Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Imatynib / Imatynib i syrolimus

Imatynib i syrolimus

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie jest możliwe, ale wymaga ścisłego monitorowania stężenia minimalnego syrolimusa po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu imatynibu.

Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej, że przyjmujesz imatynib, i nie opuszczaj zleconych badań stężenia syrolimusa oraz morfologii.

Niekorzystna interakcjaImatynib+ SyrolimusPołączenie jest możliwe, ale wymaga ścisłego monitorowania stężenia minimalnego syrolimusa po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu imatynibu.Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej, że przyjmujesz imatynib, i nie opuszczaj zleconych badań stężenia syrolimusa oraz morfologii.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej, że przyjmujesz imatynib, i nie opuszczaj zleconych badań stężenia syrolimusa oraz morfologii.

Imatynib może spowalniać usuwanie syrolimusa z organizmu, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć. Za dużo syrolimusa zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zakażenia, obrzęki czy spadek liczby krwinek. Oba leki mogą też osobno obniżać liczbę krwinek, więc razem ten efekt może być silniejszy. Leki można stosować razem, ale pod kontrolą badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • nietypowe zmęczenie lub bladość
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest możliwe, ale wymaga ścisłego monitorowania stężenia minimalnego syrolimusa po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu imatynibu. Imatynib łączy się ostrożnie z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, do których należy syrolimus.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 należy kontrolować stężenie syrolimusa i w razie potrzeby zmniejszyć jego dawkę.[2] Warto też regularnie kontrolować morfologię krwi ze względu na sumowanie się mielosupresji.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia syrolimusa we krwi może nasilić jego toksyczność – mielosupresję, obrzęki, zaburzenia lipidowe, owrzodzenia jamy ustnej i ryzyko zakażeń. Odstawienie imatynibu u pacjenta ze stabilnym stężeniem syrolimusa może z kolei obniżyć to stężenie i zwiększyć ryzyko odrzucenia przeszczepu.

Mechanizm

Imatynib hamuje CYP3A4 i zwiększa ekspozycję na substraty tego izoenzymu – Cmax symwastatyny wzrasta 2-krotnie, a AUC 3,5-krotnie.[1] Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie, a inhibitory CYP3A4 zmniejszają jego metabolizm i zwiększają stężenie we krwi.[2] Dodatkowo oba leki mogą działać mielosupresyjnie i sprzyjać zatrzymaniu płynów, więc ich działania niepożądane mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej
  • morfologia krwi z rozmazem
  • obrzęki i masa ciała
  • lipidogram
  • objawy zakażeń
  • kreatynina

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib włączany lub odstawiany u pacjenta ze stabilną dawką syrolimusakolejność włączenia · imatynibinne zalecenieWłączenie imatynibu może zwiększyć, a jego odstawienie zmniejszyć stężenie syrolimusa – w obu sytuacjach należy oznaczyć stężenie minimalne syrolimusa i w razie potrzeby skorygować dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuImatyniba alkoholNie ma podstaw do zakazu bezwzględnego.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.

Producent leku nie zakazuje picia alkoholu w czasie leczenia imatynibem. Nie ma jednak badań, które pokazałyby, że to bezpieczne. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i drażnić żołądek, więc przy regularnym piciu to obciążenie może się sumować. Najbezpieczniej pić możliwie mało albo wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białkówek oczu
  • ciemny mocz i jasny stolec
  • silne, nietypowe zmęczenie
  • uporczywe nudności lub wymioty
  • ból w górnej części brzucha
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma podstaw do zakazu bezwzględnego. Zaleca się ograniczenie alkoholu do minimum albo rezygnację z niego, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby lub dolegliwościach żołądkowych. Pacjent powinien zgłaszać objawy uszkodzenia wątroby. Kontrolę czynności wątroby prowadzi lekarz według standardowego schematu monitorowania imatynibu.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym, okazjonalnym piciu nie opisano poważnych skutków. Teoretycznie alkohol może zwiększać obciążenie wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe w trakcie leczenia imatynibem. U osób pijących regularnie lub dużo ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe, a wzrost aktywności enzymów wątrobowych mógłby wymusić przerwanie albo modyfikację terapii.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera przeciwwskazania ani ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a punkt 4.3 obejmuje wyłącznie nadwrażliwość[1]. Nie ma też badań klinicznych nad połączeniem imatynibu z etanolem. Ryzyko jest więc wnioskiem z farmakologii, nie z danych. Imatynib jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a etanol może zmieniać aktywność tego enzymu (ostro hamuje, przewlekle indukuje). Skutek dla ekspozycji na imatynib nie jest udokumentowany. Ważniejszy jest możliwy efekt addycyjny na wątrobę, bo ChPL wskazuje, że działania niepożądane imatynibu, takie jak hepatotoksyczność, mogą się nasilać w połączeniu z innymi lekami[1]. Alkohol jest znaną substancją hepatotoksyczną. Dodatkowo oba czynniki mogą drażnić przewód pokarmowy i nasilać nudności.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubina zgodnie ze schematem kontroli imatynibu
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, ból w nadbrzuszu)
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie)
  • ilość i częstość spożywanego alkoholu (wywiad)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie ryzykowne lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym, dużym spożyciu alkoholu addycja z potencjalną hepatotoksycznością imatynibu jest bardziej prawdopodobna. Zalecić abstynencję i omówić z lekarzem częstsze kontrole enzymów wątrobowych.
Okazjonalne, małe ilościilość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy okazjonalnym piciu małych ilości u pacjenta z prawidłowymi próbami wątrobowymi ryzyko jest prawdopodobnie niewielkie, choć brak badań potwierdzających bezpieczeństwo. Wystarczy porada ograniczenia i obserwacji objawów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • rany, które źle się goją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
  • objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieRoztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 656

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ ImatynibFenylobutazonu, również w postaci maści, nie stosuje się u pacjentów leczonych imatynibem.Nie używaj tej maści i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj tej maści i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz imatynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, przez co łatwiej o groźne zakażenia, siniaki i krwawienia. Ryzyko dotyczy także maści, zwłaszcza gdy używasz jej dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
  • nietypowe osłabienie, bladość lub duszność przy wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fenylobutazonu, również w postaci maści, nie stosuje się u pacjentów leczonych imatynibem.[1] Jeśli pacjent potrzebuje miejscowego leku przeciwbólowego lub przeciwzapalnego, wybiera się inny preparat w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Gdy pacjent już stosował oba leki, należy odstawić maść i skontrolować morfologię krwi z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębienie mielosupresji z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a w konsekwencji ciężkie zakażenia oraz krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego.

Mechanizm

Fenylobutazon nie może być stosowany u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym powodującym mielosupresję, więc oba leki sumują działanie hamujące krwiotworzenie.[1] Imatynib zwiększa ryzyko krwawień, a fenylobutazon jako lek z grupy NLPZ upośledza czynność płytek krwi i uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego, co dodatkowo nasila ryzyko krwawienia.[2] Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym.[1]

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak do stosowania na skóręibuprofen do stosowania na skórę

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym, co zwiększa ryzyko mielosupresji i krwawień.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocno zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane z tej pary nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu nowotworu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • opryszczka lub półpasiec
  • nietypowe osłabienie, zmiany widzenia albo zaburzenia mowy i ruchu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[1][2][3] Wybór innego leczenia stwardnienia rozsianego wymaga decyzji neurologa uzgodnionej z onkologiem. Przy przechodzeniu z fingolimodu na leczenie przeciwnowotworowe trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się jeszcze po odstawieniu – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń wynikających z nasilonej immunosupresji. Możliwe jest też umiarkowane zwiększenie ekspozycji na fingolimod i jego aktywny metabolit, co może nasilać jego działania niepożądane. Niezależnie od interakcji stosowanie imatynibu oznacza zwykle aktywną chorobę nowotworową, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do fingolimodu.[1]

Mechanizm

Główny problem wynika z sumowania działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a imatynib jako lek przeciwnowotworowy może wywoływać mielosupresję. ChPL fingolimodu zastrzega, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1] Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4, co potwierdza 2-krotne zwiększenie Cmax i 3,5-krotne zwiększenie AUC symwastatyny.[4] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, ale CYP3A4 ma udział w jego metabolizmie, a ChPL zaleca ostrożność przy inhibitorach CYP3A4.[1] Nie należy oczekiwać, by fingolimod zmieniał farmakokinetykę substratów CYP3A4, w tym imatynibu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • aktywność aminotransferaz

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramerinterferon beta-1ainterferon beta-1b

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie fingolimodu przed rozpoczęciem imatynibukolejność włączenia · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy wygasa stopniowo – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu imatynibu w tym okresie należy uwzględnić utrzymującą się immunosupresję i monitorować morfologię oraz objawy zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib.Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.

Imatynib spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może znacznie wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy, omdlenia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Oba leki mogą też obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
  • suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib[1][2]. Ponieważ leczenia przeciwnowotworowego zwykle nie da się zmienić, należy zastąpić kwetiapinę lekiem przeciwpsychotycznym metabolizowanym inną drogą. Jeżeli lekarz prowadzący uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę należy włączać od najmniejszej dawki, zwiększać ją powoli i ściśle monitorować sedację, ciśnienie tętnicze, EKG i morfologię krwi.

Skutek kliniczny

Można się spodziewać wzrostu stężenia kwetiapiny z nasileniem senności, zawrotów głowy, niedociśnienia ortostatycznego, objawów antycholinergicznych i ryzykiem wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania mielosupresyjnego może zwiększać ryzyko neutropenii i zakażeń.

Mechanizm

Imatynib hamuje CYP3A4 i zwiększa Cmax oraz AUC symwastatyny odpowiednio 2- i 3,5-krotnie, może więc podnosić stężenie innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tej drogi przez ketokonazol zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie[1]. Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4[1][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę leukocytów i neutrofilów, co sumuje ryzyko mielosupresji.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], imatynib – substrat CYP3A4[7]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • elektrolity (potas, magnez)
  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulprydpaliperydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.

Imatynib osłabia odporność organizmu. Leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii, z którymi organizm musi sobie poradzić. Przy słabszej odporności bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym ciele i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie pęcherza działa gorzej. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie mija lub wraca po wlewce
  • dreszcze i silne osłabienie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Leczenia BCG nie stosuje się u osób otrzymujących leki cytostatyczne ani u osób z zaburzeniem odporności wywołanym lekami.[2][3] O wyborze innej metody leczenia raka pęcherza decyduje urolog wspólnie z onkologiem lub hematologiem prowadzącym leczenie imatynibem. Jeśli pacjent otrzymał już wlewkę BCG w trakcie leczenia imatynibem, należy pilnie ocenić go pod kątem objawów zakażenia ogólnoustrojowego.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego, ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, i jednocześnie zmniejsza skuteczność leczenia raka pęcherza. Białaczka, w tym przewlekła białaczka szpikowa leczona imatynibem, sama w sobie również wyklucza leczenie BCG.[1]

Mechanizm

Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i może powodować neutropenię oraz limfopenię, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków, a jej skuteczność i bezpieczeństwo zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. U osoby z odpornością osłabioną przez leczenie przeciwnowotworowe organizm gorzej kontroluje prątki, a odpowiedź przeciwnowotworowa na BCG słabnie.

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdą decyzją o leczeniu dopęcherzowym
  • objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG – utrzymująca się gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka
  • nasilone lub przedłużające się dolegliwości ze strony pęcherza moczowego

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieWszystkie dostępne produkty BCG do leczenia raka pęcherza są przeciwwskazane u osób leczonych przeciwnowotworowo lub z zaburzeniem odporności, niezależnie od producenta.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka przeciw cholerzeU pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności.Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.

Imatynib może osłabiać twoją odporność. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osób z obniżoną odpornością może wywołać chorobę albo słabiej chronić. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii i jest bezpieczniejsza, ale nie przyjmuj jej razem z tabletką imatynibu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka lub wymioty po szczepieniu
  • gorączka
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny przed i po jej podaniu od dawki imatynibu oraz od jedzenia i picia[2]. Decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne po ocenie morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niedostateczna ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym ryzykiem jest słabsza odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza przy cytopenii.

Mechanizm

Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który często powoduje mielosupresję z neutropenią i limfopenią, co osłabia odpowiedź immunologiczną. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób z niedoborem odporności lub stosujących terapię immunosupresyjną[1]. U pacjenta z osłabioną odpornością żywy szczep szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna może być słabsza. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jest wrażliwa na kwas żołądkowy i wymaga odstępu od innych leków doustnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed szczepieniem (liczba neutrofilów i limfocytów)
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Wymaga odstępu 1 godziny przed i po podaniu od imatynibu i innych leków doustnych. Odpowiedź poszczepienna może być słabsza przy cytopenii.
odstep ≥ 1 godzina przed i po szczepieniu (szczepionka inaktywowana)szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejePrzy szczepionce inaktywowanej zachowanie odstępu 1 godziny od innych leków doustnych zapobiega osłabieniu jej działania. Pozostaje jedynie możliwość słabszej odpowiedzi immunologicznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ LomitapidNie łącz lomitapidu z imatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o odstawieniu lomitapidu i zmianie leczenia cholesterolu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o odstawieniu lomitapidu i zmianie leczenia cholesterolu.

Imatynib sprawia, że lek na cholesterol lomitapid dużo wolniej znika z organizmu i jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Lomitapid z kolei może zwiększać ilość imatynibu w organizmie. Oba leki mogą obciążać wątrobę, więc razem bardzo zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • silne nudności, wymioty lub biegunka
  • nietypowe zmęczenie i brak apetytu
  • obrzęki
  • siniaki lub krwawienia bez przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lomitapidu z imatynibem. Lomitapidu nie stosuje się jednocześnie z umiarkowanymi i silnymi inhibitorami CYP3A4, a gdy taki lek jest konieczny, lomitapid odstawia się na czas jego stosowania[1]. Ponieważ leczenie imatynibem jest zwykle długotrwałe, lipidolog powinien w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem ustalić inne leczenie hipolipemizujące. Odstęp 12 godzin między dawkami nie wystarcza, bo dotyczy wyłącznie słabych inhibitorów CYP3A4.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby (wzrost aminotransferaz, stłuszczenie wątroby) oraz ciężkich działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Większe wchłanianie imatynibu może nasilać jego toksyczność, w tym mielosupresję, obrzęki i hepatotoksyczność. Hepatotoksyczność obu leków może się sumować.

Mechanizm

Imatynib hamuje CYP3A4 w stopniu odpowiadającym umiarkowanemu inhibitorowi – zwiększa Cmax symwastatyny 2-krotnie, a AUC 3,5-krotnie[2]. Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy[1]. Jednocześnie lomitapid hamuje glikoproteinę P i może zwiększać wchłanianie imatynibu, który jest jej substratem[1]. Do tego dochodzi sumowanie działania hepatotoksycznego obu leków.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – inhibitor CYP2C8[3], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[5], imatynib – substrat CYP3A4[3]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[3]
  • Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • ALT i AspAT
  • bilirubina
  • LDL-C po odstawieniu lomitapidu
  • morfologia krwi
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego

Bezpieczniejsze alternatywy

ewinakumabewolokumabalirokumab

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib włączany u pacjenta leczonego lomitapidemkolejność włączenia · lomitapidinne zalecenieLomitapid należy odstawić przed rozpoczęciem leczenia imatynibem i nie wznawiać go w trakcie tej terapii. Kontroluj LDL-C i ustal alternatywne leczenie hipolipemizujące.
odstep ≥ 12 hlomitapidinne zalecenieRozdzielenie dawek o 12 godzin dotyczy wyłącznie słabych inhibitorów CYP3A4 i nie znosi interakcji z imatynibem, który hamuje CYP3A4 w sposób ciągły.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ImatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.

Klozapiny i imatynibu zwykle nie łączy się, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Jeśli lekarze uznają, że musisz przyjmować oba leki, będziesz potrzebować częstych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków. ChPL klozapiny ujmuje w przeciwwskazaniach jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga imatynibu, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem powinien rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Jeśli kontynuacja klozapiny jest niezbędna, decyzja jest indywidualna i wymaga zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem, oceny prób wątrobowych oraz jasnego ustalenia, który lek odstawia się przy spadku neutrofilów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Spadek liczby neutrofilów u pacjenta przyjmującego oba leki utrudnia ustalenie przyczyny i może wymusić przerwanie skutecznej klozapiny albo leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też sumowanie działania hepatotoksycznego oraz niewielki wzrost stężenia klozapiny z nasileniem jej działań niepożądanych.

Mechanizm

Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się i zwiększa ryzyko neutropenii oraz agranulocytozy. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, a wśród leków o takim działaniu wymienia środki cytotoksyczne[1]. Według ChPL klozapiny leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem[2]. ChPL imatynibu wskazuje, że mielosupresja i hepatotoksyczność imatynibu mogą się nasilać w skojarzeniach z innymi lekami działającymi podobnie[3]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy substratach tych enzymów o wąskim indeksie terapeutycznym[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a ChPL klozapiny określa interakcje z inhibitorami CYP3A4 jako mało prawdopodobne, choć opisywane[1], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż sumowanie mielotoksyczności.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – słaby inhibitor CYP2D6[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], klozapina – substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
  • stężenie klozapiny w surowicy, jeśli jest dostępne
  • objawy nasilonych działań niepożądanych klozapiny, takich jak senność i niedociśnienie

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaarypiprazolrisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · imatynibinne zalecenieZakaz rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy dotyczy sytuacji, gdy imatynib jest już stosowany. Gdy imatynib trzeba włączyć u pacjenta skutecznie leczonego klozapiną, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem decyduje o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o kontynuacji klozapiny przy zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.