Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ibrutynib / Ibrutynib i szczepionka BCG

Ibrutynib i szczepionka BCG

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu ibrutynibem.

Nie zgadzaj się na wlew BCG, dopóki urolog nie dowie się, że bierzesz ibrutynib, i nie uzgodni leczenia z twoim hematologiem.

Połączenie przeciwwskazaneIbrutynib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu ibrutynibem.Nie zgadzaj się na wlew BCG, dopóki urolog nie dowie się, że bierzesz ibrutynib, i nie uzgodni leczenia z twoim hematologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zgadzaj się na wlew BCG, dopóki urolog nie dowie się, że bierzesz ibrutynib, i nie uzgodni leczenia z twoim hematologiem.

Ibrutynib osłabia odporność, a leczenie BCG polega na wprowadzeniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii. Przy obniżonej odporności bakterie te mogą przedostać się do krwi i wywołać ciężkie zakażenie całego organizmu. Dlatego tych dwóch terapii nie łączy się ze sobą. Ibrutynib może też nasilać krwawienie z pęcherza po zabiegu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po wlewie do pęcherza
  • silne osłabienie, nocne poty
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • krew w moczu lub skrzepy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu ibrutynibem. BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym cytostatykami[1]. Leczenie raka pęcherza należy uzgodnić między urologiem a hematologiem – zwykle rozważa się dopęcherzową chemioterapię zamiast BCG. Jeśli pacjent otrzymał BCG podczas leczenia ibrutynibem lub krótko przed jego włączeniem, trzeba go pilnie ocenić pod kątem zakażenia BCG i rozważyć wczesne leczenie przeciwprątkowe.

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (gorączka, objawy ogólne, zajęcie narządów, posocznica BCG) oraz prawdopodobne zmniejszenie skuteczności leczenia raka pęcherza. Dodatkowo możliwe nasilenie krwiomoczu po wlewie.

Mechanizm

Ibrutynib hamuje kinazę tyrozynową Brutona i osłabia odpowiedź immunologiczną, a sama choroba, w której się go stosuje (białaczka, chłoniak), dodatkowo upośledza odporność. Dopęcherzowa terapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków, których kontrola wymaga sprawnego układu odpornościowego. U osób z obniżoną odpornością wynikającą z białaczki, chłoniaka lub leczenia przeciwnowotworowego BCG się nie stosuje[2]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Osłabienie odporności zwiększa ryzyko rozsiewu prątków i jednocześnie może zmniejszać przeciwnowotworowe działanie BCG, które zależy od miejscowej reakcji immunologicznej. Ibrutynib zwiększa ponadto skłonność do krwawień, a znaczne krwawienie z pęcherza moczowego wyklucza podanie BCG[1].

Metabolizm i transportery

  • Ibrutynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OCT2[4]

Monitorować

  • temperatura ciała i objawy ogólne (dreszcze, osłabienie, poty nocne) po każdym wlewie BCG
  • objawy zakażenia układowego BCG – kaszel, duszność, objawy uszkodzenia wątroby, ból stawów
  • krwiomocz i objawy ze strony dróg moczowych
  • morfologia krwi i parametry wątrobowe przy podejrzeniu zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u osób z lekowo obniżoną odpornością stwarza ryzyko zakażenia uogólnionego. Szczepienia BCG nie wykonuje się w trakcie leczenia ibrutynibem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuIbrutyniba alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się, a jeśli masz skłonność do krwawień, chorobę wątroby lub zaburzenia rytmu serca, zapytaj lekarza, czy w ogóle możesz pić.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się, a jeśli masz skłonność do krwawień, chorobę wątroby lub zaburzenia rytmu serca, zapytaj lekarza, czy w ogóle możesz pić.

Alkohol nie zmienia wyraźnie działania ibrutynibu, ale oba mogą sprzyjać krwawieniom i zaburzeniom rytmu serca. Przy piciu dużych ilości alkoholu to ryzyko rośnie. Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie szkodzi. Nie pij drinków z sokiem grejpfrutowym ani z gorzkich pomarańczy, bo mogą zwiększać stężenie leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • kołatanie serca, nierówne bicie serca, duszność lub zawroty głowy
  • silny ból głowy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się. Pacjentom z małopłytkowością, przebytym krwawieniem, chorobą wątroby, migotaniem przedsionków lub przyjmującym jednocześnie leki przeciwkrzepliwe albo przeciwpłytkowe należy doradzić unikanie alkoholu. ChPL ibrutynibu zaleca unikanie grejpfrutów i gorzkich pomarańczy, ponieważ zawierają inhibitory CYP3A4[1]. Dotyczy to również drinków i napojów alkoholowych z sokiem grejpfrutowym lub z dodatkiem gorzkich pomarańczy.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym piciu niewielkich ilości alkoholu istotnego skutku klinicznego nie należy się spodziewać. Przy piciu dużych ilości, upijaniu się albo przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, napadów migotania przedsionków, wzrostu ciśnienia tętniczego oraz nasilenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może dodatkowo zwiększać ekspozycję na ibrutynib, który jest metabolizowany w wątrobie.

Mechanizm

Interakcja ma charakter teoretyczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych, a nie ze zmiany stężenia ibrutynibu. ChPL ibrutynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki to polimer, a nie etanol, i nie ma związku z tą interakcją[1]. Ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Ibrutynib hamuje kinazę Brutona także w płytkach krwi i osłabia ich agregację, co zwiększa skłonność do krwawień. Alkohol drażni błonę śluzową żołądka, a w dużych ilościach upośledza czynność płytek i może zmniejszać ich liczbę, więc oba czynniki sumują ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Ibrutynib zwiększa też ryzyko migotania przedsionków i nadciśnienia tętniczego, a jednorazowe wypicie dużej ilości alkoholu jest znanym czynnikiem wyzwalającym napad migotania przedsionków. Dodatkowo oba czynniki mogą nasilać nudności i biegunkę.

Metabolizm i transportery

  • Ibrutynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OCT2[2]

Monitorować

  • objawy krwawienia, w tym smoliste stolce i wymioty z krwią
  • kołatanie serca i nierówne tętno
  • ciśnienie tętnicze
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • próby wątrobowe u osób pijących regularnie

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może wyzwolić napad migotania przedsionków i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co sumuje się z profilem działań niepożądanych ibrutynibu. Należy zalecić unikanie takiego wzorca picia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby i małopłytkowości, co zwiększa ekspozycję na ibrutynib metabolizowany w wątrobie oraz ryzyko krwawień. Wskazane jest unikanie alkoholu oraz kontrola prób wątrobowych i morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSzczepionka BCGa alkoholZaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza.Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.

Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio osłabiał działanie BCG podawanego do pęcherza. Alkohol jednak zwiększa ilość oddawanego moczu i drażni pęcherz, więc wypity w dniu zabiegu może utrudnić utrzymanie leku w pęcherzu i nasilić pieczenie oraz częste oddawanie moczu. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność, co przy tym leczeniu może zwiększać ryzyko zakażenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • krew w moczu
  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • duże osłabienie, kaszel lub zażółcenie skóry albo oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy przekazać informację lekarzowi prowadzącemu, który oceni stan odporności i czynność wątroby przed kontynuacją terapii.

Skutek kliniczny

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu poza dniem wlewu nie ma udokumentowanego wpływu na skuteczność ani bezpieczeństwo terapii BCG. Picie w dniu wlewu może nasilić parcie na mocz, częstomocz i pieczenie przy oddawaniu moczu oraz skrócić czas utrzymania zawiesiny w pęcherzu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu nie można wykluczyć większego ryzyka powikłań infekcyjnych.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakologicznej etanolu z żywymi, atenuowanymi prątkami BCG podawanymi do pęcherza moczowego, a możliwe znaczenie ma przede wszystkim działanie miejscowe i moczopędne alkoholu. Żaden z produktów BCG do podawania do pęcherza nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a jedyna wzmianka o alkoholu etylowym w ChPL dotyczy dezynfekcji ampułek przed przygotowaniem zawiesiny.[1] Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny i zwiększa diurezę, co teoretycznie może rozcieńczać zawiesinę BCG w pęcherzu i utrudniać jej utrzymanie przez zalecany czas kontaktu ze śluzówką. Alkohol drażni również błonę śluzową pęcherza, przez co może nasilać typowe dla terapii BCG objawy chemicznego zapalenia pęcherza. Przewlekłe nadużywanie alkoholu upośledza odporność komórkową, a ChPL wszystkich produktów BCG przeciwwskazują stosowanie u osób z nabytym niedoborem odporności, co u pacjentów z chorobą alkoholową i zaawansowaną marskością wątroby może teoretycznie zwiększać ryzyko uogólnionego zakażenia BCG.[1]

Monitorować

  • objawy podrażnienia pęcherza (częstomocz, parcie, pieczenie, krwiomocz)
  • gorączka i dreszcze po wlewie
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę, osłabienie, kaszel, żółtaczka)
  • wywiad w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu i alkoholowa choroba wątroby upośledzają odporność komórkową, a nabyty niedobór odporności jest przeciwwskazaniem do terapii BCG. Wymaga to oceny przez lekarza prowadzącego przed kontynuacją leczenia.
Dzień wlewuodstep · pacjentinne zalecenieW dniu wlewu alkohol zwiększa diurezę i podrażnienie pęcherza, dlatego należy go unikać przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu.
Szczepionka śródskórna przeciw gruźlicypostać · alkoholryzyko malejeDla śródskórnej szczepionki BCG stosowanej w profilaktyce gruźlicy nie opisano interakcji z alkoholem i nie są potrzebne żadne zalecenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 219

Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG, ani w postaci szczepionki, ani do pęcherza moczowego, pacjentowi leczonemu adalimumabem.Nie przyjmuj BCG w żadnej postaci w trakcie leczenia adalimumabem i zawsze mów lekarzowi o tym leczeniu przed szczepieniem lub zabiegiem.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj BCG w żadnej postaci w trakcie leczenia adalimumabem i zawsze mów lekarzowi o tym leczeniu przed szczepieniem lub zabiegiem.

Adalimumab osłabia odporność, zwłaszcza na prątki gruźlicy. Szczepionka BCG i leczenie BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione prątki. Przy adalimumabie mogą one rozsiać się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych dwóch leków nie łączy się.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka utrzymująca się kilka dni
  • nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
  • powiększone, bolesne węzły chłonne lub ropień w miejscu szczepienia
  • uporczywy kaszel lub duszność
  • ból i pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podawaj BCG, ani w postaci szczepionki, ani do pęcherza moczowego, pacjentowi leczonemu adalimumabem. Żywej szczepionki BCG nie podaje się osobom leczonym immunosupresyjnie[1]. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów z niedoborem odporności wywołanym lekami immunosupresyjnymi[2][3]. Jeżeli szczepienie BCG jest potrzebne, wykonuje się je przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, a odstęp ustala lekarz prowadzący. U pacjenta z rakiem pęcherza, który wymaga leczenia adalimumabem, decyzję o metodzie leczenia onkologicznego podejmuje urolog wspólnie z lekarzem prowadzącym terapię biologiczną.

Skutek kliniczny

Grozi uogólnione zakażenie prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz miejscowe powikłania, takie jak ropień w miejscu szczepienia, zapalenie węzłów chłonnych czy zakażenie dróg moczowych prątkami. Skuteczność BCG jest przy tym zmniejszona.

Mechanizm

Adalimumab blokuje czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α), który jest niezbędny do tworzenia ziarniniaków i ograniczania zakażeń prątkami. BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, więc u osoby leczonej adalimumabem mogą się one niekontrolowanie namnażać i szerzyć. Jednocześnie zahamowanie odpowiedzi immunologicznej osłabia działanie BCG, zarówno ochronne po szczepieniu, jak i przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza moczowego.

Monitorować

  • gorączka, poty nocne i utrata masy ciała po wcześniejszym kontakcie z BCG
  • powiększenie węzłów chłonnych lub ropień w miejscu szczepienia
  • objawy z dróg moczowych i krwiomocz po dopęcherzowym BCG
  • kaszel, duszność i objawy zapalenia płuc
  • wywiad w kierunku gruźlicy i szczepienia BCG przed włączeniem adalimumabu

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieDopęcherzowe BCG w leczeniu raka pęcherza moczowego jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Wybór innego leczenia onkologicznego albo przerwy w terapii adalimumabem wymaga uzgodnienia między urologiem a lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne.
Noworodek lub niemowlę matki leczonej adalimumabem w ciążywiek · pacjentinne zalecenieAdalimumab przechodzi przez łożysko i może utrzymywać się w organizmie dziecka po urodzeniu. Zwiększa to ryzyko uogólnionego zakażenia po szczepieniu BCG. Termin szczepienia ustala lekarz po uwzględnieniu przebiegu leczenia matki.
Szczepienie BCG przed rozpoczęciem adalimumabukolejność włączenia · szczepionka BCGryzyko malejeJeżeli szczepienie BCG jest wskazane, należy je wykonać przed włączeniem adalimumabu, z odstępem ustalonym przez lekarza prowadzącego. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba wykluczyć czynną gruźlicę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
  • dreszcze i nocne poty
  • niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
  • narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
  • powiększone, bolesne węzły chłonne
  • kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[2][3][4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.

Skutek kliniczny

Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
  • objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
  • po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
  • data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąpacjentinne zalecenieŻywą szczepionkę można rozważyć dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną. Przed podaniem oceń, czy pacjent nie otrzymuje innych leków immunosupresyjnych.
Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieWlewki dopęcherzowe BCG w raku pęcherza są również przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Lekarz prowadzący powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe albo zmianę immunosupresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka BCGNie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.

Betametazonu w zastrzykach nie łączy się z leczeniem BCG podawanym do pęcherza moczowego. Betametazon osłabia odporność, przez co leczenie BCG może działać słabiej, a żywe prątki ze szczepionki mogą rozprzestrzenić się w organizmie i wywołać groźne zakażenie. Krem z betametazonem stosowany na skórę nie przeszkadza w leczeniu BCG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
  • silne osłabienie i uczucie rozbicia
  • nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.[1] Pacjenci z obniżoną odpornością wywołaną lekami, w tym kortykosteroidami, nie powinni otrzymywać BCG do pęcherza moczowego.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Gdy kortykosteroid ogólnoustrojowy jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu lub przesunięciu wlewów BCG podejmuje lekarz prowadzący leczenie urologiczne lub onkologiczne. Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG.[1]

Skutek kliniczny

Zmniejszenie skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG i zwiększenie ryzyka uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.

Mechanizm

Betametazon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i hamuje miejscową odpowiedź komórkową, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie żywych, atenuowanych prątków BCG podawanych do pęcherza moczowego. Osłabienie odporności zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza pęcherz moczowy.

Metabolizm i transportery

  • Betametazon: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
  • nasilenie dolegliwości ze strony układu moczowego po wlewie
  • objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiew prątków

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · betametazonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG. Przy długotrwałym stosowaniu silnego kortykosteroidu na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym warto poinformować lekarza prowadzącego leczenie BCG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBortezomib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu bortezomibem.Jeśli leczysz się bortezomibem, powiedz o tym lekarzowi przed każdym planowanym podaniem BCG, bo w tym czasie BCG się nie podaje.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli leczysz się bortezomibem, powiedz o tym lekarzowi przed każdym planowanym podaniem BCG, bo w tym czasie BCG się nie podaje.

Bortezomib to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie i przy słabej odporności może wywołać groźne zakażenie całego organizmu, a do tego gorzej działa. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze, zwłaszcza utrzymujące się dłużej po wlewie BCG
  • silne osłabienie i uczucie rozbicia
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu bortezomibem.[1][2][3] Kolejność obu terapii i odstęp po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego ustala lekarz prowadzący wspólnie z urologiem, biorąc pod uwagę stan odporności pacjenta. Wlewów BCG nie łączy się także z kortykosteroidami podawanymi układowo, często stosowanymi w schematach z bortezomibem, natomiast steroidy miejscowe nie są przeszkodą.[1]

Skutek kliniczny

Ryzyko uogólnionego zakażenia prątkami BCG o potencjalnie ciężkim przebiegu (gorączka, posocznica, zajęcie płuc, wątroby lub szpiku) oraz osłabienie działania przeciwnowotworowego wlewów BCG.

Mechanizm

Bortezomib hamuje proteasom i działa cytostatycznie, przez co osłabia odporność, zwłaszcza komórkową. Dopęcherzowe BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, których działanie przeciwnowotworowe wymaga sprawnej odpowiedzi immunologicznej, a ich opanowanie przez organizm zależy od odporności komórkowej. Przy polekowej immunosupresji rośnie ryzyko rozsiewu prątków BCG i maleje skuteczność wlewów.

Metabolizm i transportery

  • Bortezomib: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, zażółcenie skóry)
  • morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o wlewach BCG po zakończeniu leczenia bortezomibem

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka przeciwgruźlicza podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki, dlatego u pacjenta leczonego bortezomibem nie należy jej podawać ze względu na ryzyko rozsiewu zakażenia. Decyzję o szczepieniu odkłada się do czasu odbudowy odporności po zakończeniu leczenia.
Po zakończeniu leczenia bortezomibemkolejność włączenia · bortezomibryzyko malejePo zakończeniu leczenia bortezomibem wlewy BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności. Odstęp ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i badań krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka BCGPrzed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu.Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.

Budezonid to lek sterydowy, który może osłabiać odporność, a leczenie BCG działa właśnie dzięki pobudzeniu odporności. Budezonid w inhalatorze lub w aerozolu do nosa w zwykłych dawkach zwykle nie przeszkadza w leczeniu BCG. Budezonid w kapsułkach, tabletkach, czopkach lub piance do odbytu, a także duże dawki wziewne, mogą osłabić działanie BCG i zwiększyć ryzyko groźnego zakażenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę po wlewie
  • dreszcze i silne osłabienie
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nasilające się pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu. Budezonid wziewny lub donosowy w zwykłych dawkach można kontynuować, ponieważ steroidy stosowane miejscowo nie są przeciwwskazaniem do terapii BCG[1]. Leczenia BCG nie prowadzi się u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych lub podawane układowo[2][1]. Przeciwwskazaniem jest też każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Przy dużych dawkach wziewnych, długotrwałym stosowaniu lub jednoczesnym przyjmowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 skonsultuj z urologiem, czy budezonid nie działa ogólnoustrojowo.

Skutek kliniczny

Przy immunosupresyjnym, ogólnoustrojowym działaniu kortykosteroidu możliwe jest osłabienie skuteczności dopęcherzowej immunoterapii BCG i zwiększenie ryzyka ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG. Miejscowo stosowany budezonid w zwykłych dawkach nie stanowi przeciwwskazania do leczenia BCG[1].

Mechanizm

Budezonid jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie przeciwnowotworowe dopęcherzowo podanych żywych prątków BCG. Przy ogólnoustrojowym działaniu steroidu osłabiona odporność może dodatkowo ułatwić rozsiew prątków. Po podaniu wziewnym lub donosowym budezonid działa głównie miejscowo, a jego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, ale rośnie przy dużych dawkach, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4[4].

Metabolizm i transportery

  • Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • droga podania, dawka i czas stosowania budezonidu
  • jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 nasilających ogólnoustrojowe działanie budezonidu
  • gorączka, dreszcze, złe samopoczucie i objawy uogólnionego zakażenia BCG po wlewie
  • objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna lub donosowadroga podania · budezonidryzyko malejeSteroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do dopęcherzowej terapii BCG. Dotyczy zwykłych dawek bez jednoczesnych inhibitorów CYP3A4.
Doustna lub doodbytniczadroga podania · budezonidinne zalecenieBudezonid doustny lub doodbytniczy działa częściowo ogólnoustrojowo. Dopęcherzowe BCG jest przeciwwskazane przy leczeniu immunosupresyjnym kortykosteroidami, dlatego o kontynuacji BCG decyduje urolog po ocenie dawki i czasu leczenia.
Dawka o działaniu immunosupresyjnym lub ogólnoustrojowymdawka · budezonidryzyko rośnieDopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych immunosupresyjnie kortykosteroidami ani u osób z polekowym zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej. Nie stosuje się go też przy układowym podawaniu steroidów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.

Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
  • silne osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.

Mechanizm

Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.

Monitorować

  • temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
  • objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
  • morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCGinne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy także BCG podawanego do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza, bo prątki mogą przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione.
Po zakończeniu leczenia busulfanemodstep · busulfaninne zaleceniePo zakończeniu leczenia busulfanem BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ IbrutynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego ibrutynibem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny antybiotyk.

Chloramfenikol, nawet w maści, może szkodzić szpikowi kostnemu, który u osób leczonych ibrutynibem jest już osłabiony chorobą i samym leczeniem. Razem te leki mogą obniżyć liczbę krwinek i zwiększyć ryzyko krwawień oraz zakażeń. Chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach może też podnieść stężenie ibrutynibu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny lub drobne czerwone kropki na skórze
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • nasilone zmęczenie i bladość
  • silna biegunka lub kołatanie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego ibrutynibem, także w postaci maści[1]. Wybierz inny antybiotyk miejscowy albo, przy leczeniu ogólnym, antybiotyk dobrany według posiewu, który nie jest silnym ani umiarkowanym inhibitorem CYP3A4. Gdy pacjent jest już po zastosowaniu chloramfenikolu podanego ogólnie, kontroluj morfologię krwi i obserwuj objawy toksyczności ibrutynibu[2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie szpiku – pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, aż do zależnej od dawki supresji szpiku lub idiosynkratycznej niedokrwistości aplastycznej po chloramfenikolu. Dochodzi do tego większe ryzyko krwawień z powodu niedoboru witaminy K i działania ibrutynibu. Przy podaniu ogólnym chloramfenikolu wzrost ekspozycji na ibrutynib może nasilić jego działania niepożądane, takie jak biegunka, krwawienia, zakażenia i zaburzenia rytmu serca.

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, a takie zaburzenia mają praktycznie wszyscy pacjenci leczeni ibrutynibem z powodu nowotworów B-komórkowych[1]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy i zaburza syntezę witaminy K[1], co sumuje się z cytopeniami i skłonnością do krwawień wywoływanymi przez ibrutynib. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby[1], w tym CYP3A4, a ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc przy podaniu ogólnym może dojść do wzrostu stężenia ibrutynibu[2]. Siła hamowania CYP3A4 przez chloramfenikol nie jest dokładnie określona.

Metabolizm i transportery

  • Ibrutynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OCT2[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy krwawienia oraz czas protrombinowy u pacjentów z dodatkowymi lekami przeciwzakrzepowymi
  • objawy toksyczności ibrutynibu – biegunka, krwawienia, zakażenia, kołatanie serca

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowy (miejscowo)ozenoksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na skórędroga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy maści wchłanianie ogólne jest małe, więc wpływ na metabolizm ibrutynibu jest pomijalny. Przeciwwskazanie z powodu chorób szpiku i zaburzeń hemopoezy pozostaje w mocy.
Doustnie lub dożylniedroga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy podaniu ogólnym do ryzyka uszkodzenia szpiku dochodzi hamowanie CYP3A4 i wzrost ekspozycji na ibrutynib. Jeśli leczenia nie da się zastąpić, przy umiarkowanym inhibitorze CYP3A4 dawkę ibrutynibu zmniejsza się do 280 mg, a przy silnym do 140 mg lub przerywa na 7 dni lub krócej, z kontrolą morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo.Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.

Cyklofosfamid osłabia odporność organizmu. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy układ odpornościowy sobie radzi. Gdy odporność jest osłabiona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • silne osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej odporności, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Gdy cyklofosfamid jest niezbędny, w leczeniu dopęcherzowym raka pęcherza należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiej infekcji ogólnoustrojowej, oraz osłabienie skuteczności leczenia dopęcherzowego.

Mechanizm

Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i powoduje mielosupresję. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania prątków i zmniejsza odpowiedź przeciwnowotworową wywołaną przez BCG.

Metabolizm i transportery

  • Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6[1], substrat CYP2B6[1]

Monitorować

  • objawy zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc i wątroby
  • morfologia krwi z rozmazem
  • dolegliwości dyzuryczne i krwiomocz

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.