Interakcje / Glibenklamid / Glibenklamid i insulina degludec
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie jest dopuszczalne w cukrzycy typu 2, ale wymaga ostrożnego dawkowania i częstszej samokontroli glikemii.
Mierz cukier częściej, jedz regularnie, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i powiedz lekarzowi o każdym spadku cukru.
Niekorzystna interakcjaGlibenklamid+ Insulina degludecPołączenie jest dopuszczalne w cukrzycy typu 2, ale wymaga ostrożnego dawkowania i częstszej samokontroli glikemii.Mierz cukier częściej, jedz regularnie, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i powiedz lekarzowi o każdym spadku cukru.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej, jedz regularnie, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i powiedz lekarzowi o każdym spadku cukru.
Oba leki obniżają cukier we krwi, a razem działają silniej. Przez to łatwiej o zbyt niski cukier, czyli hipoglikemię, także w nocy. Taki spadek może trwać długo, bo oba leki działają przez wiele godzin. Lekarz często łączy te leki celowo, ale dawki trzeba dobrać ostrożnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, niepokój, rozdrażnienie
- zawroty głowy, osłabienie, zaburzenia widzenia
- dezorientacja lub senność
- koszmary nocne, nocne poty, ból głowy po przebudzeniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne w cukrzycy typu 2, ale wymaga ostrożnego dawkowania i częstszej samokontroli glikemii. Po dołączeniu insuliny degludec do glibenklamidu zacznij od małej dawki insuliny i rozważ zmniejszenie dawki glibenklamidu. Po dołączeniu glibenklamidu do insuliny może być potrzebne zmniejszenie dawki insuliny, ponieważ doustne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Przy przejściu na insulinoterapię z insuliną posiłkową pochodną sulfonylomocznika zwykle się odstawia. U chorych z dużym ryzykiem hipoglikemii rozważ zamianę glibenklamidu na pochodną sulfonylomocznika o mniejszym ryzyku hipoglikemii albo na lek z innej grupy. Glibenklamidu nie stosuje się w ciężkich zaburzeniach czynności nerek lub wątroby[2].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko hipoglikemii, w tym ciężkiej i nocnej. Długie działanie obu leków sprzyja epizodom przedłużonym i nawracającym. Objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być słabsze lub nieobecne, gdy spadek glukozy narasta stopniowo albo u chorych z neuropatią autonomiczną[2]. Leki beta-adrenolityczne dodatkowo maskują objawy hipoglikemii[1].
Mechanizm
Oba leki obniżają stężenie glukozy we krwi różnymi drogami, więc ich działania się sumują. Insulina degludec bezpośrednio zwiększa wychwyt glukozy przez tkanki i hamuje jej wytwarzanie w wątrobie. Glibenklamid pobudza wydzielanie insuliny z komórek beta trzustki niezależnie od aktualnej glikemii. Doustne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i w nocy, częściej w pierwszych tygodniach po zmianie dawek
- epizody hipoglikemii zgłaszane przez pacjenta
- HbA1c
- czynność nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | Glibenklamid jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności nerek. Kumulacja leku i jego metabolitów zwiększa ryzyko przedłużonej hipoglikemii przy jednoczesnej insulinie. Należy zmienić lek doustny. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkiej i niezauważonej hipoglikemii jest większe. Rozważ zamianę glibenklamidu na lek o mniejszym ryzyku hipoglikemii i ostrożne miareczkowanie insuliny. |
| Insulina degludec dołączana do glibenklamidukolejność włączenia · insulina degludec | inne zalecenie | Przy włączaniu insuliny degludec u pacjenta leczonego glibenklamidem zacznij od małej dawki insuliny i rozważ zmniejszenie dawki glibenklamidu. Doustne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaGlibenklamida alkoholPacjent przyjmujący glibenklamid powinien ograniczyć alkohol do małych, okazjonalnych ilości spożywanych wyłącznie z posiłkiem i unikać picia na czczo oraz upijania się.Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małej ilości, zawsze z posiłkiem, zmierz cukier przed snem i powiedz bliskim, że przyjmujesz lek obniżający cukier.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małej ilości, zawsze z posiłkiem, zmierz cukier przed snem i powiedz bliskim, że przyjmujesz lek obniżający cukier.
Alkohol razem z glibenklamidem może spowodować zbyt duży spadek cukru we krwi, czasem nawet kilka godzin po wypiciu, na przykład w nocy. Ryzyko jest największe, gdy pijesz na pusty żołądek albo więcej niż zwykle. Objawy niskiego cukru łatwo pomylić z upiciem się, dlatego otoczenie może ich nie rozpoznać. Rzadko po alkoholu może pojawić się zaczerwienienie twarzy i uczucie gorąca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- silny głód i nagłe osłabienie
- splątanie, senność, niewyraźna mowa
- utrata przytomności lub drgawki
- zaczerwienienie twarzy, uczucie gorąca i ból głowy po alkoholu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący glibenklamid powinien ograniczyć alkohol do małych, okazjonalnych ilości spożywanych wyłącznie z posiłkiem i unikać picia na czczo oraz upijania się. Po spożyciu alkoholu wieczorem należy zjeść posiłek zawierający węglowodany i oznaczyć glikemię przed snem. U pacjentów regularnie nadużywających alkoholu lub z nawracającymi hipoglikemiami należy z lekarzem rozważyć zmianę leczenia na lek o mniejszym ryzyku hipoglikemii. Pacjent i jego bliscy powinni znać objawy hipoglikemii i sposób jej doraźnego leczenia.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka i przedłużona hipoglikemia, która może wystąpić kilka godzin po wypiciu alkoholu, także w nocy. U starszych pacjentów z cukrzycą typu 2 przyjmujących glibenklamid 20 mg na dobę dożylny wlew alkoholu odpowiadający 1–2 jednostkom napojów znacząco obniżał najniższe stężenie glukozy w osoczu podczas postu. Objawy hipoglikemii łatwo pomylić z upojeniem alkoholowym, co opóźnia udzielenie pomocy. U osób pijących przewlekle możliwa jest gorsza kontrola glikemii, a bardzo rzadko po alkoholu występuje zaczerwienienie twarzy i inne objawy reakcji podobnej do disulfiramowej[1].
Mechanizm
Alkohol może zarówno nasilać, jak i osłabiać działanie glibenklamidu, a najgroźniejsze klinicznie jest nasilenie hipoglikemii. Etanol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, przez co sumuje się z pobudzaniem wydzielania insuliny przez glibenklamid, szczególnie na czczo i przy wyczerpanych zapasach glikogenu. Charakterystyka produktu glibenklamidu podaje, że gwałtowne lub przewlekłe przyjmowanie alkoholu bądź nadmierne spożycie alkoholu przez osoby pijące sporadycznie może osłabiać hipoglikemizujące działanie leku albo niebezpiecznie je wzmacniać w wyniku opóźnienia jego inaktywacji metabolicznej[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu indukcja enzymów wątrobowych może przyspieszać metabolizm leku i pogarszać kontrolę glikemii. ChPL opisuje też bardzo rzadką nietolerancję alkoholu i reakcje podobne do disulfiramowych[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia przed snem i rano po spożyciu alkoholu
- epizody hipoglikemii w wywiadzie
- ilość i wzorzec spożycia alkoholu
- HbA1c u osób pijących przewlekle
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U starszych pacjentów z cukrzycą typu 2 nawet mała dawka etanolu nasilała obniżenie glikemii na czczo podczas leczenia glibenklamidem, dlatego u nich ryzyko hipoglikemii jest szczególnie duże. |
| Upojenie alkoholowe lub jednorazowe duże spożycieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Gwałtowne lub nadmierne spożycie alkoholu, zwłaszcza przez osoby pijące sporadycznie, może niebezpiecznie wzmacniać działanie glibenklamidu. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe picie może osłabiać działanie glibenklamidu i powodować nieodpowiednią kontrolę glikemii, a jednocześnie nie usuwa ryzyka hipoglikemii po epizodach intensywnego picia. Należy z lekarzem rozważyć zmianę leczenia przeciwcukrzycowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 229
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ GlibenklamidDoustnej fenylefryny nie stosuje się u pacjentów leczonych glibenklamidem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Osoby z cukrzycą nie powinny jej przyjmować, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie glibenklamidu. Może też podnosić ciśnienie i przyspieszać pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki cukier na glukometrze
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnej fenylefryny nie stosuje się u pacjentów leczonych glibenklamidem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania[1][2]. W objawowym leczeniu przeziębienia i niedrożności nosa należy wybrać preparat bez sympatykomimetyku podawanego doustnie. Jeśli fenylefryna została już przyjęta, warto skontrolować glikemię i ciśnienie tętnicze[3].
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii ze wzrostem stężenia glukozy we krwi[3]. U chorego na cukrzycę z obciążeniem sercowo-naczyniowym fenylefryna zwiększa ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu[1].
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną i jako taka może osłabiać działanie leków obniżających stężenie glukozy, co przeciwdziała hipoglikemizującemu działaniu glibenklamidu[3]. Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę, a glibenklamid stosuje się wyłącznie w cukrzycy, więc w praktyce każde takie połączenie dotyczy pacjenta z przeciwwskazaniem[1][2]. Dodatkowo fenylefryna jest przeciwwskazana w nadciśnieniu tętniczym, zaburzeniach rytmu serca i chorobie wieńcowej, które często współistnieją z cukrzycą[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (donosowo, do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu fenylefryny wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, więc ryzyko wpływu na glikemię i układ krążenia jest niższe, ale nie zerowe. Stosuj krótko i kontroluj ciśnienie u pacjentów z chorobami serca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ GlibenklamidU chorego leczonego glibenklamidem preferuj kardioselektywny beta-adrenolityk zamiast propranololu.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, częściej mierz cukier we krwi i zawsze miej przy sobie coś słodkiego, a przy nawracających niedocukrzeniach zgłoś się do lekarza.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, częściej mierz cukier we krwi i zawsze miej przy sobie coś słodkiego, a przy nawracających niedocukrzeniach zgłoś się do lekarza.
Propranolol może nasilać obniżanie cukru przez glibenklamid. Może też ukrywać typowe objawy niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Przez to niedocukrzenie łatwo przeoczyć, a ono może być groźne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- osłabienie lub zawroty głowy
- splątanie, trudności z koncentracją
- niewyraźne widzenie
- senność lub dziwne zachowanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
U chorego leczonego glibenklamidem preferuj kardioselektywny beta-adrenolityk zamiast propranololu. Jeśli propranolol jest konieczny, zwiększ częstość samokontroli glikemii zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek, a pacjenta naucz rozpoznawać hipoglikemię po poceniu się, głodzie i objawach neurologicznych. U chorych na cukrzycę z ryzykiem niewyrównanej hipoglikemii propranololu nie stosuje się[1].
Skutek kliniczny
Większe ryzyko hipoglikemii oraz jej późniejsze rozpoznanie przez pacjenta, co może prowadzić do ciężkiej, nierozpoznanej hipoglikemii. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i może być jedynym wyraźnym objawem.
Mechanizm
Propranolol jako nieselektywny beta-adrenolityk hamuje adrenergiczną przeciwregulację hipoglikemii. Osłabia glikogenolizę i uwalnianie glukozy z wątroby, przez co hipoglikemia wywołana glibenklamidem może być głębsza i dłuższa[2]. Jednocześnie znosi lub osłabia adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia (samokontrola, także w nocy i przed wysiłkiem)
- epizody hipoglikemii w wywiadzie
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- poty, zwłaszcza zimne
- nagły silny głód
- osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
- splątanie, trudność ze skupieniem
- ból głowy lub zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].
Mechanizm
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
- częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ GlibenklamidPołączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz częściej cukier we krwi, nie pomijaj posiłków, noś przy sobie cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są za niskie albo za wysokie.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz częściej cukier we krwi, nie pomijaj posiłków, noś przy sobie cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są za niskie albo za wysokie.
Lek na cukrzycę może razem z lekiem na serce i ciśnienie mocniej obniżać cukier we krwi. Lek na serce może przy tym ukryć typowe objawy niedocukrzenia, takie jak szybkie bicie serca. Bywa też, że cukier jest wyższy niż zwykle. Dlatego trzeba częściej sprawdzać poziom cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- drżenie rąk
- osłabienie i zawroty głowy
- splątanie lub trudność ze skupieniem
- senność lub nietypowe zachowanie
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Może być konieczne zmniejszenie dawki glibenklamidu.[1] Pacjenta trzeba nauczyć rozpoznawania hipoglikemii po objawach innych niż kołatanie serca, zwłaszcza po poceniu się, głodzie, drżeniu i zaburzeniach świadomości. U pacjentów z nawracającymi hipoglikemiami warto rozważyć zamianę glibenklamidu na pochodną sulfonylomocznika o mniejszym ryzyku hipoglikemii.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest ciężka hipoglikemia rozpoznana z opóźnieniem, bo typowe objawy adrenergiczne mogą być słabsze lub nieobecne.[1] Możliwe jest też pogorszenie kontroli glikemii w kierunku hiperglikemii.[2] Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym sygnałem niedocukrzenia.
Mechanizm
Acebutolol blokuje receptory beta-adrenergiczne, przez co osłabia adrenergiczną przeciwregulację hipoglikemii i znosi część jej objawów ostrzegawczych, takich jak tachykardia i kołatanie serca.[1] Beta-adrenolityki mogą nasilać hipoglikemizujące działanie glibenklamidu, a jednocześnie opisywano też osłabienie jego działania, co oznacza mniej przewidywalną kontrolę glikemii.[3][2] Acebutolol jest beta-adrenolitykiem kardioselektywnym, więc wpływ na metabolizm glukozy jest zwykle mniejszy niż przy lekach nieselektywnych, ale go nie wyklucza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i w razie objawów
- częstość i nasilenie epizodów hipoglikemii
- HbA1c
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych hipoglikemia po glibenklamidzie jest częstsza i dłuższa, a maskowanie objawów przez beta-adrenolityk utrudnia jej wczesne rozpoznanie. Warto rozważyć pochodną sulfonylomocznika o krótszym działaniu. |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Glibenklamid jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności nerek niezależnie od acebutololu. |
| Włączenie acebutololu u pacjenta leczonego glibenklamidemkolejność włączenia · acebutolol | inne zalecenie | Po włączeniu acebutololu lub zwiększeniu jego dawki należy przez pierwsze tygodnie częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę glibenklamidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acecor 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acecor-100002220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ Insulina degludecPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.nieznanyrozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Acebutolol może nasilać działanie insuliny i sprzyjać spadkom cukru we krwi. Może też ukrywać niektóre objawy niedocukrzenia, na przykład kołatanie serca, więc możesz go nie zauważyć na czas. Pocenie się zwykle nadal się pojawia i warto traktować je jako sygnał ostrzegawczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- drżenie rąk
- zawroty głowy lub osłabienie
- trudności z koncentracją, dezorientacja
- niski wynik pomiaru cukru, także rano po nocy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny[1]. Pacjenta należy poinformować, że objawy niedocukrzenia mogą być słabiej odczuwalne, i nauczyć go rozpoznawania innych sygnałów, takich jak pocenie się, głód, drżenie czy zaburzenia koncentracji.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko hipoglikemii, która może zostać rozpoznana późno, bo jej typowe objawy sercowe są słabsze lub nieobecne[1]. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym sygnałem. Długi czas działania insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia.
Mechanizm
Acebutolol, jak inne leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, może zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i nasilać jej działanie hipoglikemizujące[2]. Blokada receptorów beta osłabia adrenergiczną odpowiedź na spadek glikemii, przez co tłumi objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca[1]. Blokada ta może też spowalniać wątrobową glikogenolizę, czyli powrót glikemii do normy po epizodzie niedocukrzenia.
Monitorować
- glikemia (samokontrola, częściej po włączeniu lub zmianie dawki acebutololu)
- epizody hipoglikemii, w tym nocne
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie acebutololu u pacjenta na ustalonej dawce insuliny degludeckolejność włączenia · acebutolol | inne zalecenie | Po dołączeniu acebutololu do ustabilizowanej insulinoterapii zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, dlatego w pierwszych tygodniach należy zagęścić kontrolę glikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ GlibenklamidNigdy nie odraczaj ani nie pomijaj adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia glibenklamidem.Gdy musisz użyć adrenaliny, wstrzyknij ją bez wahania, a później zmierz cukier i nie bierz na własną rękę dodatkowej dawki glibenklamidu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Gdy musisz użyć adrenaliny, wstrzyknij ją bez wahania, a później zmierz cukier i nie bierz na własną rękę dodatkowej dawki glibenklamidu.
Adrenalina na krótko podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie glibenklamidu. Po jednym wstrzyknięciu w ciężkiej reakcji alergicznej cukier zwykle sam wraca do normy po kilku godzinach. Cukrzyca nigdy nie jest powodem, by nie użyć adrenaliny, gdy jest potrzebna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i suchość w ustach
- częste oddawanie moczu
- wysoki wynik na glukometrze utrzymujący się po kilku godzinach
- później – drżenie, poty, głód lub osłabienie (zbyt niski cukier, zwłaszcza po dodatkowej dawce leku na cukrzycę)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nigdy nie odraczaj ani nie pomijaj adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia glibenklamidem. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię, a u chorych z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki leków hipoglikemizujących[1]. Po jednorazowym wstrzyknięciu nie zwiększaj doraźnie dawki glibenklamidu, tylko powtórz pomiar glikemii po ustąpieniu działania adrenaliny. Modyfikację leczenia przeciwcukrzycowego rozważ dopiero przy utrzymującej się hiperglikemii lub przy przedłużonym podawaniu adrenaliny.
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny glikemia u pacjenta leczonego glibenklamidem może wzrosnąć i kontrola cukrzycy może się chwilowo pogorszyć[2]. Po pojedynczej dawce stosowanej w anafilaksji wzrost glikemii jest przejściowy. Po ustąpieniu działania adrenaliny długo działający glibenklamid nadal obniża glikemię, więc doraźne zwiększanie jego dawki z powodu krótkotrwałej hiperglikemii grozi późniejszą hipoglikemią. Przy dłuższym podawaniu adrenaliny, np. we wlewie dożylnym, hiperglikemia może być wyraźniejsza i trwać dłużej.
Mechanizm
Adrenalina hamuje wydzielanie insuliny, dlatego u osób z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki leków hipoglikemizujących[1]. Adrenalina i inne leki sympatykomimetyczne osłabiają działanie glibenklamidu zmniejszające stężenie glukozy we krwi[2]. Glibenklamid obniża glikemię przez pobudzanie wydzielania insuliny z komórek beta trzustki, więc adrenalina działa przeciwnie w tym samym punkcie uchwytu. Dodatkowo adrenalina nasila glikogenolizę i glukoneogenezę w wątrobie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny
- ponowny pomiar glikemii po ustąpieniu działania adrenaliny (ryzyko hipoglikemii po zwiększeniu dawki glibenklamidu)
- objawy hiperglikemii przy przedłużonym podawaniu adrenaliny
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncze wstrzyknięcie domięśniowe (autowstrzykiwacz)droga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Po pojedynczej dawce domięśniowej w anafilaksji hiperglikemia jest przejściowa. Wystarczy kontrola glikemii bez modyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego. |
| Ciągły wlew dożylnydroga podania · adrenalina | ryzyko rośnie | Przy przedłużonym wlewie adrenaliny hiperglikemia może być znaczna i utrzymująca się. Wymaga regularnego oznaczania glikemii i często czasowej zmiany leczenia przeciwcukrzycowego, zwykle na insulinę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia 0,6 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amglidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amglidia-100407017/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.