Interakcje / Minoksydyl / Minoksydyl i safinamid
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek.
Stosuj oba leki jak dotąd, nakładaj minoksydyl tylko na zdrową skórę głowy w zalecanej ilości, a przy zawrotach głowy podczas wstawania powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuMinoksydyl+ SafinamidPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Stosuj oba leki jak dotąd, nakładaj minoksydyl tylko na zdrową skórę głowy w zalecanej ilości, a przy zawrotach głowy podczas wstawania powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki jak dotąd, nakładaj minoksydyl tylko na zdrową skórę głowy w zalecanej ilości, a przy zawrotach głowy podczas wstawania powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Minoksydyl na skórę głowy i safinamid zwykle można stosować razem. Niewielka ilość minoksydylu przenika do krwi i może trochę obniżać ciśnienie. Osoby z chorobą Parkinsona częściej mają spadki ciśnienia przy wstawaniu, więc mogą to łatwiej odczuć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- uczucie słabości lub zamroczenia
- omdlenie lub upadek
- kołatanie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Należy poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia ortostatycznego i przypomnieć, by nakładał minoksydyl wyłącznie na zdrową, nieuszkodzoną skórę głowy w zalecanej ilości. U pacjentów z już występującymi zawrotami głowy przy wstawaniu warto skontrolować ciśnienie w pozycji leżącej i stojącej.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie spadków ciśnienia przy wstawaniu z zawrotami głowy i ryzykiem upadku. Przy prawidłowym stosowaniu minoksydylu na skórę głowy efekt jest mało prawdopodobny i nie został potwierdzony klinicznie.
Mechanizm
Minoksydyl stosowany na skórę wchłania się do krwi tylko w niewielkiej ilości, ale teoretycznie może nasilać niedociśnienie ortostatyczne u osób przyjmujących leki obniżające ciśnienie lub rozszerzające naczynia[1]. Safinamid nie wpływa na wchłanianie ani eliminację minoksydylu, a minoksydyl nie zmienia farmakokinetyki safinamidu. Pacjenci z chorobą Parkinsona, zwłaszcza leczeni lewodopą i innymi lekami dopaminergicznymi, są szczególnie podatni na niedociśnienie ortostatyczne, więc ewentualne addytywne działanie hipotensyjne ma u nich większe znaczenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej u pacjentów z objawami niedociśnienia
- zawroty głowy i omdlenia przy zmianie pozycji ciała
- upadki
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · minoksydyl | ryzyko rośnie | Minoksydyl doustny działa silnie hipotensyjnie ogólnoustrojowo, więc ryzyko addytywnego niedociśnienia ortostatycznego u pacjenta z chorobą Parkinsona jest wyraźnie większe i wymaga kontroli ciśnienia w pozycji stojącej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Minorga 20 mg/ml, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/minorga-100325325/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xadago-100338977/
Alkohol przy tych lekach
Minoksydyl a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSafinamida alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki safinamidu ani bezwzględnego zakazu alkoholu, ale należy doradzić pacjentowi ograniczenie picia do niewielkich, okazjonalnych ilości i poinformować go o możliwym nasileniu senności, zawrotów głowy i ryzyku upadków.Jeśli pijesz, pij mało i okazjonalnie, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu po alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, pij mało i okazjonalnie, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu po alkoholu.
Ten lek na chorobę Parkinsona nie wchodzi w groźną reakcję z alkoholem, ale alkohol może nasilić senność, zawroty głowy i chwiejność. Po alkoholu łatwiej o spadek ciśnienia przy wstawaniu i upadek. Jeśli pijesz dużo i regularnie, alkohol może uszkodzić wątrobę, a przy ciężkiej chorobie wątroby tego leku nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- upadek lub wyraźna chwiejność
- silny ból głowy z kołataniem serca po wypiciu piwa lub wina
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki safinamidu ani bezwzględnego zakazu alkoholu, ale należy doradzić pacjentowi ograniczenie picia do niewielkich, okazjonalnych ilości i poinformować go o możliwym nasileniu senności, zawrotów głowy i ryzyku upadków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu trzeba ocenić czynność wątroby, ponieważ safinamid jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. Ostrożnie z piwem niepasteryzowanym i winami dojrzewającymi, choć przy wybiórczym hamowaniu MAO-B ryzyko reakcji tyraminowej jest małe.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i spadków ciśnienia przy wstawaniu, a w efekcie większe ryzyko upadków u chorych z chorobą Parkinsona. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzące do ciężkiego uszkodzenia wątroby wyklucza stosowanie safinamidu.
Mechanizm
Brak udokumentowanej interakcji farmakokinetycznej safinamidu z etanolem, a ewentualne ryzyko wynika z addycji działań ośrodkowych. ChPL safinamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Safinamid jest wybiórczym i odwracalnym inhibitorem MAO-B, a niewybiórcze hamowanie MAO grozi przełomem nadciśnieniowym, dlatego lek jest przeciwwskazany z innymi inhibitorami MAO.[1] Przy wybiórczym hamowaniu MAO-B w dawkach terapeutycznych ryzyko reakcji tyraminowej po napojach bogatych w tyraminę, takich jak niepasteryzowane piwo czy wina dojrzewające, uważa się za małe. Etanol może nasilać senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne, które u chorych na chorobę Parkinsona leczonych safinamidem i lewodopą wynikają zarówno z samej choroby, jak i z farmakoterapii. Safinamid jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby, co ma znaczenie u osób z alkoholową chorobą wątroby.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po alkoholu
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej (niedociśnienie ortostatyczne)
- upadki i zaburzenia równowagi
- czynność wątroby u osób przewlekle pijących duże ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko upadków i uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do safinamidu. Należy ocenić czynność wątroby i zalecić ograniczenie picia. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z chorobą Parkinsona addycja działań ośrodkowych i hipotensyjnych alkoholu szczególnie zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xadago-100338977/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xadago-100338977/
Inne interakcje tych leków 114
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ SafinamidFenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u pacjenta leczonego safinamidem ani w ciągu 14 dni od odstawienia safinamidu.Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem każdego leku na katar lub przeziębienie zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem każdego leku na katar lub przeziębienie zapytaj farmaceutę.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar, który obkurcza naczynia krwionośne. Lek na chorobę Parkinsona, który przyjmujesz, może nasilać to działanie. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi i wywołać silny ból głowy albo kołatanie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny, pulsujący ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wysokie ciśnienie krwi
- ból w klatce piersiowej
- nudności lub wymioty
- zaburzenia widzenia lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u pacjenta leczonego safinamidem ani w ciągu 14 dni od odstawienia safinamidu[1][2]. Przy jednoczesnym stosowaniu safinamidu i jakichkolwiek sympatykomimetyków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej, podawanych doustnie lub do nosa, należy zachować ostrożność[3]. Przy objawach przeziębienia u pacjenta z chorobą Parkinsona warto zaproponować leczenie objawowe bez sympatykomimetyków, np. płukanie nosa roztworem soli.
Skutek kliniczny
Możliwy gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, z bólem głowy, kołataniem serca i zaburzeniami rytmu. Zgłaszano interakcje podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów MAO i sympatykomimetyków[3].
Mechanizm
Safinamid jest inhibitorem MAO, a fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną rozkładaną przez monoaminooksydazę w ścianie jelita i w wątrobie. Hamowanie MAO może zmniejszać rozkład fenylefryny i nasilać jej działanie obkurczające naczynia. Inhibitory MAO mogą nasilać działanie fenylefryny[1]. Safinamid wybiórczo i przemijająco hamuje MAO-B, co ogranicza ryzyko w porównaniu z nieselektywnymi inhibitorami MAO, ale go nie wyklucza[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- ból głowy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia safinamidusafinamid | interakcja nie dotyczy | Fenylefrynę można zastosować dopiero po upływie 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
| Donosowadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy fenylefrynie podawanej do nosa ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale połączenie z safinamidem nadal wymaga ostrożności. Stosuj możliwie krótko, w najmniejszej dawce i kontroluj ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xadago-100338977/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xadago-100338977/
Połączenie przeciwwskazanePseudoefedryna+ SafinamidPseudoefedryny nie wydaje się pacjentom leczonym safinamidem ani w ciągu 2 tygodni od jego odstawienia.Przed zakupem leku na katar lub przeziębienie powiedz farmaceucie, że przyjmujesz safinamid, i wybierz lek bez pseudoefedryny.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed zakupem leku na katar lub przeziębienie powiedz farmaceucie, że przyjmujesz safinamid, i wybierz lek bez pseudoefedryny.
Nie łącz safinamidu z lekami na katar i przeziębienie zawierającymi pseudoefedrynę. Takie połączenie może gwałtownie podnieść ciśnienie krwi. Pseudoefedryna wchodzi w skład wielu tabletek i saszetek na przeziębienie, katar i zatoki, także dostępnych bez recepty.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
- bardzo wysokie ciśnienie krwi
- ból w klatce piersiowej
- nudności lub wymioty z bólem głowy
- zaburzenia widzenia lub dezorientacja
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Pseudoefedryny nie wydaje się pacjentom leczonym safinamidem ani w ciągu 2 tygodni od jego odstawienia[1]. Przy objawach nieżytu nosa lepiej zaproponować płukanie lub nawilżanie nosa roztworem soli, a przy przewlekłym obrzęku błony śluzowej skierować do lekarza w sprawie donosowego glikokortykosteroidu. Donosowe leki obkurczające błonę śluzową także wymagają ostrożności u pacjenta leczonego safinamidem[2].
Skutek kliniczny
Wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardia, w skrajnym przypadku przełom nadciśnieniowy z ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowych.
Mechanizm
Pseudoefedryna działa sympatykomimetycznie, głównie przez uwalnianie noradrenaliny z zakończeń nerwowych. Safinamid hamuje monoaminooksydazę (wybiórczo i odwracalnie MAO-B), co może ograniczać rozkład amin katecholowych i nasilać presyjne działanie pseudoefedryny. Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO i pseudoefedryny może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego, a nawet przełomu nadciśnieniowego[3]. Interakcje inhibitorów MAO z sympatykomimetykami, w tym z pseudoefedryną w lekach przeciw przeziębieniu, opisywano również dla safinamidu jako leku tej grupy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- objawy przełomu nadciśnieniowego (silny ból głowy, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia safinamidusafinamid | interakcja nie dotyczy | Pseudoefedrynę można zastosować dopiero po upływie 2 tygodni od odstawienia inhibitora MAO. |
| Donosowo (leki obkurczające błonę śluzową nosa)droga podania · pseudoefedryna | inne zalecenie | Donosowe sympatykomimetyki stosowane z safinamidem wymagają ostrożności. Należy stosować je krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i kontrolować ciśnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apselan 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apselan-100246531/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xadago-100338977/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pseudoephedrine Espefa 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pseudoephedrine-espefa-100397610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xadago-100338977/
Połączenie przeciwwskazaneTetryzolina+ SafinamidNie stosuj tetryzoliny u pacjenta leczonego safinamidem.Nie stosuj kropli z tetryzoliną, gdy przyjmujesz safinamid, i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające bez substancji obkurczającej naczynia.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli z tetryzoliną, gdy przyjmujesz safinamid, i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające bez substancji obkurczającej naczynia.
Krople z tetryzoliną zmniejszają zaczerwienienie oczu, bo obkurczają naczynia krwionośne. Safinamid, lek stosowany w chorobie Parkinsona, może nasilać to działanie i podnosić ciśnienie krwi. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie serca
- bardzo wysokie ciśnienie krwi
- ból w klatce piersiowej
- nudności lub wymioty
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj tetryzoliny u pacjenta leczonego safinamidem.[1][2] Leki sympatykomimetyczne obkurczające naczynia, także te podawane do nosa, łączy się z safinamidem tylko z zachowaniem ostrożności.[3] Przy podrażnieniu oka zaproponuj krople nawilżające bez substancji obkurczającej naczynia, a przy objawach alergicznych przeciwhistaminowe krople do oczu po konsultacji z lekarzem. Jeśli pacjent już zastosował tetryzolinę, zmierz ciśnienie tętnicze i poinformuj go o objawach wymagających pilnej pomocy.
Skutek kliniczny
Możliwy jest wzrost ciśnienia tętniczego, a w skrajnym przypadku przełom nadciśnieniowy.[1] Przy podaniu do worka spojówkowego wchłanianie ogólnoustrojowe tetryzoliny jest niewielkie, a safinamid hamuje głównie MAO-B, więc ryzyko ciężkiej reakcji jest prawdopodobnie małe, ale nie można go wykluczyć.
Mechanizm
Tetryzolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne i obkurcza naczynia krwionośne. Safinamid wybiórczo i przemijająco hamuje MAO-B. Inhibitory MAO mogą nasilać działanie obkurczające naczynia leków sympatykomimetycznych i podwyższać ciśnienie tętnicze.[1][3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- ból głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · tetryzolina | ryzyko rośnie | Tetryzolina podawana do nosa wchłania się ogólnoustrojowo w większym stopniu niż krople do oczu, co zwiększa ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego przy leczeniu safinamidem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin Free 0,5 mg/mL, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-free-100381252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin redFREE 0,5 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-redfree-100439260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xadago-100338977/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xadago. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xadago-100338977/
Połączenie przeciwwskazaneDoustne leki obkurczające błonę śluzową nosa (np. pseudoefedryna)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaDoustnej pseudoefedryny nie łączy się z inhibitorem MAO-B, także w ciągu dwóch tygodni od odstawienia inhibitora MAO-B.Jeśli bierzesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie przyjmuj leków na katar ani przeziębienie z pseudoefedryną i przed zakupem każdego takiego leku zapytaj farmaceutę o skład.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie przyjmuj leków na katar ani przeziębienie z pseudoefedryną i przed zakupem każdego takiego leku zapytaj farmaceutę o skład.
Pseudoefedryna to składnik wielu tabletek na katar i przeziębienie. Rasagilina, selegilina i safinamid to leki stosowane w chorobie Parkinsona. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi i przyspieszyć pracę serca, co bywa niebezpieczne. Ryzyko trwa jeszcze około dwóch tygodni po odstawieniu leku na Parkinsona.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny, pulsujący ból głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie bicie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia, nagłe osłabienie lub drętwienie ręki albo nogi, trudności w mówieniu
- silny niepokój, drżenie, poty
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnej pseudoefedryny nie łączy się z inhibitorem MAO-B, także w ciągu dwóch tygodni od odstawienia inhibitora MAO-B. Zakaz dotyczy wszystkich leków grupy – rasagiliny, selegiliny i safinamidu – a najostrzej selegiliny, której metabolity same działają jak amfetamina. Pseudoefedryna występuje głównie w złożonych lekach na przeziębienie i katar, często razem z paracetamolem, ibuprofenem lub lekami przeciwhistaminowymi. Dlatego przed wydaniem każdego leku na przeziębienie trzeba sprawdzić jego skład. Sympatykomimetyków donosowych u pacjentów leczonych inhibitorem MAO-B też lepiej unikać. Objawy kataru łagodzi się środkami bez działania sympatykomimetycznego. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, należy odstawić pseudoefedrynę i zmierzyć ciśnienie tętnicze. Przy bardzo wysokim ciśnieniu, silnym bólu głowy, bólu w klatce piersiowej lub objawach neurologicznych potrzebna jest pilna pomoc lekarska.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nagły wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, a także tachykardię, zaburzenia rytmu serca, silny ból głowy, pobudzenie i bezsenność. W skrajnych przypadkach grozi udarem krwotocznym lub niedokrwieniem mięśnia sercowego. Ryzyko jest największe u osób z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową lub zaburzeniami rytmu oraz przy przyjmowaniu selegiliny.
Mechanizm
Pseudoefedryna działa sympatykomimetycznie głównie pośrednio. Uwalnia noradrenalinę z zakończeń nerwów współczulnych i w mniejszym stopniu pobudza receptory adrenergiczne bezpośrednio. Inhibitory MAO-B w dawkach leczniczych hamują przede wszystkim rozkład dopaminy, ale część ich działania obejmuje też izoenzym MAO-A. Selektywność słabnie przy dawkach wyższych niż zalecane, przy zaburzeniach eliminacji i przy indywidualnej wrażliwości. Słabszy rozkład amin katecholowych może nasilić i wydłużyć presyjne działanie noradrenaliny uwolnionej przez pseudoefedrynę. Mechanizm dotyczy całej grupy inhibitorów MAO-B, zarówno nieodwracalnych (rasagilina, selegilina), jak i odwracalnego safinamidu. W przypadku selegiliny ryzyko jest dodatkowo większe, bo jej metabolity (L-metamfetamina i L-amfetamina) same działają sympatykomimetycznie i sumują się z działaniem pseudoefedryny.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze po przypadkowym przyjęciu obu leków
- tętno i rytm serca
- objawy przełomu nadciśnieniowego – silny, pulsujący ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w klatce piersiowej
- pobudzenie, bezsenność, drżenie
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od odstawienia inhibitora MAO-Binhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B utrzymuje się do czasu odbudowy enzymu, dlatego pseudoefedryny nie należy podawać przez co najmniej dwa tygodnie po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. Ten sam odstęp zachowuje się ostrożnościowo po safinamidzie. |
| Dawka wyższa niż zalecana (dotyczy zwłaszcza selegiliny)dawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach przekraczających zalecane inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A. Ryzyko przełomu nadciśnieniowego zbliża się wtedy do ryzyka przy nieselektywnych inhibitorach MAO. |
| Donosowo (sympatykomimetyki miejscowe, np. ksylometazolina, oksymetazolina)droga podania · doustne leki obkurczające błonę śluzową nosa | ryzyko maleje | Sympatykomimetyki podawane donosowo działają ogólnoustrojowo w mniejszym stopniu niż doustna pseudoefedryna. U pacjentów leczonych inhibitorem MAO-B ich stosowanie też nie jest zalecane, więc najlepiej wybrać środki bez działania sympatykomimetycznego. |
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid)+ Psychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy) klasaNie łącz inhibitora MAO-B z psychostymulantem – takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL psychostymulantów lub wymienione wśród leków, których należy unikać w ChPL inhibitorów MAO-B.Nie przyjmuj leku na chorobę Parkinsona z grupy rasagiliny, selegiliny lub safinamidu razem z lekiem pobudzającym, dopóki lekarz wyraźnie tego nie zaleci, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na chorobę Parkinsona z grupy rasagiliny, selegiliny lub safinamidu razem z lekiem pobudzającym, dopóki lekarz wyraźnie tego nie zaleci, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.
Leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina czy safinamid, razem z lekami pobudzającymi, takimi jak metylofenidat, atomoksetyna, lisdeksamfetamina, deksamfetamina czy solriamfetol, mogą bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi i przyspieszyć pracę serca. Taka reakcja może być groźna dla życia i prowadzić do udaru albo zawału. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą, a po odstawieniu leku na chorobę Parkinsona trzeba odczekać co najmniej dwa tygodnie. Modafinil działa łagodniej, ale też wymaga zgody lekarza i kontroli ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy, zwłaszcza z tyłu głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- nudności, wymioty, sztywność karku
- zaburzenia widzenia, mowy, drętwienie lub osłabienie ręki albo nogi
- silny niepokój, splątanie, widzenie rzeczy, których nie ma
- wysoka gorączka, drżenie, sztywność mięśni, silne pocenie się
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz inhibitora MAO-B z psychostymulantem – takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL psychostymulantów lub wymienione wśród leków, których należy unikać w ChPL inhibitorów MAO-B. Psychostymulant można rozpocząć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia rasagiliny, selegiliny lub safinamidu, natomiast po odstawieniu psychostymulantu należy zachować odstęp odpowiadający jego eliminacji przed włączeniem inhibitora MAO-B. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie z deksamfetaminą i dimezylanem lisdeksamfetaminy, a selegilina stanowi większe ryzyko ze względu na metabolity amfetaminopodobne i utratę wybiórczości przy dawkach wyższych niż zalecane. Jeśli u chorego z chorobą Parkinsona konieczne jest leczenie nadmiernej senności dziennej lub ADHD, rozważ zmianę leczenia przeciwparkinsonowskiego na lek z innej grupy albo wybór leku bez działania sympatykomimetycznego. Modafinil stanowi wyjątek – może być stosowany z inhibitorem MAO-B ostrożnie, pod kontrolą ciśnienia tętniczego i objawów pobudzenia. Jeśli połączenie zostanie zastosowane mimo przeciwwskazań lub zostanie wykryte u pacjenta, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i ocenić ciśnienie tętnicze oraz stan neurologiczny.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest przełom nadciśnieniowy z silnym bólem głowy, tachykardią lub zaburzeniami rytmu serca, który może prowadzić do udaru krwotocznego, zawału serca lub ostrej niewydolności lewokomorowej. Możliwe są także pobudzenie, bezsenność, drżenie, splątanie, halucynacje oraz objawy zespołu serotoninowego lub hipertermia, zwłaszcza przy utracie wybiórczości inhibitora MAO-B. Ryzyko jest największe dla amfetamin i lisdeksamfetaminy, które uwalniają katecholaminy, ale ChPL atomoksetyny, solriamfetolu i pochodnych amfetaminy przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO bez rozróżniania ich wybiórczości, a ChPL inhibitorów MAO-B zaleca unikanie leków sympatykomimetycznych.
Mechanizm
Inhibitory MAO-B ograniczają rozkład dopaminy i fenyloetyloaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, a przy wyższych dawkach lub u osób z ich zwolnionym metabolizmem tracą wybiórczość i hamują również MAO-A, odpowiedzialną za rozkład noradrenaliny i serotoniny. Psychostymulanty zwiększają stężenie katecholamin w szczelinie synaptycznej – amfetaminy (deksamfetamina, lisdeksamfetamina jako jej prolek) uwalniają je z pęcherzyków, metylofenidat i solriamfetol hamują wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny, a atomoksetyna wybiórczo hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny. Jednoczesne zwiększenie uwalniania lub zahamowanie wychwytu z zablokowanym rozkładem prowadzi do nadmiernej stymulacji adrenergicznej i dopaminergicznej. Selegilina jest dodatkowo metabolizowana do L-metamfetaminy i L-amfetaminy, co nasila efekt sympatykomimetyczny. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup poza modafinilem, u którego jest wyraźnie słabsza.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także pomiary domowe w pierwszych dniach po zmianie leczenia
- częstość i rytm serca
- ból głowy, splątanie, objawy neurologiczne ogniskowe
- pobudzenie, bezsenność, halucynacje
- temperatura ciała, sztywność mięśni, drżenie, nadmierna potliwość (zespół serotoninowy)
- przestrzeganie co najmniej 14-dniowego odstępu po odstawieniu inhibitora MAO-B
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od odstawienia inhibitora MAO-Binhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B (rasagilina, selegilina) utrzymuje się do czasu resyntezy enzymu, dlatego przeciwwskazanie obejmuje również okres co najmniej 14 dni po ich odstawieniu. Psychostymulant można włączyć dopiero po tym czasie. |
| Dawka selegiliny większa niż zalecana dobowadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach selegiliny przekraczających zalecane traci ona wybiórczość wobec MAO-B i hamuje również MAO-A, co dodatkowo zwiększa ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Jej metabolity amfetaminopodobne nasilają działanie sympatykomimetyczne. |
| Starszy wiek lub choroba sercowo-naczyniowawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu serca lub chorobą naczyń mózgowych skutki przełomu nadciśnieniowego są szczególnie groźne. Dotyczy to większości pacjentów z chorobą Parkinsona leczonych inhibitorami MAO-B. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od opioidów (np. metadon, lewometadon)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaNie łączy się leku stosowanego w uzależnieniu od opioidów z inhibitorem monoaminooksydazy typu B.Nie przyjmuj leku stosowanego w leczeniu uzależnienia od opioidów razem z lekiem na chorobę Parkinsona z tej grupy i powiedz o obu lekach lekarzowi oraz farmaceucie, zanim zaczniesz któryś z nich przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku stosowanego w leczeniu uzależnienia od opioidów razem z lekiem na chorobę Parkinsona z tej grupy i powiedz o obu lekach lekarzowi oraz farmaceucie, zanim zaczniesz któryś z nich przyjmować.
Metadon i lewometadon nie powinny być przyjmowane razem z niektórymi lekami na chorobę Parkinsona, takimi jak rasagilina, selegilina czy safinamid. Te leki razem mogą spowodować nadmiar serotoniny w mózgu. To stan zwany zespołem serotoninowym, który bywa groźny dla życia. Ryzyko może się utrzymywać jeszcze przez kilka dni po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie albo splątanie
- drżenie, sztywność lub mimowolne skurcze mięśni
- gorączka i obfite pocenie się
- szybkie bicie serca
- nagła, nadmierna senność lub płytki oddech
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się leku stosowanego w uzależnieniu od opioidów z inhibitorem monoaminooksydazy typu B. U pacjenta leczonego metadonem lub lewometadonem chorobę Parkinsona leczy się lekami z innych grup. Gdy pacjent przyjmujący rasagilinę lub selegilinę wymaga leczenia substytucyjnego, inhibitor MAO-B należy odstawić i odczekać do ustąpienia jego działania przed włączeniem metadonu lub lewometadonu. Po odstawieniu safinamidu wystarcza krótszy odstęp, bo hamuje on enzym odwracalnie. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie substytucyjne razem z neurologiem, a pacjent pozostaje pod ścisłą obserwacją w kierunku zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Grozi zespół serotoninowy, który może zagrażać życiu. Objawia się pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, sztywnością i drgawkami mięśni, wzmożonymi odruchami, gorączką, poceniem, tachykardią i wahaniami ciśnienia tętniczego. Możliwe jest też nasilenie działania ośrodkowego opioidu, czyli senność i zaburzenia świadomości.
Mechanizm
Metadon i lewometadon są agonistami receptora opioidowego μ, które dodatkowo hamują wychwyt zwrotny serotoniny. Inhibitory monoaminooksydazy typu B hamują rozkład monoamin. Przy wyższych dawkach albo u osób wrażliwych tracą wybiórczość i hamują też MAO-A, która rozkłada serotoninę. Te dwa działania nasilają się wzajemnie i zwiększają ilość serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Ten mechanizm wynika z budowy i działania obu grup, więc dotyczy wszystkich leków z obu list, także lewometadonu, choć dla niego brakuje bezpośrednich danych. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, a nieodwracalne inhibitory (rasagilina, selegilina) działają dłużej niż odwracalny safinamid.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, sztywność i drgawki mięśni, wzmożone odruchy, gorączka, potliwość)
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan świadomości i nadmierna senność
- częstość i głębokość oddechów
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od odstawienia rasagiliny lub selegilinyinhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Rasagilina i selegilina hamują enzym nieodwracalnie, więc ryzyko interakcji utrzymuje się po ich odstawieniu do czasu odtworzenia enzymu. Metadon lub lewometadon włącza się dopiero po tym okresie. Safinamid działa odwracalnie, więc wymagany odstęp jest krótszy. |
| Dawki wyższe niż zalecanedawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Po przekroczeniu zalecanych dawek inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co dodatkowo zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. |
Połączenie przeciwwskazaneOdtrutki (np. metylotioniniowa)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaChlorku metylotioninowego nie łączy się z inhibitorem MAO-B, ponieważ oba leki hamują monoaminooksydazę.Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z tej grupy, zawsze mów o nim lekarzowi i personelowi szpitala, zanim dostaniesz jakąkolwiek odtrutkę lub lek w kroplówce.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z tej grupy, zawsze mów o nim lekarzowi i personelowi szpitala, zanim dostaniesz jakąkolwiek odtrutkę lub lek w kroplówce.
Leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina i safinamid, mogą groźnie współdziałać z błękitem metylenowym. Ten lek podaje się w szpitalu, np. przy zatruciach albo w czasie niektórych zabiegów. Razem mogą wywołać gorączkę, silne pobudzenie, drżenia i gwałtowny wzrost ciśnienia, co bywa niebezpieczne dla życia. Inne odtrutki, np. nalokson czy flumazenil, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenia, skurcze lub sztywność mięśni
- kołatanie serca
- silny ból głowy lub nagły wzrost ciśnienia
- obfite pocenie się
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chlorku metylotioninowego nie łączy się z inhibitorem MAO-B, ponieważ oba leki hamują monoaminooksydazę. Inhibitory MAO-B są przeciwwskazane z innymi inhibitorami monoaminooksydazy. Przed podaniem błękitu metylenowego ustal, czy pacjent przyjmuje rasagilinę, selegilinę albo safinamid, i kiedy przyjął ostatnią dawkę. Rasagilina i selegilina hamują enzym nieodwracalnie, więc ich działanie utrzymuje się jeszcze długo po odstawieniu. Safinamid hamuje enzym odwracalnie i jego efekt ustępuje szybciej. W methemoglobinemii u takiego pacjenta rozważ leczenie bez błękitu metylenowego, np. kwas askorbinowy, transfuzję wymienną albo tlenoterapię hiperbaryczną. Jeżeli błękit metylenowy jest jedynym ratującym życie leczeniem, podaj go najmniejszą skuteczną dawką i ściśle monitoruj pacjenta w warunkach intensywnego nadzoru. Pozostałe odtrutki można stosować u pacjentów leczonych inhibitorami MAO-B bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Grozi zespołem serotoninowym oraz przełomem nadciśnieniowym. Mogą wystąpić pobudzenie, splątanie, drżenia, sztywność i drgawki mięśniowe, hipertermia, tachykardia, gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia świadomości. Ciężki przebieg może zagrażać życiu. Ryzyko rośnie, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo leki serotoninergiczne (np. przeciwdepresyjne z grupy SSRI lub SNRI) albo lewodopę.
Mechanizm
Interakcja nie dotyczy całej grupy odtrutek, tylko chlorku metylotioninowego (błękitu metylenowego). Jest on silnym, odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy typu A. W połączeniu z inhibitorem MAO-B daje to jednoczesne hamowanie obu postaci enzymu, który rozkłada serotoninę, noradrenalinę i dopaminę. Prowadzi to do nadmiernego wzrostu stężenia monoamin w ośrodkowym układzie nerwowym i w obwodowych zakończeniach nerwowych. Mechanizm jest taki sam dla rasagiliny, selegiliny i safinamidu. Selegilina przy wyższych dawkach traci wybiórczość wobec MAO-B, co dodatkowo nasila efekt. Pozostałe odtrutki z listy nie hamują monoaminooksydazy i nie wchodzą w tę interakcję.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i częstość pracy serca
- temperatura ciała
- stan świadomości i objawy pobudzenia
- napięcie mięśniowe, drżenia, mioklonie i wzmożone odruchy
- objawy zespołu serotoninowego przez co najmniej dobę po podaniu
Kiedy ocena się zmienia
| Czas potrzebny do odnowienia aktywności MAO-B po odstawieniu lekuodstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko maleje | Ryzyko maleje, gdy inhibitor MAO-B odstawiono odpowiednio wcześnie. Po rasagilinie i selegilinie, które hamują enzym nieodwracalnie, aktywność MAO-B wraca dopiero po odtworzeniu enzymu, co trwa długo. Po safinamidzie, który hamuje odwracalnie, efekt ustępuje szybciej. W planowanych zabiegach z użyciem błękitu metylenowego zaplanuj odstawienie z neurologiem. |
| Jednoczesne stosowanie innych leków serotoninergicznych lub lewodopydawka · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko zespołu serotoninowego i reakcji nadciśnieniowej rośnie, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, SNRI lub trójpierścieniowe, tramadol, petydynę albo lewodopę. |
Połączenie przeciwwskazaneOpioidowe leki przeciwkaszlowe (np. dekstrometorfan)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaJednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B.Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.
Leki na suchy kaszel z dekstrometorfanem nie mogą być łączone z lekami na chorobę Parkinsona takimi jak rasagilina, selegilina czy safinamid. Razem mogą wywołać groźną reakcję, w której organizm jest przeciążony serotoniną. Objawia się ona między innymi silnym pobudzeniem, drżeniem, gorączką i kołataniem serca. Dekstrometorfan jest w wielu lekach bez recepty na kaszel i przeziębienie, dlatego przed zakupem zawsze powiedz farmaceucie o swoich lekach na chorobę Parkinsona.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i silne pocenie się
- kołatanie serca
- nagły ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- omamy lub dziwne zachowanie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B. W ChPL preparatów z dekstrometorfanem przyjmowanie inhibitorów MAO jest przeciwwskazaniem. W ChPL rasagiliny, selegiliny i safinamidu łączenie z dekstrometorfanem jest przeciwwskazane albo niezalecane. Dekstrometorfan jest dostępny bez recepty, także w preparatach złożonych na przeziębienie, dlatego przy każdej sprzedaży leku na kaszel trzeba zapytać o leczenie choroby Parkinsona. U pacjenta przyjmującego rasagilinę, selegilinę lub safinamid suchy kaszel należy leczyć lekiem nieopioidowym. Jeśli doszło już do przyjęcia obu leków, należy odstawić dekstrometorfan i obserwować pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy objawach umiarkowanych lub ciężkich pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać zespół serotoninowy. Jego objawy to pobudzenie, splątanie, drżenie, sztywność i drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy, potliwość, gorączka, tachykardia i wahania ciśnienia tętniczego. Ciężka postać zagraża życiu. Możliwe są też epizody psychotyczne i nietypowe zachowania. Ryzyko jest największe przy wysokich dawkach któregokolwiek leku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.
Mechanizm
Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory sigma-1 oraz NMDA. Inhibitory monoaminooksydazy typu B zmniejszają rozkład amin biogennych w ośrodkowym układzie nerwowym. W dawkach terapeutycznych hamowanie jest wybiórcze wobec MAO-B, ale ta wybiórczość nie jest bezwzględna. Przy wyższych dawkach, u osób wrażliwych lub przy przedawkowaniu dekstrometorfanu wybiórczość częściowo zanika i rośnie stężenie serotoniny w synapsach. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Selegilina i rasagilina hamują enzym nieodwracalnie, a safinamid odwracalnie. Mechanizm i zalecenia są jednak wspólne dla całej klasy. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna i żaden z inhibitorów MAO-B nie zmienia w istotny sposób metabolizmu dekstrometorfanu.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy)
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan psychiczny i zachowanie
- inne leki serotoninergiczne przyjmowane jednocześnie (przeciwdepresyjne, tramadol, tryptany)
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wymagany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B (dla rasagiliny i selegiliny co najmniej dwa tygodnie)odstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu, dlatego przeciwwskazanie obowiązuje także po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. W przypadku safinamidu należy kierować się okresem odstawienia podanym w jego ChPL. |
| Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach wyższych od zalecanych inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. |
| Dawka większa niż zalecana w ulotcedawka · opioidowe leki przeciwkaszlowe | ryzyko rośnie | Przekraczanie dawek dekstrometorfanu, także przy jego niewłaściwym stosowaniu, nasila działanie serotoninergiczne i ośrodkowe oraz zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu interakcji. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.