Interakcje / Naproksen / Naproksen i wortioksetyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Naproksen u pacjenta przyjmującego wortioksetynę stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko.
Bierz naproksen tylko przez kilka dni w najmniejszej dawce, a jeśli potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o ochronę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.
Niekorzystna interakcjaNaproksen+ WortioksetynaNaproksen u pacjenta przyjmującego wortioksetynę stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko.Bierz naproksen tylko przez kilka dni w najmniejszej dawce, a jeśli potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o ochronę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Bierz naproksen tylko przez kilka dni w najmniejszej dawce, a jeśli potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o ochronę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.
Naproksen razem z wortioksetyną zwiększa ryzyko krwawienia, najczęściej z żołądka. Oba leki osobno osłabiają krzepnięcie krwi, a razem ten efekt się sumuje. Ryzyko jest większe u osób starszych, po wrzodach żołądka i u przyjmujących leki rozrzedzające krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- nietypowe siniaki
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Naproksen u pacjenta przyjmującego wortioksetynę stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko. Gdy wystarczy działanie przeciwbólowe, wybierz paracetamol. Przy dłuższym leczeniu lub dodatkowych czynnikach ryzyka krwawienia rozważ osłonę inhibitorem pompy protonowej. Poinformuj pacjenta o objawach krwawienia z przewodu pokarmowego.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, a także wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub kortykosteroidów.
Mechanizm
Wortioksetyna hamuje transporter serotoniny, co zmniejsza zawartość serotoniny w płytkach krwi i osłabia ich agregację. Naproksen hamuje cyklooksygenazę, co upośledza funkcję płytek i ochronę błony śluzowej żołądka przez prostaglandyny. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Leki przeciwpłytkowe i leki hamujące wychwyt zwrotny serotoniny mogą zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego w skojarzeniu z naproksenem[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- dolegliwości bólowe w nadbrzuszu
- siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł
- morfologia krwi przy dłuższym leczeniu lub podejrzeniu utajonego krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego podczas łączenia NLPZ z lekami serotoninergicznymi jest wyraźnie większe. Rozważ paracetamol lub osłonę inhibitorem pompy protonowej. |
| Kilka dniczas leczenia · naproksen | ryzyko maleje | Krótkotrwałe, doraźne stosowanie naproksenu w najmniejszej skutecznej dawce ogranicza ryzyko krwawienia. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · naproksen | inne zalecenie | Przy przewlekłym stosowaniu naproksenu z wortioksetyną rozważ stałą osłonę inhibitorem pompy protonowej i okresową kontrolę morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Naproxen 250 Hasco 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/naproxen-250-hasco-100121232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaNaproksena alkoholNależy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a zwłaszcza regularnego picia większych ilości.Unikaj alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia.
Naproksen i alkohol podrażniają żołądek, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Alkohol może też nasilać zawroty głowy i senność, które czasem wywołuje ten lek. Ryzyko jest większe u osób pijących regularnie, starszych i u tych, które miały już problemy z żołądkiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- silny lub nasilający się ból brzucha
- nietypowe osłabienie i bladość
- silne zawroty głowy lub senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a zwłaszcza regularnego picia większych ilości. U osób nadużywających alkoholu lepiej rozważyć inny lek przeciwbólowy albo ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej i możliwie najkrótsze leczenie najmniejszą skuteczną dawką. Ciężka niewydolność wątroby oraz choroba wrzodowa lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzie są przeciwwskazaniami do stosowania naproksenu.[1]
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli wymiotów fusowatych, smolistych stolców i niedokrwistości. Ryzyko rośnie przy regularnym piciu większych ilości alkoholu i dłuższym stosowaniu naproksenu. Mogą też nasilać się dolegliwości dyspeptyczne, zawroty głowy i senność, co pogarsza sprawność psychoruchową. Pojedyncze spożycie niewielkiej ilości alkoholu podczas krótkiego leczenia doraźnego wiąże się z małym ryzykiem u osób bez innych czynników ryzyka.
Mechanizm
Naproksen i alkohol niezależnie od siebie uszkadzają błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, a ich działania sumują się. Naproksen hamuje cyklooksygenazę, przez co zmniejsza syntezę prostaglandyn chroniących śluzówkę i osłabia agregację płytek krwi. Etanol bezpośrednio drażni śluzówkę i zwiększa wydzielanie kwasu solnego. W efekcie rośnie ryzyko nadżerek, owrzodzeń i krwawienia z przewodu pokarmowego. Oba związki mogą też nasilać działania ośrodkowe, takie jak zawroty głowy i senność. ChPL naproksenu nie wymieniają spożywania alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a słowo „alkohol” pojawia się wyłącznie w ostrzeżeniu dotyczącym przewlekłej choroby alkoholowej wątroby. Wszystkie trzy produkty opisują to samo zjawisko i nie różnią się pod tym względem. U osób z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła choroba alkoholowa wątroby i inne postaci marskości, zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, natomiast zwiększa się stężenie jego wolnej frakcji.[1]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego – smoliste stolce, wymioty fusowate
- ból w nadbrzuszu i objawy dyspeptyczne
- morfologia krwi u osób długotrwale leczonych i pijących regularnie
- czynność wątroby i nerek u osób nadużywających alkoholu
- zawroty głowy i senność
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie większych ilości alkoholu lub nadużywanieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu znacznie zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego podczas leczenia naproksenem. Należy rozważyć inny lek przeciwbólowy albo ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. |
| Przewlekła choroba alkoholowa wątroby lub marskośćilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | W przewlekłej chorobie alkoholowej wątroby zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, a zwiększa wolna frakcja leku, dlatego zaleca się najmniejszą skuteczną dawkę. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania naproksenu. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ jest większe, a jego skutki cięższe, dlatego połączenie z alkoholem jest szczególnie niekorzystne. |
| Krótkie leczenie doraźneczas leczenia · alkohol | ryzyko maleje | Pojedyncze spożycie niewielkiej ilości alkoholu podczas krótkiego leczenia doraźnego u osoby bez czynników ryzyka wiąże się z małym ryzykiem, nadal jednak warto zalecić zachowanie odstępu i umiar. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Naproxen 250 Hasco 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/naproxen-250-hasco-100121232/
Niekorzystna interakcjaWortioksetynaa alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL.Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.
Podczas leczenia depresji nie zaleca się picia alkoholu. W badaniu u zdrowych osób jednorazowa dawka alkoholu nie zmieniała działania leku ani nie pogarszała sprawności umysłowej. Alkohol może jednak utrudniać leczenie depresji i nasilać złe samopoczucie. Nie ma dobrych danych o tym, jak lek działa przy większych ilościach alkoholu albo przy regularnym piciu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie nastroju lub nawrót objawów depresji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- myśli rezygnacyjne lub samobójcze (natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub numerem alarmowym)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL[1]. Przypadkowe lub sporadyczne wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga przerywania leczenia ani zmiany dawki wortioksetyny.
Skutek kliniczny
Po jednorazowej, umiarkowanej dawce alkoholu nie wykazano zmiany stężenia wortioksetyny ani pogorszenia sprawności poznawczej w porównaniu z placebo[1]. Podczas leczenia przeciwdepresyjnego alkohol nie jest jednak zalecany, ponieważ może utrudniać odpowiedź na leczenie i nasilać objawy choroby. Dla większych dawek i regularnego picia brakuje danych z badań.
Mechanizm
W badaniu u zdrowych osób pojedyncza dawka etanolu nie zmieniała farmakokinetyki wortioksetyny ani nie powodowała istotnych zaburzeń funkcji poznawczych w porównaniu z placebo[1]. Nie ma więc potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej ani wyraźnego nasilenia działania uspokajającego po jednorazowej dawce. Zalecenie unikania alkoholu wynika z zasad leczenia przeciwdepresyjnego, a nie z udowodnionego wzajemnego wpływu obu substancji. Alkohol jest depresantem ośrodkowego układu nerwowego i może pogarszać przebieg depresji oraz osłabiać skuteczność terapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie lub nawrót objawów depresji
- senność, zawroty głowy i pogorszenie koncentracji po alkoholu
- regularność przyjmowania leku i zgłaszanie się na wizyty kontrolne
- wzorzec picia alkoholu u pacjentów z uzależnieniem lub nadużywaniem w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 0,6 g/kg jednorazowo albo regularne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Brak danych z badań dla dawek etanolu większych niż 0,6 g/kg i dla przewlekłego picia. Zalecenie unikania alkoholu zachowuje pełną wagę, a pacjenta należy poinformować, że bezpieczeństwo większych ilości alkoholu nie zostało zbadane. |
| Krople doustne (zawierają etanol)postać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny wortioksetyny zawiera etanol jako substancję pomocniczą (4,25 mg na kroplę), a ChPL zamieszcza w punkcie 4.4 ostrzeżenie o jego zawartości. U pacjentów z uzależnieniem od alkoholu, z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci należy uwzględnić ilość etanolu w dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Inne interakcje tych leków 254
Połączenie przeciwwskazaneLinezolid+ WortioksetynaNie łącz linezolidu z wortioksetyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO.Powiedz lekarzowi, że bierzesz wortioksetynę, zanim zaczniesz linezolid, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że bierzesz wortioksetynę, zanim zaczniesz linezolid, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.
Linezolid to antybiotyk, który razem z wortioksetyną może wywołać groźne nagromadzenie serotoniny w organizmie, zwane zespołem serotoninowym. Tych leków zwykle się nie łączy. Jeśli lekarz uzna, że oba są konieczne, będziesz pod ścisłą obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie albo mimowolne skurcze mięśni
- wysoka gorączka i obfite pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz linezolidu z wortioksetyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO[1]. Jeśli linezolid jest niezbędny, lek dołączany podaje się w minimalnej dawce, a pacjenta ściśle monitoruje się pod kątem zespołu serotoninowego[1]. Leczenie wymaga ścisłej obserwacji pacjenta i kontroli ciśnienia tętniczego[2]. Odstawienie wortioksetyny na czas antybiotykoterapii nie usuwa ryzyka od razu, bo lek eliminuje się powoli, a decyzję o przerwie podejmuje lekarz prowadzący z psychiatrą.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to zespół serotoninowy, który może przebiegać ciężko, z hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości. Przypadki zespołu serotoninowego zgłaszano podczas jednoczesnego stosowania linezolidu i leków przeciwdepresyjnych hamujących wychwyt zwrotny serotoniny[2]. Linezolid może też podnosić ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na układ monoaminergiczny[2].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, więc hamuje rozkład serotoniny[2]. Wortioksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory serotoninowe, co razem z zahamowaniem MAO nasila przekaźnictwo serotoninergiczne. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, bo linezolid nie jest metabolizowany przez CYP450 i nie hamuje izoenzymów CYP, w tym CYP2D6[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, potliwość, biegunka
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan psychiczny pacjenta przy ewentualnej przerwie w leczeniu wortioksetyną
Bezpieczniejsze alternatywy
wankomycynateikoplaninadaptomycynasulfametoksazol z trimetoprimemdoksycyklinaklindamycyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Połączenie przeciwwskazaneNaproksen+ IbuprofenNie łącz naproksenu z ibuprofenem.Wybierz tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo idź do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Wybierz tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo idź do lekarza.
Naproksen i ibuprofen to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale znacznie częściej uszkadzają żołądek i nerki oraz mogą wywołać krwawienie. Nie bierz ich jednocześnie ani na zmianę w ciągu tego samego dnia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub nagła duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz naproksenu z ibuprofenem.[1] Stosuj jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas. Jeśli ból nie ustępuje, nie dokładaj drugiego NLPZ, tylko rozważ dołączenie paracetamolu albo konsultację lekarską. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi kolejną dawkę nowego leku podaj dopiero w czasie przewidzianym na następną dawkę poprzedniego, a nie równolegle.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie dwóch NLPZ zwiększa ryzyko działań niepożądanych.[2] Najważniejsze są owrzodzenie, krwawienie i perforacja przewodu pokarmowego, ostre pogorszenie czynności nerek oraz nasilenie nadciśnienia i niewydolności serca. Ryzyko jest największe u osób starszych, odwodnionych, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, SSRI, kortykosteroidy, diuretyki, inhibitory ACE lub sartany.
Mechanizm
Naproksen i ibuprofen są nieselektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy COX-1 i COX-2. Ich działania niepożądane sumują się. Zahamowanie syntezy prostaglandyn osłabia ochronę błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, upośledza przepływ nerkowy i sprzyja zatrzymaniu sodu i wody. Hamowanie COX-1 w płytkach krwi zaburza ich agregację. Drugi NLPZ nie dodaje istotnej korzyści przeciwbólowej, a zwiększa toksyczność.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE lub sartany
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel lub plaster na skórę)droga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany na skórę daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania toksyczności z doustnym naproksenem jest mniejsze. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i przez dłuższy czas, szczególnie u osób z grupy ryzyka. |
| Zamiana jednego leku na drugi zamiast jednoczesnego stosowaniaodstep · pacjent | inne zalecenie | Zamiana naproksenu na ibuprofen lub odwrotnie jest dopuszczalna. Pierwszą dawkę nowego leku podaje się w porze przewidzianej na kolejną dawkę poprzedniego, uwzględniając dłuższy czas działania naproksenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneNaproksen+ IndometacynaNie łącz naproksenu z indometacyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj naproksenu razem z indometacyną – wybierz jeden z nich, a jeśli oba masz przepisane, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj naproksenu razem z indometacyną – wybierz jeden z nich, a jeśli oba masz przepisane, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Naproksen i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają silniej, ale znacznie zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z żołądka oraz uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha lub w nadbrzuszu
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz naproksenu z indometacyną – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Pozostaw jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas. Jeśli potrzebne jest dodatkowe działanie przeciwbólowe, rozważ paracetamol zamiast drugiego NLPZ. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi nie przyjmuj ich równolegle.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego. Rośnie też ryzyko uszkodzenia nerek, zatrzymania płynów, zaostrzenia niewydolności serca i osłabienia działania leków przeciwnadciśnieniowych i moczopędnych[1]. Ryzyko jest największe u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, kortykosteroidy lub leki z grupy SSRI.
Mechanizm
Naproksen i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to ochrony błony śluzowej żołądka, przepływu krwi przez nerki i funkcji płytek krwi. Jednoczesne przyjmowanie dwóch lub więcej NLPZ nie zwiększa skuteczności przeciwbólowej, a zwiększa ryzyko działań niepożądanych[1]. Indometacyna hamuje agregację płytek i wydłuża czas krwawienia[1].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób z grupy ryzyka
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała u pacjentów z niewydolnością serca
- potas w surowicy u osób przyjmujących inhibitory konwertazy lub sartany
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę lub do oka)droga podania · indometacyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu indometacyny jej stężenie we krwi jest małe, więc ryzyko sumowania działań ogólnoustrojowych jest mniejsze niż przy postaci doustnej. Nadal należy unikać długotrwałego łączenia z doustnym naproksenem, zwłaszcza na dużych powierzchniach skóry. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy podwójnym NLPZ jest szczególnie duże. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
Połączenie przeciwwskazaneNaproksen+ PiroksykamPiroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z naproksenem.Przyjmuj tylko jeden z tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz go uzupełnić, jeśli ból nie ustępuje.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj tylko jeden z tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz go uzupełnić, jeśli ból nie ustępuje.
Naproksen i piroksykam to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają silniej, ale znacznie zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z żołądka oraz uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Piroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z naproksenem[1][2]. Należy pozostawić tylko jeden lek z tej grupy, a przy niewystarczającym działaniu przeciwbólowym dołączyć lek spoza grupy NLPZ. Przy zamianie jednego leku na drugi trzeba pamiętać, że piroksykam ma długi okres półtrwania, więc jego działanie utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po odstawieniu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, ostrego uszkodzenia nerek, nasilenia nadciśnienia i niewydolności serca bez dodatkowej korzyści terapeutycznej[1].
Mechanizm
Naproksen i piroksykam to niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują – zwłaszcza uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, hamowanie czynności płytek krwi, zaburzenie przepływu nerkowego i zatrzymywanie sodu i wody. Połączenie dwóch leków z tej grupy nie daje lepszego efektu przeciwbólowego ani przeciwzapalnego niż jeden lek w monoterapii[1].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE lub sartany
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórę (żel, krem)postać · piroksykam | ryzyko maleje | Piroksykam stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejsze stężenia w osoczu niż postać doustna, więc sumowanie działań ogólnoustrojowych z naproksenem doustnym jest mniejsze. Należy jednak unikać stosowania na duże powierzchnie i przez długi czas oraz obserwować pacjenta. |
| Zamiana piroksykamu na naproksenkolejność włączenia · piroksykam | inne zalecenie | Piroksykam ma długi okres półtrwania, więc po jego odstawieniu działanie utrzymuje się przez kilka dni. Rozpoczynając naproksen bezpośrednio po piroksykamie, należy liczyć się z okresem nakładania się działania obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaCytalopram+ WortioksetynaUnikaj długotrwałego łączenia cytalopramu z wortioksetyną, bo zwykle wystarcza jeden lek przeciwdepresyjny z tej grupy.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, czy masz przyjmować oba leki naraz, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, czy masz przyjmować oba leki naraz, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Oba leki działają przeciwdepresyjnie w podobny sposób i razem mogą za mocno zwiększać ilość serotoniny w organizmie. Może to wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Zwykle nie przyjmuje się tych leków razem na stałe, czasem nakładają się tylko na krótko przy zmianie leczenia. Nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj leków samodzielnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i obfite pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka lub nudności
- drgawki
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia cytalopramu z wortioksetyną, bo zwykle wystarcza jeden lek przeciwdepresyjny z tej grupy. Jeśli oba leki występują równocześnie, ustal z lekarzem, czy chodzi o zaplanowaną zmianę leczenia, czy o dublowanie terapii. Przy zamianie jednego leku na drugi stosuj schemat zmiany ustalony przez lekarza i obserwuj pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego, szczególnie po zwiększeniu dawki. Zachowaj ostrożność u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie[1] oraz u przyjmujących leki zwiększające ryzyko krwawienia[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego – od łagodnych objawów (drżenie, pocenie się, biegunka, niepokój) po ciężkie (hipertermia, sztywność mięśni, drgawki kloniczne, niestabilność wegetatywna, splątanie, majaczenie, śpiączka)[2]. Możliwe są też napady drgawkowe i częstsze krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub NLPZ.
Mechanizm
Oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne – cytalopram przez wybiórcze hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, wortioksetyna przez hamowanie transportera serotoniny i wpływ na receptory serotoninowe. Działania sumują się, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Cytalopramu nie łączy się z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko nasilenia działania serotoninergicznego[2]. Jednoczesne stosowanie wortioksetyny z lekami serotoninergicznymi może prowadzić do zespołu serotoninowego[1]. Oba leki mogą też obniżać próg drgawkowy, a przy łączeniu wortioksetyny z SSRI zaleca się ostrożność z tego powodu[1]. Leki serotoninergiczne zaburzają czynność płytek krwi, więc możliwe jest także sumowanie ryzyka krwawień[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
- Wortioksetyna: słaby inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, pocenie się, gorączka, tachykardia, biegunka)
- napady drgawkowe
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego)
Kiedy ocena się zmienia
| Krótkotrwałe nakładanie się leków przy zamianie terapiiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Krótkie nakładanie się leków w ramach zaplanowanej zamiany jest dopuszczalne pod warunkiem stosowania schematu ustalonego przez lekarza i obserwacji w kierunku zespołu serotoninowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ WortioksetynaNie łączy się ziela dziurawca z wortioksetyną ani z innymi lekami przeciwdepresyjnymi.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci, gdy przyjmujesz wortioksetynę, a jeśli już go przyjmujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o jego odstawieniu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci, gdy przyjmujesz wortioksetynę, a jeśli już go przyjmujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o jego odstawieniu.
Dziurawiec i wortioksetyna działają na ten sam układ w mózgu, więc razem mogą wywołać groźne objawy nadmiaru serotoniny. Dziurawiec może też zmieniać ilość leku w organizmie i przez to osłabiać jego działanie. Dotyczy to również herbatek i suplementów z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój lub pobudzenie
- drżenie mięśni lub mimowolne skurcze
- nadmierne pocenie się
- gorączka
- przyspieszone bicie serca
- biegunka
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączy się ziela dziurawca z wortioksetyną ani z innymi lekami przeciwdepresyjnymi.[1] Pacjentowi leczonemu wortioksetyną należy odradzić wszystkie preparaty z dziurawcem, także herbatki i suplementy. Jeśli pacjent już przyjmuje oba preparaty, należy odstawić dziurawiec i obserwować objawy toksyczności serotoninowej oraz zmianę tolerancji wortioksetyny w kolejnych tygodniach. Po dodaniu albo odstawieniu induktora CYP można rozważyć dostosowanie dawki wortioksetyny w zależności od odpowiedzi pacjenta.[2] Ryzyko rośnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, np. tramadolu lub tryptanów.[2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest toksyczność serotoninowa – od niepokoju, drżeń i biegunki po pełny zespół serotoninowy z gorączką, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości.[2] Przy długotrwałym stosowaniu dziurawca możliwe jest też osłabienie działania przeciwdepresyjnego wortioksetyny, a po odstawieniu ziela – wzrost jej stężenia i nasilenie działań niepożądanych.
Mechanizm
Ziele dziurawca działa serotoninergicznie i sumuje się z działaniem wortioksetyny na układ serotoninowy, co zwiększa częstość działań niepożądanych, w tym ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje enzymy cytochromu P450 i może osłabiać działanie innych leków.[1] Wortioksetyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4/5 i CYP2C9, a silny induktor wielu izoenzymów CYP (ryfampicyna) zmniejszał jej AUC o 72%.[2] Dziurawiec indukuje głównie CYP3A4, dlatego spadek stężenia wortioksetyny jest możliwy, ale prawdopodobnie mniejszy niż po ryfampicynie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, potliwość, biegunka, gorączka, sztywność mięśni)
- skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego
- nasilenie działań niepożądanych wortioksetyny po odstawieniu dziurawca
Kiedy ocena się zmienia
| Systematyczne stosowanieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje enzymy cytochromu P450, co dokłada do ryzyka serotoninergicznego możliwy spadek ekspozycji na wortioksetynę i osłabienie jej działania. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia wortioksetynąkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja enzymów stopniowo ustępuje, a ekspozycja na wortioksetynę może wzrosnąć, dlatego w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i w razie potrzeby rozważyć dostosowanie dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Niekorzystna interakcjaNaproksen+ TobramycynaUnikaj dołączania naproksenu do tobramycyny, a do doraźnego leczenia bólu i gorączki wybierz paracetamol.Na ból lub gorączkę wybierz raczej paracetamol, a naproksen przyjmuj tylko po uzgodnieniu z lekarzem lub farmaceutą i pij wtedy odpowiednio dużo płynów.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Na ból lub gorączkę wybierz raczej paracetamol, a naproksen przyjmuj tylko po uzgodnieniu z lekarzem lub farmaceutą i pij wtedy odpowiednio dużo płynów.
Naproksen może osłabiać pracę nerek, a przez nerki organizm usuwa tobramycynę. Gdy nerki pracują słabiej, antybiotyk może się gromadzić i bardziej szkodzić nerkom oraz słuchowi. Ryzyko jest większe, gdy dostajesz tobramycynę w kroplówce lub zastrzykach, gdy jesteś odwodniony albo masz chore nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- nietypowe zmęczenie i nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj dołączania naproksenu do tobramycyny, a do doraźnego leczenia bólu i gorączki wybierz paracetamol. Tobramycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi ani nie podaje bezpośrednio po nich[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę naproksenu przez możliwie krótki czas, zadbaj o nawodnienie i kontroluj czynność nerek. Przy tobramycynie pozajelitowej oznaczaj jej stężenia i w razie potrzeby koryguj dawkowanie.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz kumulacji tobramycyny z nasileniem jej nefrotoksyczności i ototoksyczności (szum w uszach, niedosłuch, zaburzenia równowagi). Ryzyko jest największe przy tobramycynie podawanej pozajelitowo, u osób starszych, odwodnionych, z przewlekłą chorobą nerek oraz przyjmujących diuretyki lub inhibitory ACE.
Mechanizm
Naproksen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach i zmniejsza przepływ nerkowy oraz przesączanie kłębuszkowe. Tobramycyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, więc spadek przesączania może zwiększać jej stężenie w surowicy i tkankach. Oba leki działają nefrotoksycznie, a ich szkodliwy wpływ na nerki się sumuje.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu pozajelitowym
- diureza i stan nawodnienia
- słuch i równowaga (szum w uszach, niedosłuch, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Tobramycyna wziewna daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko kumulacji jest mniejsze. Połączenia z lekami nefrotoksycznymi nadal należy unikać. |
| Pozajelitowadroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Przy tobramycynie dożylnej lub domięśniowej dołączenie NLPZ może istotnie zwiększyć jej stężenie i ryzyko uszkodzenia nerek oraz słuchu. Konieczne jest oznaczanie stężeń tobramycyny i kreatyniny. |
| Doraźnieczas leczenia · naproksen | ryzyko maleje | Pojedyncze dawki naproksenu u nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek niosą mniejsze ryzyko niż leczenie przewlekłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.