Interakcje / Letermowir / Letermowir i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli stężenia syrolimusa we krwi i dostosowania jego dawki.
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń, nie zmieniaj dawek samodzielnie i zgłaszaj się na zlecone badania krwi, zwłaszcza w pierwszych 2 tygodniach po rozpoczęciu lub zakończeniu letermowiru.
Niekorzystna interakcjaLetermowir+ SyrolimusPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli stężenia syrolimusa we krwi i dostosowania jego dawki.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń, nie zmieniaj dawek samodzielnie i zgłaszaj się na zlecone badania krwi, zwłaszcza w pierwszych 2 tygodniach po rozpoczęciu lub zakończeniu letermowiru.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń, nie zmieniaj dawek samodzielnie i zgłaszaj się na zlecone badania krwi, zwłaszcza w pierwszych 2 tygodniach po rozpoczęciu lub zakończeniu letermowiru.
Letermowir, lek chroniący przed zakażeniem wirusem cytomegalii, podnosi ilość syrolimusa we krwi. Za dużo syrolimusa zwiększa ryzyko działań niepożądanych, a po odstawieniu letermowiru poziom syrolimusa może spaść i osłabić ochronę przeszczepu. Dlatego lekarz będzie częściej badał poziom syrolimusa we krwi i może zmienić jego dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- obrzęki nóg lub twarzy
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- duszność lub uporczywy kaszel
- po odstawieniu letermowiru – ból w okolicy przeszczepu, gorączka, zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli stężenia syrolimusa we krwi i dostosowania jego dawki. Przez pierwsze 2 tygodnie po rozpoczęciu i po zakończeniu stosowania letermowiru oraz po zmianie drogi jego podawania należy częściej oznaczać stężenie syrolimusa.[1] Jeśli pacjent przyjmuje także cyklosporynę, należy spodziewać się silniejszego efektu i kontrolować stężenia obu immunosupresantów.[1]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia syrolimusa we krwi zwiększa ryzyko jego działań toksycznych, takich jak mielosupresja, hiperlipidemia, zaburzenia gojenia ran, obrzęki, zapalenie jamy ustnej i zakażenia. Po odstawieniu letermowiru stężenie syrolimusa spada, co grozi niedostateczną immunosupresją i odrzuceniem przeszczepu.
Mechanizm
Letermowir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie, więc letermowir zmniejsza metabolizm syrolimusa i zwiększa jego stężenie we krwi.[1][2] Jako punkt odniesienia letermowir zwiększa 2–3-krotnie stężenia doustnego midazolamu, który jest modelowym substratem CYP3A.[1] Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może nasilać wpływ letermowiru na inne leki, a wielkość efektu zależy też od drogi podania letermowiru.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Letermowir – induktor P-gp[3], syrolimus – substrat P-gp[5]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
- Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej – częściej przez 2 tygodnie po włączeniu, odstawieniu i zmianie drogi podania letermowiru
- morfologia krwi z płytkami
- lipidogram
- czynność nerek (kreatynina, białkomocz)
- objawy toksyczności syrolimusa (owrzodzenia jamy ustnej, obrzęki, zakażenia)
- objawy odrzucania przeszczepu po odstawieniu letermowiru
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie letermowiru u pacjenta leczonego syrolimusemkolejność włączenia · letermowir | inne zalecenie | Przez pierwsze 2 tygodnie po rozpoczęciu i po zakończeniu stosowania letermowiru należy częściej oznaczać stężenie syrolimusa – po włączeniu rośnie ono, a po odstawieniu spada. |
| Zmiana z podania dożylnego na doustne lub odwrotniedroga podania · letermowir | inne zalecenie | Ekspozycja na letermowir zależy od drogi podania, dlatego po jej zmianie przez 2 tygodnie należy częściej oznaczać stężenie syrolimusa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieLetermowira alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu.Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.
Nie są znane szkodliwe interakcje tego leku przeciwwirusowego z alkoholem. Alkohol nie powinien osłabiać jego działania ochronnego przed wirusem CMV. Alkohol może jednak nasilać nudności, wymioty lub biegunkę, które czasem pojawiają się podczas leczenia. Po przeszczepieniu przyjmujesz zwykle także inne leki, które mogą reagować z alkoholem inaczej niż ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności lub wymioty po wypiciu alkoholu
- biegunka nasilająca się po alkoholu
- wymioty uniemożliwiające przyjęcie kolejnej dawki leku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu. Ponieważ letermowir stosuje się u biorców przeszczepów, którzy zwykle przyjmują też inne leki, takie jak cyklosporyna lub takrolimus, przed udzieleniem porady warto sprawdzić interakcje alkoholu z pozostałymi lekami pacjenta i jego stan wątroby.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się zmiany skuteczności letermowiru w profilaktyce zakażenia CMV ani nasilenia działania alkoholu. Teoretycznie alkohol może nasilać działania niepożądane letermowiru ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka, ale nie ma na to potwierdzenia w badaniach.
Mechanizm
Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między letermowirem a etanolem. ChPL letermowiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani wśród interakcji[1]. Letermowir jest eliminowany głównie przez wydalanie z żółcią i glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3, po aktywnym wychwycie do hepatocytów przez OATP1B1/3, a w jego usuwaniu uczestniczą także glikoproteina P i BCRP[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, więc nie konkuruje z letermowirem o główne szlaki eliminacji i nie jest uznawany za istotny induktor UGT ani glikoproteiny P. Letermowir nie działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego nie należy spodziewać się sumowania działania uspokajającego.
Metabolizm i transportery
- Letermowir: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OATP2B1[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor BCRP[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], induktor OATP2B1[2], induktor P-gp[2], induktor UGT1A1[2], substrat BCRP[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2]
Monitorować
- Brak specyficznego monitorowania związanego z tą interakcją
- Tolerancja ze strony przewodu pokarmowego u osób pijących większe ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym nadużywaniu alkoholu nie zmienia się ocena samej interakcji z letermowirem, ale u biorcy przeszczepu należy ocenić czynność wątroby, przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków oraz interakcje alkoholu z lekami immunosupresyjnymi i zaproponować ograniczenie spożycia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 425
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.
Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- bardzo ciemny, brązowy mocz
- skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]
Mechanizm
Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
- Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
- Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
- Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
- skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatyna | inne zalecenie | Dawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ LetermowirNie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwwirusowy letermowir spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silne zwężenie naczyń krwionośnych i poważne działania niepożądane ze strony serca, mózgu i krążenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub bolesne palce rąk albo stóp
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny, nasilający się ból głowy lub zaburzenia widzenia
- drgawki, osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała
- omamy lub splątanie
- silne nudności i wymioty
- zawroty głowy i omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem[1]. Jeśli profilaktyka letermowirem jest konieczna, bromokryptynę należy zastąpić lekiem spoza grupy alkaloidów sporyszu dobranym do wskazania, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować objawy niedokrwienia, ciśnienie tętnicze oraz stan neurologiczny i psychiczny.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia bromokryptyny grozi nasileniem jej działań niepożądanych, w tym objawami zatrucia sporyszem z skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn lub narządów. Mogą wystąpić także nudności, wymioty, spadki ciśnienia, zaburzenia psychiczne oraz powikłania sercowo-naczyniowe i neurologiczne typowe dla bromokryptyny[2].
Mechanizm
Letermowiru nie łączy się z alkaloidami sporyszu, a bromokryptyna należy do tej grupy[1]. Bromokryptyna jest substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów lub substratów tego enzymu wymaga ostrożności[2]. Letermowir in vivo umiarkowanie hamuje CYP3A i zwiększa stężenie doustnego midazolamu w osoczu 2–3-krotnie[1]. Można więc oczekiwać istotnego wzrostu stężenia bromokryptyny. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może dodatkowo nasilać wpływ letermowiru na inne leki[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy niedokrwienia kończyn (zimne, blade, bolesne palce)
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy i zaburzenia widzenia
- objawy psychiczne (omamy, splątanie)
- nudności i wymioty
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LetermowirDziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie letermowiru z organizmu, przez co lek może przestać chronić cię przed groźnym zakażeniem wirusem cytomegalii. Dziurawiec osłabia też działanie leków chroniących przeszczep. Dotyczy to również tabletek ziołowych, kropli i herbatek z dziurawcem. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- biegunka lub ból brzucha
- kaszel albo duszność
- pogorszenie widzenia
- wyraźne osłabienie i złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem[1]. Pacjent po przeszczepieniu narządu nie powinien przyjmować dziurawca w ogóle[2]. Jeśli pacjent przyjmował już oba produkty, odstaw dziurawiec, powiadom lekarza prowadzącego i zaproponuj częstsze oznaczanie wiremii CMV oraz stężeń leków immunosupresyjnych, bo indukcja może utrzymywać się jeszcze po odstawieniu ziela.
Skutek kliniczny
Zbyt niskie stężenie letermowiru grozi utratą skuteczności profilaktyki i reaktywacją zakażenia wirusem cytomegalii u biorcy przeszczepu[1]. Dziurawiec osłabia też działanie cyklosporyny, co u pacjenta po przeszczepieniu dodatkowo zwiększa ryzyko odrzucenia przeszczepu[3]. Po przebytej transplantacji narządu dziurawiec jest przeciwwskazany niezależnie od letermowiru[2].
Mechanizm
Dziurawiec indukuje glikoproteinę P, enzymy glukuronidacji (UGT) i enzymy cytochromu P450, a letermowir jest usuwany z organizmu przez wychwyt OATP1B1/3, glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3 oraz transport przez glikoproteinę P i BCRP[1]. Silne i umiarkowane induktory glikoproteiny P i UGT obniżają ekspozycję na letermowir poniżej wartości terapeutycznych, niezależnie od tego, czy pacjent przyjmuje cyklosporynę[1]. Działanie indukujące dziurawca narasta stopniowo przy systematycznym stosowaniu i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu[3].
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- wiremia CMV (PCR) przy niedawnym lub trwającym stosowaniu dziurawca
- stężenie cyklosporyny lub takrolimusu
- objawy zakażenia CMV – gorączka, biegunka, duszność, spadek liczby krwinek
- objawy odrzucenia przeszczepu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony niedawno przed włączeniem letermowirukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymów i transporterów utrzymuje się jeszcze po odstawieniu dziurawca, dlatego w pierwszych tygodniach profilaktyki rozważ częstsze oznaczanie wiremii CMV i stężeń immunosupresantów. |
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Przy stosowaniu dziurawca wyłącznie na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza niż po podaniu doustnym, ale brak danych dla tego połączenia i u biorcy przeszczepu lepiej dobrać inny preparat. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ LetermowirNie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.
Lek przeciwwirusowy letermowir może spowolnić usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż zwykle. Może to powodować dużą senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo duża senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- upadki
- sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego w trakcie profilaktyki letermowirem, zastąp kwetiapinę lekiem niemetabolizowanym istotnie przez CYP3A4. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka mimo to utrzymuje kwetiapinę, stosuj możliwie najmniejszą dawkę i ściśle monitoruj sedację, ciśnienie tętnicze i EKG.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz wydłużenie odstępu QT. Skala wzrostu ekspozycji przy letermowirze nie została zbadana bezpośrednio, ale można oczekiwać mniejszego efektu niż przy silnych inhibitorach.
Mechanizm
Letermowir hamuje metabolizm kwetiapiny przez CYP3A4 i może zwiększać jej stężenie we krwi. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – zwiększał jej AUC 5–8-krotnie.[1] Letermowir jest in vivo umiarkowanym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenie midazolamu podawanego doustnie 2–3-krotnie.[2] Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może nasilać wpływ letermowiru na inne leki.[2] Działanie indukujące letermowiru na inne enzymy i transportery nie znosi hamowania CYP3A.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- nasilenie sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazanePitawastatyna+ LetermowirGdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.
Lek przeciwwirusowy stosowany po przeszczepieniu może zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które rzadko bywa groźne dla życia. Szczególnie niebezpieczne jest to połączenie u osób, które przyjmują jednocześnie cyklosporynę. Lekarz może czasowo wstrzymać lek na cholesterol albo zmniejszyć jego dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- duże zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Gdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.[1] Pitawastatyny nie łączy się też z samą cyklosporyną.[2] Bez cyklosporyny najbezpieczniej jest czasowo wstrzymać pitawastatynę na okres profilaktyki letermowirem. Jeśli leczenie hipolipemizujące jest niezbędne, stosuj najmniejszą dawkę pitawastatyny i ściśle monitoruj objawy mięśniowe. Po zakończeniu profilaktyki można wrócić do dotychczasowej dawki.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia pitawastatyny zwiększa ryzyko bólów mięśni, miopatii i rabdomiolizy oraz uszkodzenia wątroby. Ryzyko jest największe, gdy letermowir podaje się razem z cyklosporyną.
Mechanizm
Letermowir hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1/3, które aktywnie przenoszą pitawastatynę do hepatocytów, co zmniejsza jej wychwyt wątrobowy i zwiększa stężenie w osoczu. Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, i jej stężenie rośnie przy jednoczesnym podaniu inhibitorów tych transporterów.[2] Cyklosporyna, silny inhibitor OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki.[1] Wpływ letermowiru na CYP3A ma dla pitawastatyny małe znaczenie, bo inhibitory CYP3A4 nie zmieniają istotnie jej stężenia.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], pitawastatyna – substrat OATP1B1[5]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], pitawastatyna – substrat OATP1B3[5]
- Letermowir – induktor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
- Letermowir – induktor CYP2C9[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat UGT2B7[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni
- kinaza kreatynowa (CK) przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz
- ciemne zabarwienie moczu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneRozuwastatyna+ LetermowirPrzy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.
Lek przeciwwirusowy letermowir zwiększa ilość rozuwastatyny we krwi. Przez to rośnie ryzyko uszkodzenia mięśni. Lekarz zwykle zmniejsza dawkę rozuwastatyny albo czasowo ją odstawia. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- ogólne złe samopoczucie z gorączką i bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.[1] Jeśli pacjent otrzymuje letermowir razem z cyklosporyną, rozuwastatyny nie stosuje się.[2] Rozuwastatyna jest też przeciwwskazana z samą cyklosporyną.[1] Na czas profilaktyki letermowirem rozważ czasowe odstawienie statyny, jeśli korzyść z niej w tym okresie jest niewielka.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie rozuwastatyny podnosi ryzyko miopatii, a w skrajnych przypadkach rabdomiolizy.[1]
Mechanizm
Letermowir hamuje transportery wątrobowe OATP1B1/3 oraz in vitro transporter wypływu BCRP, a rozuwastatyna jest substratem OATP1B1 i BCRP.[2] Zahamowanie tych transporterów zwiększa stężenie rozuwastatyny w osoczu.[1] Letermowir jest ogólnie induktorem enzymów i transporterów, ale gdy dany transporter jest jednocześnie hamowany, przeważa efekt hamowania.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, dodatkowo nasila to oddziaływanie.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B1[4]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B3[4]
- Letermowir – induktor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
- Letermowir – induktor CYP2C19[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Letermowir – induktor CYP2C9[3], rozuwastatyna – substrat CYP2C9[5]
- Rozuwastatyna: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg/dobęrozuwastatyna | interakcja nie dotyczy | Dawki rozuwastatyny 30 i 40 mg są przeciwwskazane w sytuacjach, w których może dojść do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu, a letermowir do nich należy. |
| dawka ≤ 5 mg/dobęrozuwastatyna | ryzyko maleje | Rozpoczęcie od 5 mg raz na dobę jest zalecanym sposobem stosowania rozuwastatyny z lekami zwiększającymi jej ekspozycję około 2-krotnie lub więcej. |
| Po zakończeniu leczenia letermowiremkolejność włączenia · letermowir | inne zalecenie | Po zakończeniu profilaktyki letermowirem można wrócić do wcześniejszej dawki rozuwastatyny, uwzględniając pozostałe leki pacjenta, w tym cyklosporynę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.
Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.