Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lasmidytan / Lasmidytan i siponimod

Lasmidytan i siponimod

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie stosuj lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem i w tym czasie wybierz inny lek na napad migreny.

Nie bierz lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem, a jeśli przyjmujesz siponimod od dawna, zapytaj lekarza, czy lasmidytan jest dla ciebie bezpieczny.

Niekorzystna interakcjaLasmidytan+ SiponimodNie stosuj lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem i w tym czasie wybierz inny lek na napad migreny.Nie bierz lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem, a jeśli przyjmujesz siponimod od dawna, zapytaj lekarza, czy lasmidytan jest dla ciebie bezpieczny.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie bierz lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem, a jeśli przyjmujesz siponimod od dawna, zapytaj lekarza, czy lasmidytan jest dla ciebie bezpieczny.

Oba leki mogą spowalniać bicie serca, a razem to działanie może się nasilić. Największe ryzyko jest w pierwszych dniach leczenia siponimodem, kiedy serce i tak zwalnia. Wtedy możesz odczuwać zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
  • duszność
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj lasmidytanu w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem i w tym czasie wybierz inny lek na napad migreny[1]. U pacjenta na stałej dawce siponimodu lasmidytan można rozważyć ostrożnie, uwzględniając wyjściową częstość akcji serca, choroby serca i inne leki zwalniające rytm[2]. Gdy pacjent przyjmuje dodatkowo leki beta-adrenolityczne, blokery kanału wapniowego zwalniające rytm serca lub digoksynę, lepiej wybrać lek przeciwmigrenowy niezwalniający akcji serca. Pacjenta należy poinformować o objawach bradykardii i konieczności pilnego kontaktu z lekarzem, gdy się pojawią.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilone zwolnienie czynności serca, a w okresie rozpoczynania leczenia siponimodem także zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego z zawrotami głowy, osłabieniem lub omdleniem. Ryzyko jest największe przy wdrażaniu siponimodu oraz u pacjentów z wyjściową bradykardią, chorobą serca lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm serca.

Mechanizm

Oba leki zwalniają czynność serca, więc ich działanie ujemnie chronotropowe może się sumować. Siponimodu na ogół nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje zmniejszające częstość akcji serca, ponieważ takie połączenie w okresie wdrażania leczenia może prowadzić do ciężkiej bradykardii i bloku serca[1]. Lasmidytan zwalnia akcję serca, a w skojarzeniu z propranololem zmniejszał jej częstość średnio maksymalnie o 19,3 uderzenia na minutę, czyli o dodatkowe 5,1 uderzenia na minutę w porównaniu z samym propranololem[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo lasmidytan nie zmieniał farmakokinetyki substratu CYP2C9, czyli głównego enzymu metabolizującego siponimod[2].

Metabolizm i transportery

  • Lasmidytan: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], substrat P-gp[3]
  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość akcji serca i tętno po przyjęciu lasmidytanu
  • EKG w razie objawów bradykardii lub zaburzeń przewodzenia
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy: zawroty głowy, omdlenie, duszność, ból w klatce piersiowej

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanrymegepant

Kiedy ocena się zmienia

Rozpoczynanie leczenia siponimodem u pacjenta stosującego lasmidytankolejność włączenia · siponimodryzyko rośnieW okresie wdrażania siponimodu jego działanie zwalniające rytm serca jest najsilniejsze i połączenie z innym lekiem zmniejszającym częstość akcji serca może prowadzić do ciężkiej bradykardii i bloku serca. W tym czasie nie stosuj lasmidytanu.
Lasmidytan dołączany u pacjenta na stałej dawce siponimodukolejność włączenia · siponimodryzyko malejePo osiągnięciu stanu stacjonarnego siponimodu dołączenie leku zwalniającego rytm serca dawało w badaniu z propranololem efekt mniejszy niż addycyjny. Lasmidytan można rozważyć ostrożnie, z uwzględnieniem wyjściowej częstości akcji serca i chorób serca.
Jednoczesne stosowanie innych leków zwalniających rytm serca (beta-adrenolityki, werapamil, diltiazem, iwabradyna, digokkolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieKażdy kolejny lek zmniejszający częstość akcji serca zwiększa ryzyko bradykardii. Lasmidytan dodatkowo zwiększa ekspozycję na substraty P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, takie jak digoksyna. U takiego pacjenta wybierz lek przeciwmigrenowy niezwalniający akcji serca.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaLasmidytana alkoholZalecaj niespożywanie alkoholu w dniu przyjęcia lasmidytanu, a jeśli pacjent już pił, zalecaj szczególną ostrożność i rezygnację z prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn.Nie pij alkoholu w dniu, w którym bierzesz ten lek, a jeśli już piłeś, nie prowadź samochodu i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w dniu, w którym bierzesz ten lek, a jeśli już piłeś, nie prowadź samochodu i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.

Ten lek na migrenę może powodować senność, zawroty głowy i trudności z koncentracją. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą mocno spowolnić reakcje i zwiększyć ryzyko upadku lub wypadku. Alkohol może też wywołać kolejny napad migreny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy lub chwiejny chód
  • splątanie lub trudności z myśleniem
  • spowolnione reakcje
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj niespożywanie alkoholu w dniu przyjęcia lasmidytanu, a jeśli pacjent już pił, zalecaj szczególną ostrożność i rezygnację z prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn. ChPL zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu lasmidytanu z alkoholem.[1] Ulotka zaleca, by pacjent poinformował lekarza, jeśli był kiedykolwiek uzależniony od alkoholu, leków na receptę lub innych środków.[1] U takich pacjentów ostrożność powinna być większa. Przy innych lekach działających depresyjnie na OUN, takich jak leki nasenne czy przeciwpsychotyczne, dodatkowy alkohol jeszcze bardziej zwiększa ryzyko.

Skutek kliniczny

Połączenie może nasilać senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji, spowolnienie reakcji i zaburzenia myślenia. Rośnie przez to ryzyko upadków, urazów i wypadków, szczególnie u osób starszych oraz po większej dawce lasmidytanu lub większej ilości alkoholu. Alkohol jest także częstym czynnikiem wyzwalającym napady migreny, więc może osłabiać efekt leczenia.

Mechanizm

Lasmidytan i alkohol mogą wspólnie nasilać hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, dlatego w dniu przyjęcia dawki lepiej nie pić alkoholu. Charakterystyka produktu wskazuje, że lasmidytan może powodować sedację oraz zaburzenia poznawcze i neuropsychiczne, i zaleca ostrożność przy łączeniu go z alkoholem lub innymi substancjami hamującymi czynność OUN.[1] Lasmidytan jest agonistą receptora 5-HT1F, który przenika do ośrodkowego układu nerwowego, a tam odpowiada za działania niepożądane takie jak zawroty głowy, senność i zaburzenia koordynacji. Etanol działa depresyjnie na OUN przez inne mechanizmy, więc w efekcie oba działania się sumują. ChPL lasmidytanu nie opisuje interakcji farmakokinetycznej z alkoholem, a ze względu na szlaki metabolizmu lasmidytanu, które nie zależą od CYP, jest ona mało prawdopodobna.

Metabolizm i transportery

  • Lasmidytan: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i nadmierna sedacja
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia koordynacji i spowolnienie reakcji
  • splątanie i zaburzenia poznawcze

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 200 mgalkoholryzyko rośnieDziałania niepożądane ze strony OUN, takie jak zawroty głowy i senność, nasilają się wraz z dawką lasmidytanu, więc przy dawce 200 mg addycja z etanolem może być wyraźniejsza.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i zaburzenia równowagi po połączeniu z alkoholem zwiększają ryzyko upadków i urazów.
Duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieIm większa ilość wypitego etanolu, tym silniejsze sumowanie działania depresyjnego na OUN z lasmidytanem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rayvow-100477568/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieSiponimoda alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia siponimodem.Jeśli pijesz, rób to z umiarem, w pierwszych dniach leczenia nie pij alkoholu wcale, a jeśli pijesz regularnie dużo, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Jeśli pijesz, rób to z umiarem, w pierwszych dniach leczenia nie pij alkoholu wcale, a jeśli pijesz regularnie dużo, powiedz o tym lekarzowi.

Ten lek nie wchodzi w znane, groźne reakcje z alkoholem. Umiarkowane picie nie zmienia jego działania. Duże ilości alkoholu pite regularnie mogą jednak obciążać wątrobę i osłabiać odporność, podobnie jak ten lek. W pierwszych dniach leczenia alkohol może nasilać zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nudności, brak apetytu i ból w prawym boku pod żebrami
  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • gorączka lub inne objawy zakażenia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Umiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia siponimodem. U osób nadużywających alkoholu należy rozważyć kontrolę aktywności aminotransferaz i zachęcić do ograniczenia picia. W pierwszych dniach leczenia, w okresie zwiększania dawki, rozsądnie jest doradzić rezygnację z alkoholu.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń. Na początku leczenia, w okresie zwiększania dawki, alkohol może nasilać zawroty głowy i spadki ciśnienia towarzyszące zwolnieniu akcji serca.

Mechanizm

Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej między siponimodem a etanolem. Siponimod jest metabolizowany głównie przez CYP2C9, który odpowiada za 79,5% jego metabolizmu u osób z genotypem CYP2C9*1*1.[1] Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP2C9, więc nie powinien zmieniać ekspozycji na siponimod. ChPL siponimodu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Teoretycznie możliwe jest addycyjne działanie farmakodynamiczne. Siponimod może zwiększać aktywność aminotransferaz, a przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania siponimodu.[1] Oba czynniki osłabiają też odporność, ponieważ siponimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a duże ilości alkoholu upośledzają odpowiedź immunologiczną.

Metabolizm i transportery

  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność AlAT i AspAT u osób regularnie pijących duże ilości alkoholu
  • objawy zakażeń
  • tętno i zawroty głowy w okresie zwiększania dawki

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do siponimodu. Należy rozważyć kontrolę aminotransferaz i interwencję dotyczącą picia.
Okres zwiększania dawki na początku leczeniaczas leczenia · alkoholinne zalecenieNa początku leczenia siponimod przejściowo zwalnia akcję serca. Alkohol może nasilać zawroty głowy i spadki ciśnienia, dlatego w tym okresie zaleca się abstynencję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 143

Połączenie przeciwwskazaneKolchicyna+ LasmidytanU pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby lasmidytan można stosować doraźnie z kolchicyną, obserwując objawy toksyczności kolchicyny.Jeśli masz chore nerki lub wątrobę, nie łącz tych leków i porozmawiaj z lekarzem, a w pozostałych przypadkach przyjmuj lasmidytan tylko doraźnie i obserwuj, jak się czujesz.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz chore nerki lub wątrobę, nie łącz tych leków i porozmawiaj z lekarzem, a w pozostałych przypadkach przyjmuj lasmidytan tylko doraźnie i obserwuj, jak się czujesz.

Lek na migrenę lasmidytan może utrudniać usuwanie kolchicyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może wzrosnąć. Zbyt duża ilość kolchicyny może wywołać groźne działania niepożądane. Ryzyko jest większe, jeśli masz chore nerki lub wątrobę, jesteś w starszym wieku albo często przyjmujesz lasmidytan.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka
  • nudności lub wymioty
  • ból brzucha
  • ból lub osłabienie mięśni
  • nietypowe zmęczenie, łatwe powstawanie siniaków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby lasmidytan można stosować doraźnie z kolchicyną, obserwując objawy toksyczności kolchicyny. Przy podawaniu lasmidytanu z substratami glikoproteiny P o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się uwzględnienie możliwego wzrostu ich ekspozycji.[1] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby połączenie kolchicyny z inhibitorami glikoproteiny P jest przeciwwskazane.[2] Objawy toksyczności kolchicyny należy niezwłocznie ocenić, a w razie podejrzenia toksyczności rozważyć przerwanie lub odstawienie kolchicyny.[3] U osób starszych i przy częstym przyjmowaniu lasmidytanu lepiej wybrać lek przeciwmigrenowy, który nie hamuje glikoproteiny P.

Skutek kliniczny

Możliwy wzrost stężenia kolchicyny z ryzykiem jej toksyczności, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby i u osób starszych. Toksyczność kolchicyny wynikająca z interakcji może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym zgonu.[3] Objawia się głównie biegunką, nudnościami, wymiotami, bólem brzucha oraz bólem i osłabieniem mięśni. Wpływ lasmidytanu na glikoproteinę P jest słaby, a lek przyjmuje się doraźnie, więc u osoby z prawidłową czynnością nerek i wątroby pojedyncza dawka zwykle niesie niewielkie ryzyko.

Mechanizm

Lasmidytan hamuje glikoproteinę P i może zwiększać ekspozycję na kolchicynę, która jest substratem tego transportera o wąskim indeksie terapeutycznym. Lasmidytan jest inhibitorem glikoproteiny P i BCRP in vitro, a w badaniu interakcji zwiększał ekspozycję na dabigatran o około 25%.[1] Przy substratach glikoproteiny P o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak digoksyna, takie zwiększenie ekspozycji może mieć znaczenie kliniczne.[1] Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P i CYP3A4, a hamowanie jej wypływu zwiększa jej stężenie we krwi.[3] Lasmidytan nie zmienia aktywności CYP3A, dlatego interakcja dotyczy wyłącznie transportu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lasmidytan – słaby inhibitor P-gp[4], kolchicyna – substrat P-gp[5]
  • Kolchicyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[5]
  • Lasmidytan: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], słaby inhibitor P-gp[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
  • ból, tkliwość i osłabienie mięśni
  • czynność nerek (eGFR) przed włączeniem lasmidytanu
  • morfologia krwi przy podejrzeniu toksyczności kolchicyny

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanzolmitryptanparacetamol

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 50 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od innych leków. U pacjentów z jakimkolwiek zaburzeniem czynności nerek lub wątroby nie łączy się kolchicyny z inhibitorami glikoproteiny P.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku należy unikać łączenia kolchicyny z lekami zwiększającymi jej stężenie i preferować lek przeciwmigrenowy bez wpływu na glikoproteinę P.
Częste, wielokrotne stosowanie doraźneczas leczenia · lasmidytanryzyko rośnieCzęste przyjmowanie lasmidytanu wydłuża okres hamowania glikoproteiny P i zwiększa ryzyko kumulacji kolchicyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw półpaścowi+ SiponimodŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym siponimodem ani przez 4 tygodnie po zakończeniu leczenia.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz siponimod, i ustal z neurologiem rodzaj szczepionki oraz najlepszy termin szczepienia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz siponimod, i ustal z neurologiem rodzaj szczepionki oraz najlepszy termin szczepienia.

Siponimod osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać zakażenie. Takiej szczepionki nie możesz dostać w trakcie leczenia ani przez 4 tygodnie po jego zakończeniu. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale w czasie leczenia może chronić słabiej, więc termin szczepienia warto ustalić z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na skórze
  • gorączka i złe samopoczucie po szczepieniu
  • piekący lub kłujący ból skóry w jednym miejscu ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym siponimodem ani przez 4 tygodnie po zakończeniu leczenia.[1][2] U pacjenta leczonego siponimodem do ochrony przed półpaścem wybiera się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem.[3] Aby nie osłabić odpowiedzi na szczepienie, można rozważyć z neurologiem przerwę w leczeniu siponimodem od 1 tygodnia przed szczepieniem do 4 tygodni po szczepieniu.[2] Najkorzystniej zaplanować szczepienie przed rozpoczęciem leczenia siponimodem.

Skutek kliniczny

Żywa szczepionka przeciw półpaścowi podana w trakcie leczenia siponimodem lub w ciągu 4 tygodni po jego zakończeniu może wywołać zakażenie szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Szczepionka rekombinowana jest bezpieczna pod tym względem, ale w trakcie leczenia siponimodem i do 4 tygodni po nim może dawać słabszą ochronę. W badaniu u zdrowych ochotników jednoczesne stosowanie siponimodu ze szczepionką przeciw grypie zmniejszało odsetek odpowiedzi o około 15–30% w porównaniu z placebo, natomiast odpowiedź na szczepionkę PPV23 nie była zmieniona.[2]

Mechanizm

Siponimod jako modulator receptorów sfingozyno-1-fosforanu zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, co osłabia odpowiedź immunologiczną. W przypadku żywej szczepionki atenuowanej oznacza to ryzyko niekontrolowanego namnażania wirusa szczepionkowego i zakażenia. W przypadku szczepionki rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź na szczepienie może być słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (wysypka pęcherzykowa, gorączka, ból o charakterze nerwobólu)
  • rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed jej wydaniem lub podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • odstęp czasowy między szczepieniem a ostatnią dawką siponimodu

Bezpieczniejsze alternatywy

rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi z adiuwantem

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w trakcie leczenia siponimodem i do 4 tygodni po nim odpowiedź na szczepienie może być słabsza.
odstep ≥ 4 tygodnie od zakończenia leczenia siponimodemsiponimodinne zalecenieZakaz stosowania żywych szczepionek obowiązuje w trakcie leczenia siponimodem i przez 4 tygodnie po jego zakończeniu.
Przerwa w leczeniu od 1 tygodnia przed do 4 tygodni po szczepieniuodstep · siponimodinne zaleceniePrzerwanie siponimodu na 1 tydzień przed szczepieniem aż do upływu 4 tygodni po szczepieniu pozwala zachować skuteczność szczepienia. Przerwę zleca neurolog.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneZydowudyna+ SiponimodSiponimodu nie stosuje się u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, dlatego u osoby leczonej zydowudyną z powodu zakażenia HIV połączenia należy unikać.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz lekarzowi, który przepisał zydowudynę, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz lekarzowi, który przepisał zydowudynę, że przyjmujesz oba leki.

Siponimod osłabia odporność, a zydowudynę przyjmuje się zwykle przy zakażeniu HIV, które również osłabia odporność. Razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń, także takich, które atakują mózg. Zydowudyna może też obniżać liczbę krwinek, co dodatkowo osłabia organizm.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • częste albo nawracające infekcje
  • nasilone osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • silny ból głowy ze sztywnością karku
  • zmiany zachowania lub pamięci
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Siponimodu nie stosuje się u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, dlatego u osoby leczonej zydowudyną z powodu zakażenia HIV połączenia należy unikać[1]. Wybór leczenia stwardnienia rozsianego u takiego pacjenta powinien ustalić neurolog wspólnie z lekarzem chorób zakaźnych. Jeśli zydowudyna jest podawana osobie bez rozpoznanego zakażenia HIV, decyzję o kontynuacji siponimodu podejmuje lekarz po ocenie morfologii krwi i ryzyka zakażeń.

Skutek kliniczny

U osoby z zakażeniem HIV leczonej zydowudyną siponimod może pogłębić niedobór odporności i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, które w wywiadzie również wykluczają stosowanie siponimodu[1]. Do tego może dochodzić sumowanie cytopenii – limfopenii po siponimodzie oraz niedokrwistości i neutropenii po zydowudynie.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika głównie z choroby, w której stosuje się zydowudynę. Zespół niedoboru odporności jest przeciwwskazaniem do stosowania siponimodu[1]. Zydowudynę stosuje się w zakażeniu HIV, a jej podawanie jest przeciwwskazane przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml, co wskazuje na jej działanie hamujące szpik[2]. Siponimod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a ostrożność obowiązuje przy łączeniu go z lekami wpływającymi na układ immunologiczny ze względu na addycyjne działanie[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym[2], a siponimod głównie przez CYP2C9[1].

Metabolizm i transportery

  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem – limfocyty, granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina
  • liczba limfocytów CD4 i wiremia HIV
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteasomu (np. bortezomib, karfilzomib, iksazomib)+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaInhibitora proteasomu nie łączy się z modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu.Jeśli masz przyjmować lek na szpiczaka lub chłoniaka z tej grupy razem z lekiem na stwardnienie rozsiane albo zapalenie jelita z tej grupy, nie zaczynaj i nie przerywaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu powiedz o obu lekach hematologowi i lekarzowi, który przepisał drugi lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek na szpiczaka lub chłoniaka z tej grupy razem z lekiem na stwardnienie rozsiane albo zapalenie jelita z tej grupy, nie zaczynaj i nie przerywaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu powiedz o obu lekach hematologowi i lekarzowi, który przepisał drugi lek.

Leki na szpiczaka i niektóre chłoniaki, takie jak bortezomib, karfilzomib i iksazomib, oraz leki na stwardnienie rozsiane i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, takie jak siponimod i etrasymod, osłabiają odporność. Razem mogą ją osłabić tak bardzo, że łatwo dochodzi do groźnych zakażeń, na przykład półpaśca. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na pracę serca. Z tego powodu tych leków nie stosuje się razem, a lekarze ustalają, który lek trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze, kaszel albo inne objawy zakażenia
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe osłabienie kończyn, zaburzenia mowy, widzenia albo myślenia
  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy albo omdlenie
  • duszność, obrzęki nóg albo nagły spadek wydolności
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Inhibitora proteasomu nie łączy się z modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu. Czynny nowotwór wymagający leczenia bortezomibem, karfilzomibem albo iksazomibem jest przeciwwskazaniem do stosowania siponimodu i etrasymodu, dlatego modulator S1P należy odstawić, a dalsze leczenie choroby podstawowej ustalić z neurologiem albo gastroenterologiem. Działanie modulatora S1P na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, więc przed rozpoczęciem terapii inhibitorem proteasomu warto sprawdzić liczbę limfocytów i rozważyć profilaktykę przeciwwirusową oraz przeciwbakteryjną zgodnie z zasadami onkohematologii. Jeśli skojarzenie zdarzy się mimo to, wymaga ono ścisłego nadzoru hematologicznego i kardiologicznego.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym półpaśca, zakażeń grzybiczych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Możliwe nasilenie bradykardii, zaburzeń przewodzenia i innych powikłań sercowo-naczyniowych. Leczenie onkologiczne może wymagać przerw z powodu powikłań infekcyjnych.

Mechanizm

Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i ma charakter farmakodynamiczny. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i trwale obniżają ich liczbę we krwi. Inhibitory proteasomu działają mielosupresyjnie, wywołują limfopenię, trombocytopenię i neutropenię oraz osłabiają odporność komórkową, co sprzyja między innymi reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Oba efekty sumują się i prowadzą do głębokiej immunosupresji. Leki obu grup wpływają też na układ krążenia. Modulatory S1P zwalniają rytm serca i mogą zaburzać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, szczególnie na początku leczenia. Inhibitory proteasomu, zwłaszcza karfilzomib, mogą wywołać niewydolność serca, zaburzenia rytmu, nadciśnienie albo niedociśnienie. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie opisano. Etrasymod nie odstaje od siponimodu farmakologicznie, więc brak danych dla jego par wynika z braku opisu, a nie z odmiennego działania. Dodatkowo modulatorów S1P nie stosuje się u chorych z czynnym nowotworem złośliwym, a inhibitory proteasomu podaje się właśnie w czynnym szpiczaku plazmocytowym i chłoniakach.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
  • objawy zakażenia, zwłaszcza półpaśca i zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • tętno i EKG, zwłaszcza przy włączaniu modulatora S1P
  • ciśnienie tętnicze i objawy niewydolności serca

Kiedy ocena się zmienia

Powrót liczby limfocytów do normy po odstawieniu modulatora S1Podstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuryzyko malejeDziałanie modulatora S1P na limfocyty ustępuje stopniowo po odstawieniu leku. Rozpoczęcie leczenia inhibitorem proteasomu po powrocie limfocytów do normy zmniejsza ryzyko sumowania się immunosupresji, ale nadal wymaga kontroli morfologii i objawów zakażenia.
Włączanie modulatora S1P u pacjenta leczonego albo niedawno leczonego inhibitorem proteasomukolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuryzyko rośnieBradykardia i zaburzenia przewodzenia po modulatorach S1P są najsilniejsze w pierwszych dniach leczenia. U pacjenta z powikłaniami kardiologicznymi po inhibitorze proteasomu, zwłaszcza po karfilzomibie, ryzyko jest większe i wymaga oceny kardiologicznej przed włączeniem.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneModulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod)+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaModulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu nie stosuje się jednocześnie z pochodną nitrozomocznika.Jeśli przyjmujesz modulator receptora S1P i masz zacząć leczenie pochodną nitrozomocznika, powiedz o tym obu lekarzom przed rozpoczęciem chemioterapii i nie odstawiaj ani nie wznawiaj żadnego leku bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz modulator receptora S1P i masz zacząć leczenie pochodną nitrozomocznika, powiedz o tym obu lekarzom przed rozpoczęciem chemioterapii i nie odstawiaj ani nie wznawiaj żadnego leku bez ich decyzji.

Leki takie jak siponimod (na stwardnienie rozsiane) i etrasymod (na wrzodziejące zapalenie jelita grubego) zmniejszają liczbę krwinek odpornościowych we krwi. Karmustyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia szpik kostny i również obniża odporność. Razem mogą bardzo silnie osłabić organizm i narazić cię na groźne zakażenia. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie, a lekarze ustalają bezpieczną kolejność leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia jak przy grypie
  • pęcherzykowa, bolesna wysypka na skórze
  • silny ból głowy, sztywność karku, nudności lub nadwrażliwość na światło
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • narastająca duszność lub suchy kaszel
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu nie stosuje się jednocześnie z pochodną nitrozomocznika. Rozpoznanie nowotworu wymagającego leczenia karmustyną oznacza konieczność odstawienia siponimodu lub etrasymodu. Przed rozpoczęciem chemioterapii należy odczekać, aż liczba limfocytów wróci do normy. Czas tej odbudowy różni się między lekami tej grupy, a decyzję o terminie podejmuje onkolog wspólnie z neurologiem lub gastroenterologiem. Ponowne włączenie modulatora S1P po zakończeniu leczenia karmustyną rozważa się dopiero po remisji choroby nowotworowej i pełnej regeneracji szpiku. Wymaga to aktualnej morfologii z rozmazem. Nie podaje się żywych szczepionek w trakcie leczenia ani w okresie odbudowy limfocytów.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi głęboką immunosupresją z ciężkimi, także oportunistycznymi zakażeniami, takimi jak zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Zakażenia te mogą zagrażać życiu. Możliwe jest także przedłużone utrzymywanie się cytopenii i wolniejsza odbudowa układu odpornościowego po chemioterapii. Możliwe jest również nasilenie toksyczności płucnej.

Mechanizm

Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Powoduje to trwałe zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej przez cały okres leczenia i jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu. Karmustyna jest lekiem alkilującym, który uszkadza szpik kostny. Wywołuje opóźnioną, kumulującą się mielosupresję z leukopenią, limfopenią, neutropenią i małopłytkowością. Oba mechanizmy sumują się i pogłębiają niedobór odporności komórkowej. Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Nie zależy od metabolizmu, więc dotyczy zarówno siponimodu, jak i etrasymodu. Dodatkowo oba rodzaje leków mogą niekorzystnie wpływać na płuca. Modulatory S1P zmniejszają parametry czynności oddechowej, a karmustyna może wywołać zwłóknienie płuc. Ten wspólny efekt jest teoretyczny. Leczenie karmustyną oznacza czynny nowotwór złośliwy, a czynna choroba nowotworowa jest przeciwwskazaniem do stosowania modulatorów receptora S1P.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i w jej trakcie
  • objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • czynność płuc – duszność, kaszel, spirometria lub DLCO
  • parametry wątrobowe

Kiedy ocena się zmienia

Implant dooponowy (do loży po resekcji guza mózgu)postać · pochodne nitrozomocznikaryzyko malejeImplant z karmustyną zapewnia głównie miejscową ekspozycję i niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjna mielosupresja jest mało prawdopodobna. Klasa nie zmienia się, bo czynny nowotwór złośliwy nadal wyklucza stosowanie modulatora S1P.
Czas do normalizacji liczby limfocytów po odstawieniu modulatora S1Podstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuinne zaleceniePo odstawieniu siponimodu lub etrasymodu limfocyty wracają do normy z opóźnieniem, które różni się między lekami. Rozpoczęcie karmustyny przed odbudową limfocytów utrzymuje ryzyko addycyjnej immunosupresji. Termin chemioterapii warto ustalić na podstawie bezwzględnej liczby limfocytów.
Modulator S1P włączany po zakończonym leczeniu karmustynąkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePo zakończeniu leczenia karmustyną i uzyskaniu remisji można rozważyć modulator S1P, ale dopiero po pełnej regeneracji szpiku i normalizacji morfologii. Uwzględnia się także czynność płuc wobec ryzyka późnej toksyczności płucnej karmustyny. Decyzja wymaga indywidualnej oceny onkologa i lekarza prowadzącego.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu ani przed upływem kilku tygodni od jego odstawienia.Jeśli przyjmujesz lek z tej grupy, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed zaplanowaniem podróży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z tej grupy, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed zaplanowaniem podróży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając leku na własną rękę.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki takie jak siponimod (na stwardnienie rozsiane) czy etrasymod (na wrzodziejące zapalenie jelita grubego) osłabiają układ odporności. Przy takim leczeniu wirus ze szczepionki może wywołać groźną chorobę, a samo szczepienie może nie dać ochrony. Dlatego tej szczepionki nie podaje się w czasie leczenia ani przez kilka tygodni po jego zakończeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
  • silne osłabienie, wymioty, krwawienia
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu ani przed upływem kilku tygodni od jego odstawienia. U osób planujących leczenie siponimodem lub etrasymodem szczepienie należy wykonać z wyprzedzeniem, co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Po odstawieniu siponimodu z żywą szczepionką trzeba odczekać co najmniej 4 tygodnie, a po odstawieniu etrasymodu – okres potrzebny do wypłukania leku i powrotu liczby limfocytów do normy. Przerwania leczenia wyłącznie z powodu wyjazdu nie należy podejmować bez decyzji lekarza prowadzącego, ponieważ grozi to nawrotem choroby podstawowej. Gdy szczepienie jest niemożliwe, a wyjazd konieczny, lekarz może wystawić zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjent musi stosować ścisłą ochronę przed komarami.

Skutek kliniczny

Podanie szczepionki w trakcie leczenia lub krótko po jego zakończeniu grozi niekontrolowanym namnażaniem wirusa szczepionkowego i ciężkimi powikłaniami, w tym chorobą trzewną lub neurologiczną związaną ze szczepieniem, które mogą zagrażać życiu. Jednocześnie odpowiedź immunologiczna może być niewystarczająca, przez co pacjent nie uzyska pewnej ochrony przed żółtą febrą.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, a jego kontrola wymaga sprawnej odpowiedzi limfocytów T i B. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i wyraźnie zmniejszają ich liczbę we krwi. Taka immunosupresja osłabia kontrolę nad wirusem szczepionkowym i zmniejsza wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Mechanizm wynika z działania całej klasy, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup.

Monitorować

  • historia szczepień przed rozpoczęciem leczenia
  • bezwzględna liczba limfocytów przed szczepieniem po odstawieniu leku
  • objawy gorączkowe, żółtaczka i objawy neurologiczne w ciągu kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką modulatorakolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrzeryzyko malejeSzczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia jest bezpieczne i pozwala uzyskać ochronę, zanim lek obniży liczbę limfocytów.
Okres wypłukania leku i normalizacji liczby limfocytów (dla siponimodu co najmniej 4 tygodnie)odstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuryzyko malejePo odstawieniu modulatora szczepienie jest możliwe dopiero po wypłukaniu leku i powrocie liczby limfocytów do normy. Decyzję o przerwie w leczeniu podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaApomorfina+ SiponimodSiponimodu na ogół nie rozpoczyna się u pacjenta leczonego apomorfiną.Nie zaczynaj siponimodu, jeśli stosujesz apomorfinę, zanim lekarz nie zbada ci EKG i nie potwierdzi, że to połączenie jest dla ciebie bezpieczne.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj siponimodu, jeśli stosujesz apomorfinę, zanim lekarz nie zbada ci EKG i nie potwierdzi, że to połączenie jest dla ciebie bezpieczne.

Oba leki działają na serce. Apomorfina może zaburzać rytm serca i obniżać ciśnienie, a siponimod na początku leczenia zwalnia bicie serca. Razem mogą powodować bardzo wolne lub nieregularne bicie serca i omdlenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca
  • kołatanie serca
  • zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • duszność
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Siponimodu na ogół nie rozpoczyna się u pacjenta leczonego apomorfiną. Jeśli leczenie jest konieczne, trzeba skonsultować się z kardiologiem w sprawie zmiany leczenia albo odpowiedniego monitorowania w okresie rozpoczynania[1]. Przed włączeniem wykonaj EKG z oceną QTc i rytmu oraz wyrównaj potas i magnez. Przy dołączaniu apomorfiny do stałej dawki siponimodu obserwuj pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych w początkowym okresie[2].

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiej bradykardii, bloku serca, wydłużenia QT z groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu oraz omdleń, największe w pierwszych dniach leczenia siponimodem. Jednoczesne stosowanie leków zwalniających rytm lub wydłużających QT przy rozpoczynaniu siponimodu może wiązać się z ciężką bradykardią i blokiem serca[1].

Mechanizm

Apomorfina wydłuża odstęp QT i może wywoływać niedociśnienie oraz omdlenia. Siponimod na początku leczenia zwalnia czynność serca i może zaburzać przewodzenie przedsionkowo‑komorowe. Bradykardia sprzyja arytmiom u osób z wydłużonym QT, więc oba działania się sumują. Apomorfiny nie łączy się z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Siponimodu nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT o znanych właściwościach arytmogennych[1].

Metabolizm i transportery

  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, częstości rytmu i przewodzenia przed włączeniem i po włączeniu drugiego leku
  • tętno i ciśnienie tętnicze po pierwszych dawkach siponimodu
  • ciśnienie ortostatyczne
  • stężenie potasu i magnezu
  • omdlenia, zawroty głowy, kołatanie serca

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon beta-1bokrelizumabkladrybinalewodopa

Kiedy ocena się zmienia

Rozpoczynanie siponimodu u pacjenta leczonego apomorfinąkolejność włączenia · siponimodryzyko rośnieNajwiększe ryzyko bradykardii i bloku serca dotyczy okresu rozpoczynania siponimodu u pacjenta już przyjmującego lek wydłużający QT. Wymagana konsultacja kardiologiczna i monitorowanie.
Dołączenie apomorfiny do stałej dawki siponimodukolejność włączenia · apomorfinaryzyko malejePo ustabilizowaniu leczenia siponimodem jego wpływ na częstość rytmu jest mniejszy, ale apomorfina nadal wydłuża QT. Przed dołączeniem wykonaj EKG i obserwuj pacjenta na początku leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaSzczepionka przeciw ospie prawdziwej+ SiponimodSzczepienie planowe najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia siponimodem.Przed szczepieniem porozmawiaj z neurologiem, który zdecyduje, czy i kiedy zrobić przerwę w leku, i nie odstawiaj go sam.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przed szczepieniem porozmawiaj z neurologiem, który zdecyduje, czy i kiedy zrobić przerwę w leku, i nie odstawiaj go sam.

Lek na stwardnienie rozsiane, który przyjmujesz, osłabia odporność. Przez to szczepionka przeciw ospie może zadziałać słabiej i nie dać ci pełnej ochrony. Szczepionka zawiera osłabiony wirus, który nie namnaża się w organizmie człowieka, ale lekarz powinien wiedzieć, że ją dostajesz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po szczepieniu
  • rozległy, bolesny lub ropiejący odczyn w miejscu wkłucia
  • wysypka z pęcherzykami poza miejscem szczepienia
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne w czasie przerwy w leczeniu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepienie planowe najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia siponimodem. U pacjenta już leczonego, gdy stan neurologiczny na to pozwala, przerywa się siponimod na 1 tydzień przed szczepieniem i wznawia po upływie 4 tygodni od ostatniej dawki szczepionki[1]. Decyzję o przerwie podejmuje neurolog prowadzący, biorąc pod uwagę ryzyko nawrotu aktywności stwardnienia rozsianego po odstawieniu leku. Przy szczepieniu po narażeniu na zakażenie nie należy odkładać szczepienia z powodu siponimodu, trzeba jednak liczyć się ze słabszą ochroną i zalecić dalszą ostrożność.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest słabsza odpowiedź na szczepienie i w efekcie niepełna ochrona przed ospą prawdziwą i ospą małpią. U zdrowych ochotników jednoczesne stosowanie siponimodu ze szczepionką przeciw grypie albo krótka przerwa w leczeniu dawały odsetek odpowiedzi mniejszy o około 15–30% niż placebo[1]. Ryzyko uogólnionego zakażenia wirusem szczepionkowym jest teoretyczne.

Mechanizm

Siponimod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, co osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W trakcie leczenia siponimodem i do 4 tygodni po jego zakończeniu szczepienia mogą być mniej skuteczne[1]. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara[2], który formalnie należy do szczepionek żywych atenuowanych, choć nie namnaża się w komórkach człowieka, więc ryzyko zakażenia szczepionkowego jest teoretycznie małe. Żywych szczepionek atenuowanych należy unikać w trakcie leczenia siponimodem i przez 4 tygodnie po leczeniu ze względu na ryzyko zakażeń[1].

Metabolizm i transportery

  • Siponimod: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy zakażenia i nasilone lub przedłużające się odczyny w miejscu wstrzyknięcia
  • objawy nawrotu stwardnienia rozsianego w czasie przerwy w leczeniu siponimodem
  • kompletność schematu szczepienia

Kiedy ocena się zmienia

Przerwa w siponimodzie od 1 tygodnia przed szczepieniem do 4 tygodni po nimodstep · siponimodryzyko malejePrzy przerwie w leczeniu siponimodem od 1 tygodnia przed do 4 tygodni po szczepieniu skuteczność szczepienia nie powinna się zmniejszyć.
czas leczenia ≥ 4 tygodnie od zakończenia leczenia siponimodemsiponimodryzyko malejePo upływie 4 tygodni od zakończenia leczenia siponimodem nie obowiązują ograniczenia dotyczące szczepionek żywych i skuteczności szczepień.
Schemat szczepienia ukończony przed rozpoczęciem siponimodukolejność włączenia · szczepionka przeciw ospie prawdziwejryzyko malejeSzczepienie zakończone przed włączeniem siponimodu nie wchodzi w interakcję, dlatego warto je zaplanować przed rozpoczęciem leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.