Interakcje / NLPZ – pochodne kwasu propionowego / NLPZ – pochodne kwasu propionowego i przeciwciała anty-VEGF
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać regularnego, ogólnoustrojowego przyjmowania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy.
W trakcie leczenia przeciwciałem anty-VEGF nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i zapytaj onkologa lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Interakcja klasy NLPZ – pochodne kwasu propionowego + przeciwciała anty-VEGF
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- NLPZ – pochodne kwasu propionowego
- ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen, naproksen, deksibuprofen
- Przeciwciała anty-VEGF
- bewacyzumab, ramucyrumab
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać regularnego, ogólnoustrojowego przyjmowania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy.W trakcie leczenia przeciwciałem anty-VEGF nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i zapytaj onkologa lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
W trakcie leczenia przeciwciałem anty-VEGF nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i zapytaj onkologa lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen, mogą podrażniać żołądek i jelita oraz utrudniać krzepnięcie krwi. Leki onkologiczne bewacyzumab i ramucyrumab też zwiększają ryzyko krwawień i uszkodzenia ściany przewodu pokarmowego, a do tego mogą podnosić ciśnienie i obciążać nerki. Przyjmowane razem nasilają te działania, dlatego przy bólu lub gorączce zwykle lepszy jest paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- nagły, silny ból brzucha
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból głowy lub wyraźnie podwyższone ciśnienie
- pienienie się moczu, obrzęki nóg lub twarzy
- rana, która nie chce się goić
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać regularnego, ogólnoustrojowego przyjmowania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy. Lekiem pierwszego wyboru w bólu łagodnym i umiarkowanym jest paracetamol, a w bólu nowotworowym silniejszym można rozważyć opioidy. Jeśli ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen, naproksen lub deksibuprofen są konieczne, należy podawać je w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko. Warto wtedy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, zwłaszcza u osób z przebytą chorobą wrzodową, krwawieniem lub otrzymujących leki przeciwkrzepliwe albo glikokortykosteroidy. Interakcja dotyczy w tym samym stopniu bewacyzumabu i ramucyrumabu. U pacjentów z nadciśnieniem, białkomoczem lub upośledzoną czynnością nerek NLPZ należy stosować ze szczególną ostrożnością albo z nich zrezygnować.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz owrzodzenia i perforacji żołądka lub jelit. Możliwe jest też nasilenie nadciśnienia tętniczego, pogorszenie czynności nerek i nasilenie białkomoczu. NLPZ mogą dodatkowo maskować gorączkę i ból brzucha, które bywają pierwszymi objawami perforacji.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu grup. NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego hamują cyklooksygenazę. W efekcie osłabiają agregację płytek, uszkadzają błonę śluzową żołądka i jelit oraz zmniejszają nerkowy przepływ krwi zależny od prostaglandyn. Przeciwciała anty-VEGF hamują szlak VEGF, co upośledza naprawę śródbłonka i gojenie tkanek. Zwiększają też ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego oraz powodują nadciśnienie tętnicze i białkomocz. Mechanizm nie zależy od metabolizmu ani transportu leków. Dlatego dotyczy wszystkich NLPZ z tej grupy podawanych ogólnoustrojowo oraz obu przeciwciał – zarówno bewacyzumabu, jak i ramucyrumabu.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- białkomocz w badaniu moczu
- stężenie kreatyniny i eGFR
- morfologia krwi ze stężeniem hemoglobiny
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- objawy perforacji (nagły silny ból brzucha, gorączka)
- gojenie się ran
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, krem, plaster na skórę)postać · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę dają niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko krwawienia i perforacji jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym i przez długi czas. |
| Doszklistkowa (iniekcja do oka)droga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podawany doszklistkowo w leczeniu chorób siatkówki osiąga małe stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko interakcji z NLPZ przyjmowanymi doustnie jest znacznie mniejsze niż przy podaniu dożylnym. Krótkotrwałe stosowanie NLPZ jest zwykle akceptowalne. |
| Stosowanie regularne, codzienneczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń, krwawień i uszkodzenia nerek rośnie z czasem stosowania i dawką NLPZ. Regularne przyjmowanie w trakcie terapii anty-VEGF wymaga uzgodnienia z onkologiem i osłony żołądka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ, nadciśnienie i upośledzenie czynności nerek, co nasila skutki interakcji. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek NLPZ dodatkowo zmniejszają przepływ nerkowy, a przeciwciała anty-VEGF mogą nasilać białkomocz. Należy unikać NLPZ albo ściśle kontrolować kreatyninę i białkomocz. |
Alkohol przy tych lekach
NLPZ – pochodne kwasu propionowego a alkohol: brak opisu w bazie.
Przeciwciała anty-VEGF a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 38
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas.Jeśli przyjmujesz lek przeciwkrzepliwy z grupy inhibitorów czynnika Xa, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, a przy bólu lub gorączce zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwkrzepliwy z grupy inhibitorów czynnika Xa, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, a przy bólu lub gorączce zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, razem z lekami przeciwkrzepliwymi, takimi jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zwiększają ryzyko krwawienia. Najczęściej dochodzi do krwawienia z żołądka lub jelit, które może być groźne. Dotyczy to także leków bez recepty i preparatów na przeziębienie zawierających ibuprofen. Bezpieczniejszym wyborem przy bólu lub gorączce jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- krew w moczu, czerwony lub brązowy mocz
- przedłużające się krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe siniaki pojawiające się bez urazu
- silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- nagłe osłabienie, bladość, duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas. Lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru u pacjenta leczonego rywaroksabanem, apiksabanem lub edoksabanem jest paracetamol. Przy bólu miejscowym, na przykład stawów lub mięśni, można rozważyć ibuprofen lub ketoprofen w postaci żelu zamiast postaci doustnej. Jeśli NLPZ ogólnoustrojowy jest niezbędny, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego. Nie należy zmieniać dawki inhibitora czynnika Xa ani przerywać leczenia przeciwkrzepliwego z powodu potrzeby leczenia przeciwbólowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania kilku NLPZ oraz łączenia z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnego wskazania.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, przede wszystkim z przewodu pokarmowego, a także krwawień klinicznie istotnych innych niż poważne i krwawień wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie już przy krótkotrwałym stosowaniu NLPZ i jest największe u osób starszych, z przebytą chorobą wrzodową lub krwawieniem, z niewydolnością nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych, glikokortykosteroidów lub SSRI.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowe krzepnięcie. NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego odwracalnie hamują COX-1 w płytkach krwi, przez co osłabiają ich agregację zależną od tromboksanu A2. Dodatkowo hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Uszkodzenie śluzówki daje źródło krwawienia, a jednoczesne zaburzenie hemostazy osoczowej i płytkowej utrudnia jego zatamowanie. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ NLPZ z tej grupy nie wpływają w sposób znaczący klinicznie na CYP3A4 ani na glikoproteinę P. NLPZ mogą też pogarszać czynność nerek, co u chorych z niewydolnością nerek sprzyja kumulacji inhibitorów czynnika Xa wydalanych przez nerki, zwłaszcza edoksabanu i rywaroksabanu.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwiste wymioty, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi z oznaczeniem hemoglobiny przy dłuższym stosowaniu
- czynność nerek (kreatynina, eGFR), zwłaszcza u osób starszych i odwodnionych
- inne objawy krwawienia (krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł, siniaki)
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane na skórę w postaci żelu lub plastra osiągają niskie stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko krwawienia jest znikome przy stosowaniu zgodnym z ulotką na niewielką powierzchnię skóry. Nie należy ich stosować na uszkodzoną skórę ani na dużą powierzchnię ciała. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek pod wpływem NLPZ jest większe, dlatego należy unikać ogólnoustrojowych NLPZ, a w razie konieczności ich użycia stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek NLPZ mogą dodatkowo ją pogorszyć, co sprzyja kumulacji inhibitorów czynnika Xa wydalanych przez nerki, zwłaszcza edoksabanu i rywaroksabanu, i zwiększa ryzyko krwawienia. Należy unikać ogólnoustrojowych NLPZ i kontrolować czynność nerek. |
| Kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ, choć jest obecne już przy krótkim leczeniu. Przewlekłe stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa wymaga ponownej oceny wskazań, osłony żołądka i okresowej kontroli morfologii oraz czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen MODAFEN 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-modafen-100452303/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Heparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i heparyny, a jeśli jest to konieczne, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień.Jeśli stosujesz heparynę, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, np. paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz heparynę, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, np. paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen, osłabiają krzepnięcie krwi i mogą podrażniać żołądek. Heparyny, np. enoksaparyna lub nadroparyna podawane w zastrzykach, również zmniejszają krzepliwość krwi. Przyjmowanie tych leków razem zwiększa ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub o wyglądzie fusów od kawy
- ból brzucha, zwłaszcza w nadbrzuszu
- duże lub nietypowe siniaki, w tym rozległe krwiaki w miejscu zastrzyku
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- przedłużające się krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
- ból pleców, drętwienie lub osłabienie nóg po znieczuleniu w kręgosłup
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i heparyny, a jeśli jest to konieczne, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień. Do leczenia bólu i gorączki u pacjenta otrzymującego enoksaparynę, nadroparynę, dalteparynę, bemiparynę lub sulodeksyd w pierwszej kolejności należy wybrać paracetamol albo metamizol. Jeśli NLPZ są niezbędne, trzeba rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej, zwłaszcza u osób starszych i z wywiadem choroby wrzodowej. Ibuprofen w małych dawkach przez krótki czas wiąże się z mniejszym ryzykiem uszkodzenia przewodu pokarmowego niż ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen. Naproksen ma długi okres półtrwania, więc jego działanie przeciwpłytkowe utrzymuje się dłużej. Przed znieczuleniem przewodowym i po nim oraz przy usuwaniu cewnika zewnątrzoponowego trzeba przestrzegać zaleceń dotyczących odstępów od dawki heparyny i uwzględnić przyjmowanie NLPZ. U pacjentów z istotnie obniżonym eGFR połączenia należy unikać.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego[1]. Możliwe są też krwiaki w miejscu wstrzyknięcia, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł, a rzadko krwawienia wewnątrzczaszkowe. U pacjentów poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub zewnątrzoponowemu albo nakłuciu lędźwiowemu połączenie zwiększa ryzyko krwiaka kanału kręgowego, który może spowodować trwały niedowład. Ryzyko jest największe przy leczniczych dawkach heparyny, u osób starszych, przy przebytej chorobie wrzodowej lub krwawieniu z przewodu pokarmowego i przy niewydolności nerek.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz heparyn i heparynoidów działających przeciwkrzepliwie. NLPZ odwracalnie hamują cyklooksygenazę-1 w płytkach krwi, co zmniejsza syntezę tromboksanu A2 i upośledza agregację płytek. Uszkadzają też błonę śluzową żołądka i dwunastnicy przez zahamowanie syntezy ochronnych prostaglandyn. Heparyny niefrakcjonowane i drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) oraz sulodeksyd nasilają działanie antytrombiny wobec czynnika Xa i trombiny. Upośledzenie hemostazy pierwotnej przez NLPZ i wtórnej przez heparynę sumuje się, a uszkodzona śluzówka przewodu pokarmowego staje się miejscem krwawienia. NLPZ mogą ponadto pogarszać czynność nerek, co sprzyja kumulacji heparyn drobnocząsteczkowych wydalanych przez nerki. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie występuje.
Monitorować
- objawy krwawienia (smoliste stolce, fusowate wymioty, krwiomocz, krwiaki, krwawienia z nosa i dziąseł)
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek krwi
- kreatynina i eGFR
- aktywność anty-Xa u pacjentów z niewydolnością nerek, otyłością lub w ciąży otrzymujących heparynę drobnocząsteczkową w dawce leczniczej
- objawy neurologiczne (ból pleców, drętwienie lub osłabienie kończyn dolnych) po znieczuleniu przewodowym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę (żele i plastry z ibuprofenem lub ketoprofenem) dają niewielkie stężenia we krwi. Przy stosowaniu na niewielką powierzchnię nie zwiększają istotnie ryzyka krwawienia z heparyną. Ostrożność należy zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| Dawka leczniczadawka · heparyny | ryzyko rośnie | Przy dawkach leczniczych heparyn drobnocząsteczkowych, stosowanych w leczeniu zakrzepicy, zatorowości płucnej lub ostrych zespołów wieńcowych, ryzyko krwawienia w połączeniu z NLPZ jest wyraźnie większe niż przy dawkach profilaktycznych. W tej sytuacji należy bezwzględnie dążyć do zastąpienia NLPZ paracetamolem lub metamizolem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego wywołane NLPZ oraz upośledzenie czynności nerek. Jeśli NLPZ jest konieczny, należy rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | inne zalecenie | Przy ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, a NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek. Należy unikać NLPZ oraz dostosować dawkę heparyny drobnocząsteczkowej lub zastąpić ją heparyną niefrakcjonowaną, monitorując aktywność anty-Xa. |
Źródła
- Davidson BL, Verheijen S, Lensing AW, Gebel M, Brighton TA, Lyons RM, et al. Bleeding risk of patients with acute venous thromboembolism taking nonsteroidal anti-inflammatory drugs or aspirin. JAMA Intern Med. 2014;174(6):947-53. doi: 10.1001/jamainternmed.2014.946. PMID: 24733305.
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i chelatora żelaza należy unikać przewlekłego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas, z osłoną żołądka i kontrolą czynności nerek.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo, nie sięgaj samodzielnie po ibuprofen, ketoprofen ani naproksen, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, np. paracetamol.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo, nie sięgaj samodzielnie po ibuprofen, ketoprofen ani naproksen, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, np. paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą podrażniać żołądek i obciążać nerki. Deferazyroks, lek usuwający nadmiar żelaza, działa podobnie, więc razem zwiększają ryzyko wrzodów, krwawienia z żołądka i uszkodzenia nerek. Ten problem nie dotyczy w takim stopniu deferoksaminy ani deferypronu. Na ból lub gorączkę bezpieczniejszy jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i chelatora żelaza należy unikać przewlekłego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas, z osłoną żołądka i kontrolą czynności nerek. Dotyczy to przede wszystkim deferazyroksu, którego charakterystyka produktu leczniczego zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami o działaniu wrzodotwórczym, w tym z NLPZ. U pacjenta przyjmującego deferazyroks w razie bólu lub gorączki lepiej wybrać paracetamol zamiast ibuprofenu, ketoprofenu, deksketoprofenu, naproksenu czy deksibuprofenu. Jeżeli NLPZ jest niezbędny, warto rozważyć dołączenie inhibitora pompy protonowej i unikać jednoczesnego stosowania kortykosteroidów, bisfosfonianów oraz leków przeciwkrzepliwych. Przy deferoksaminie i deferypronie nie ma potrzeby szczególnych ograniczeń poza ogólnymi zasadami bezpiecznego stosowania NLPZ.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko owrzodzeń, perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego, w tym krwawień ciężkich i zagrażających życiu. Może też nasilać uszkodzenie nerek z narastaniem stężenia kreatyniny, białkomoczem, a w skrajnych przypadkach ostrą niewydolnością nerek. Ryzyko jest szczególnie duże u pacjentów z małopłytkowością, zaawansowaną chorobą hematologiczną, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, bisfosfonianów lub leków przeciwkrzepliwych.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu leków. Deferazyroks sam w sobie może wywoływać owrzodzenia, perforacje i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz uszkodzenie nerek, zwłaszcza kanalików proksymalnych[1]. NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego hamują cyklooksygenazę, co osłabia ochronę błony śluzowej żołądka przez prostaglandyny, upośledza agregację płytek i zmniejsza przepływ nerkowy zależny od prostaglandyn. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu deferoksaminy i deferypronu, które nie mają działania wrzodotwórczego ani wyraźnie nefrotoksycznego w typowym stosowaniu.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- morfologia krwi ze stężeniem hemoglobiny i liczbą płytek
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- białkomocz
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę osiągają bardzo małe stężenia w krwiobiegu, więc ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy łączeniu z deferazyroksem jest znikome. |
| Stosowanie dłuższe niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń, krwawień i pogorszenia czynności nerek rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe podawanie przy deferazyroksie wymaga osłony żołądka i regularnej kontroli kreatyniny oraz morfologii. |
| Dawki przeciwzapalne (większe niż przeciwbólowe dostępne bez recepty)dawka · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Duże, przeciwzapalne dawki NLPZ silniej hamują ochronę błony śluzowej żołądka i przepływ nerkowy, co nasila sumowanie toksyczności z deferazyroksem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek po NLPZ jest większe, co w połączeniu z deferazyroksem przemawia za unikaniem doustnych NLPZ. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek dołączenie NLPZ do deferazyroksu grozi szybkim pogorszeniem filtracji kłębuszkowej, dlatego doustnych NLPZ należy unikać. |
Źródła
- Tresa A, Shankar GH, Sarangi BU, Walimbe A. Deferasirox causing duodenal ulcer leading to upper gastrointestinal bleed and hemorrhagic shock in a child with beta-thalassemia major. Indian J Pharmacol. 2023;55(5):335-337. doi: 10.4103/ijp.ijp_151_23. PMID: 37929413.
Niekorzystna interakcjaNLPZ okulistyczne (np. bromfenak, nepafenak, pranoprofen)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ w kroplach do oczu i przeciwciała anty-VEGF stosuj krople najkrócej, jak to możliwe, i obserwuj oko pod kątem krwawienia oraz zaburzeń gojenia.Jeśli stosujesz krople przeciwzapalne do oczu z grupy NLPZ i jednocześnie dostajesz lek z grupy przeciwciał anty-VEGF, używaj kropli tylko tak długo, jak zalecił okulista, i powiedz mu oraz onkologowi o obu lekach, szczególnie przed zabiegiem na oku.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz krople przeciwzapalne do oczu z grupy NLPZ i jednocześnie dostajesz lek z grupy przeciwciał anty-VEGF, używaj kropli tylko tak długo, jak zalecił okulista, i powiedz mu oraz onkologowi o obu lekach, szczególnie przed zabiegiem na oku.
Krople przeciwzapalne do oczu, takie jak bromfenak, nepafenak, pranoprofen czy ketorolak, mogą nieco utrudniać krzepnięcie krwi w oku i spowalniać jego gojenie. Leki podawane we wlewach w leczeniu nowotworów, takie jak bewacyzumab czy ramucyrumab, też spowalniają gojenie i zwiększają skłonność do krwawień. Gdy stosujesz je razem, zwłaszcza po operacji oka, ryzyko krwawienia w oku i wolniejszego gojenia może być większe. Do krwi przedostaje się niewiele leku z kropli, dlatego ryzyko dotyczy głównie samego oka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czerwona plama krwi na białku oka, która się powiększa
- krew widoczna w oku przed tęczówką
- nasilający się ból oka
- pogorszenie widzenia lub zamglone widzenie
- rana po operacji oka, która się nie goi, łzawienie i światłowstręt utrzymujące się dłużej niż zwykle
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ w kroplach do oczu i przeciwciała anty-VEGF stosuj krople najkrócej, jak to możliwe, i obserwuj oko pod kątem krwawienia oraz zaburzeń gojenia. Szczególną ostrożność zachowaj w okresie okołooperacyjnym, na przykład przy operacji zaćmy u pacjenta leczonego onkologicznie bewacyzumabem lub ramucyrumabem. Termin zabiegu i leczenia przeciwciałem należy uzgodnić z onkologiem, ponieważ leki te same opóźniają gojenie ran. Nie przedłużaj stosowania bromfenaku, nepafenaku, pranoprofenu ani ketorolaku ponad zalecany okres pooperacyjny bez kontroli okulistycznej. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia, takimi jak leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe lub małopłytkowość, rozważ zastąpienie NLPZ kortykosteroidem do oka.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko krwawienia w obrębie oka, na przykład krwawienia do komory przedniej lub podspojówkowego, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Możliwe jest też opóźnione gojenie rany pooperacyjnej i nabłonka rogówki, a przy dłuższym stosowaniu kropli większe ryzyko keratopatii, w tym ścieńczenia rogówki. Przy kroplach do oczu wchłanianie do krwi jest małe, więc ryzyko krwawień ogólnoustrojowych jest niskie. Głównym problemem pozostają powikłania miejscowe w oku.
Mechanizm
Niesteroidowe leki przeciwzapalne podawane do oka hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn oraz tromboksanu w tkankach oka. W efekcie osłabiają miejscową agregację płytek, mogą wydłużać czas krwawienia i spowalniają gojenie nabłonka rogówki. Przeciwciała blokujące szlak VEGF (bewacyzumab wiąże sam czynnik VEGF, ramucyrumab blokuje jego receptor VEGFR-2) upośledzają naprawę naczyń i gojenie ran. Ogólnoustrojowo zwiększają też ryzyko krwawień i perforacji. Oba efekty się sumują i prowadzą do większej skłonności do krwawień i wolniejszego gojenia, zwłaszcza po zabiegach na oku. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Brak danych dla części par wynika z luk w badaniach, a nie z innej farmakologii tych leków.
Monitorować
- objawy krwawienia w obrębie oka (krwawienie podspojówkowe, krwawienie do komory przedniej)
- gojenie rany pooperacyjnej i nabłonka rogówki w badaniu w lampie szczelinowej
- objawy keratopatii przy dłuższym stosowaniu kropli (ubytki nabłonka, ścieńczenie rogówki)
- jednoczesne stosowanie innych leków zwiększających ryzyko krwawienia
- liczba płytek krwi u pacjentów leczonych onkologicznie
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (ketorolak doustnie lub we wstrzyknięciu)droga podania · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Ketorolak podawany ogólnoustrojowo w połączeniu z bewacyzumabem lub ramucyrumabem istotnie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, oraz perforacji przewodu pokarmowego. Takiego połączenia należy unikać. |
| Doszklistkowa (bewacyzumab do oka)droga podania · przeciwciała anty-VEGF | inne zalecenie | Przy doszklistkowym podaniu bewacyzumabu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a ryzyko dotyczy głównie miejscowych powikłań w oku. Krótkotrwałe krople z NLPZ zwykle można stosować pod kontrolą okulisty, z obserwacją miejsca iniekcji pod kątem krwawienia. |
| Dłużej niż zalecany okres pooperacyjnyczas leczenia · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie NLPZ do oka zwiększa ryzyko keratopatii, w tym ubytków nabłonka i ścieńczenia rogówki. U pacjenta z upośledzonym gojeniem przez lek anty-VEGF to ryzyko jest wyższe. Wymagana jest regularna kontrola rogówki albo zamiana na kortykosteroid. |
| Okres okołooperacyjny zabiegu na okuodstep · pacjent | inne zalecenie | W okresie okołooperacyjnym termin zabiegu na oku należy uzgodnić z onkologiem prowadzącym leczenie bewacyzumabem lub ramucyrumabem, ponieważ leki te opóźniają gojenie ran. NLPZ do oka warto wtedy stosować najkrócej, jak to możliwe, albo zastąpić je kortykosteroidem. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i przeciwciała anty-VEGF należy unikać długotrwałego leczenia oksykamem, a jeśli jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas pod kontrolą objawów krwawienia, ciśnienia tętniczego i czynności nerek.Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj leków przeciwzapalnych z grupy oksykamów bez zgody lekarza prowadzącego i na ból wybierz raczej paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli jesteś leczony lekiem przeciwnowotworowym z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj leków przeciwzapalnych z grupy oksykamów bez zgody lekarza prowadzącego i na ból wybierz raczej paracetamol.
Leki przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam czy lornoksykam, oraz leki przeciwnowotworowe podawane we wlewie, takie jak bewacyzumab czy ramucyrumab, mogą osobno powodować krwawienia, uszkodzenie żołądka lub jelit oraz wzrost ciśnienia. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko się sumuje. Najgroźniejsze jest krwawienie z przewodu pokarmowego i przedziurawienie jelita. Na ból zwykle bezpieczniej jest przyjąć paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagły, silny ból brzucha
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból głowy, zawroty głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i przeciwciała anty-VEGF należy unikać długotrwałego leczenia oksykamem, a jeśli jest ono konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas pod kontrolą objawów krwawienia, ciśnienia tętniczego i czynności nerek. Do leczenia bólu u pacjenta otrzymującego bewacyzumab lub ramucyrumab w pierwszej kolejności warto wybrać paracetamol. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać łączenia z lekami przeciwkrzepliwymi, przeciwpłytkowymi oraz glikokortykosteroidami. Ze względu na długi okres półtrwania piroksykamu i meloksykamu działanie na błonę śluzową i płytki utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, co ma znaczenie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne trzeba poinformować o każdym stosowaniu NLPZ, także bez recepty.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz perforacji przewodu pokarmowego, która może zagrażać życiu. Oksykamy mogą nasilać nadciśnienie tętnicze wywołane przez lek anty-VEGF i pogarszać czynność nerek u pacjentów z białkomoczem. Ryzyko jest największe przy długotrwałym stosowaniu oksykamu, w starszym wieku, przy wcześniejszej chorobie wrzodowej, uchyleniach jelita, nowotworze w obrębie jamy brzusznej oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych lub glikokortykosteroidów.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich oksykamów oraz obu przeciwciał anty-VEGF. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, przez co zmniejszają agregację płytek, osłabiają ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego, zatrzymują sód i wodę oraz pogarszają przepływ nerkowy. Przeciwciała anty-VEGF blokują szlak czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, co upośledza naprawę naczyń i gojenie tkanek, sprzyja krwawieniom i perforacji przewodu pokarmowego oraz wywołuje nadciśnienie tętnicze i białkomocz. Działania niepożądane obu grup nakładają się na siebie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ przeciwciała nie są metabolizowane przez enzymy wątrobowe i nie wpływają na losy oksykamów w organizmie. Brak wpisów dla lornoksykamu i bewacyzumabu wynika z braku danych, a nie z odmiennej farmakologii, więc mechanizm dotyczy ich w tym samym stopniu.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- ból brzucha sugerujący perforację
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi (hemoglobina)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- białkomocz w badaniu moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Doszklistkowadroga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podawany doszklistkowo w okulistyce osiąga bardzo małe stężenia ogólnoustrojowe, więc sumowanie ryzyka krwawień i perforacji z oksykamem ma niewielkie znaczenie kliniczne. |
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)postać · NLPZ – oksykamy | ryzyko maleje | Oksykam stosowany na skórę na ograniczonej powierzchni daje małe stężenie we krwi, więc istotne nasilenie ryzyka krwawień i perforacji jest mało prawdopodobne. |
| Powyżej kilku dni stosowaniaczas leczenia · NLPZ – oksykamy | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie oksykamu, szczególnie piroksykamu, wyraźnie zwiększa ryzyko powikłań w przewodzie pokarmowym i nasila nadciśnienie oraz uszkodzenie nerek w trakcie terapii anty-VEGF. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy NLPZ jest większe, co dodatkowo nasila skutki połączenia z lekiem anty-VEGF. |
| Okres okołozabiegowykolejność włączenia · przeciwciała anty-VEGF | inne zalecenie | Przed planowanym zabiegiem i w okresie gojenia rany u pacjenta leczonego lekiem anty-VEGF należy unikać oksykamów, uwzględniając kilkudniowe utrzymywanie się działania piroksykamu i meloksykamu po odstawieniu. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, aceklofenak, indometacyna)+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać ogólnoustrojowego, zwłaszcza długotrwałego podawania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy.Gdy otrzymujesz lek przeciwnowotworowy z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ, takimi jak diklofenak czy indometacyna, tylko zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Gdy otrzymujesz lek przeciwnowotworowy z grupy anty-VEGF, nie przyjmuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z lekami przeciwbólowymi z grupy NLPZ, takimi jak diklofenak czy indometacyna, tylko zapytaj lekarza prowadzącego lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Bewacyzumab i ramucyrumab to leki przeciwnowotworowe, które mogą zwiększać skłonność do krwawień i utrudniać gojenie się ran oraz błony śluzowej żołądka i jelit. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, przyjmowane w tabletkach, czopkach lub zastrzykach również drażnią żołądek i jelita, podnoszą ciśnienie i obciążają nerki. Razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, a nawet przedziurawienia żołądka lub jelita. Żele i plastry z diklofenakiem na skórę są zwykle bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagły, silny ból brzucha
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- silny ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- rana, która nie chce się goić
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i przeciwciała anty-VEGF należy unikać ogólnoustrojowego, zwłaszcza długotrwałego podawania NLPZ i w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwbólowy. Dotyczy to diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny i acemetacyny podawanych doustnie, doodbytniczo lub pozajelitowo razem z bewacyzumabem albo ramucyrumabem. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i uzgodnić leczenie z onkologiem. NLPZ szczególnie nie należy podawać w okresie okołooperacyjnym, u pacjentów z przebytym krwawieniem lub owrzodzeniem, z zapaleniem uchyłków, z guzem naciekającym przewód pokarmowy ani u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe. Diklofenak epolamina w plastrze oraz miejscowe postacie diklofenaku można zwykle stosować bez tych ograniczeń.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzeń i perforacji przewodu pokarmowego oraz zaburzeń gojenia ran. Może też nasilać nadciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z białkomoczem, odwodnieniem lub przewlekłą chorobą nerek. Perforacja i masywne krwawienie są stanami zagrożenia życia.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i addytywna, wspólna dla ogólnoustrojowo podawanych NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego oraz bewacyzumabu i ramucyrumabu. Przeciwciała anty-VEGF hamują szlak VEGF/VEGFR-2, co upośledza naprawę śródbłonka i błony śluzowej, utrudnia gojenie ran oraz sprzyja krwawieniom, perforacji przewodu pokarmowego, nadciśnieniu tętniczemu i białkomoczowi. NLPZ hamują cyklooksygenazę, co zmniejsza ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka i jelit, osłabia agregację płytek krwi, sprzyja zatrzymywaniu sodu i wzrostowi ciśnienia tętniczego oraz zmniejsza przepływ nerkowy. Te działania nakładają się na siebie, a żaden z leków nie zmienia stężenia drugiego.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- ból brzucha jako możliwy objaw perforacji
- morfologia krwi (hemoglobina)
- ciśnienie tętnicze
- kreatynina i eGFR
- białkomocz
- gojenie ran
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)postać · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Miejscowe postacie diklofenaku, w tym diklofenak epolamina w plastrze, dają bardzo małe stężenia ogólnoustrojowe i nie zwiększają istotnie ryzyka krwawienia ani perforacji. |
| Doszklistkowadroga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podawany doszklistkowo w okulistyce osiąga małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addytywne ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i perforacji jest niewielkie. |
| Kilka dni regularnego stosowaniaczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Regularne, długotrwałe przyjmowanie NLPZ ogólnoustrojowo w trakcie terapii anty-VEGF wyraźnie zwiększa ryzyko owrzodzeń, krwawienia i perforacji. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, nadciśnienia i pogorszenia czynności nerek jest większe. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR NLPZ łatwiej pogarszają czynność nerek, a przeciwciała anty-VEGF mogą dodatkowo nasilać białkomocz. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego przyjmowania NLPZ, a jeśli jest on konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas po sprawdzeniu liczby płytek krwi.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie stosuj samodzielnie ibuprofenu, naproksenu ani ketoprofenu, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie stosuj samodzielnie ibuprofenu, naproksenu ani ketoprofenu, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, naproksen czy ketoprofen mogą zwiększać skłonność do krwawień u osób leczonych lekami na przewlekłą białaczkę szpikową, na przykład imatynibem, dazatynibem lub ponatynibem. Leki na białaczkę często obniżają liczbę płytek krwi, a leki przeciwbólowe dodatkowo osłabiają krzepnięcie i mogą podrażniać żołądek. Mogą też sprzyjać obrzękom i podnosić ciśnienie. Bezpieczniejszym wyborem przy bólu lub gorączce jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- krwawienia z nosa lub dziąseł
- nowe siniaki lub drobne czerwone plamki na skórze
- ból brzucha
- narastające obrzęki lub duszność
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego przyjmowania NLPZ, a jeśli jest on konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas po sprawdzeniu liczby płytek krwi. W leczeniu bólu i gorączki lekiem pierwszego wyboru jest paracetamol. Przy małopłytkowości lub objawach krwawienia NLPZ nie należy podawać. Największą ostrożność trzeba zachować przy dazatynibie i ponatynibie, a u pacjentów leczonych ponatynibem także ze względu na nadciśnienie i ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jeśli krótkotrwałe stosowanie NLPZ jest niezbędne, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą wrzodową w wywiadzie. O stosowaniu NLPZ warto poinformować hematologa prowadzącego leczenie.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawienia z nosa, wybroczyn i krwiaków, szczególnie przy małej liczbie płytek krwi. Możliwe nasilenie zatrzymania płynów i obrzęków, wzrost ciśnienia tętniczego oraz pogorszenie czynności nerek. Ryzyko jest wspólne dla wszystkich leków obu grup, ale największe przy dazatynibie i ponatynibie, u których krwawienia są dobrze opisanym działaniem niepożądanym[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Wszystkie inhibitory kinazy BCR-ABL hamują szpik i często powodują małopłytkowość, a część z nich, zwłaszcza dazatynib, dodatkowo upośledza czynność płytek krwi przez hamowanie kinaz z rodziny Src[2]. NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę płytkową i uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego. Oba efekty sumują się i zwiększają ryzyko krwawień, przede wszystkim z przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, podnoszą ciśnienie tętnicze i mogą pogarszać czynność nerek, co nakłada się na obrzęki i wysięki opłucnowe opisywane przy dazatynibie i imatynibie oraz na nadciśnienie i ryzyko sercowo-naczyniowe przy ponatynibie. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce i wybroczyny
- ciśnienie tętnicze
- kreatynina i eGFR
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w postaci żelu lub plastra osiągają małe stężenia w osoczu i nie powodują istotnego wzrostu ryzyka krwawień. Nie należy ich stosować na uszkodzoną skórę ani na duże powierzchnie. |
| Pojedyncze dawki doraźneczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | Pojedyncze dawki NLPZ przy prawidłowej liczbie płytek wiążą się z mniejszym ryzykiem niż stosowanie regularne, ale nadal należy preferować paracetamol. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek i zatrzymania płynów po NLPZ jest większe, dlatego połączenia należy unikać. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR NLPZ zwiększają ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek i zatrzymania płynów, co nakłada się na działania niepożądane inhibitorów kinazy BCR-ABL. |
Źródła
- Kosaka Y, Yamane H, Nakanishi H, Takigawa N. Delayed Gastric Bleeding in a Patient With Chronic Myeloid Leukemia: A Case of Post-Biopsy Bleeding. DEN Open. 2026;7:e70337. doi: 10.1002/deo2.70337. PMID: 42064716.
- Kim JM, Kang HM, Yoo IH, Lee DG, Chung NG, Cho B. Proven Cytomegalovirus Colitis Associated with Dasatinib Administration in Two Pediatric Allogeneic Hematopoietic Stem Cell Transplantation Recipients. Pediatr Gastroenterol Hepatol Nutr. 2023;26(4):224-229. doi: 10.5223/pghn.2023.26.4.224. PMID: 37485026.
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.