Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i lomitapid

Chloramfenikol i lomitapid

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Lomitapidu nie łączy się z chloramfenikolem podawanym ogólnie (dożylnie lub doustnie), ponieważ stosowanie umiarkowanych i silnych inhibitorów CYP3A4 z lomitapidem jest przeciwwskazane.

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz lomitapid, i nie zaczynaj leczenia bez jego decyzji – maść lub krople możesz stosować normalnie.

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ LomitapidLomitapidu nie łączy się z chloramfenikolem podawanym ogólnie (dożylnie lub doustnie), ponieważ stosowanie umiarkowanych i silnych inhibitorów CYP3A4 z lomitapidem jest przeciwwskazane.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz lomitapid, i nie zaczynaj leczenia bez jego decyzji – maść lub krople możesz stosować normalnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz lomitapid, i nie zaczynaj leczenia bez jego decyzji – maść lub krople możesz stosować normalnie.

Chloramfenikol przyjmowany doustnie lub w zastrzykach spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu. Lomitapid może się wtedy gromadzić we krwi i silniej uszkadzać wątrobę oraz wywoływać ciężką biegunkę, nudności i wymioty. Takiego połączenia się nie stosuje. Maść, krople do oczu lub uszu z chloramfenikolem działają miejscowo i nie wpływają w istotny sposób na lomitapid.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona biegunka, nudności lub wymioty
  • ból brzucha, zwłaszcza pod prawymi żebrami
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nietypowe zmęczenie i brak apetytu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lomitapidu nie łączy się z chloramfenikolem podawanym ogólnie (dożylnie lub doustnie), ponieważ stosowanie umiarkowanych i silnych inhibitorów CYP3A4 z lomitapidem jest przeciwwskazane.[1] Jeśli leczenie ogólne chloramfenikolem jest konieczne, lomitapid należy na ten czas odstawić.[1] Preferowane jest jednak wybranie antybiotyku niehamującego CYP3A4. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę, do oka lub ucha można stosować razem z lomitapidem bez zmiany schematu.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych zależnych od dawki – uszkodzenia wątroby ze wzrostem aminotransferaz i stłuszczeniem oraz ciężkich dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty. Silny inhibitor CYP3A4 zwiększył AUC lomitapidu około 27-krotnie, a Cmax około 15-krotnie.[1]

Mechanizm

Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[2] Podawany ogólnie hamuje CYP3A4 i jest zaliczany do umiarkowanych inhibitorów tego enzymu. Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy.[1] Przy podaniu miejscowym na skórę wchłanianie chloramfenikolu do krwi jest małe i nie należy oczekiwać istotnego hamowania metabolizmu lomitapidu.

Metabolizm i transportery

  • Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • AlAT i AspAT po wznowieniu lomitapidu
  • objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
  • LDL-C po wznowieniu lomitapidu

Bezpieczniejsze alternatywy

ceftriaksonmeropenemamoksycylina z kwasem klawulanowymlewofloksacynadoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie powinien istotnie hamować metabolizmu lomitapidu. Interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.
Doustnie lub dożylniedroga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu lomitapid należy odstawić na czas leczenia albo wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/

Alkohol przy tych lekach

Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaLomitapida alkoholPacjent leczony lomitapidem nie powinien pić alkoholu przez cały okres terapii.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia i regularnie wykonuj badania wątroby zlecone przez lekarza.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia i regularnie wykonuj badania wątroby zlecone przez lekarza.

Ten lek może powodować odkładanie się tłuszczu w wątrobie i jej podrażnienie. Alkohol działa na wątrobę podobnie, więc razem mogą ją poważnie uszkodzić. Dotyczy to także niewielkich ilości alkoholu pitych regularnie. Uszkodzenie wątroby może zmusić lekarza do przerwania leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
  • nudności i wymioty
  • utrata apetytu
  • nietypowe zmęczenie i osłabienie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Pacjent leczony lomitapidem nie powinien pić alkoholu przez cały okres terapii. ChPL lomitapidu wskazuje, że podczas leczenia nie należy pić alkoholu, a w punkcie 4.4 stwierdza, że nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia[1]. Przed rozpoczęciem terapii warto zebrać wywiad dotyczący spożycia alkoholu, a u osób pijących regularnie lub w dużych ilościach rozważyć, czy leczenie jest bezpieczne. W razie wzrostu aktywności aminotransferaz należy w pierwszej kolejności ustalić, czy pacjent spożywał alkohol, i postępować zgodnie z zasadami modyfikacji dawki opisanymi w ChPL[1].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko stłuszczenia wątroby, wzrostu aktywności aminotransferaz i polekowego uszkodzenia wątroby. W badaniu fazy 3 trzech z czterech dorosłych pacjentów z aktywnością AlAT przekraczającą pięciokrotnie górną granicę normy przyznało się do spożycia alkoholu w ilości większej niż zalecana w protokole badania[1]. Utrzymujące się nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych mogą wymusić zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia lomitapidem, a umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do jego stosowania[1].

Mechanizm

Lomitapid hamuje mikrosomalne białko przenoszące triglicerydy (MTP) w wątrobie i jelicie, przez co ogranicza wydzielanie lipoprotein bogatych w triglicerydy i sprzyja gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Etanol niezależnie nasila stłuszczenie wątroby i działa hepatotoksycznie, więc oba czynniki sumują się w tym samym narządzie docelowym. ChPL lomitapidu podaje, że alkohol może zwiększać zawartość tłuszczu w wątrobie i spowodować lub nasilić uszkodzenie wątroby[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężenia lomitapidu we krwi.

Metabolizm i transportery

  • Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność AlAT i AspAT
  • stężenie bilirubiny
  • aktywność fosfatazy zasadowej
  • wywiad dotyczący spożycia alkoholu przy każdej wizycie
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieU osób pijących regularnie lub w dużych ilościach ryzyko istotnego wzrostu aminotransferaz jest szczególnie duże, co potwierdzają obserwacje z badania fazy 3. Rozważ, czy leczenie jest bezpieczne, i zapewnij ścisłe monitorowanie prób wątrobowych.
Przewlekła choroba wątroby lub utrzymujące się nieprawidłowe próby wątroboweczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyUmiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz niewyjaśnione, utrzymujące się nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych, również na tle alkoholowym, są przeciwwskazaniem do stosowania lomitapidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 374

Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ LomitapidLomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.

Lek przeciwwymiotny aprepitant mocno spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu. Lomitapid może się wtedy gromadzić we krwi w dużo większej ilości niż zwykle i uszkodzić wątrobę albo wywołać silną biegunkę i wymioty. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna lub długotrwała biegunka
  • nudności i wymioty
  • ból brzucha, zwłaszcza pod prawym łukiem żebrowym
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nietypowe zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.[1] Jeśli to możliwe, w zapobieganiu nudnościom i wymiotom wybierz lek przeciwwymiotny niehamujący CYP3A4, np. setron. Fosaprepitant jest słabym inhibitorem CYP3A4 i przy jego podaniu dawkę lomitapidu przyjmuje się w odstępie 12 godzin.[1] Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C, bo aprepitant po zakończeniu leczenia przejściowo pobudza CYP3A4, a towarzyszące schematom przeciwwymiotnym glikokortykosteroidy również są induktorami CYP3A4.[2][1]

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu nasila jego działania niepożądane, zwłaszcza uszkodzenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferaz i stłuszczeniem wątroby oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności i wymioty. Po zakończeniu leczenia aprepitantem możliwe jest przejściowe osłabienie działania obniżającego LDL-C.

Mechanizm

Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie doustnych substratów tego enzymu nawet około 3-krotnie.[2] Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy.[1] Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo zmniejszyć stężenie lomitapidu.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[3], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST po wznowieniu lomitapidu
  • stężenie LDL-C po wznowieniu lomitapidu
  • objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)

Bezpieczniejsze alternatywy

ondansetrongranisetronpalonosetron

Kiedy ocena się zmienia

Po zakończeniu leczenia aprepitantemodstep · aprepitantinne zaleceniePo zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo osłabić działanie lomitapidu. Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C i próby wątrobowe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.

Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • bladość i duże zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże osłabienie
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • hemoglobina i retikulocyty
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe.
Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeWchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.

Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ AzacytydynaNie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną.Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Azacytydyna osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol, nawet w maści, też może uszkadzać szpik i nasilać to działanie. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń, krwawień i niedokrwistości. U osób z chorobą szpiku tego antybiotyku się nie stosuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • drobne czerwone kropki na skórze
  • nasilone zmęczenie i bladość
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną[1]. Wybierz inny lek przeciwbakteryjny bez działania mielotoksycznego, dopasowany do miejsca i rodzaju zakażenia. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne w sprawie kontroli morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Może to prowadzić do ciężkich zakażeń i krwawień oraz do opóźnienia lub przerwania leczenia azacytydyną. Chloramfenikol może też wywołać niedokrwistość aplastyczną, której nie da się odróżnić od progresji choroby podstawowej ani od toksyczności azacytydyny.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Chloramfenikol może hamować hemopoezę w sposób zależny od dawki, rzadko wywołuje też nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Ponadto znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Azacytydyna jako lek przeciwnowotworowy z grupy analogów nukleozydów pirymidynowych wywołuje mielosupresję. Jest stosowana u chorych z nowotworami szpiku, a chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia (gorączka)
  • objawy skazy krwotocznej

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowy

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko mielosupresji zależnej od dawki są znacznie większe niż po zastosowaniu miejscowym. Połączenie pozostaje przeciwwskazane, a ryzyko ciężkiej toksyczności hematologicznej jest najwyższe.
Maść na skórępostać · chloramfenikolinne zalecenieWchłanianie ze skóry jest małe, ale postać miejscowa również jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobami szpiku. Niedokrwistość aplastyczna po chloramfenikolu nie zależy ściśle od dawki. Nie stosuj maści nawet na małą powierzchnię ani krótko.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KladrybinaNie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie.Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.

Kladrybina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie zwiększają ryzyko poważnego spadku liczby krwinek. Grozi to ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste lub długo trwające infekcje
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość, duże osłabienie, zadyszka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie[1]. Jeśli zakażenie wymaga antybiotyku w okresie leczenia kladrybiną lub przed nim, wybierz lek bez działania mielotoksycznego. Gdy chloramfenikol był stosowany wcześniej, kurs kladrybiny zaczyna się dopiero po jego odstawieniu i po potwierdzeniu prawidłowej morfologii, a później ściśle obserwuje się parametry hematologiczne[1]. Chloramfenikolu nie podaje się pacjentowi z nieprawidłowym składem krwi, w tym z limfopenią po kladrybinie[2].

Skutek kliniczny

Ryzyko pogłębionej limfopenii, leukopenii, małopłytkowości lub niedokrwistości oraz ciężkich zakażeń. Przy chloramfenikolu działającym ogólnie możliwa jest także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna nałożona na wywołane kladrybiną zmniejszenie liczby limfocytów.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy, a ich działania się sumują. Kladrybina zmniejsza liczbę limfocytów i może obniżać inne parametry krwi. Leczenia kladrybiną nie rozpoczyna się u pacjentów otrzymujących leki mielosupresyjne, a przy wcześniejszym lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na obraz krwi należy oczekiwać addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1]. Chloramfenikol działa toksycznie na szpik i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[2]. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[2].

Metabolizm i transportery

  • Kladrybina: substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed rozpoczęciem kursu kladrybiny i po nim
  • bezwzględna liczba limfocytów
  • liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy skazy krwotocznej

Bezpieczniejsze alternatywy

doksycyklinaazytromycynakwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu miejscowym wchłanianie ogólne chloramfenikolu jest małe, ale nie można wykluczyć działania na szpik. Chloramfenikolu nie stosuje się przy nieprawidłowym składzie krwi, a po kladrybinie limfopenia jest spodziewana. Wybierz inny antybiotyk miejscowy.
Chloramfenikol zakończony przed kursem kladrybiny, morfologia prawidłowakolejność włączenia · chloramfenikolryzyko malejePo odstawieniu chloramfenikolu i potwierdzeniu prawidłowej morfologii kurs kladrybiny można rozpocząć, ale ze względu na wcześniejsze podawanie leku wpływającego na krew zaleca się ścisłą obserwację parametrów hematologicznych.
Postać doustna w dniach przyjmowania kladrybinyodstep · chloramfenikolinne zalecenieJeśli mimo przeciwwskazania chloramfenikol doustny jest podawany w dniach przyjmowania kladrybiny, należy zachować odstęp co najmniej 3 godzin między lekami.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DaratumumabChloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi.Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.

Chloramfenikol, także w maści, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Daratumumab stosuje się w chorobach szpiku i sam często obniża liczbę krwinek. Razem mogą pogłębić niedobór krwinek, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • drobne czerwone kropki na skórze
  • nasilone zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi[1]. Przeciwwskazanie obejmuje także postać maści[1]. Zakażenie skóry należy leczyć antybiotykiem miejscowym bez działania toksycznego na szpik, a przy rozległej lub ogólnej infekcji pacjenta powinien ocenić lekarz prowadzący leczenie hematologiczne.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi pogłębieniem cytopenii, w tym neutropenii i małopłytkowości, a w skrajnym przypadku nieodwracalnym uszkodzeniem szpiku przez chloramfenikol. U chorego z neutropenią zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.

Mechanizm

Chloramfenikol działa toksycznie na szpik kostny i nie stosuje się go u pacjentów z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Chloramfenikol znacznie nasila też toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Daratumumab stosuje się w chorobach z klonu plazmocytów szpiku, głównie w szpiczaku plazmocytowym, i często powoduje neutropenię, małopłytkowość oraz niedokrwistość. Przeciwwskazanie wynika więc z choroby, w której podaje się daratumumab, i z sumowania się działania obu leków na szpik. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo daratumumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest eliminowany przez enzymy wątrobowe i nie wpływa na ich aktywność[2].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowy

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko uszkodzenia szpiku są wielokrotnie większe niż przy stosowaniu maści. Połączenie z daratumumabem pozostaje przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darzalex 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darzalex-100370449/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DazatynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego dazatynibem, niezależnie od postaci leku.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Chloramfenikol to antybiotyk, który rzadko, ale groźnie uszkadza szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Dazatynib stosuje się w chorobach szpiku i sam często obniża liczbę płytek krwi oraz białych krwinek. Razem mogą bardzo osłabić wytwarzanie krwi, co grozi krwawieniami i ciężkimi zakażeniami. Dlatego tego antybiotyku nie stosuje się w twojej sytuacji, nawet w postaci maści czy kropli.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • drobne czerwone kropki na skórze
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • nasilone zmęczenie i bladość
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego dazatynibem, niezależnie od postaci leku. U chorych z białaczką chloramfenikol jest przeciwwskazany ze względu na chorobę szpiku[1]. Wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego, a przy leczeniu ogólnoustrojowym także bez silnego hamowania CYP3A4 – unikaj ogólnoustrojowych makrolidów takich jak klarytromycyna i erytromycyna[2]. Jeżeli chloramfenikol został już podany, kontroluj morfologię krwi z rozmazem i poinformuj hematologa.

Skutek kliniczny

Ryzyko nasilonej, potencjalnie zagrażającej życiu supresji szpiku – ciężkiej małopłytkowości z krwawieniami, neutropenii z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistości aplastycznej. Przy podaniu ogólnoustrojowym dochodzi wzrost stężenia dazatynibu i nasilenie jego działań niepożądanych.

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy ani z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Dazatynib stosuje się wyłącznie w białaczkach, czyli chorobach szpiku, a sam często wywołuje małopłytkowość, neutropenię i niedokrwistość. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Przy podaniu ogólnoustrojowym chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby i nasila działanie leków w niej metabolizowanych[1]. Dazatynib jest substratem CYP3A4, a hamowanie tego enzymu zwiększa ekspozycję na dazatynib[2].

Metabolizm i transportery

  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba płytek krwi
  • liczba neutrofili
  • objawy krwawienia i zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (doustna, dożylna)droga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy podaniu ogólnoustrojowym do addycyjnej mielotoksyczności dochodzi hamowanie metabolizmu wątrobowego i prawdopodobny wzrost ekspozycji na dazatynib.
Maść, krople do oczu lub uszupostać · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu miejscowym wpływ na stężenie dazatynibu jest pomijalny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku pozostaje. Wybierz miejscowy antybiotyk bez działania mielotoksycznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.