Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Glimepiryd / Glimepiryd i insulina degludec

Glimepiryd i insulina degludec

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie jest stosowane w cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu insuliny degludec należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu albo jego odstawienie, a insulinę zwiększać ostrożnie w oparciu o pomiary glikemii na czczo.

Regularnie mierz cukier, nie pomijaj posiłków, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaGlimepiryd+ Insulina degludecPołączenie jest stosowane w cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu insuliny degludec należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu albo jego odstawienie, a insulinę zwiększać ostrożnie w oparciu o pomiary glikemii na czczo.Regularnie mierz cukier, nie pomijaj posiłków, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Regularnie mierz cukier, nie pomijaj posiłków, miej zawsze przy sobie glukozę lub słodki napój i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.

Oba leki obniżają poziom cukru we krwi, więc razem działają silniej. Może to prowadzić do niedocukrzenia, czyli zbyt niskiego poziomu cukru, także w nocy. Lekarz często łączy te leki celowo, ale zwykle zmniejsza wtedy dawkę tabletek lub insuliny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk
  • zimne poty
  • kołatanie serca
  • nagły silny głód
  • zawroty lub ból głowy
  • dezorientacja albo senność
  • koszmary lub poty w nocy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest stosowane w cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu insuliny degludec należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu albo jego odstawienie, a insulinę zwiększać ostrożnie w oparciu o pomiary glikemii na czczo. Glimepiryd należy stosować z innymi lekami wyłącznie w porozumieniu z lekarzem[1]. Pacjenta trzeba nauczyć rozpoznawania i leczenia hipoglikemii oraz zapewnić mu glukometr. U pacjentów przyjmujących leki beta-adrenolityczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być osłabione[2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest hipoglikemia, także ciężka i przedłużona, szczególnie po dołączeniu insuliny do dotychczasowej dawki glimepirydu albo podczas zwiększania dawki insuliny. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy nieregularnym spożywaniu posiłków, wysiłku fizycznym, piciu alkoholu i pogorszeniu czynności nerek. Długie działanie insuliny degludec i pochodnej sulfonylomocznika sprzyja nawracaniu niedocukrzeń, w tym w nocy.

Mechanizm

Glimepiryd pobudza wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki, a insulina degludec dostarcza insulinę z zewnątrz, więc oba leki sumują działanie obniżające stężenie glukozy we krwi. Insulina i inne leki przeciwcukrzycowe nasilają hipoglikemizujące działanie glimepirydu[1]. Doustne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[2]. Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo metabolizm glimepirydu z udziałem CYP2C9 nie dotyczy insuliny.

Metabolizm i transportery

  • Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]

Monitorować

  • glikemia na czczo i przed snem w okresie ustalania dawki insuliny
  • epizody hipoglikemii, także nocne
  • HbA1c
  • czynność nerek (eGFR)
  • masa ciała

Bezpieczniejsze alternatywy

metforminaempagliflozynadapagliflozynasitagliptynasemaglutyd

Kiedy ocena się zmienia

Insulina degludec dołączona do dotychczasowego leczenia glimepirydemkolejność włączenia · glimepirydinne zaleceniePrzy dołączaniu insuliny degludec do glimepirydu należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu albo jego odstawienie i ostrożnie zwiększać dawkę insuliny pod kontrolą glikemii.
Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyGlimepiryd jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności nerek lub wątroby i wymagana jest zmiana leczenia na insulinę.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkiej i przedłużonej hipoglikemii jest większe, dlatego wskazane są ostrożniejsze dawkowanie i częstsza kontrola glikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaGlimepiryda alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu albo spożywanie go wyłącznie okazjonalnie, w małej ilości i zawsze razem z posiłkiem, nigdy na czczo ani przy pominiętym posiłku.Najlepiej unikaj alkoholu, a jeśli go pijesz, to w małej ilości, zawsze do posiłku i nigdy na czczo.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Najlepiej unikaj alkoholu, a jeśli go pijesz, to w małej ilości, zawsze do posiłku i nigdy na czczo.

Alkohol może zwiększać ryzyko niskiego poziomu cukru we krwi podczas leczenia glimepirydem. Objawy niedocukrzenia bywają podobne do upojenia, dlatego łatwo je przeoczyć. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu. Jeśli mimo to się zdecydujesz, wypij niewielką ilość i tylko podczas posiłku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk i kołatanie serca
  • zimne poty
  • nagły silny głód
  • osłabienie, senność lub zawroty głowy
  • splątanie, trudności z mówieniem albo zachowanie jak po upiciu się
  • zaczerwienienie twarzy i uczucie gorąca po alkoholu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu albo spożywanie go wyłącznie okazjonalnie, w małej ilości i zawsze razem z posiłkiem, nigdy na czczo ani przy pominiętym posiłku. Glimepirydu nie należy pomijać ani zmieniać jego dawki z powodu alkoholu. ChPL wymienia spożywanie alkoholu, zwłaszcza przy pomijaniu posiłków, wśród czynników zwiększających ryzyko hipoglikemii.[1]

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to hipoglikemia, która może wystąpić nawet kilkanaście godzin po wypiciu alkoholu. Jej objawy (splątanie, senność, zaburzenia równowagi, zapach alkoholu) łatwo pomylić ze skutkami upojenia, co opóźnia podanie glukozy. Przy równoczesnym przyjmowaniu leków sympatykolitycznych, na przykład beta-adrenolityków, objawy ostrzegawcze niedocukrzenia mogą być osłabione lub nie wystąpić wcale.[1] Możliwe jest też przejściowe pogorszenie kontroli glikemii, ponieważ ChPL dopuszcza osłabienie działania glimepirydu.

Mechanizm

Alkohol hamuje wytwarzanie glukozy w wątrobie, więc przy równoczesnym działaniu glimepirydu, który pobudza wydzielanie insuliny, ryzyko niedocukrzenia rośnie. Ryzyko jest największe na czczo, przy pomijaniu posiłków i po większych ilościach alkoholu. Producent opisuje wpływ alkoholu jako nieprzewidywalny, bo może on zarówno nasilać, jak i osłabiać działanie hipoglikemizujące glimepirydu.[1] Rzadko po alkoholu może wystąpić reakcja przypominająca działanie disulfiramu z zaczerwienieniem twarzy, ale przy pochodnych sulfonylomocznika innych niż chlorpropamid jest to bardzo rzadkie.

Metabolizm i transportery

  • Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[2]

Monitorować

  • objawy hipoglikemii w dniu spożycia alkoholu i w kolejnych godzinach
  • samokontrola glikemii przed snem i po wypiciu alkoholu
  • regularność posiłków
  • jednoczesne stosowanie beta-adrenolityków lub innych leków maskujących objawy niedocukrzenia

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu, zwłaszcza na czczo albo przy pominiętym posiłku, wyraźnie zwiększają ryzyko ciężkiej i opóźnionej hipoglikemii. Przy epizodach upijania się należy rozważyć konsultację lekarską w sprawie bezpieczeństwa leczenia.
Regularne, codzienne spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe, regularne picie alkoholu utrudnia przewidzenie odpowiedzi glikemicznej, bo alkohol może zarówno nasilać, jak i osłabiać działanie glimepirydu. Warto zalecić ograniczenie alkoholu i omówić z lekarzem częstość samokontroli glikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 269

Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ GlimepirydNie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Tabletki i kapsułki na katar i przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób chorych na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie glimepirydu, a także podnosić ciśnienie krwi. Jeśli przyjmujesz glimepiryd, nie łącz go z takimi lekami.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoki cukier we krwi w pomiarach glukometrem
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • kołatanie serca
  • silny ból głowy
  • wysokie ciśnienie krwi
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia należy wybrać preparat bez składnika sympatykomimetycznego, a przy niedrożności nosa rozważyć krótkotrwałe leczenie miejscowe z kontrolą glikemii.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli glikemii ze wzrostem stężenia glukozy we krwi. Fenylefryna podnosi też ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami sercowo-naczyniowymi, dodatkowo zwiększa ryzyko powikłań.

Mechanizm

Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, która pobudza receptory adrenergiczne i może zwiększać stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do glimepirydu. Adrenalina i inne leki sympatykomimetyczne osłabiają hipoglikemizujące działanie glimepirydu, co może prowadzić do zwiększenia stężenia glukozy we krwi.[3]

Metabolizm i transportery

  • Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4]

Monitorować

  • stężenie glukozy we krwi
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

ksylometazolinaoksymetazolina

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do nosa lub do okadroga podania · fenylefrynaryzyko malejePrzy miejscowym, krótkotrwałym stosowaniu fenylefryny ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, jednak u chorych na cukrzycę należy zachować ostrożność, ograniczyć czas stosowania i kontrolować glikemię.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.

Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe niż zwykle wyniki cukru
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • kołatanie serca
  • silny ból głowy
  • wysokie ciśnienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].

Skutek kliniczny

Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.

Mechanizm

Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Monitorować

  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefrynaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.

Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
  • ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
  • drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.

Mechanizm

Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.

Monitorować

  • stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
  • glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry

Bezpieczniejsze alternatywy

mocznik

Kiedy ocena się zmienia

Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowyryzyko rośniePreparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę.
Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowyryzyko malejePrzy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.

Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • poty, zwłaszcza zimne
  • nagły silny głód
  • osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
  • splątanie, trudność ze skupieniem
  • ból głowy lub zaburzenia widzenia
  • niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
  • bardzo wolne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.

Skutek kliniczny

Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].

Mechanizm

Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].

Metabolizm i transportery

  • Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]

Monitorować

  • glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
  • częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

bisoprololmetoprololnebiwolol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ GlimepirydPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej samokontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz częściej cukier glukometrem, nie pomijaj posiłków, miej zawsze przy sobie cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są często zbyt niskie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Mierz częściej cukier glukometrem, nie pomijaj posiłków, miej zawsze przy sobie cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są często zbyt niskie.

Acebutolol może zmieniać działanie glimepirydu na poziom cukru we krwi i zwiększać ryzyko jego zbyt dużego spadku. Dodatkowo acebutolol może ukrywać typowe objawy niedocukrzenia, takie jak szybkie bicie serca czy drżenie rąk. Dlatego niedocukrzenie może pojawić się niezauważone. Te leki można przyjmować razem, ale wymaga to częstszego mierzenia cukru.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe pocenie się
  • silny głód
  • osłabienie lub zawroty głowy
  • trudności z koncentracją, splątanie
  • niewyraźne widzenie
  • nietypowa senność lub drażliwość
  • często wysokie wyniki cukru mimo regularnego przyjmowania leku
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej samokontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Przy jednoczesnym stosowaniu może być konieczna redukcja dawki leku hipoglikemizującego[1]. Pacjenta należy poinformować, że kołatanie serca i drżenie mogą nie wystąpić podczas niedocukrzenia, a pocenie się, głód i zaburzenia koncentracji pozostają ważnymi sygnałami ostrzegawczymi. Przy nawracających hipoglikemiach należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie beta-adrenolityków z pochodnymi sulfonylomocznika może zwiększać ryzyko ciężkiej hipoglikemii[1]. Objawy kompensacyjnego pobudzenia adrenergicznego w odpowiedzi na hipoglikemię mogą być osłabione lub nie występować wcale[2]. Rzadziej dochodzi do osłabienia działania glimepirydu i pogorszenia kontroli glikemii.

Mechanizm

Acebutolol blokuje receptory beta-adrenergiczne, co osłabia adrenergiczną odpowiedź kompensacyjną na hipoglikemię, czyli tachykardię, kołatanie serca i drżenie, a także może hamować glikogenolizę i opóźniać powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać hipoglikemizujące działanie glimepirydu[2]. Osłabienie działania hipoglikemizującego obserwowano dla innej pochodnej sulfonylomocznika, glibenklamidu, stosowanej z beta-adrenolitykiem[1]. Acebutolol jest lekiem kardioselektywnym z wewnętrzną aktywnością sympatykomimetyczną, dlatego wpływ na gospodarkę węglowodanową bywa słabszy niż w przypadku nieselektywnych beta-adrenolityków, ale go nie wyklucza.

Metabolizm i transportery

  • Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]

Monitorować

  • glikemia na czczo i w ciągu dnia (samokontrola), częściej w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zmianie dawki acebutololu
  • epizody hipoglikemii, w tym nocne
  • HbA1c
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkiej i przedłużonej hipoglikemii po pochodnych sulfonylomocznika jest większe, a maskowanie objawów przez beta-adrenolityk utrudnia jej rozpoznanie. Wskazana ostrożna dawka glimepirydu i ścisła samokontrola.
Acebutolol włączany u pacjenta leczonego glimepirydemkolejność włączenia · acebutololinne zaleceniePo włączeniu acebutololu lub zwiększeniu jego dawki u pacjenta ustabilizowanego na glimepirydzie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii w pierwszych tygodniach i w razie hipoglikemii rozważyć redukcję dawki glimepirydu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ Insulina degludecPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.nieznanyrozległe badania

Niekorzystna interakcja

Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.

Acebutolol może nasilać działanie insuliny i sprzyjać spadkom cukru we krwi. Może też ukrywać niektóre objawy niedocukrzenia, na przykład kołatanie serca, więc możesz go nie zauważyć na czas. Pocenie się zwykle nadal się pojawia i warto traktować je jako sygnał ostrzegawczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe pocenie się
  • silny głód
  • drżenie rąk
  • zawroty głowy lub osłabienie
  • trudności z koncentracją, dezorientacja
  • niski wynik pomiaru cukru, także rano po nocy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny[1]. Pacjenta należy poinformować, że objawy niedocukrzenia mogą być słabiej odczuwalne, i nauczyć go rozpoznawania innych sygnałów, takich jak pocenie się, głód, drżenie czy zaburzenia koncentracji.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko hipoglikemii, która może zostać rozpoznana późno, bo jej typowe objawy sercowe są słabsze lub nieobecne[1]. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym sygnałem. Długi czas działania insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia.

Mechanizm

Acebutolol, jak inne leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, może zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i nasilać jej działanie hipoglikemizujące[2]. Blokada receptorów beta osłabia adrenergiczną odpowiedź na spadek glikemii, przez co tłumi objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca[1]. Blokada ta może też spowalniać wątrobową glikogenolizę, czyli powrót glikemii do normy po epizodzie niedocukrzenia.

Monitorować

  • glikemia (samokontrola, częściej po włączeniu lub zmianie dawki acebutololu)
  • epizody hipoglikemii, w tym nocne
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie acebutololu u pacjenta na ustalonej dawce insuliny degludeckolejność włączenia · acebutololinne zaleceniePo dołączeniu acebutololu do ustabilizowanej insulinoterapii zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, dlatego w pierwszych tygodniach należy zagęścić kontrolę glikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ GlimepirydNigdy nie wstrzymuj ani nie opóźniaj adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia glimepirydem.W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania, a potem sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz glimepiryd.szybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania, a potem sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz glimepiryd.

Adrenalina podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie glimepirydu. Po jednym zastrzyku w nagłej reakcji alergicznej cukier zwykle rośnie tylko na krótko. Cukrzyca nigdy nie jest powodem, żeby zrezygnować z adrenaliny, gdy jest potrzebna.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoki cukier na glukometrze po podaniu adrenaliny
  • wzmożone pragnienie i suchość w ustach
  • częste oddawanie moczu
  • nietypowe zmęczenie lub senność
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nigdy nie wstrzymuj ani nie opóźniaj adrenaliny w anafilaksji lub zatrzymaniu krążenia z powodu leczenia glimepirydem. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię, a przy powtarzanych dawkach lub wlewie ciągłym może być potrzebna czasowa intensyfikacja leczenia hipoglikemizującego, zwykle insuliną w warunkach szpitalnych[1]. Po ustąpieniu działania adrenaliny wróć do dotychczasowego schematu i pamiętaj, że dawka glimepirydu zwiększona na czas hiperglikemii może później wywołać hipoglikemię.

Skutek kliniczny

Po podaniu adrenaliny glikemia u pacjenta leczonego glimepirydem może przejściowo wzrosnąć, a działanie glimepirydu jest osłabione. Po pojedynczej dawce ratunkowej efekt jest krótkotrwały i zwykle bez znaczenia klinicznego, natomiast przy wielokrotnym podawaniu lub wlewie ciągłym możliwa jest istotna hiperglikemia wymagająca korekty leczenia przeciwcukrzycowego.

Mechanizm

Adrenalina działa przeciwstawnie do glimepirydu na stężenie glukozy we krwi. Hamuje wydzielanie insuliny, więc u osób z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki leków hipoglikemizujących[1]. Dodatkowo pobudza glikogenolizę i glukoneogenezę w wątrobie oraz zmniejsza obwodowe wykorzystanie glukozy. Adrenalina i inne leki sympatykomimetyczne osłabiają hipoglikemizujące działanie glimepirydu, co prowadzi do zwiększenia stężenia glukozy we krwi[2][3].

Metabolizm i transportery

  • Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4]

Monitorować

  • glikemia po podaniu adrenaliny, częściej przy dawkach powtarzanych lub wlewie
  • objawy hipoglikemii po ustąpieniu działania adrenaliny, jeśli zwiększono dawkę leków przeciwcukrzycowych

Kiedy ocena się zmienia

Pojedyncza dawka ratunkowa domięśniowo (autowstrzykiwacz)dawka · adrenalinaryzyko malejePo jednorazowej dawce domięśniowej wzrost glikemii jest przejściowy i zwykle nie wymaga zmiany leczenia przeciwcukrzycowego, wystarczy kontrola glikemii po epizodzie.
Dawki powtarzane lub wlew ciągłyczas leczenia · adrenalinaryzyko rośniePrzy wielokrotnym podawaniu lub wlewie adrenaliny hiperglikemia może być znaczna, potrzebne jest częste oznaczanie glikemii i czasowa korekta leczenia, zwykle insuliną.
Adrenalina w preparatach do znieczulenia miejscowego (np. stomatologicznego)postać · adrenalinaryzyko malejeNiewielka ilość adrenaliny w znieczuleniu miejscowym nie ma istotnego wpływu na skuteczność glimepirydu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Glibetic 4 mg 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glibetic-4-mg-100129185/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ Insulina degludecNie opóźniaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia insuliną.Po użyciu adrenaliny częściej mierz cukier przez kolejne godziny i nie zmieniaj sam dawki insuliny – zapytaj lekarza, jeśli cukier długo pozostaje wysoki.szybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Po użyciu adrenaliny częściej mierz cukier przez kolejne godziny i nie zmieniaj sam dawki insuliny – zapytaj lekarza, jeśli cukier długo pozostaje wysoki.

Adrenalina podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Po wstrzyknięciu adrenaliny cukier może na kilka godzin wzrosnąć, nawet jeśli przyjmujesz insulinę jak zwykle. Zwykle mija to samoistnie. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny w ciężkiej reakcji alergicznej z powodu cukrzycy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzmożone pragnienie
  • częste oddawanie moczu
  • wysokie wyniki pomiaru cukru utrzymujące się kilka godzin
  • silne kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie opóźniaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia insuliną. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię, a przy dłuższym stosowaniu adrenaliny może być konieczne zwiększenie dawki insuliny[1]. Długo działającej insuliny degludec nie zwiększaj pochopnie po jednorazowej dawce adrenaliny, ponieważ wzrost glikemii zwykle ustępuje samoistnie, a po odstawieniu adrenaliny zapotrzebowanie na insulinę wraca do wyjściowego.

Skutek kliniczny

Po podaniu adrenaliny glikemia u pacjenta leczonego insuliną degludec może przejściowo wzrosnąć, a działanie hipoglikemizujące insuliny słabnie. Po jednorazowym wstrzyknięciu w anafilaksji efekt jest zwykle krótkotrwały, natomiast przy wlewie dożylnym lub powtarzanych dawkach hiperglikemia może być wyraźna i utrzymywać się dłużej.

Mechanizm

Adrenalina działa przeciwstawnie do insuliny. Hamuje wydzielanie insuliny, przez co u chorych na cukrzycę może być potrzebne zwiększenie dawki insuliny[1]. Leki sympatykomimetyczne zwiększają zapotrzebowanie na insulinę[2]. Dodatkowo adrenalina pobudza rozkład glikogenu i wytwarzanie glukozy w wątrobie, co podnosi glikemię niezależnie od podawanej insuliny.

Monitorować

  • glikemia po podaniu adrenaliny i w kolejnych godzinach
  • glikemia po zakończeniu wlewu adrenaliny – ryzyko hipoglikemii przy zwiększonej wcześniej dawce insuliny
  • ciśnienie tętnicze i rytm serca

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe wstrzyknięcie domięśniowe (autowstrzykiwacz)droga podania · adrenalinaryzyko malejePo jednorazowej dawce domięśniowej w anafilaksji wzrost glikemii jest przejściowy i zwykle wystarcza częstsza kontrola cukru bez zmiany dawki insuliny degludec.
Wlew dożylnydroga podania · adrenalinaryzyko rośniePrzy ciągłym wlewie adrenaliny hiperglikemia jest bardziej nasilona i długotrwała, co może wymagać zwiększenia dawki insuliny oraz ścisłego monitorowania glikemii, także po zakończeniu wlewu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.