu[2].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ergotaminy grozi zatruciem alkaloidami sporyszu (ergotyzmem) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn, a w ciężkich przypadkach martwicą palców oraz niedokrwieniem mięśnia sercowego lub ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i zwiększa stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2]. Ergotamina jest metabolizowana przez cytochrom P450 i zahamowanie jej metabolizmu nasila toksyczność alkaloidu[1]. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Objawy niedokrwienia kończyn – ból, drętwienie, bladość lub sinica palców
- Ból w klatce piersiowej
- Ciśnienie tętnicze
- Nudności, wymioty, zaburzenia neurologiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu, dlatego ergotaminę można włączyć dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.