Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lapatynib / Lapatynib i megestrol

Lapatynib i megestrol

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Połączenie można stosować bez zmiany dawek.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.

Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatynib+ MegestrolPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.

Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Lek na raka może nieznacznie zwiększać ilość megestrolu w organizmie. Oba leki mogą też obciążać serce i krążenie, na przykład przez zatrzymywanie wody w organizmie, a megestrol zwiększa ryzyko zakrzepów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szybko narastające obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
  • duszność lub kołatanie serca
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagły ból w klatce piersiowej
  • nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Należy obserwować pacjenta pod kątem obrzęków, przyrostu masy ciała, objawów zakrzepicy i zaburzeń glikemii. Ocena czynności lewej komory zalecana przy lapatynibie powinna uwzględniać możliwe zatrzymanie płynów przez megestrol. Megestrolu nie stosuje się u pacjentów z chorobą zakrzepowo-zatorową[1].

Skutek kliniczny

Możliwe niewielkie nasilenie działań niepożądanych megestrolu, takich jak obrzęki, przyrost masy ciała, hiperglikemia i powikłania zakrzepowo-zatorowe. U pacjentów z ograniczoną rezerwą sercową zatrzymanie płynów przez megestrol może nakładać się na kardiotoksyczność lapatynibu. Brak opisów klinicznie istotnych powikłań tego połączenia.

Mechanizm

Lapatynib słabo hamuje CYP3A4 i zwiększa ekspozycję na doustne substraty tego enzymu, np. AUC doustnego midazolamu wzrasta o 45%[2]. Octan megestrolu jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc teoretycznie jego stężenie może się nieznacznie zwiększyć. Potwierdzone interakcje octanu megestrolu z innymi lekami nie są znane[3]. Megestrol ma szeroki indeks terapeutyczny, dlatego zmiana farmakokinetyczna o takiej skali nie powinna mieć dużego znaczenia. Możliwe jest natomiast nakładanie się działań niepożądanych – megestrol powoduje zatrzymanie płynów i zwiększa ryzyko zakrzepicy, a lapatynib może obniżać frakcję wyrzutową lewej komory.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • obrzęki i masa ciała
  • objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności serca (duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cachexan 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cachexan-100162691/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Megalia 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/megalia-100122639/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.

Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długotrwała biegunka
  • silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
  • kołatanie serca lub omdlenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • objawy uszkodzenia wątroby

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieMegestrola alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania megestrolu ani zakazywać alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, pij z umiarem, a gdy masz cukrzycę lub chorobę wątroby, zapytaj lekarza, ile możesz wypić.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Jeśli pijesz alkohol, pij z umiarem, a gdy masz cukrzycę lub chorobę wątroby, zapytaj lekarza, ile możesz wypić.

Megestrol i alkohol nie wpływają na siebie w znany sposób. Wypicie niewielkiej ilości alkoholu podczas leczenia nie powinno ci zaszkodzić. Pamiętaj jednak, że ten lek może podnosić cukier we krwi, a duże ilości alkoholu dodatkowo rozregulowują cukier i osłabiają organizm.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pragnienie i częste oddawanie moczu
  • nietypowe osłabienie, drżenie rąk lub zlewne poty
  • ból lub obrzęk jednej łydki albo nagła duszność
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_istotnego
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania megestrolu ani zakazywać alkoholu. Warto zalecić umiarkowanie, zwłaszcza pacjentom z cukrzycą lub hiperglikemią w trakcie leczenia, z chorobą wątroby albo z zaawansowaną chorobą nowotworową. Pacjentowi, który musi całkowicie unikać etanolu, można wyjaśnić, że ilość etanolu w zawiesinie z aromatem pomarańczowym jest pomijalna[1].

Skutek kliniczny

Umiarkowane picie alkoholu w trakcie leczenia megestrolem nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia. Picie dużych ilości alkoholu może utrudniać kontrolę glikemii u osób, u których megestrol wywołał hiperglikemię lub cukrzycę. Może też pogarszać stan odżywienia u chorych z kacheksją nowotworową lub związaną z AIDS, czyli w grupie, w której lek się stosuje.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol zmieniałby działanie megestrolu, ani mechanizm odwrotny. ChPL octanu megestrolu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w ostrzeżeniach i podaje, że nie są znane potwierdzone interakcje megestrolu z innymi lekami[1]. Produkty różnią się składem. Jedna z zawiesin zawiera etanol jako składnik aromatu pomarańczowego, 29,34 mg w 20 ml. Według charakterystyki odpowiada to mniej niż 1 ml piwa lub wina i nie powoduje zauważalnych skutków[1]. Pozostałe produkty nie zawierają etanolu. Teoretycznie znaczenie może mieć jedynie nakładanie się działań metabolicznych. Megestrol ma aktywność glikokortykosteroidową i może podwyższać stężenie glukozy, a alkohol rozregulowuje glikemię i obciąża wątrobę.

Monitorować

  • glikemia u pacjentów z cukrzycą lub regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko zaburzeń glikemii i niedożywienia, co może osłabiać cel leczenia megestrolem. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolę glikemii.
Zawiesina doustna z etanolem w aromaciepostać · alkoholinne zalecenieZawiesina zawierająca etanol w aromacie dostarcza 29,34 mg etanolu w 20 ml, co według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Nie ma przeciwwskazań do jej stosowania u osób unikających alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Megalia 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/megalia-100122639/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 213

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • silna lub długotrwała biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.

Skutek kliniczny

Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.

Mechanizm

Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[4], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ LapatynibNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.

Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.

Mechanizm

Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
  • objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.

Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z dróg rodnych
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.

Skutek kliniczny

Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.

Mechanizm

Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], progesteron – substrat CYP3A4[6]
  • Progesteron: substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[7], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
  • krwawienia z dróg rodnych
  • objawy zakrzepicy żylnej
  • objawy uszkodzenia wątroby

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.

Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
  • nowe bóle kości
  • obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.

Skutek kliniczny

Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
  • stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu

Kiedy ocena się zmienia

Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteroninne zalecenieGdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ LapatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.

Estradiol to hormon, który może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi. Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, więc przyjmowanie estradiolu może osłabić leczenie i zwiększyć ryzyko powrotu choroby. Dotyczy to także tabletek i kremów z estradiolem stosowanych dopochwowo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • krwawienie z dróg rodnych
  • nasilone uderzenia gorąca lub suchość pochwy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci dopochwowych.[2][3] Objawy menopauzy i atrofii pochwy leczy się metodami niehormonalnymi, a każdą decyzję o terapii hormonalnej podejmuje onkolog prowadzący.

Skutek kliniczny

Estradiol może osłabiać skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i zwiększać ryzyko progresji lub nawrotu raka piersi. Znaczenie kliniczne hamowania metabolizmu estradiolu przez lapatynib nie zostało ocenione.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a estradiol jest przeciwwskazany u chorych z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi.[1] Estrogen pobudza wzrost guzów z receptorami hormonalnymi i działa przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym lapatynib bywa łączony, np. letrozolu.[4] Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych, co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na estradiol metabolizowany częściowo tą drogą.[4]

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • weryfikacja, czy pacjentka nie stosuje estrogenów w jakiejkolwiek postaci, w tym dopochwowo i w preparatach bez recepty
  • objawy menopauzalne i atrofii pochwy – zgłoszenie onkologowi w celu doboru leczenia niehormonalnego

Bezpieczniejsze alternatywy

gabapentynakwas hialuronowy dopochwowo

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolinne zalecenieNiskodawkowy estradiol dopochwowy daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale nadal jest przeciwwskazany u pacjentek z rakiem piersi. W pierwszej kolejności stosuje się niehormonalne preparaty nawilżające, a ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LapatynibŁącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.

Te dwa leki mogą wzajemnie zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane, na przykład biegunka, problemy z wątrobą, zaburzenia rytmu serca albo pogorszenie pracy nerek. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i może zmienić dawkę cyklosporyny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona lub uporczywa biegunka
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
  • drżenie rąk lub silny ból głowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Łącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.[1] Lapatynibu nie należy łączyć z podawanymi doustnie substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym trzeba rozważyć zmniejszenie dawki substratu.[2] Przy skojarzeniu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 pacjenta trzeba uważnie obserwować pod kątem działań niepożądanych lapatynibu.[2] Często oceniaj czynność nerek.[1]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lapatynibu może nasilać jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, uszkodzenie wątroby i wydłużenie odstępu QT. Wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, nadciśnienia, neurotoksyczności i zakażeń. Wielkość obu efektów dla tej konkretnej pary nie została zmierzona.

Mechanizm

Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, a cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, więc może zwiększać ekspozycję na lapatynib.[2][1] Cyklosporyna należy do inhibitorów P-gp, które mogą zmieniać ekspozycję i dystrybucję lapatynibu.[3] Lapatynib z kolei hamuje CYP3A4 i P-gp w stężeniach uzyskiwanych klinicznie – zwiększał AUC doustnego midazolamu o 45% i AUC doustnej digoksyny o blisko 80%.[2] Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego jej stężenie we krwi również może wzrosnąć.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[4], lapatynib – substrat BCRP[5]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], lapatynib – substrat P-gp[5]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib – inhibitor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu
  • kreatynina i eGFR
  • aminotransferazy i bilirubina
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość i nasilenie biegunki

Kiedy ocena się zmienia

Dożylniedroga podania · cyklosporynaryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez lapatynib dotyczy głównie leków podawanych doustnie – przy dożylnym midazolamie nie stwierdzono klinicznie istotnego wzrostu AUC, więc wpływ lapatynibu na cyklosporynę podawaną dożylnie jest prawdopodobnie mniejszy. Wpływ cyklosporyny na lapatynib pozostaje.
Włączenie lub odstawienie lapatynibu u pacjenta leczonego cyklosporynąkolejność włączenia · lapatynibinne zaleceniePrzy włączaniu i odstawianiu leku wpływającego na stężenie cyklosporyny trzeba często oznaczać jej stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę, a u pacjentów bez przeszczepu częściej oceniać czynność nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ LapatynibUnikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.

Deksametazon może przyspieszać usuwanie lapatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Dotyczy to głównie dłuższego przyjmowania deksametazonu w większych dawkach, a krótkie kilkudniowe kuracje, na przykład przeciw wymiotom, mają mniejsze znaczenie. Deksametazon może też obniżać poziom potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kurcze lub osłabienie mięśni
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcia lub zawroty głowy
  • nasilenie objawów choroby nowotworowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym. Krótkie kursy deksametazonu, na przykład przeciwwymiotne, mają prawdopodobnie małe znaczenie. Gdy deksametazon jest konieczny dłużej, na przykład w obrzęku mózgu przy przerzutach, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i monitoruj odpowiedź na leczenie. Nie dodawaj rutynowo inhibitora pompy protonowej jako osłony przy steroidzie, bo uprzednie leczenie esomeprazolem zmniejszyło ekspozycję na lapatynib średnio o 27%[1].

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie stężenia lapatynibu i osłabienie jego działania przeciwnowotworowego, głównie przy długotrwałym stosowaniu większych dawek deksametazonu. Po odstawieniu deksametazonu stężenie lapatynibu stopniowo wraca do wyższego poziomu.

Mechanizm

Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a jednoczesnego stosowania z induktorami CYP3A4 należy unikać[1]. Deksametazon indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i czasu stosowania, dlatego może przyspieszać eliminację lapatynibu. Dla porównania silny induktor karbamazepina zmniejszył ekspozycję na lapatynib o około 72%[1]. Indukcja wywołana deksametazonem jest słabsza i nie została zmierzona w badaniu z lapatynibem.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[2], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], deksametazon – substrat CYP3A4[2]
  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
  • stężenie potasu w surowicy
  • glikemia
  • działania niepożądane lapatynibu po odstawieniu deksametazonu (biegunka, próby wątrobowe)

Bezpieczniejsze alternatywy

metyloprednizolonprednizolon

Kiedy ocena się zmienia

Krótki kurs (kilka dni, np. profilaktyka przeciwwymiotna)czas leczenia · deksametazonryzyko malejeIndukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo, więc krótki kurs deksametazonu ma prawdopodobnie niewielki wpływ na ekspozycję na lapatynib.
Duże dawki stosowane przewlekle (np. obrzęk mózgu)dawka · deksametazonryzyko rośnieWiększe dawki stosowane przez dłuższy czas silniej indukują CYP3A4 – rozważ steroid o mniejszym potencjale indukcyjnym i monitoruj skuteczność lapatynibu.
Miejscowa (krople do oczu, maści, wziewnie)droga podania · deksametazoninterakcja nie dotyczyPrzy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na deksametazon jest zbyt mała, by indukować metabolizm lapatynibu.
Odstawienie deksametazonu po dłuższym stosowaniukolejność włączenia · deksametazoninne zaleceniePo odstawieniu przewlekle stosowanego deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na lapatynib rośnie – obserwuj biegunkę i próby wątrobowe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLapatynib+ ApomorfinaPołączenia należy unikać.Nie zmieniaj dawek na własną rękę, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zapytaj farmaceutę przed przyjęciem jakiegokolwiek leku przeciw nudnościom.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj dawek na własną rękę, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zapytaj farmaceutę przed przyjęciem jakiegokolwiek leku przeciw nudnościom.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Apomorfina może też obniżać ciśnienie krwi, co łatwiej prowadzi do zawrotów głowy i omdleń, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony z powodu biegunki. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę elektrolitów we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silna lub długotrwała biegunka
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać. Jeśli oba leki są konieczne, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuje się EKG z oceną QTc oraz oznacza i wyrównuje stężenie potasu i magnezu. Należy ograniczyć inne leki wydłużające QT, szczególnie unikać łączenia apomorfiny z antagonistami 5-HT3 stosowanymi przeciwwymiotnie w onkologii[1]. Biegunkę po lapatynibie trzeba leczyć szybko, aby nie dopuścić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu komorowych, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT. Możliwe nasilenie niedociśnienia ortostatycznego i omdleń.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Apomorfiny nie łączy się z innymi lekami o znanym działaniu wydłużającym odstęp QT[1]. Lapatynib jest lekiem, który może wydłużać odstęp QTc. Dodatkowo apomorfina nasila spadki ciśnienia tętniczego, co przy odwodnieniu wywołanym biegunką po lapatynibie może zwiększać ryzyko omdleń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, choć wpływu apomorfiny na stężenie innych leków nie badano[1].

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem skojarzonym i okresowo w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
  • kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
  • nasilenie biegunki i objawy odwodnienia

Bezpieczniejsze alternatywy

rotygotynaropinirolpramipeksol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.