Interakcje / Pochodne papaweryny / Pochodne papaweryny i ultrasonograficzne środki kontrastowe
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy podawaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego pacjentowi, który otrzymuje pochodną papaweryny, badanie wykonuje się z monitorowaniem parametrów życiowych i przy dostępności sprzętu resuscytacyjnego.
Przed badaniem USG z kontrastem powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz lek rozkurczowy, taki jak drotaweryna lub papaweryna, albo że był ci podany w zastrzyku.
Interakcja klasy Pochodne papaweryny + ultrasonograficzne środki kontrastowe
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- Pochodne papaweryny
- drotaweryna, papaweryna
- Ultrasonograficzne środki kontrastowe
- perflutren, sześciofluorek siarki
Niekorzystna interakcjaPochodne papaweryny (np. drotaweryna, papaweryna)+ Ultrasonograficzne środki kontrastowe (np. perflutren, sześciofluorek siarki) klasaPrzy podawaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego pacjentowi, który otrzymuje pochodną papaweryny, badanie wykonuje się z monitorowaniem parametrów życiowych i przy dostępności sprzętu resuscytacyjnego.Przed badaniem USG z kontrastem powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz lek rozkurczowy, taki jak drotaweryna lub papaweryna, albo że był ci podany w zastrzyku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przed badaniem USG z kontrastem powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz lek rozkurczowy, taki jak drotaweryna lub papaweryna, albo że był ci podany w zastrzyku.
Leki rozkurczowe, takie jak drotaweryna i papaweryna, mogą obniżać ciśnienie krwi i wpływać na pracę serca. Środki kontrastowe stosowane w badaniu USG, np. perflutren i sześciofluorek siarki, rzadko, ale czasem także wywołują spadek ciśnienia, kołatanie serca lub duszność. Gdy oba leki działają w tym samym czasie, takie objawy mogą być silniejsze. Ryzyko jest większe, gdy lek rozkurczowy jest podany w zastrzyku albo gdy chorujesz na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- duszność
- nagłe osłabienie lub bladość
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy podawaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego pacjentowi, który otrzymuje pochodną papaweryny, badanie wykonuje się z monitorowaniem parametrów życiowych i przy dostępności sprzętu resuscytacyjnego. Jeśli to możliwe, pozajelitowe podanie papaweryny lub drotaweryny warto rozdzielić w czasie od podania perflutrenu lub sześciofluorku siarki. U pacjentów z niestabilną chorobą serca, zaburzeniami rytmu albo wydłużonym odstępem QT należy rozważyć badanie bez kontrastu lub inną metodę obrazowania. Doustne przyjmowanie drotaweryny lub papaweryny zwykle nie wymaga odstawienia przed badaniem, ale personel powinien o nim wiedzieć. Po podaniu kontrastu pacjenta obserwuje się przez co najmniej 30 minut.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilone obniżenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, w tym komorowe, oraz pogorszenie stanu krążeniowo-oddechowego w trakcie badania lub krótko po nim. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu pochodnej papaweryny i u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu lub wydłużonym odstępem QT.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy. Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę i rozkurczają mięśniówkę gładką naczyń, co może powodować spadek ciśnienia tętniczego, odruchową tachykardię, a po podaniu pozajelitowym także zaburzenia przewodzenia i rytmu serca. Papaweryna podana dożylnie lub dowieńcowo może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Ultrasonograficzne środki kontrastowe w postaci mikropęcherzyków gazu mogą wywoływać ciężkie reakcje krążeniowo-oddechowe, w tym hipotensję, zaburzenia rytmu, niedokrwienie mięśnia sercowego i reakcje anafilaktoidalne. Jednoczesne narażenie zwiększa ryzyko niestabilności hemodynamicznej i arytmii. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej. Interakcja dotyczy całej klasy, ponieważ wynika z działania wspólnego dla obu pochodnych papaweryny i obu środków kontrastowych.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze przed badaniem, w trakcie i po nim
- częstość i rytm serca, zapis EKG u pacjentów z chorobą serca lub po pozajelitowym podaniu pochodnej papaweryny
- odstęp QTc u pacjentów z grupy ryzyka arytmii
- saturacja krwi tętniczej
- objawy reakcji nadwrażliwości i duszności po podaniu kontrastu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna, dotętnicza, dowieńcowa lub do ciał jamistychdroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie pochodnej papaweryny wiąże się z większym ryzykiem hipotensji i zaburzeń rytmu, a papaweryna podana dowieńcowo może wydłużać odstęp QT. W takiej sytuacji należy rozdzielić podania w czasie i monitorować EKG oraz ciśnienie tętnicze. |
| Doustnadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko maleje | Doustne pochodne papaweryny mają słabsze i wolniej narastające działanie naczyniowe, dlatego ryzyko istotnej interakcji jest mniejsze. Zwykle wystarcza standardowa obserwacja po podaniu kontrastu. |
| Choroba serca, zaburzenia rytmu lub wydłużony odstęp QTwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z niestabilną chorobą wieńcową, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu lub wydłużonym odstępem QT ryzyko powikłań krążeniowych jest największe. Należy rozważyć badanie bez kontrastu lub inną metodę obrazowania. |
Alkohol przy tych lekach
Pochodne papaweryny a alkohol: brak opisu w bazie.
Ultrasonograficzne środki kontrastowe a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 80
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Pochodne papaweryny (np. papaweryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i papaweryny lub jej pochodnej o działaniu na rytm serca należy unikać połączenia, a gdy jest ono konieczne – wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać niedobory potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę, nie stosuj papaweryny bez rozmowy z lekarzem i od razu zgłoś się po pomoc, gdy poczujesz kołatanie serca, zawroty głowy lub zemdlejesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę, nie stosuj papaweryny bez rozmowy z lekarzem i od razu zgłoś się po pomoc, gdy poczujesz kołatanie serca, zawroty głowy lub zemdlejesz.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane m.in. w chorobach reumatycznych i malarii, mogą zaburzać pracę serca. Papaweryna, lek rozkurczowy podawany najczęściej w zastrzyku, działa podobnie, a razem te leki mocniej zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Drotaweryna (np. w tabletkach rozkurczowych) nie ma takiego działania i zwykle jest bezpieczniejszym wyborem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i papaweryny lub jej pochodnej o działaniu na rytm serca należy unikać połączenia, a gdy jest ono konieczne – wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać niedobory potasu i magnezu. Papawerynę podawaną dożylnie lub dowieńcowo u chorego leczonego chlorochiną lub hydroksychlorochiną stosuje się wyłącznie przy monitorowaniu EKG. Nie łączy się tego zestawu z kolejnymi lekami wydłużającymi QT. Przy wydłużeniu QTc lub pojawieniu się zaburzeń rytmu należy odstawić papawerynę. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania aminochinolin interakcja jest możliwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu. Jako lek rozkurczowy u tych chorych można zastosować drotawerynę, która nie wydłuża QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Możliwe jest też nasilenie bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadków ciśnienia tętniczego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, wrodzonym zespołem długiego QT, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Chlorochina i hydroksychlorochina blokują kanały potasowe w mięśniu sercowym, wydłużają repolaryzację komór i odstęp QT, a przy długotrwałym stosowaniu mogą powodować zaburzenia przewodzenia i kardiomiopatię. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Działania obu leków na elektrofizjologię serca sumują się. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej między lekami obu grup.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem papaweryny i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- ciśnienie tętnicze przy podaniu pozajelitowym papaweryny
- objawy: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna, dowieńcowa lub do ciał jamistychdroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie papaweryny daje wysokie stężenia w krążeniu i najsilniej wydłuża QT. U chorego leczonego aminochinoliną wymaga monitorowania EKG. |
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Chlorochina i hydroksychlorochina mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego zalecenia dotyczące interakcji obowiązują jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy ciężkiej niewydolności nerek aminochinoliny kumulują się, co nasila ich działanie wydłużające QT. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Pochodne papaweryny (np. papaweryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i papaweryny oceń ryzyko wydłużenia odstępu QT i, jeśli to możliwe, wybierz lek rozkurczowy bez wpływu na rytm serca.Jeśli dostajesz analog gonadoliberyny i masz otrzymać papawerynę, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebne EKG albo inny lek rozkurczowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz analog gonadoliberyny i masz otrzymać papawerynę, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebne EKG albo inny lek rozkurczowy.
Leki takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, stosowane m.in. w raku prostaty i endometriozie, mogą wpływać na rytm serca. Papaweryna działa podobnie, więc razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Drotaweryna, inny lek rozkurczowy, nie ma tego działania. Ryzyko jest większe u starszych osób, przy chorobach serca i przy niskim poziomie potasu lub magnezu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i papaweryny oceń ryzyko wydłużenia odstępu QT i, jeśli to możliwe, wybierz lek rozkurczowy bez wpływu na rytm serca. Gdy papaweryna jest konieczna, wykonaj EKG przed podaniem, wyrównaj potas i magnez oraz ogranicz inne leki wydłużające QT. Papawerynę dożylną lub dowieńcową u chorego leczonego tryptoreliną, leuproreliną lub gosereliną podawaj tylko przy monitorowaniu EKG. Nie podawaj papaweryny, jeśli QTc jest już wyraźnie wydłużony. Drotaweryna nie wymaga takich środków ostrożności.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić wydłużenie odstępu QT i wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, omdlenie, a rzadko nagły zgon sercowy. Ryzyko pojawia się szybko po podaniu papaweryny u osoby już leczonej analogiem gonadoliberyny, u której działanie na QT narasta w ciągu tygodni leczenia. Największe jest przy podaniu dożylnym lub dowieńcowym papaweryny, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i równoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór testosteronu, który wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Papaweryna bezpośrednio hamuje kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację (prąd IKr), zwłaszcza przy wysokim stężeniu po podaniu dożylnym lub dowieńcowym. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dotyczy to wszystkich analogów gonadoliberyny jednakowo. Z pochodnych papaweryny dotyczy papaweryny, a nie drotaweryny.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i po podaniu
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko)
- pozostałe przyjmowane leki wydłużające QT
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub dowieńcowadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, a zwłaszcza dowieńcowe, daje wysokie stężenie papaweryny w sercu i wiąże się z największym ryzykiem częstoskurczu torsade de pointes. U chorego leczonego analogiem gonadoliberyny wymaga ciągłego monitorowania EKG. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które nasilają ryzyko arytmii przy wydłużonym QT. |
Niekorzystna interakcjaAntyandrogeny (np. enzalutamid, bikalutamid, flutamid)+ Pochodne papaweryny (np. papaweryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i papaweryny należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT i u pacjentów z czynnikami ryzyka unikać tego połączenia albo stosować je pod kontrolą EKG.Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty z grupy antyandrogenów, nie stosuj papaweryny bez uzgodnienia z lekarzem i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek rozkurczowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty z grupy antyandrogenów, nie stosuj papaweryny bez uzgodnienia z lekarzem i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek rozkurczowy.
Leki stosowane w leczeniu raka prostaty, takie jak bikalutamid, enzalutamid czy apalutamid, mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Papaweryna, zwłaszcza podana w zastrzyku, działa na serce podobnie, więc razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Drotaweryna, często stosowana przy bólach brzucha i skurczach, nie ma takiego działania i jest bezpieczniejszym wyborem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu i papaweryny należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT i u pacjentów z czynnikami ryzyka unikać tego połączenia albo stosować je pod kontrolą EKG. Przed podaniem papaweryny u pacjenta leczonego enzalutamidem, bikalutamidem, flutamidem, apalutamidem lub darolutamidem warto wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Pozajelitowe, a szczególnie dotętnicze lub dowieńcowe, podanie papaweryny wymaga monitorowania rytmu serca. Gdy potrzebny jest lek rozkurczowy, korzystniejszym wyborem jest drotaweryna albo butylobromek hioscyny. Należy przejrzeć pozostałe leki pacjenta pod kątem innych substancji wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilone wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny u pacjenta z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, niewydolność serca, wrodzony zespół długiego QT albo przyjmowanie innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Terapia deprywacyjna androgenów, w tym antyandrogeny, może wydłużać odstęp QT, bo niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dotętniczo, sama może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. Oba działania mogą się sumować. Dotyczy to wszystkich antyandrogenów z listy, również darolutamidu, dla którego brak par oznacza jedynie brak danych. Drotaweryna nie ma działania proarytmicznego i nie uczestniczy w tej interakcji.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie podawania pozajelitowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i rytm serca
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna, dotętnicza lub dowieńcowadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Działanie proarytmiczne papaweryny jest najsilniejsze po podaniu dożylnym, dotętniczym i dowieńcowym. U pacjenta leczonego antyandrogenem takie podanie wymaga monitorowania EKG i wyrównania elektrolitów. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | Starszy wiek, częste choroby serca i zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko torsade de pointes przy sumowaniu się działań wydłużających QT. |
Niekorzystna interakcjaAntyestrogeny (np. tamoksyfen, toremifen)+ Ultrasonograficzne środki kontrastowe (np. perflutren, sześciofluorek siarki) klasaPrzy podaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego osobie przyjmującej antyestrogen wydłużający odstęp QT należy przed badaniem ocenić ryzyko arytmii i zapewnić obserwację z monitorowaniem EKG.Jeśli przyjmujesz antyestrogen i masz mieć USG z kontrastem, powiedz o tym leku lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz antyestrogen i masz mieć USG z kontrastem, powiedz o tym leku lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj go samodzielnie.
Niektóre leki stosowane w leczeniu raka piersi, takie jak toremifen i tamoksyfen, mogą wpływać na rytm serca. Środki kontrastowe podawane do żyły przy badaniu USG, na przykład perflutren i sześciofluorek siarki, rzadko też mogą zaburzać pracę serca. Gdy oba działania się nałożą, rośnie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Fulwestrant i elacestrant nie mają tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie w trakcie badania lub po nim
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy podaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego osobie przyjmującej antyestrogen wydłużający odstęp QT należy przed badaniem ocenić ryzyko arytmii i zapewnić obserwację z monitorowaniem EKG. U osób przyjmujących toremifen lub tamoksyfen warto przed badaniem wykonać EKG oraz oznaczyć potas i magnez, a zaburzenia elektrolitowe wyrównać. Toremifenu nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, dlatego u pacjentów z wyjściowo wydłużonym QT lub innymi czynnikami ryzyka lepiej wybrać USG bez kontrastu albo inną metodę obrazowania. Po podaniu perflutrenu lub sześciofluorku siarki pacjent powinien pozostać pod obserwacją personelu przez co najmniej pół godziny, z dostępem do sprzętu resuscytacyjnego. Odstawianie antyestrogenu przed pojedynczym badaniem zwykle nie ma sensu ze względu na długi okres półtrwania toremifenu i tamoksyfenu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, w trakcie badania i krótko po nim. Ryzyko jest największe u osób z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, niewydolnością serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Toremifen i tamoksyfen wydłużają odstęp QT zależnie od stężenia. Ultrasonograficzne środki kontrastowe z mikropęcherzykami gazu mogą w ciągu kilkudziesięciu minut od podania wywołać ciężkie reakcje krążeniowo-oddechowe, w tym zaburzenia rytmu serca, a perflutren dodatkowo wiąże się z przejściowym wydłużeniem QT. Działania sumują się farmakodynamicznie bez zmiany stężeń żadnego z leków. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy antyestrogenów – fulwestrant i elacestrant nie wydłużają istotnie QT – natomiast dotyczy obu środków kontrastowych.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed badaniem u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego i saturacji w trakcie badania i przez co najmniej 30 minut po podaniu kontrastu
- objawy kołatania serca, omdlenia, duszności
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | Starszy wiek zwiększa podatność na wydłużenie QT i arytmie, częściej współistnieją choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, dlatego monitorowanie EKG jest u tych pacjentów szczególnie wskazane. |
| Kilka tygodni po odstawieniu toremifenu lub tamoksyfenuodstep · antyestrogeny | inne zalecenie | Toremifen i tamoksyfen mają długi okres półtrwania, więc ryzyko utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu. Krótka przerwa przed badaniem nie znosi interakcji i nie jest zalecana. |
Niekorzystna interakcjaBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Pochodne papaweryny (np. papaweryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i pochodnej papaweryny wydłużającej odstęp QT unikaj pozajelitowego podania papaweryny albo podaj ją dopiero po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu.Jeśli bierzesz lek z grupy benzamidów i potrzebujesz leku rozkurczowego z grupy pochodnych papaweryny, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może wybrać bezpieczniejszy lek albo zlecić badanie EKG.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz lek z grupy benzamidów i potrzebujesz leku rozkurczowego z grupy pochodnych papaweryny, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może wybrać bezpieczniejszy lek albo zlecić badanie EKG.
Leki z grupy benzamidów, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz papaweryna mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii, zwłaszcza gdy papaweryna jest podawana w zastrzyku. Mogą też razem obniżać ciśnienie i powodować zawroty głowy. Drotaweryna, popularny lek rozkurczowy, nie ma takiego wpływu na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy lub omdlenie
- ciemnienie przed oczami po wstaniu
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i pochodnej papaweryny wydłużającej odstęp QT unikaj pozajelitowego podania papaweryny albo podaj ją dopiero po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu. Jeśli papaweryna jest konieczna, wyrównaj niedobory elektrolitów, podawaj ją powoli i monitoruj EKG oraz ciśnienie tętnicze w trakcie i po podaniu. Najsilniej odstęp QT wydłuża amisulpryd, dlatego przy jego stosowaniu warto rozważyć inny lek rozkurczowy. Sulpiryd i tiapryd wymagają tej samej ostrożności, zwłaszcza u osób starszych i z niewydolnością nerek, u których ich stężenie rośnie. Drotawerynę można łączyć z benzamidami bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z zagrażającymi życiu komorowymi zaburzeniami rytmu (torsade de pointes, migotanie komór), a także omdleń i spadków ciśnienia. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, przy wyższych dawkach amisulprydu oraz u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT lub niewydolnością nerek. Interakcja dotyczy wszystkich trzech benzamidów, a w grupie pochodnych papaweryny tylko papaweryny.
Mechanizm
Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują receptory dopaminowe D2 i D3 oraz w zależności od dawki hamują kanały potasowe hERG, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie, domięśniowo lub do naczyń wieńcowych, także wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Oba działania sumują się. Dodatkowo oba leki mogą obniżać ciśnienie tętnicze, papaweryna przez rozszerzenie naczyń, a benzamidy przez hipotonię ortostatyczną. Nie ma interakcji farmakokinetycznej istotnej klinicznie, bo benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed pozajelitowym podaniem papaweryny i w trakcie podawania
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- Czynność nerek przy stosowaniu amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu
- Kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna, domięśniowa lub dowieńcowadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Pozajelitowe, a zwłaszcza dowieńcowe podanie papaweryny wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Wymaga oceny EKG i elektrolitów przed podaniem oraz monitorowania w trakcie. |
| Doustnadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko maleje | Przy doustnym stosowaniu papaweryny ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT jest mniejsze, ale u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka nadal warto rozważyć inny lek rozkurczowy. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa stężenie benzamidów i ryzyko arytmii oraz hipotonii ortostatycznej. |
Niekorzystna interakcjaBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Ultrasonograficzne środki kontrastowe (np. perflutren, sześciofluorek siarki) klasaPrzy podawaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego pacjentowi przyjmującemu benzamid należy przed badaniem ocenić czynniki ryzyka zaburzeń rytmu, a u pacjentów z grupy ryzyka prowadzić monitorowanie EKG w trakcie badania i krótko po nim.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów i masz mieć USG z kontrastem, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów i masz mieć USG z kontrastem, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i w leczeniu tików, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Środki kontrastowe podawane do żyły podczas badania USG, na przykład sześciofluorek siarki lub perflutren, też mogą rzadko zaburzyć pracę serca. Gdy oba działania się nałożą, ryzyko nierównego bicia serca może być nieco większe, zwłaszcza u osób z chorobą serca. Badanie zwykle można bezpiecznie wykonać, jeśli personel wie o twoim leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej w trakcie badania albo po nim
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy podawaniu ultrasonograficznego środka kontrastowego pacjentowi przyjmującemu benzamid należy przed badaniem ocenić czynniki ryzyka zaburzeń rytmu, a u pacjentów z grupy ryzyka prowadzić monitorowanie EKG w trakcie badania i krótko po nim. Nie ma potrzeby rutynowego odstawiania benzamidu przed badaniem. U pacjentów z wydłużonym QTc, chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi warto przed badaniem wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz rozważyć, czy badanie z kontrastem jest niezbędne. Największą ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących amisulpryd, szczególnie w wyższych dawkach. Personel wykonujący badanie powinien wiedzieć o przyjmowanym leku przeciwpsychotycznym i mieć dostęp do sprzętu resuscytacyjnego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca w czasie badania z kontrastem i krótko po nim, zwłaszcza u pacjentów z wydłużonym QT, chorobą serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią albo przyjmujących wysokie dawki benzamidu. U większości pacjentów bez czynników ryzyka jednorazowe podanie kontrastu nie powinno wywoływać istotnych klinicznie skutków.
Mechanizm
Benzamidy (amisulpryd, tiapryd, sulpiryd) blokują receptory dopaminowe D2 i zależnie od dawki wydłużają odstęp QT, co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ultrasonograficzne środki kontrastowe w postaci mikropęcherzyków gazu (perflutren, sześciofluorek siarki) mogą w krótkim czasie po podaniu dożylnym wywołać reakcje krążeniowo-oddechowe, w tym zaburzenia rytmu serca i zmiany w zapisie EKG, zwłaszcza u osób z chorobą serca. Oba działania sumują się na poziomie serca. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różnice między benzamidami dotyczą siły wpływu na QT, a nie samego mechanizmu, przy czym amisulpryd ma tu najwyraźniejszy potencjał.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed badaniem u pacjentów z czynnikami ryzyka
- monitorowanie EKG w trakcie podania kontrastu i krótko po nim u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, tętno i saturacja w trakcie badania i po nim
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka benzamidu (górny zakres dawkowania)dawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od dawki, dlatego u pacjentów przyjmujących wysokie dawki, zwłaszcza amisulprydu, monitorowanie EKG w trakcie badania z kontrastem jest szczególnie wskazane. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszenie czynności nerek, co sprzyja kumulacji benzamidów i zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu podczas podania kontrastu. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie może rosnąć, co nasila wpływ na QT i zwiększa znaczenie monitorowania EKG podczas badania z kontrastem. |
Niekorzystna interakcjaButyrofenony (np. haloperydol)+ Pochodne papaweryny (np. papaweryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i papaweryny unika się tego połączenia, a gdy jest konieczne, wykonuje się EKG z oceną QTc przed podaniem i w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz haloperydol, nie stosuj papaweryny bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, a gdy potrzebujesz leku rozkurczowego, zapytaj o drotawerynę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz haloperydol, nie stosuj papaweryny bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, a gdy potrzebujesz leku rozkurczowego, zapytaj o drotawerynę.
Haloperydol i papaweryna mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi, przez co łatwiej o zawroty głowy i omdlenia. Drotaweryna, inny lek rozkurczowy, nie ma takiego wpływu na serce i zwykle można ją bezpieczniej stosować z haloperydolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i papaweryny unika się tego połączenia, a gdy jest konieczne, wykonuje się EKG z oceną QTc przed podaniem i w trakcie leczenia. Najwyższe ryzyko dotyczy dożylnego haloperydolu i papaweryny podawanej dożylnie, dotętniczo lub dowieńcowo, dlatego takie podania łączy się wyłącznie przy monitorowaniu EKG. Przed rozpoczęciem leczenia wyrównuje się stężenie potasu i magnezu oraz sprawdza inne leki wydłużające QT. Jako lek rozkurczowy u pacjenta przyjmującego haloperydol zwykle można zastosować drotawerynę, która nie wydłuża QT. U pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii rozważa się lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Może też nasilać niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i omdlenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Haloperydol blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża repolaryzację komór, co zależy od dawki i jest najsilniejsze przy podaniu dożylnym. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie, dotętniczo lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu. Oba leki działają też rozszerzająco na naczynia, haloperydol przez blokadę receptorów alfa-1, a papaweryna przez hamowanie fosfodiesteraz w mięśniówce gładkiej. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, a stężenia żadnego z leków się nie zmieniają.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i po podaniu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- częstość akcji serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna, dotętnicza lub dowieńcowadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko rośnie | Pozajelitowa, a zwłaszcza dowieńcowa papaweryna najsilniej wydłuża QT, dlatego takie podanie u pacjenta leczonego haloperydolem wymaga ciągłego monitorowania EKG. |
| Doustnadroga podania · pochodne papaweryny | ryzyko maleje | Papaweryna doustna osiąga mniejsze stężenia i słabiej wpływa na QT, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii nadal zaleca się ostrożność. |
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylny haloperydol niesie największe ryzyko wydłużenia QT i torsade de pointes, więc łączenie go z papaweryną wymaga monitorowania EKG. |
| Duże dawkidawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko połączenia z papaweryną rośnie. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i niedociśnienie ortostatyczne, co nasila skutki interakcji. |
Niekorzystna interakcjaButyrofenony (np. haloperydol)+ Ultrasonograficzne środki kontrastowe (np. perflutren, sześciofluorek siarki) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i ultrasonograficznego środka kontrastowego należy przed badaniem ocenić ryzyko arytmii i zapewnić monitorowanie EKG w trakcie oraz po podaniu kontrastu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy butyrofenonów, a masz mieć badanie USG z kontrastem, powiedz o tym lekarzowi wykonującemu badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy butyrofenonów, a masz mieć badanie USG z kontrastem, powiedz o tym lekarzowi wykonującemu badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Haloperydol może zmieniać pracę serca i zaburzać jego rytm. Środki kontrastowe do badań USG, takie jak perflutren czy sześciofluorek siarki, mogą krótko po podaniu również wywołać zaburzenia rytmu serca. Połączenie obu zwiększa to ryzyko, dlatego w czasie badania lekarz może chcieć dokładniej obserwować twoje serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej w trakcie lub po badaniu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i ultrasonograficznego środka kontrastowego należy przed badaniem ocenić ryzyko arytmii i zapewnić monitorowanie EKG w trakcie oraz po podaniu kontrastu. Przed badaniem z perflutrenem lub sześciofluorkiem siarki u pacjenta leczonego haloperydolem warto wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. U pacjenta z wydłużonym QT, świeżym zawałem, niestabilną chorobą wieńcową lub ciężką niewydolnością serca należy rozważyć badanie bez kontrastu albo inną metodę obrazowania. Należy unikać podawania haloperydolu dożylnie bezpośrednio przed badaniem lub w jego trakcie. Pacjenta obserwuje się co najmniej przez około pół godziny po podaniu kontrastu, a w pracowni musi być dostępny sprzęt resuscytacyjny i defibrylator.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdlenia, a w skrajnych przypadkach nagłego zatrzymania krążenia w trakcie lub krótko po badaniu z kontrastem. Ryzyko jest największe u pacjentów z chorobą serca, wyjściowo wydłużonym QT, zaburzeniami elektrolitowymi oraz otrzymujących haloperydol dożylnie lub w dużych dawkach.
Mechanizm
Haloperydol blokuje kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, zwłaszcza po podaniu dożylnym i w większych dawkach. Ultrasonograficzne środki kontrastowe, czyli mikropęcherzyki gazu w otoczce lipidowej lub białkowej, mogą w ciągu kilku do kilkudziesięciu minut po wstrzyknięciu wywołać ciężkie reakcje krążeniowo-oddechowe, w tym zaburzenia rytmu komorowego, zmiany w zapisie EKG i wydłużenie QT. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko groźnej arytmii, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Mechanizm wynika z właściwości mikropęcherzyków jako postaci, a nie z budowy konkretnego gazu, dlatego dotyczy zarówno perflutrenu, jak i sześciofluorku siarki. Brak opisu pary haloperydolu z sześciofluorkiem siarki oznacza brak danych, a nie odmienne działanie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed badaniem
- ciągłe monitorowanie EKG w trakcie badania i przez około 30 minut po podaniu kontrastu u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, tętno i saturacja po podaniu kontrastu
- objawy omdlenia, kołatania serca i duszności
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podany dożylnie najsilniej wydłuża odstęp QT i jest najczęściej wiązany z torsade de pointes. Należy unikać jego dożylnego podawania tuż przed badaniem z kontrastem lub w jego trakcie, a jeśli jest konieczne, zapewnić ciągłe monitorowanie EKG. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki. U pacjentów otrzymujących duże dawki przed badaniem z kontrastem należy wykonać EKG z oceną QTc i zapewnić monitorowanie w trakcie badania. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.