Interakcje / Lapatynib / Lapatynib i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Doustnych leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 nie łączy się z lapatynibem.
Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem o lapatynibie i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi.
Niekorzystna interakcjaLapatynib+ SyrolimusDoustnych leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 nie łączy się z lapatynibem.Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem o lapatynibie i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem o lapatynibie i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi.
Lapatynib może zwiększać ilość syrolimusa we krwi, bo spowalnia jego usuwanie z organizmu. Za dużo syrolimusa zwiększa ryzyko zakażeń, owrzodzeń w ustach i innych działań niepożądanych. Oba leki mogą też wywoływać biegunkę. Takie połączenie wymaga częstszych badań krwi i czasem zmiany dawki syrolimusa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub inne objawy zakażenia
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nasilona lub długotrwała biegunka
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- duszność lub kaszel
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnych leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 nie łączy się z lapatynibem[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, oznacz stężenie minimalne syrolimusa przed włączeniem lapatynibu i kontroluj je często po jego włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu, korygując dawkę syrolimusa. W przypadku substratów glikoproteiny P o wąskim indeksie terapeutycznym rozważa się zmniejszenie ich dawki[1].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia syrolimusa we krwi zwiększa ryzyko jego działań toksycznych – nadmiernej immunosupresji z zakażeniami, mielosupresji, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zaburzeń lipidowych i biegunki. Biegunka jest też częstym działaniem niepożądanym lapatynibu, więc objawy mogą się sumować.
Mechanizm
Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC midazolamu podanego doustnie o 45%[1]. Hamuje też glikoproteinę P i zwiększa AUC digoksyny podanej doustnie o blisko 80%[1]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P w jelicie cienkim, a inhibitory CYP3A4 zmniejszają jego metabolizm i zwiększają stężenie[2]. Można więc oczekiwać zwiększenia wchłaniania i zmniejszenia eliminacji syrolimusa, choć bezpośredniego badania tej pary nie przeprowadzono.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lapatynib – inhibitor P-gp[4], syrolimus – substrat P-gp[5]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej
- morfologia krwi
- objawy zakażenia
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- biegunka i nawodnienie
- lipidogram
- czynność nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lapatynibukolejność włączenia · lapatynib | inne zalecenie | Po odstawieniu lapatynibu stężenie syrolimusa może spaść, dlatego trzeba ponownie oznaczyć stężenie i dostosować dawkę syrolimusa, aby nie dopuścić do zbyt słabej immunosupresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.
Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długotrwała biegunka
- silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- objawy uszkodzenia wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 431
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- utrata przytomności
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.
Mechanizm
Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ LapatynibNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.
Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.
Mechanizm
Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
- aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
- objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.
Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z dróg rodnych
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.
Skutek kliniczny
Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.
Mechanizm
Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
- krwawienia z dróg rodnych
- objawy zakrzepicy żylnej
- objawy uszkodzenia wątroby
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.
Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
- wymioty lub objawy odwodnienia
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
- zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych. |
| Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Żywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ LonafarnibNie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.
Lonafarnib bardzo silnie spowalnia rozkładanie syrolimusa w organizmie. Syrolimus może się wtedy gromadzić we krwi do niebezpiecznych stężeń. To grozi ciężkimi zakażeniami, spadkiem liczby krwinek i uszkodzeniem nerek. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne zmęczenie i bladość
- owrzodzenia w jamie ustnej
- obrzęki lub wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem. Lonafarnibu nie stosuje się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1], a syrolimusa nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4[2]. Jeśli lonafarnib jest niezbędny, lekarz prowadzący powinien zastąpić syrolimus lekiem immunosupresyjnym niezależnym od CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib ma charakter mechanizmowy, więc po jego odstawieniu aktywność enzymu wraca stopniowo i ponowne włączenie syrolimusa wymaga kontroli jego stężenia.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia syrolimusa grozi jego toksycznością – nadmierną immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, mielosupresją, hiperlipidemią, zaburzeniami gojenia ran i uszkodzeniem nerek. Syrolimus ma wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost narażenia może być klinicznie istotny.
Mechanizm
Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 w mechanizmie zależnym od metabolizmu, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie. Lonafarnib w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, około 7,4-krotnie[1]. Syrolimus jest też substratem glikoproteiny P, a silne inhibitory CYP3A4 zwiększały jego AUC nawet około 11-krotnie[2]. Należy więc oczekiwać wielokrotnego wzrostu stężenia syrolimusa we krwi.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej (przy nieuniknionej ekspozycji lub po odstawieniu lonafarnibu)
- morfologia krwi
- kreatynina i eGFR
- lipidogram
- objawy zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylukwas mykofenolowyazatiopryna
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel)droga podania · syrolimus | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu syrolimusa ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc przeciwwskazanie dotyczy przede wszystkim postaci doustnych. Mimo to przy długim stosowaniu na dużą powierzchnię skóry nie można wykluczyć wzrostu stężenia we krwi, dlatego połączenie wymaga ostrożności. |
| Syrolimus włączany po odstawieniu lonafarnibukolejność włączenia · lonafarnib | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib jest mechanizmowe, więc ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Syrolimus włączany wkrótce potem wymaga ostrożnego dawkowania i kontroli stężenia we krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SyrolimusNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.
Syrolimus osłabia układ odpornościowy, a lek BCG podawany do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze po wlewie
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- silne osłabienie, kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ból i obrzęk stawów, zaczerwienienie oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] Produktu nie stosuje się u osób z obniżoną odpornością, także wtedy, gdy jest ona wywołana leczeniem immunosupresyjnym.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Decyzję o sposobie leczenia raka pęcherza należy podjąć wspólnie przez urologa i lekarza prowadzącego leczenie immunosupresyjne, z rozważeniem leczenia dopęcherzowego nieopartego na żywych prątkach. Odstawienia syrolimusa nie wolno planować bez zgody lekarza prowadzącego, zwłaszcza u biorców przeszczepów.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego syrolimusem rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym posocznicy. Jednocześnie można oczekiwać słabszej skuteczności leczenia raka pęcherza, ponieważ działanie BCG zależy od sprawnego układu odpornościowego.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i namnażanie limfocytów T. Działanie dopęcherzowego BCG polega na wywołaniu miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym przez żywe, atenuowane prątki. Zahamowanie odpowiedzi komórkowej przez syrolimus osłabia kontrolę nad prątkami i odpowiedź przeciwnowotworową.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie
- objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (osłabienie, duszność, kaszel, żółtaczka)
- objawy zapalenia stawów, oczu lub skóry po wlewach BCG
- stężenie syrolimusa we krwi, jeśli zmieniano leczenie immunosupresyjne
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u pacjenta leczonego syrolimusem należy z niej zrezygnować, ponieważ grozi uogólnionym zakażeniem. |
| Syrolimus włączony w trakcie cyklu wlewów BCGkolejność włączenia · syrolimus | inne zalecenie | Włączenie syrolimusa w trakcie cyklu BCG wymaga przerwania wlewów i ponownej oceny dalszego leczenia przez urologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.